Z2024038261 B1. Jaarrapportage Veilig Thuis 2023

Inhoudsopgave Managementsamenvatting

Casus Kelsey De cijfers over 2023 Wachtlijst werd werkvoorraad Formatie structureel op orde Enorme stijging crisiszaken - Crisis uitruk buiten kantoortijden Prestatie indicatoren behaald Binnen de begroting gebleven Aantal zaken neemt toe Kwaliteit stijgt - Client-tevredenheidsonderzoek - Kwaliteitsverbetering interne processen - Visie op klachten - Dossierverzoeken belasten operationele inzetbaarheid Adviesfunctie Veilig Thuis

Casus Nica Ontwikkelingen in 2023 Netwerkorganisatie VT - Voorlichting - Samenwerking - PJ Purmerend - Proeftuin Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming - Samenwerkingsafspraken - ‘Ervaringsverhalen brengen ons verder’ Werkgroep Veilig Thuis Gewenste optimalisatie van ICT - Release - Vraagverrijking - Business-Intelligence tool - Website ZSM: Zorgvuldig, Snel en Maatwerk

Casus Bep en Jan Bijlagen 1. Sturingsinformatie/ Beleidsinformatie 2023

2

Jaarrapportage Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland 2023

3 5 6 6 6 7 7 8 9 10 11 11 12 12 12 13 15 16 16 16 16 17 17 17 18 18 19 19 19 19 19 20 21 22

B Verdeling achtergrond betrokken personen

Dienst/ percentage achtergrond aanvragen Adviesaanvragen Meldingen

Zorgprofessionals

Burgers/ omstanders/ familie/ direct betrokkenen

55% 90% zorgprofessionals, waarvan 75% vanuit justitie & veiligheid

45% 10%

Deze jaarrapportage kent twee delen. De cijfers en de ontwikkelingen. In de bijlage kunt u verdiepende (achtergrondinformatie) vinden. Tussen deze items is telkens een casus weergegeven. Dit om een concreet beeld te geven van het werk van Veilig Thuis.

Bastiaan Kloes Teammanager Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland

4

Jaarrapportage Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland 2023

De cijfers over 2023 In bijlage 1 vind u de beleidsinformatie over 2023, zoals die zijn afgesproken aan te leveren. De financiële verantwoording en exacte cijfers qua formatie worden separaat aangeleverd.

Wachtlijst werd werkvoorraad Dit jaar is het gelukt om van ‘wachtlijst’ naar ‘werkvoorraad’ te gaan. We spreken van een werkvoorraad als het minder dan 50 casussen betreft. Daarin hebben we in alle gevallen zicht op de veiligheid en houden we daar ook zicht op. Elke nieuwe casus triageren we. Indien de casus acuut is wordt deze direct opgepakt.

Enkele jaren geleden was er sprake van ruim 200 casussen op de wachtlijst. Die tijd ligt achter ons. Bij de huidige werkvoorraad zijn zaken maximaal enkele maanden oud en is er dus zicht op de veiligheid. Onze ambitie is om de werkvoorraad verder terug te dringen naar rond de dertig zaken.

Formatie structureel op orde Voor VT Zaanstreek-Waterland (hierna VT) breed is de vastgestelde formatie 28.4 fte maatschappelijk werkers en 2.8 fte gedragswetenschappers. Het is gelukt om de noodzakelijke uitbreiding te realiseren. Eerst deels met tijdelijke inhuur en gaandeweg het jaar met vaste krachten. Het jaargemiddelde over 2023 kwam uit op 26,7 fte1, waarbij we ook maanden hadden dat we boven de 28,4 fte zaten. We zien de werkdruk op het Crisisteam en de gedragswetenschappers wel toenemen.

Enorme stijging crisiszaken

1

Dat is wat we netto aan SKJ geregistreerde specialisten konden inzetten, inclusief verlof (zwangerschap, ouderschap, ziekte, vakantie) 6

Jaarrapportage Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland 2023

vanaf 2023 gemiddeld voor geheel VT minimaal 6,6 Toelichting KPI 4 klachten. We benaderen klachten als feedback en kans tot verbetering. Als de klacht houding of gedrag betreft, gaan we hiermee aan de slag. Zowel individueel als in teamverband of d.m.v. training en scholing. De target van maximaal 30% gegrond is lastig vast te stellen omdat we soms zien dat qua houding of gedrag van de specialist het ‘niet oké’ overkwam (gegrond) en bijvoorbeeld andere proceselementen in eenzelfde klacht ongegrond bleken. KPI 5 rapportcijfer. We zijn gestart met een cliënt tevredenheidsonderzoek. Hieruit komt bovenstaand cijfer. Met dit eindcijfer scoren we landelijk het hoogst3.

Binnen de begroting gebleven De werkgroep VT heeft periodiek de situatie gemonitord. De begroting is opgesteld in overleg met twee controllers vanuit de gemeenten en de werkgroep VT. Aanpassingen vanuit de loonen prijsindex die gedurende 2023 duidelijk werden zijn als autonome begrotingswijziging doorgevoerd. De beschikbaar gestelde middelen zijn benut. Er is maximaal gestuurd op zwarte cijfers. Omdat de externe inhuur hoger was dan voorzien zijn andere items soms anders ingevuld. Hierdoor sluiten we het jaar positief af. In 2023 bouwen we de externe inhuur verder af en vanaf 2024 zal die zich voornamelijk nog richten op incidentele situaties zoals zwangerschapsvervanging en eenmalige taken.

3

9

Zie pagina 11 voor een toelichting op het cliënt-tevredenheidsonderzoek Jaarrapportage Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland 2023

Het CTO is uitgezet onder 290 directbetrokkenen. De respons is 16,2%, wat als gemiddeld wordt beschouwd voor de doelgroep van VT. De resultaten zijn erg positief. VT Zaanstreek-Waterland scoort van de 18 deelnemende Veilig Thuisorganisaties het hoogst op ‘ik voel me serieus genomen’ en ‘de algehele score.’ We benutten de uitkomsten ook om te zien of ons scholingsaanbod voor het eigen personeel passend is.

76% van de respondenten vindt dat Veilig Thuis duidelijk uitleg heeft gegeven over wat wij doen en 72% van de respondenten vindt dat Veilig Thuis doet wat hij/zij gezegd heeft. 64% van de respondenten voelt zich door Veilig Thuis betrokken in het proces en 69% voelt zich door Veilig Thuis serieus genomen. Als algehele cijfer/score voor de betrokkenheid van Veilig Thuis vanuit de Backoffice wordt een 6,83 gegeven. In 2024 wordt een benchmark uitgevoerd waarbij de resultaten van het DBEO van alle deelnemende VT’s uit 2023 met elkaar worden vergeleken. VT Zaantreek-Waterland kan besluiten op basis van resultaten uit het DBEO veranderingen door te gaan voeren en die mee te nemen in het jaarplan 2024. In 2024 zal het DBEO in ieder geval beschikbaar komen in meerdere talen, onder andere Engels, Arabisch, Duits, Turks, Spaans, Russisch, Frans en mogelijk Arabisch. Kwaliteitsverbetering interne processen Kwaliteitsverbetering had focus in 2023. We hebben onder meer alle werkprocessen geactualiseerd en verbeterd, landelijk een bijdrage geleverd aan de doorontwikkeling van het Handelingsprotocol en rapportage trainingen gevolgd die andere netwerkpartners ook volgen. Zodoende spreken we in het netwerk dezelfde taal. Visie op klachten ‘De klacht als kans’, zo kijken we ernaar bij VT. Bij de KPI’s werd dit al toegelicht.

Ook dat we de signalen gebruiken om onze trainingsagenda erop aan te passen. De meeste klachten zijn binnen de vastgestelde termijn opgelost. Bij een enkele klacht vergde de situatie meer tijd om tot een gefundeerde uitspraak te komen. In een aantal gevallen was de klacht op houding en gedragsaspecten gegrond en is excuus gemaakt. In alle gevallen kwamen we er in gesprek uit, waardoor er geen zaken zijn voorgelegd aan de externe klachtencommissie.

11

Jaarrapportage Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland 2023

Binnen het SKJ – Kwaliteitsregister jeugd zien we een beweging waarbij de focus is gaan liggen op de lerende professional in tegenstelling tot tuchtmaatregelen. Hiervoor heeft het Landelijk Netwerk Veilig Thuis zich ook ingespannen. Dossierverzoeken belasten operationele inzetbaarheid We zien al meerdere jaren het aantal dossierverzoeken stijgt. Het gaat dan zowel om verzoeken tot vernietiging als verzoeken tot inzage. Belangrijk dat de rechten tot inzage, correctie en verwijdering er zijn. Omdat deze verzoeken een steeds groter beslag leggen op de tijd van onze specialisten, onderzoeken we momenteel oplossingen, zoals een andere rekenfactor. VT zal in de werkgroep met een voorstel komen.

12

Jaarrapportage Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland 2023

We zullen ons inspannen om met de werkgroep en netwerkpartners bovenstaande punten aan te pakken.

14

Jaarrapportage Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland 2023

Ontwikkelingen in 2023 In dit hoofdstuk worden de ontwikkelingen zoals die bij VT plaats hadden beschreven.

Netwerkorganisatie VT Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland hecht veel belang aan het voorlichten van en in gesprek zijn met de netwerkpartners. Voor het verbeteren van de veiligheid van inwoners is het noodzakelijk dat allerlei (laagdrempelige) organisaties waar inwoners mee in aanraking komen signalen van huiselijk geweld (in de breedte) kunnen signaleren en bespreekbaar maken. Vervolgens is het nodig dat deze organisaties de weg naar Veilig Thuis weten te vinden in situaties waar dat nodig is. De meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling geeft hier het kader voor aan. Om hierbij te ondersteunen willen we onze netwerkpartners ontmoeten en toelichten hoe Veilig Thuis in de regio te werk gaat. Deze partners zijn immers onmisbare bronnen voor het opvangen van signalen en ondersteunen van inwoners. Voorlichting Veilig Thuis verzorgt voorlichting op verzoek van diverse partijen. Via deze weg kunnen we goed aansluiten bij de specifieke problematiek die speelt bij de desbetreffende partij en dragen we bij aan bewustwording. In 2023 heeft VT een groepje medewerkers gevormd die de voorlichtingen verzorgen. Daarmee kunnen we vaker aan verzoeken voldoen en horen de collega’s van VT ook regelmatig welke dilemma’s netwerkpartners in de praktijk tegenkomen. We merken dat een geslaagde voorlichting vaak leidt tot nieuwe verzoeken vanuit aanpalende organisaties of doelgroepen.

In 2022 besloot Veilig Thuis maandelijks een kleinschalige informatieve bijeenkomst te bieden voor medewerkers van netwerkorganisaties. Na een uurtje algemene informatie sluit men aan bij een casusbespreking. Om goed op vragen in te kunnen gaan zijn er een beperkt aantal deelnemers per keer. Deze bijeenkomsten worden goed bezocht en positief beoordeeld. Incidenteel benaderen wij organisaties a.d.h.v. casuïstiek om nader kennis te maken. En we sluiten standaard aan bij trainingen voor Aandacht functionarissen (AF) in de regio zoals die door een aantal trainingsbureaus worden verzorgd. Zo dragen de AF vervolgens binnen hun organisatie uit hoe er met VT kan worden samengewerkt. Samenwerking Doorlopend participeren wij in en organiseren wij overleggen in de regio. Soms voor een groep medewerkers van partnerorganisaties, bijvoorbeeld op thema, en soms bilateraal. Daarnaast heeft VT diverse reguliere overleggen zoals met Jeugdbescherming (JB), regionaal overleg (met de VT’s Zaanstreek-Waterland, Kennemerland en Noord-Holland Noord), met Politie en Openbaar Ministerie, het lokale veld, diverse gemeenten, 2x per jaar het Platform van Uitwisseling, THV managers overleg en uitvoerders overleg en bijvoorbeeld bilaterale overleggen met div. organisaties. PJ Purmerend In Purmerend trekken we gezamenlijk op met het team Preventieve Jeugdbescherming (PJ).

Deze pilot is een voorzet op het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming met als doel dat gezinnen niet in een estafettemodel worden geholpen, maar dat er wordt samengewerkt als team met het gezin. In de praktijk betekent dit dat een gezin vanuit de backoffice wordt 16

Jaarrapportage Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland 2023

gekoppeld aan een medewerker van Preventieve Jeugdbescherming. Samen gaan zij op huisbezoek en in gesprek over de gemelde zorgen en wat er nodig is om tot stabiele veiligheid te komen. Voordeel is dat tijdens dit eerste gesprek de betrokkenen maar één keer hun verhaal hoeven te doen en dat ter plekke met elkaar wordt gesproken over de onveiligheid. Er worden veiligheidsvoorwaarden opgesteld en door Preventieve Jeugdbescherming ter plekke een passend hulpaanbod gedaan. De samenwerking werpt zijn vruchten af en is een verbetering voor de betrokken gezinnen. Goed nieuws dan ook dat dit inmiddels de standaard werkwijze is. Voorwaarde voor de nieuwe werkwijze is wel dat beide partijen over voldoende capaciteit beschikken om deze ook uit te voeren. Proeftuin Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming ‘Het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming is een gezamenlijk programma van de ministeries van J&V en VWS en VNG. Dit Toekomstscenario is gericht op een meer eenvoudige, systeemgerichte aanpak, waarbij gezinnen centraal staan. Het betreft niet alleen de jeugdbescherming, maar het gehele traject van zorg en ondersteuning aan kinderen, gezinnen (doelgroep van 0 tot 100) en huishoudens, waar verschillende organisaties bij betrokken zijn.

Dat gebeurt langs de lijnen van dit Toekomstscenario, dat ook de organisatorische consequenties benoemt en advies geeft over een passende vervolgaanpak6.’ In de gemeenten Zaanstad en Waterland vormen de gecertificeerde instellingen, jeugdbescherming en VT een proeftuin met de lokale teams. Veilig Thuis neemt op alle niveaus hieraan deel. Zo is er een specialist gedetacheerd en vindt er op management en bestuurlijk niveau frequent afstemming plaats. We zien de meerwaarde om als drie partijen (de Raad, de Gecertificeerde Instellingen en VT) samen te werken. Om een echte doorbraak te bereiken is meer nodig, zo zal het noodzakelijk zijn om ook de opdachten, relevante wetgeving en de financieringsstromen aan te passen. Samenwerkingsafspraken In de afgelopen jaren zijn de samenwerkingsafspraken met het lokale veld opgeschreven en vastgesteld. Naast de lokale teams (wijkteams, jeugdteams, buurtteams) bestaat ons netwerk onder meer uit de Nationale Politie (NP), onderwijsinstellingen, de Gecertificeerde Instellingen (GI’s) zoals Jeugdbescherming (JBRA en DJGB), Leger des Heils (LdH) en de William Schrikker Stichting (WSG), Reclassering (RN), het Meldpunt & Advies Bijzondere Zorg (MABZ), het Zorg en Veiligheidshuis (ZVH), GGZ Parnassia, de ‘witte keten’ (zorg, ziekenhuis, ambulance, artsen), JGZ, enz.

Dit jaar zijn er voor de wijk- en jeugdteams in Zaanstad incidentele aanvullende afspraken gemaakt. Dit alles passend binnen het Kwaliteitskader werken aan veiligheid.

6

Zie Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming | voor Jeugd & Gezin (voordejeugdenhetgezin.nl)

17

Jaarrapportage Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland 2023

‘Ervaringsverhalen brengen ons verder’ Als aftrap van de week tegen geweld organiseerde VT in november 2023 de jaarlijkse Netwerkbijeenkomst. Gericht op de professionals waarmee we dagelijks samenwerken. Dit jaar was de bijeenkomst in de Stoomhal in Wormer. De netwerkbijeenkomst wordt altijd goed bezocht. Door deze ruime locatie konden we dit jaar alle aanmeldingen en meer eigen VT collega’s verwelkomen. Het programma startte met ‘Een indringende kijk op intieme terreur’ door ervaringsdeskundige Ester Wijnen gevolgd door het taboedoorbrekende toneelstuk ‘Waar geen woorden voor zijn’ van Stichting Praat. De bijeenkomst werd erg goed gewaardeerd. De mensen die na afloop de enquête invulden waardeerden de netwerkbijeenkomst met een 8.5. Het bereik was dit jaar ook groot (zie afbeelding).

Werkgroep Veilig Thuis De werkgroep VT bestaat uit de ambtenaren die VT in portefeuille hebben en de manager van VT. Al naar gelang de behoefte schuiven andere specialisten aan. De werkgroep komt ongeveer zes keer per jaar bijeen. In 2022 is het contract7 tussen de zeven gemeentes en VT ondertekend. Dit vormt de basis voor de verdere samenwerking. In 2023 zijn inhoudelijke onderwerpen en de financiële kant besproken.

7

De Regionaal ondertekende Overeenkomst Veilig Thuis ZaWa

18

Jaarrapportage Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland 2023

Gewenste optimalisatie van ICT Release De doorontwikkeling van het cliëntvolgsysteem Clavis is een continu proces. Begin 2024 wordt een grote release van het systeem geïmplementeerd. Hier zijn de nodigen voorbereidingen in 2023 aan voorafgegaan. Dit is een arbeidsintensief project wat tot 1.000 mensuur vraagt van de uitvoerend specialisten. Vraagverrijking VT checkt bij binnenkomst van een casus of deze bekend is bij netwerkpartners. Dit betreft zogenaamde ‘dat’ informatie en wordt ook wel de check op bekendheid of het verrijkingsverzoek genoemd. Als onderdeel van de ketenregie van het Ministerie Justitie en Veiligheid gaat Zaanstreek-Waterland als een van de eerste regio’s van start met het automatiseren van dit proces. Dit jaar zijn daar de voorbereidingen voor getroffen. De verwachting is dat de eerste uitvoeringsfase in 2024 start. Met deze automatisering wordt het administratieve proces efficiënter. Anderzijds zien we dat de HBO SKJ geregistreerde specialisten de laatste jaren steeds meer tijd zijn aan opvraagverzoeken en allerlei afspraken plannen en organiseren. Deze taken zullen meer belegd worden bij de administratieve krachten, wat resulteert in tijdswinst voor de uitvoeringspraktijk. Een volgende stap in de vraagverrijking is om de Gemeenten erop aan te sluiten. Business-Intelligence tool Conform afspraak heeft VT een BI Tool aangeschaft.

Gekozen is voor een middel dat landelijk al bij diverse netwerkorganisaties gebruikt wordt. Hierdoor benutten we de leerervaringen en kan makkelijk gebenchmarkt worden. De tool past in de ontwikkeling om data gedreven te werken en voorziet de opdrachtgever van actuele beleidsinformatie. De tool wordt in 2024 geïmplementeerd. Op ICT gebied zal 2024 een extra inspanning vergen, ook qua uren. Dit betreft wel eenmalige items die daarna zorgen voor efficiency en proces optimalisatie. Website We hebben de teksten op onze website vernieuwd en uitgebreid. Doel was om in begrijpelijke taal te formuleren zodat meer mensen bereikt worden. Zie VEILIG THUIS / ZaanstreekWaterland (veiligthuiszw.nl)

19

Jaarrapportage Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland 2023

22

Jaarrapportage Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland 2023

23

Jaarrapportage Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland 2023

24

Jaarrapportage Veilig Thuis Zaanstreek-Waterland 2023