Schriftelijke reactie ZaWa op MRA Werkplan en Begroting 20201022

Metropool Regio Amsterdam Deelregio Zaanstreek-Waterland Aan: MRA Regiegroep en MRA Agendacommissie Van: Betreft: Schriftelijke reactie op MRA Werkplan en Begroting 2021 Datum: 22 oktober 2020 Geachte leden van de MRA Regiegroep en MRA Agendacommissie, Met deze brief treft u een schriftelijke reactie aan namens deelregio Zaanstreek-Waterland op het MRA Werkplan voor het jaar 2021 en de bijbehorende begroting. Als bijlagen sturen wij reacties vanuit de verschillende gemeenteraden van Zaanstreek-Waterland mee, die blijk geven van de sterke betrokkenheid vanuit de deelregio bij de regionale samenwerking. Alle acht de gemeenten uit deze deelregio stemmen in met de twee genoemde documenten met het verzoek de aandachtspunten uit deze reactie te bespreken in uw komend overleg in oktober 2020 en eventueel worden doorgezet naar de relevante, inhoudelijke MRA-gremia. Inleiding In uw brief van 19 juni jl. verzoekt u ons tot een bespreking van het nieuwe werkplan en de begroting door de colleges en raden. Zoals in voorgaande jaren heeft onze deelregio een gezamenlijke zienswijze opgesteld. Onze vertegenwoordigend burgemeesters, Jan Hamming, Lieke Sievers en Don Bijl, kunnen de aandachtspunten uit deze schriftelijke reactie in de Regiegroep van vrijdag 30 oktober a.s. toelichten.

MRA Agenda 2.0 & de Coronacrisis Het werkplan voor het komende jaar is duidelijk onderscheidend en toont dat de nieuwe MRA Agenda een andere, effectievere aanpak mogelijk maakt. Tegelijkertijd zorgt de huidige crisis voor malaise op zowel economisch als sociaalmaatschappelijk vlak, wat in Zaanstreek-Waterland uiteraard net zozeer merkbaar is als in de andere MRA-deelregio’s. Wij beamen dat er ondanks deze onzekerheden naar gestreefd moet worden om als regio sterker uit deze periode te komen. U duidt in uw brief reeds enkele dossiers aan waarin de MRA momenteel toegevoegde waarde kan hebben. Wij zien dan ook uit naar de uitwerking en de bevindingen van het door u ingestelde crisisteam. In de volgende paragraaf duiden wij een aantal aandachtsgebieden aan die naar onze mening prioriteit vereisen. Prioriteiten Woningbouw De woningbouwopgave neemt onverminderd toe en wordt waarschijnlijk versterkt door economische recessie. Door bundeling van onze krachten in kennis, middelen en lobby, alsmede het consequent aanpakken van complexe kwesties zoals woonruimteverdeling en milieubeperkingen geven wij werkelijk gestalte aan onze ambitie van een inclusieve metropool waar adequate woonruimte is voor ieder.

Mobiliteit Hoewel de crisis voor een belangrijk deel van de economie betekent dat het werk ‘op afstand’ plaatsvindt en daarmee het aantal files op de weg drastisch deed teruglopen, is het belang van een toekomstbestendig mobiliteitssysteem niet minder geworden. De nadruk van onze inzet moet liggen op de ontwikkeling van een OV-systeem dat in staat is om zich aan te passen aan een veranderende mobiliteitsvraag. De knooppuntontwikkeling in het kader van de polycentrische metropool kan hieraan bijdragen. Daarnaast dienen wij te anticiperen op een autonome verkeerstoename door de omvangrijke woningbouw en groei in bedrijvigheid. Het tegengaan van filevorming en duurzame oplossingen voor het wegennet zijn dan ook urgente kwesties waarvoor wij de handen ineenslaan. Economie De crisis legt onze afhankelijkheden van de geglobaliseerde economie bloot; tot op de lokale werkvloer zijn mondiale verschuivingen in vraag en aanbod merkbaar. Het is dan ook niet verrassend dat het gesprek over een meer lokaal en regionaal marktsysteem, zoals op gebied van voedsel en energie, groeit in deze tijd. Wij zien daarin een rol weggelegd voor de MRA als aanjager en facilitator.

Daarnaast verwelkomen we de sleutelpositie die House of Skills toebedeeld wordt. Het programma heeft onderwijl meermaals haar waarde bewezen en zal ook in deze periode helpen de veerkracht van onze economie te versterken. Duurzaamheid Wij onderstrepen de noodzaak om in tijden van recessie de duurzaamheidsambities te borgen, opdat deze niet verloren gaan in het kader van gewenste bezuinigingen. Door nu in te zetten op hernieuwbare bronnen van dichtbij wordt zowel economische ontwikkeling gestimuleerd als de afhankelijkheid van kostbare energie van elders teruggebracht. De MRA vormt een uitstekend platform voor lobby, het organiseren van investeringen, en het verder brengen van de bewustwording onder overheden, marktpartijen, en burgers. Landschap Net zoals de andere MRA-deelregio’s kent Zaansteek-Waterland een omvangrijk landelijk gebied. En net zoals onze partners in de MRA beschouwen wij dit groen erfgoed als een essentiële bouwsteen in een gezonde metropoolregio. Tegelijkertijd beseffen wij dat het veelvoud aan ontwikkelrichtingen en de daarmee gepaarde complexiteit maakt dat patstellingen meer de regel dan de uitzondering vormen. Helaas signaleren wij dit wederom in het nieuwe werkplan.

Desondanks dienen wij onze verantwoordelijkheid te nemen om onze innovatiekracht, organisatievermogen en voldoende middelen in te zetten voor de toekomstbestendigheid van het landelijk gebied. Daarbij vragen wij met nadruk aandacht voor de voortdurende bodemdaling in het veenweidegebied, de intensivering van ecologische waarde, de ontwikkeling van een robuuste en duurzame agrarische sector en een passende recreatieve functie. Samenwerking voor samenhang De onderlinge confrontatie van de voorgaande aandachtspunten alsmede tussen de vigerende programma’s van de MRA is onvermijdelijk en essentieel voor evenwicht; de behoefte van bereikbaar, passend werk, van goede opleidingen alsmede van betaalbare woningen in een veilige en gezonde omgeving vormen samen de inclusieve metropoolregio die wij ambiëren. Maar deze puzzelstukken passen afhankelijk van tijd en plaats beter of slechter. In deze rap veranderende wereld is het belangrijk om elkander te ondersteunen om de juiste prioriteiten en allocatie van - uiteindelijk beperkte - gemeenschappelijke middelen te bepalen. Wij doen dat als gemeenten, als deelregio’s, als Noord en Zuid en als collectief dat de MRA vormt.

Organisatie In uw brief stelt u dat momenteel nog gebruik gemaakt wordt van een doorvertaling van lopende projecten en programma’s en dat het gesprek over de verdeling van middelen onder de verschillende uitvoeringslijnen alsmede de aansturing over laatstgenoemde nog moet plaatsvinden. Hoewel wij beseffen dat de samenloop van de nieuwe agenda en de crisis de bestuurlijke en organisatorische processen vertraagt, benadrukken wij graag het belang van grip en transparantie op de uitvoering van onze samenwerkingsagenda en de allocatie van gezamenlijke middelen. In dit kader vragen wij aandacht voor eerdere oproepen om tot meer concrete en meetbare resultaten te komen. Tot op heden is dat naar onze mening nog niet gerealiseerd. Ten behoeve van behoud van draagvlak voor ons veelomvattend, groeiend samenwerkingsverband doen wij graag opnieuw deze oproep. Tot slot De gemeenten zijn zich bewust van de actualiteit van de pandemie en de gevolgen die deze crisis kan hebben voor de prioriteiten in de MRA-samenwerking en uitvoering van de Agenda. Hoewel op moment van schrijven nog geen nieuwe informatie beschikbaar is, houden wij vooralsnog rekening met de mogelijkheid van een aangepast werkplan.

Wij zien dergelijke documentatie graag te zijner tijd tegemoet, ervan uitgaande dat door het MRA Bureau hierbij rekening wordt gehouden met de besluitvormingscycli en tijdige aanlevering voor colleges en raden.

Wij waarderen uw streven om te midden van de Coronacrisis de koers van de nieuwe MRA Agenda vast te houden, en zien dan ook uit naar de uitvoering van het werkplan. Hoogachtend,

Namens de colleges en raden van Zaanstreek-Waterland,

Jan Hamming Burgemeester Zaanstad