17.10.2024 gemeenteraad Lansingerland BDO
Tekst van het document
Reflectie aanbiedingsbrief en begroting 2025 Een sluitend verhaal met met zoekrichtingen
Gemeente Lansingerland 17.10.2024
Marco Pot Partner Publieke Sector BDO Advisory
© BDO
Even voorstellen… Ik geloof in de onmisbaarheid van een lokale overheid die dichtbij de samenleving staat en die daarmee in staat is effectief in te spelen op wat inwoners en maatschappelijke organisaties nodig hebben.
Marco Pot, 52 jaar.
Bestuurskundige en bedrijfseconomische achtergrond.
3 jaar gewerkt als controller bij gemeenten.
25 jaar ervaring als management consultant.
Expert geworden in gemeentefinanciën en sturingsvraagstukken
Ervaring met G4, 100.000+, M50 en K80 gemeenten: • Strategisch ombuigen • ZBB, benchmarking, cijferanalyses
• Doorontwikkeling (financiële) sturing
© BDO
Lansingerland staat net als meer dan 80% van de gemeenten voor bezuinigingen Niet alleen het ravijn, maar ook de herverdeling van het gemeentefonds veroorzaken een structureel tekort. Thema’s landelijk: •
Terugval omvang gemeentefonds
•
Ambities regeerakkoord hebben effect op gemeenten, koppeling naar middelen niet concreet
•
Technische aanpassingen in gemeentefonds met plussen en minnen voor gemeenten
•
Echt perspectiefverbetering voor gemeenten niet in zicht
•
Stelselvraagstukken en autonomie van gemeenten (SPUK’s, Wmo en OZB-maatregel)
•
40 miljard eigen vermogen bij gemeenten
Thema’s gemeente Lansingerland: •
Lage algemene uitkering
•
Compensatie via OZB en inzet reserves
•
Groeigemeente
•
Ombuigingsprogramma © BDO
Lansingerland werkt gefaseerd toe naar een structureel sluitende begroting, in lijn met hoe de meeste gemeenten dit oppakken Sluitende begroting 2025, draaiknoppen in kaart brengen en voorbereiden op de begroting 2026. Bezuinigen is complex: •
Waar en vooral hoe?
•
Lange termijn effecten op de samenleving
•
Meerkernigheid
•
Politiek draagvlak
•
80% van de gemeenten houdt geld over
Gemeenten kiezen daarom als het kan voor een meer pragmatische aanpak: kosten snijden, tarieven verhogen
en (efficiency)maatregelen. Dat beeld zien we in de begroting 2025 van Lansingerland ook terug. Een strategische route vraagt tijd en de haalbaarheid daarvan kent meer onzekerheden, maar zeker ook kansen.
© BDO
De meerjarenbegroting is nog niet sluitend, op de route naar een sluitende begroting vanaf 2026 staan zoekrichtingen en het knoppenboek centraal. Hoe kan de raad hier naar kijken? Uitgangspunt: de gemeenteraad is het hoogste bestuursorgaan in de gemeente. De raad heeft drie rollen: ➢ Vertegenwoordigen van de inwoners van de gemeente ➢ Stellen van kaders waarbinnen het college werkt → prioriteiten bepalen ➢ Controleren of het college het afgesproken beleid goed uitvoert 1. Draai de manier van denken om: van besparingsknoppen naar geprioriteerde doelen en taken: • gebruik de ZBB en de doelen uit de begroting en koppel daar de huidige middelen aan → geheel is in beeld; • prioriteer doelen en vervolgens taken en budget; • mooi voorbeeld, capaciteitseffect:
2. Neem de lessen van de realisatie van eerdere begrotingen mee 3. Verken ook de mogelijkheden om de uitvoeringspraktijk van taken te veranderen als alternatief voor kostenreductie 4. Vraag naar scenario’s © BDO
De logica van het omdraaien is dat het huidige systeem van gemeenten het stapelen van taken faciliteert. Dat wordt steeds meer voelbaar, omdat gemeenten niet alleen een financieel probleem hebben, maar ook een uitvoeringsprobleem Huidig systeem: Bestaande taken + nieuw beleid + nieuwe wetgeving + doorgeschoven middelen vorige jaren = haalbaar?
Uitdaging: • Prioriteer haalbare doelen • Ontlast daarmee de begroting en de organisatie Verandering: • Van zoveel mogelijk taken in de begroting stoppen • Naar een begroting die is gebaseerd op prioriteiten en daaraan gekoppelde middelen en mensen
© BDO
www.bdo.nl
BDO is een op naam van Stichting BDO te Amsterdam geregistreerd merk. In deze publicatie wordt BDO gebruikt ter aanduiding van de organisatie die onder de merknaam ‘BDO’ actief is op het gebied van de professionele dienstverlening (accountancy, belastingadvies en advisory). BDO Accountants & Adviseurs is een op naam van BDO Holding B.V. te Eindhoven geregistreerde handelsnaam en wordt gebruikt ter aanduiding van een aantal met elkaar in een groep verbonden rechtspersonen, die ieder afzonderlijk onder de merknaam ‘BDO’ actief zijn op een bepaald terrein van de professionele dienstverlening (accountancy, belastingadvies en advisory). BDO Holding B.V. is lid van BDO International Ltd, een rechtspersoon naar Engels recht met beperkte aansprakelijkheid, en maakt deel uit van het wereldwijde netwerk van juridisch zelfstandige organisaties die onder de naam ‘BDO’ optreden. BDO is de merknaam die wordt gebruikt ter aanduiding van het BDO-netwerk en van elk van de BDO Member Firms.
© BDO