Z2023034927 RIB - Gebiedsscan Landsmeer 2022

GEBIEDSSCAN LANDSMEER Oktober 2022 Uitgevoerd door Link Jongerenwerk Landsmeer

1. Inleiding Voor u ligt de gebiedsscan oktober 2022 van Link Jongerenwerk Landsmeer. In deze gebiedsscan omschrijven wij de huidige situatie omtrent (groepen) jongeren die zich op straat bevinden in gemeente Landsmeer. De gebiedsscan is een momentopname en kan richting geven aan een gerichtere werkwijze en betere samenwerking. Link is sinds mei 2020 als jongerenwerkorganisatie actief in de gemeente Landsmeer. Na personele wisselingen heeft Link per 1 november 2022 weer een volwaardig jongerenwerkteam actief in deze gemeente. 2. Onze inzet in gemeente Landsmeer Volgens de afgesproken kaders binnen de verstrekte opdracht, deelt Link Jongerenwerk Landsmeer haar werk op in vijf verschillende onderdelen. 2.1 Outreachtend (ambulant) jongerenwerk We hebben ons de afgelopen twee jaar gevestigd in de buitenruimte. Wij kennen veel (groepen) jongeren, en jongeren op straat (her)kennen ons vaak. We weten wat er speelt en spelen snel in op overlastgevende situaties. Dit heeft er in de eerste twee jaar voor gezorgd dat de overlast van jongeren op straat in Landsmeer sterk is verminderd. Het voornaamste doel van outreachtend jongerenwerk is om erachter te komen wat er speelt onder de jongeren.

Hoe is het gesteld met de mentale gezondheid? Wat speelt er binnen de jeugdgroepen? Waar liggen de behoeften? Waar zijn jongeren voor te motiveren? We gaan opzoek naar antwoorden op deze vragen en passen onze werkwijze hierop aan. In het geval van overlastgevende situaties zoeken we contact met de overlastgevende jongeren, maar ook met buurtbewoners en netwetwerkpartners zoals gemeente, politie en boa’s. Voor al deze partijen zijn wij een aanspreekpunt en direct bereikbaar wanneer dat nodig is. We richten ons binnen het outreachend werk ook op andere partijen die met jongeren te maken hebben, zoals scholen en (sport)verenigingen. We vragen ze om (zorgwekkende) signalen omtrent jeugd met ons te delen en eventueel trekken we samen op in interventies. We bereiden hiermee ons signalerend vermogen uit en kunnen snel opschalen wanneer dit nodig is. En ook op sociale media zijn we met jongeren uit Landsmeer in contact. We laten zien wat we doen en waar we te vinden zijn. En we houden ook online een oogje in het zeil bij de jongeren waarmee we een connectie hebben 2.2 Jongerencoaching en doorverwijzing Doordat onze jongerenwerkers een vast gezicht zijn op straat, ontstaan er vertrouwensrelaties met jongeren. Vanuit deze vertrouwensrelatie delen jongeren vaak hun zorgen. Zorgen over bijvoorbeeld drugsgebruik, conflictsituaties thuis of op school, of mentale problematiek.

Onze SKJ-geregistreerde jongerenwerker kan

coaching inzetten om deze jongeren verder te helpen. Daarnaast delen we de casuïstiek (al dan niet anoniem) binnen het jeugdoverleg, om eventueel ander passend zorgaanbod aan te laten sluiten. 2.3 Activiteiten en evenementen Wanneer de doelgroep en/of samenwerkingspartners behoefte hebben aan een specifieke activiteit, staan de jongerenwerkers klaar om deze samen met de doelgroep te organiseren. Activiteiten kunnen gericht zijn op sport, maar ook op preventieve thema’s zoals drugsgebruik of vuurwerk. Begin 2023 organiseren we graag samen met de politie een ‘politiehunt’. Een kanttekening hierbij is dat het organiseren van activiteiten binnen de inzet van 18 uur per week niet altijd mogelijk is. 2.4 Specifieke aanpak groep IVV In overleg met voetbalclub IVV sluiten we structureel aan bij de training van een jeugdteam van IVV. Een aantal jongeren uit dit team vertoont risicogedrag. De aanwezige jongerenwerker fungeert ook als aanspreekpunt voor andere trainers en coaches, waarmee we het signaleringsnetwerk via de sportclub vergroten. Deze interventie wordt afgeschaald zodra de situatie dat toestaat. 2.5 Voorlichting en preventie Op dit moment vallen preventieve (voorlichtings)lessen op de basisscholen nog niet binnen onze opdracht. Wel is de intentie uitgesproken om aan te sluiten bij het voorlichtingsprogramma dat Halt uitvoert op de basisscholen.

Tevens behoort het ingediende Link preventie programma tot de mogelijkheden om dit uit te rollen in Landsmeer voor alle basisscholen groep 7 en 8.

3. De gebiedsscan De gebiedsscan geeft weer hoe de leefwereld van jongeren in de buitenruimte van Landsmeer eruitziet. Het is een momentopname van wat er speelt onder jongeren op straat, waar de jongeren zich bevinden en welke locaties of groepen (extra) aandacht vergen. De gebiedsscan bestaat uit drie lagen. De eerste laag geeft aan welke lokale (straat) cultuur invloed heeft op jongeren. Ook laat deze laag zien waar (groepen) jongeren in zich in de buitenruimte begeven. De tweede laag geeft weer welke groepen we in beeld hebben en welke (zorgwekkende) signalen deze groepen kenmerken. De derde laag gaat over risicofactoren uit de groep(en). Uit welke leden bestaat de groep? Welke jongeren uit de groep zijn leiders en welke jongeren lopen mee? Welk afwijkend gedrag is er geconstateerd? Gezien de privacy van individuele jongeren gaan we in deze gebiedsscan niet inhoudelijk in op individuele jongeren. Tijdens casuïstiek overleg zullen dergelijke signalen gedeeld worden. We geven daarentegen hier wel een toelichting op onze werkwijze. 3.1 Laag 1: Landsmeer en haar ‘Hotspots’ Volgens het CBS Statline; kerncijfers wijken en buurten; heeft Landsmeer op 1 januari 2022 11.560 inwoners. In Landsmeer wonen 2.029 jeugdigen van 0-15 jaar en 1.210 jeugdigen van 15-25 jaar. Van de jeugdigen met een niet-Westerse achtergrond heeft het grootste deel Surinaamse en Marokkaanse roots.

De groene kern Landsmeer, de cultuur van de bewoners en in het verlengde daarvan de lokale uitgaanscultuur van jongeren, draagt een enigszins besloten karakter met relatief weinig ontvankelijkheid voor externe invloeden. Toch bezoeken er regelmatig jongeren uit Amsterdam-Noord binnen 10 minuten de anonimiteit van Landsmeer. Jongeren die, waar het nu steeds meer op gaat lijken, verantwoordelijk zijn voor een groot deel van de (nachtelijke) overlastmeldingen, vermoedens van drugshandel en lichte criminaliteit. Daarnaast zijn er een aantal lokale individuen die veelvuldig in beeld komen/genoemd worden bij overlast situaties. De tolerantie op jeugdzaken van sommige inwoners is laag te noemen waardoor soms meldingen van aanvaardbaar gedrag in de buitenruimte toch als overlastmelding in de boeken komt. Wij horen – en zien – dat er onderling weinig gemixt wordt en constateren groepsvorming binnen de eigen club. De jongeren in Landsmeer trekken al jarenlang met elkaar op, ook al gaan ze veelal naar school in Amsterdam en Purmerend, en er zijn weinig tot geen wisselende vriendverbanden. Jongeren uit Amsterdam-Noord worden veelal gezien als “verhard”, multicultureel en onderdeel van een duidelijke “Amsterdamse” straatcultuur. Zij trekken in het weekend, laat op de avond of s’ nachts, naar Landsmeer en veroorzaken volgens de lokale jeugd overlast en/of soms vernielingen.

De hotspots:

Oranje: hotspots waar regelmatig jongeren samenkomen; vraagt om aandacht en inzet - Container Sportpark Verschillende groepen komen hier regelmatig samen. We zien hier softdrugsgebruik, ook onder minderjarigen. - Basisschool de hoeksteen Verschillende groepen komen regelmatig samen op het schoolplein. Buurtbewoners ervaren hiervan soms overlast. Jongeren geven aan te zijn aangesproken door buurtbewoners, maar blijven luidruchtig. - Winkelcentrum In het winkelcentrum komen veel jongeren samen. Geen vaste/bekende groepen. ’s Avonds laat wachten medewerkers van de jumbo en hun vrienden bij de achter uitgang van de Jumbo op elkaar. - Vogeltjespark/basketbalveld Verschillende groepen komen hier regelmatig samen. Bekende groepen, maar ook kleinere groepjes. Er wordt hier regelmatig geblowd. We hebben contact met de beheerder van de volière. Buurtbewoners klagen tevens over het geluid van basketballers. Al is dit nu minder dan tijdens de coronatijd. - Voetbalkooi Langebreek Buurtbewoners ervaren last van voetballende jeugd. De gemeente bemiddelt tussen buurtbewoners en jongeren en is opzoek naar een passende oplossing. Sporadisch verblijven (andere) groepen jongeren in het speeltuintje er tegenover.

Blauw: hotspots waar we sporadisch jongeren treffen; vraagt geen bijzondere aandacht - JOP Scheepsbouwersweg Op deze speciaal ingerichte jongeren ontmoetingsplek komen we vrijwel nooit jongeren tegen. - Bankjes Vrij en Blij In het verleden zijn hier vaker groepen jongeren aangetroffen. Momenteel is deze plek niet in trek bij de jongeren. - Parkeerterrein Optimist In de zomermaanden is het op en rond het parkeerterrein vaak druk met recreërende jongeren. Jongeren met bootjes en/of auto’s komen hier samen. Momenteel is deze plek rustig. - Bankjes Kippenboetiek In de zomermaanden blijven jongeren soms hangen op de bankjes voor de Kippenboetiek. In de winter is deze plek vrijwel altijd rustig. - Bushaltes Vogelwikkestraat en Zwanenbloemweg Sporadisch worden hier kleine groepen jongeren aangetroffen. Soms wordt er in deze bushokjes geblowd. Het zijn geen vaste overlastlocaties. 3.2 De groeperingen op straat - De ‘voetbalgroep’ (17/18 jaar, jongens) Een groep van ongeveer 15 jongeren. Trainers van IVV hebben het jongerenwerk van Link gevraagd om hulp in de begeleiding van dit team. Een aantal jongeren vertoond risicogedrag. We hebben direct contact met de jongeren middels een groepsapp. Sinds de structurele aanwezigheid van een de jongerenwerkers is situatie onder controle en nemen de zorgwekkende signalen af. We schalen de begeleiding af zodra dit kan.

- De ‘Containergroep’ (13/16 jaar, gemixte groep) Ondanks het feit dat er niet één vaste groep gebruik maakt van de container, zien we deze groep er vaker terug. Jongeren vertonen zorgwekkend gedrag zoals softdrugsgebruik en het rijden op scooters zonder rijbewijs. Jongeren staan open voor deelname aan activiteiten. We hebben contact met deze groep middels een appgroep. - De ‘Voetbalkooi groep’ (12-14 jaar, jongens) De overlast bij de voetbalkooi duurt al langere tijd. Momenteel is een groep van 8 a 10 jongeren veelal aanwezig op deze plek. De jongeren zijn aanspreekbaar, maar willen ook graag blijven voetballen op deze plek. De locatie heeft een aanzuigende werking op jeugd vanuit andere wijken van Landsmeer. Er is direct contact met een aantal jongeren. Ook met wat oudere jongeren die graag betrokken zijn bij de ontwikkelingen van de voetbalkooi en meedenken over alternatieven.

-

De ‘Oudere groep’ (20+ jaar, jongens) Deze groep heeft in het verleden overlast veroorzaakt. Vorig jaar hebben we in samenwerking met deze groep een voetbaltoernooi georganiseerd, waarna we met elkaar zijn gaan paintballen. Veel van de leden uit deze groep werkt inmiddels. De groep spreekt vaak thuis of bij vrienden af en zijn inmiddels minder op straat te vinden.

3.3 Individuele jongeren In contact met de groepen jongeren signaleren jongerenwerkers individuele (soms zorgwekkende) kenmerken van jongeren. Wanneer we een groep structureel op straat tegenkomen, brengen we in kaart welke individuele jongeren deel uitmaken van de groep. We maken een inschatting welke jongeren leiders zijn en welke jongeren meer volgen. Daarnaast registreren we zorgwekkende signalen. Dit doen we in een speciale ‘jeugdmatrix’ Op basis van deze gegevens passen we onze werkwijze aan. In gesprek met individuele jongeren gaan we opzoek naar hulpvragen en bieden onze hulp aan. We kunnen ervoor kiezen om met deze jongere een coachingstraject op te starten. Bij een zorgwekkende situatie delen we onze bevindingen (al dan niet anoniem) met professionele netwerkpartners binnen het Middelpunt. Momenteel wordt er gewerkt aan een convenant persoonsgegevens. Wanneer dit convenant met elkaar is ondertekend, zal er tussen verschillende netwerkpartners beter en efficiënter kunnen worden gesproken op individueel casus niveau.

4. Trends, ontwikkelingen, conclusies en aanbevelingen We zien een aantal trends en ontwikkelingen aan de hand van het contact dat onze jongerenwerkers op straat hebben met de jongeren in Landsmeer. In dit hoofdstuk benoemen we de conclusies hiervan en geven we een aantal aanbevelingen. Link Jongerenwerk Landsmeer gaat uiteraard graag over deze conclusies en aanbevelingen in gesprek. Straatcultuur lijkt te verjongen Binnen de jongste groep die we structureel op straat tegenkomen, bevinden zich jongeren vanaf 13 jaar oud. Deze zichtbaar puberende jongeren zoeken elkaar veelal buiten op openbare locaties op. Landsmeerse tieners zijn aanspreekbaar en staat open voor deelname aan activiteiten. Maar we zien ook dat er sprake is van roken en vapen, structureel (soft)drugsgebruik en het rijden op (vaak opgevoerde) brommers en scooters zonder rijbewijs. We moeten ervoor waken dat we het samenkomen van jongeren op straat als een negatieve ontwikkeling bestempelen. Echter zien we op straat dus wel een aantal zorgwekkende signalen onder verschillende jeugdgroepen, en deze signalen lijken op steeds jongeren leeftijd voor te komen. We zijn benieuwd waarom jongeren op steeds jongere leeftijd op straat ‘hangen’. En of hiervoor een eenduidige oorzaak is aan te wijzen.

Is er bijvoorbeeld ook een terugloop in aantal jonge leden bij sportverenigingen op te merken? Merken scholen dat jongeren langer blijven hangen op scholen? Ziet de politie een toename in incidenten onder jongeren uit de vroege pubertijd? Het verdient de aanbeveling om bij verschillende partijen uit te vragen of zij hierin verandering opmerken t.o.v. een aantal jaar terug. Vapen Verschillende bronnen melden verschillende cijfers over de toename van vapen onder jongeren (het roken van een e-sigaret). Maar alle cijfers wijzen uit dat er in Nederland significant meer wordt gerookt dan voorheen. We zien ook in Landsmeer een toename van jongeren die vapen. In de groepen die we op straat tegenkomen zien we veel ‘vapers’. En ook wordt de e-sigaret op steeds jongere leeftijd populair. We vinden het een zorgwekkend signaal dat er, voor het eerst sinds jaren, weer een (sterke) toename is te merken in het aantal jongeren dat rookt. We adviseren de gemeente om toe te werken naar een gemeenschappelijke aanpak, die wordt vormgegeven door verschillende netwerkpartners zoals scholen, Brijder, het jongerenwerk en Politie. Ondertussen blijven wij het gebruik van vapes onder jongeren monitoren en ontmoedigen. Gebruik softdrugs Binnen verschillende groepen die we structureel op straat tegenkomen, zien we het gebruik van softdrugs (cannabis).

Ook al durven we niet te zeggen of het gebruik van softdrugs in Landsmeer de laatste jaren is toegenomen of juist is afgenomen, maken we ons wel zorgen. Het valt ons op dat jongeren in Landsmeer op jongere leeftijd experimenteren, maar ook structureel softdrugs gebruiken. We vermoeden dat het experimenteren met harddrugs zoals XTC ook onder steeds jongere jongeren in Landsmeer wordt gedaan. Bij de ‘oudere groep’ was openlijk XTC gebruik gebruikelijk en gaven de jongeren aan dat harddrugs

eenvoudig te verkrijgen waren binnen de omgeving. Het lijkt ons wenselijk om komende periode met gemeentelijke partners de huidige preventie inzet op dit onderwerp op de doelgroep tieners (en hun ouders) te onderzoeken en mogelijk te intensiveren. We vinden het hierbij belangrijk om, door middel van het inzetten van jeugdmatrixen, de verschillende groepen op straat te ‘ontleden’. Het convenant delen persoonsgegevens kan helpen om een helderder beeld van de verschillende individuen binnen de groep te krijgen. Zo kunnen we beter ontleden wie welke rol speelt in de groep, en aan de hand daarvan beter inschatten hoe we op individueel niveau de beste hulp kunnen bieden. Ook wordt daardoor de ‘lading’ van de casuïstiekbespreking met netwerkpartners waardevoller. Scootermisbruik en verkeerssituatie Sportpark Zoals gezegd, komen we regelmatig jongeren tegen die op brommers of scooters rijden, zonder in het bezit te zijn van een rijbewijs. Een aantal van deze jongeren rijden op opgevoerde scooters en soms ook zonder helm. We wijzen jongeren op de risico’s en op de gevaren hiervan. Maar dat blijkt niet altijd genoeg te zijn. Eerder hebben boa’s controles uitgevoerd in het sportpark. Om dat op deze locatie te doen adviseren wij niet. We vinden dat jongeren op scooters van en naar de -voor hen ingerichte- container moeten kunnen rijden.

Handhaving op deze locatie zorgt voor een grotere kloof tussen boa’s en politie, en de jongeren en mogelijk ontstaan van andere overlastlocaties doordat het park gemeden gaat worden. Verstandiger is om op de routes naar school dergelijke controles uit te voeren. Dan is er een controle van “alle” jeugd en hebben gebruikers van de ontmoetingslocatie in het park niet het idee dat zij bij Handhaving “gezocht” worden. We zien dat veel mensen zich op brommers en scooters over het fietspad naar de sportclubs begeven. Maar ook toeleveranciers van de sportclubs maken, met busjes en bakwagens, gebruik van de fietspaden. Dit kan gevaarlijke situaties opleveren. We vinden het raadzaam om de verkeersituatie van het sportpark nog eens onder de loep te nemen. Ons advies luidt tevens om de band tussen boa’s en wijkagenten enerzijds en de jongeren anderzijds te versterken. Door vaker de groepen te bezoeken en jongeren te wijzen op de gevaren en risico’s op strafrechtelijk vlak. Nu een waarschuwing, maar bij heterdaad wordt er beboet. Jongeren leren de handhavers kennen en vice versa. Gelijktijdig werken we graag aan een sterkere vertrouwensrelatie, door een activiteit zoals ‘De Hunt’ te organiseren in Landsmeer.

Overlast door uitgaanspubliek Jongeren die uitgaan in Landsmeer maar zeker ook de buitenruimte bezoeken (bv recreatiegebied Twiske) komen niet alleen uit Landsmeer, maar veelal ook uit Purmerend en Amsterdam Noord. Dit publiek geeft soms overlast in de nachtelijke uren in het weekend. Wij zien hierbij geen ‘vaste groepen’ of overlast op standaard locaties. Het is voor jongerenwerkers daardoor moeilijk om te werken aan een vertrouwensrelatie met het uitgaanspubliek. Ons advies is om, bij structurele overlast door uitgaanspubliek, vooral in te zetten op handhaving door Boa’s en/of Politie. Uiteraard blijven wij met deze netwerkpartners in gesprek om te monitoren of er toch sprake is van verbanden, structureel terugkerende groepen of vaste overlastlocaties.