Samenvatting conclusie aanbevelingen achtergrondonderzoeken beoogde wethouders
Tekst van het document
Persoonlijk/Vertrouwelijk Gemeente Landsmeer T.a.v. de heer L.A. de Lange Raadhuisstraat 1 1121 XC LANDSMEER
Velsen-Zuid, 29 maart 2023 Kenmerk:
B232411/P23468
Betreft:
samenvatting, conclusie en aanbevelingen drie achtergrondonderzoeken
Geachte heer De Lange,
01.
Met datum 29 maart 2023 hebben wij u drie rapporten met kenmerken B232408/P23468, B232409/P23468 en B232410/P23468 overgelegd naar aanleiding van de in uw opdracht door ons verrichte achtergrondonderzoeken naar (op alfabetische volgorde):
02.
kandidaat-wethouder mevrouw J.M. van Boeijen (‘Van Boeijen’);
kandidaat-wethouder de heer N.H.W. Bonenkamp (‘Bonenkamp’);
kandidaat-wethouder de heer B.J. ten Have (‘Ten Have’).
Op de volgende pagina’s van deze brief zijn de samenvatting, conclusie en aanbevelingen weergegeven die identiek zijn aan de in onze drie rapporten opgenomen samenvatting, conclusie en aanbevelingen. Bij deze brief is verder een bijlage gevoegd waarvan de inhoud identiek is aan de bijlage bij onze drie rapporten.
03.
Desgewenst kunt u deze brief in brede(re) kring verspreiden.
B232411/P23468 - Velsen-Zuid, 29 maart 2023
pagina 1 van 7
Achtergrondonderzoek naar kandidaat-wethouder Van Boeijen 04.
Met het oog op de ondersteuning van de opdrachtgever bij de oordeelsvorming over de benoeming van kandidaat-wethouder Van Boeijen hebben wij een achtergrondonderzoek c.q. screening uitgevoerd in relatie tot aspecten van integriteit.
05.
Wij hebben onderzoek verricht in openbare bronnen, een interview gehouden met Van Boeijen en ons conceptrapport ter becommentariëring aan haar voorgelegd.
06.
07.
In dit kader zijn de volgende onderwerpen aan de orde gekomen:
persoonlijke gegevens/situatie;
werksituatie, betrokkenheid bij ondernemingen en nevenfuncties;
partner, familieleden, vrienden en bekenden;
financiële situatie;
mediaprofiel;
diverse (overige) integriteitsthema’s.
In de door Van Boeijen overlegde VOG d.d. 14 maart 2023 (profiel ‘politieke ambtsdragers’) is vermeld ‘dat er geen bezwaren zijn voor de functie of het doel waarvoor’ de VOG is aangevraagd.
08.
Tijdens het interview hebben wij ook een aantal mogelijke dilemma’s voorgelegd en om een reactie van Van Boeijen gevraagd; de reactie geeft geen aanleiding tot opmerkingen.
09.
Van Boeijen heeft verklaard dat een integriteitsmelding is gedaan jegens haar. Uit door haar overgelegde mailcorrespondentie volgt dat het Steunpunt Integriteit Politieke Ambtsdrager is gevraagd om advies en de uitkomst daarvan zal worden gedeeld met het presidium en het college. De melding en de afhandeling daarvan maakt geen onderdeel uit van ons onderzoek.
10.
Op grond van de door ons verrichte werkzaamheden signaleren wij geen mogelijkerwijs belemmerende factoren in relatie tot de uitoefening van de functie van wethouder door Van Boeijen.
B232411/P23468 - Velsen-Zuid, 29 maart 2023
pagina 2 van 7
11.
Van Boeijen is eigenaar van een eenmanszaak en mogelijk dat zij in de toekomst als (parttime) wethouder (communicatie)trainingen en/of coaching trajecten zal ontplooien vanuit haar eenmanszaak.
12.
Wij adviseren u te bewaken dat, indien Van Boeijen in de toekomst werkzaamheden zal ontplooien vanuit haar eenmanszaak, de beoogde werkzaamheden geen relatie hebben met gemeente Landsmeer of daaraan verbonden partijen. Dit kan vorm gegeven worden door in het college (potentiële) opdrachtgevers te bespreken en de uitkomst van de bespreking schriftelijk vast te leggen.
13.
Verder heeft Van Boeijen verklaard dat zij thans twee kinderen onder haar hoede heeft via Buurtgezinnen; gemeente Landsmeer koopt zorg in bij deze entiteit.
14.
Hoewel Van Boeijen niet betrokken is bij de inkoop, heeft Van Boeijen als huidig wethouder Zorg en Welzijn in het college afgesproken dat zij zich onthoudt van stemming mocht het college over Buurtgezinnen een besluit nemen.
15.
Zorg en Welzijn behoort volgens de beoogde portefeuilleverdeling wederom tot de portefeuille van Van Boeijen. Wij geven u in overweging na te gaan of de voornoemde afspraak ook in het beoogde college wordt gemaakt en deze afspraak schriftelijk vast te leggen. Achtergrondonderzoek naar kandidaat-wethouder Bonenkamp
16.
Met het oog op de ondersteuning van de opdrachtgever bij de oordeelsvorming over de benoeming van kandidaat-wethouder Bonenkamp hebben wij een achtergrondonderzoek c.q. screening uitgevoerd in relatie tot aspecten van integriteit.
17.
Wij hebben onderzoek verricht in openbare bronnen, een interview gehouden met Bonenkamp en ons conceptrapport ter becommentariëring aan hem voorgelegd.
18.
In dit kader zijn de volgende onderwerpen aan de orde gekomen:
persoonlijke gegevens/situatie;
werksituatie, betrokkenheid bij ondernemingen en nevenfuncties;
partner, familieleden, vrienden en bekenden;
financiële situatie;
mediaprofiel;
B232411/P23468 - Velsen-Zuid, 29 maart 2023
pagina 3 van 7
19.
diverse (overige) integriteitsthema’s.
In de door Bonenkamp overgelegde VOG d.d. 7 maart 2023 (profiel ‘politieke ambtsdragers’) is vermeld ‘dat er geen bezwaren zijn voor de functie of het doel waarvoor’ de VOG is aangevraagd.
20.
Bonenkamp heeft verklaard in het kader van zijn beoogde benoeming als wethouder geen risico’s te zien gezien zijn relatie met zijn partner, die lid is van de raad van gemeente Landsmeer.
21.
Hoewel er strikt formeel gezien alsdan sprake is van een hiërarchische verhouding en de raad het college controleert, doet een raadslid dit niet alleen; in Landsmeer zijn er naast zijn partner nog veertien andere raadsleden, aldus Bonenkamp. Er zouden misschien afspraken gemaakt kunnen worden omtrent woordvoerderschap van zijn partner mocht daar aanleiding toe zijn, maar dit is wat Bonenkamp betreft niet nodig. Bonenkamp kan zich wel voorstellen dat als een specifieke situatie daar om vraagt, er maatregelen worden genomen die op dat specifieke geval zien.
22.
Gevraagd naar zijn visie op een hypothetische situatie waarin hij als wethouder strikt vertrouwelijk geïnformeerd wordt over een kwestie die zijn partner in privé zou kunnen raken, heeft Bonenkamp aangegeven dat hij hierin geen risico’s ziet anders dan mogelijk (de schijn van) politieke belangenverstrengeling.
23.
Desgevraagd heeft Bonenkamp verklaard dat hij inzake zijn voorgenomen benoeming als wethouder ook geen risico’s ziet voor het imago van (de politiek in) gemeente Landsmeer. De partijen gaan over de politiek in Landsmeer en binnen deze partijen zijn er geen problemen met de relatie, aldus Bonenkamp.
24.
Tijdens het interview hebben wij ook een aantal mogelijke (andere) dilemma’s voorgelegd en om een reactie van Bonenkamp gevraagd; dit geeft geen aanleiding tot (aanvullende) opmerkingen.
25.
Op grond van de door ons verrichte werkzaamheden signaleren wij, anders dan dat zijn partner raadslid is, geen mogelijkerwijs belemmerende factoren in relatie tot de uitoefening van de functie van wethouder door Bonenkamp. B232411/P23468 - Velsen-Zuid, 29 maart 2023
pagina 4 van 7
26.
In verband met voornoemde relatie en onder verwijzing naar de bijlage bevelen wij u aan te bewaken dat Bonenkamp, indien en voor zover dit niet reeds heeft plaatsgevonden, de relatie meldt in de raad en het (beoogde) college.
27.
Onder verwijzing naar de bijlage bevelen wij u daarnaast aan de raad en het (beoogde) college maatregelen te laten treffen teneinde risico’s in samenhang met (de schijn van) belangenverstrengeling en omgang met informatie te mitigeren. Maatregelen kunnen bijvoorbeeld zijn het maken van afspraken met het raadslid en/of de kandidaat-wethouder over woordvoerderschap en/of het al dan niet optreden als commissielid en/of het onthouden van beraadslaging en stemming, al dan niet in specifieke gevallen.
28.
Bonenkamp is bestuurder en enig aandeelhouder van een besloten vennootschap; wij hebben geconstateerd dat geen jaarrekeningen zijn gedeponeerd bij de Kamer van Koophandel, hetgeen in casu, kort gesteld, mogelijk is indien een accountantsverklaring is gedeponeerd. Ons is niet gebleken dat dit heeft plaatsgevonden.
29.
Bonenkamp is lid van de raad van toezicht van Stichting Purmerendse ScholenGroep en (waarnemend) voorzitter van de raad van toezicht van Stichting Openbaar Onderwijs Present. Bonenkamp heeft verklaard dat hij deze nevenfuncties na zijn beoogde benoeming als wethouder zal voortzetten, omdat er geen directie relatie is met gemeente Landsmeer; de stichtingen zijn actief in het voortgezet onderwijs in Purmerend en in het primair onderwijs in de regio West-Friesland en Landsmeer fungeert niet als voedingsgebied.
30.
Wij adviseren u te bewaken dat er ook in de toekomst geen (directe) relatie ontstaat met gemeente Landsmeer of alsdan maatregelen te treffen. Achtergrondonderzoek naar kandidaat-wethouder Ten Have
31.
Met het oog op de ondersteuning van de opdrachtgever bij de oordeelsvorming over de benoeming van kandidaat-wethouder Ten Have hebben wij een achtergrondonderzoek c.q. screening uitgevoerd in relatie tot aspecten van integriteit.
32.
Wij hebben onderzoek verricht in openbare bronnen, een interview gehouden met Ten Have en ons conceptrapport ter becommentariëring aan hem voorgelegd.
33.
In dit kader zijn de volgende onderwerpen aan de orde gekomen: B232411/P23468 - Velsen-Zuid, 29 maart 2023
pagina 5 van 7
34.
persoonlijke gegevens/situatie;
werksituatie, betrokkenheid bij ondernemingen en nevenfuncties;
partner, familieleden, vrienden en bekenden;
financiële situatie;
mediaprofiel;
diverse (overige) integriteitsthema’s.
In de door Ten Have overgelegde VOG d.d. 7 maart 2023 (profiel ‘politieke ambtsdragers’) is vermeld ‘dat er geen bezwaren zijn voor de functie of het doel waarvoor’ de VOG is aangevraagd.
35.
Tijdens het interview hebben wij ook een aantal mogelijke dilemma’s voorgelegd en om een reactie van Ten Have gevraagd; de reactie geeft geen aanleiding tot opmerkingen.
36.
Op grond van de door ons verrichte werkzaamheden signaleren wij geen mogelijkerwijs belemmerende factoren in relatie tot de uitoefening van de functie van wethouder door Ten Have.
37.
Ten Have is bestuurder en enig aandeelhouder van een besloten vennootschap; hij is voornemens om de vennootschap per 31 maart 2023 op te heffen. Wij geven u in overweging na te gaan of dit heeft plaatsgevonden.
38.
Ten Have is voorzitter van de raad van toezicht van Stichting WelzijnWonenPlus en voorzitter van de Adviesraad Sociaal Domein gemeente Waterland. Ten Have heeft verklaard dat hij deze functies zal opzeggen in verband met zijn beoogde functie als wethouder gemeente Landsmeer. Wij adviseren u vast te stellen dat opzegging heeft plaatsgevonden.
39.
Tot slot merken wij op dat Ten Have niet woonachtig is in de gemeente Landsmeer en geen intentie heeft om op korte termijn te verhuizen. Zoals is vermeld in de bijlage is voor het uitoefenen van het wethouderschap vereist dat de wethouder ingezetene van de gemeente is; voor het vereiste van ingezetenschap kan de raad voor de duur van een jaar ontheffing verlenen;
B232411/P23468 - Velsen-Zuid, 29 maart 2023
pagina 6 van 7
de ontheffing kan in bijzondere gevallen, telkens met een periode van maximaal een jaar, worden verlengd.
Hoogachtend, Integis BV namens deze, w.g. B. Bruin RA Directeur
Bijlage: normenkader integriteitsaspecten wethouders gemeente Landsmeer B232411/P23468 - Velsen-Zuid, 29 maart 2023
pagina 7 van 7
Bijlage: normenkader integriteitsaspecten wethouders gemeente Landsmeer Inleiding 01.
Wij hebben het normenkader in relatie tot aspecten van integriteit voor wethouders van gemeente Landsmeer geanalyseerd; in deze bijlage gaan wij hier op hoofdlijnen op in.
02.
Op 1 januari 2023 is de Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur in werking getreden.1 De invoering van deze wet heeft gezorgd voor een aantal wijzigingen van de Gemeentewet. Deze wijzigingen bestaan onder andere uit het verplichten van een verklaring omtrent gedrag (‘VOG’) voor bestuurders en een verduidelijking van de bepalingen die betrekking hebben op belangenverstrengeling.
03.
In de Gemeentewet is vastgelegd dat de raad voor de wethouders een gedragscode vaststelt.2 Op 27 januari 2022 heeft de raad van gemeente Landsmeer de ‘Gedragscode integriteit voor de burgemeester en het College van B&W van de gemeente Landsmeer 2022’ vastgesteld (‘Gedragscode 2022’).3 4
04.
Naast de Gemeentewet en de Gedragscode 2022 is in deze bijlage ook de Handreiking integriteit van politieke ambtsdragers bij gemeenten, provincies en waterschappen, 2021 (‘Handreiking integriteit 2021’) betrokken.5
05.
Met politieke ambtsdragers wordt in deze bijlage bedoeld burgemeester, wethouders en raadsleden.
06.
In deze bijlage komen achtereenvolgens de volgende aspecten aan de orde:
Benoeming wethouder;
Belangenverstrengeling;
Machtsverstrengeling;
1
Stb. 2022, 444. Om decentrale overheden de tijd te geven werkprocessen waar nodig aan te passen, is de inwerkingtreding van enkele nieuwe bepalingen omtrent geheimhouding bepaald op 1 april 2023. 2 Artikel 41c lid 2 Gemeentewet. 3 Gemeente Landsmeer, Gemeenteblad nr. 51083, 7 februari 2022. 4 In de Gedragscode 2022 worden de termen ‘College van burgemeester en wethouders’, College van B&W’, ‘College’, ‘college’ en ‘B&W’ gehanteerd voor het college van burgemeester en wethouders. In deze bijlage hanteren wij ten behoeve van de leesbaarheid consequent de term ‘het college’. 5 De Handreiking integriteit 2021 is een gezamenlijke publicatie van het Interprovinciaal Overleg, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten, de Unie van Waterschappen en het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Bijlage bij B232411/P23468 - Velsen-Zuid, 29 maart 2023
Pagina 1 van 8
Omgang met informatie.
Benoeming wethouder 07.
Op grond van de Gemeentewet wordt een wethouder benoemd door de raad.6
08.
In de Gemeentewet is opgenomen dat een wethouder bij zijn benoeming in het bezit moet zijn van een VOG die niet ouder is dan drie maanden.7 De wetgever heeft het belang van een VOG als volgt toegelicht:8 Integriteit van politieke ambtsdragers is van cruciaal belang voor de kwaliteit van het openbaar bestuur en de democratie en voor het vertrouwen van burgers daarin. Het belang van integriteit moet daarom vanaf het moment dat iemand kandidaat is voor een bestuurlijke functie, zoals in dit geval wethouder, onder de aandacht worden gebracht. Het is voor zowel de kandidaat zelf als voor de politieke partij die hem voordraagt en de gemeenteraad die hem benoemt van belang zich – voorafgaand aan de benoeming – bewust te zijn van en open te zijn over mogelijke kwetsbaarheden en integriteitsrisico’s.
09.
Voor het uitoefenen van het wethouderschap is vereist dat men ingezetene van de gemeente is, de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt en niet is uitgesloten van het kiesrecht.9
10.
Voor het vereiste van ingezetenschap kan de raad voor de duur van een jaar ontheffing verlenen; de ontheffing kan in bijzondere gevallen, telkens met een periode van maximaal een jaar, worden verlengd.10
11.
Verder is met het van kracht worden van de Wet dualisering gemeentebestuur vanaf 2002 in de Gemeentewet vastgelegd dat een wethouder niet tevens lid is van de raad van een gemeente.11
6
Artikel 35 lid 1 Gemeentewet. Artikel 36a lid 2 Gemeentewet. 8 Kamerstukken II, 2019/20, 33546, nr. 3 (MvT), p.4. 9 Artikel 36a lid 1 Gemeentewet jo. Artikel 10 lid 1 Gemeentewet. 10 Artikel 36a lid 3 Gemeentewet. 11 Artikel 36b lid 1 sub l Gemeentewet. 7
Bijlage bij B232411/P23468 - Velsen-Zuid, 29 maart 2023
Pagina 2 van 8
Belangenverstrengeling 12.
De zuiverheid van de besluitvorming kan worden aangetast door onder andere belangenverstrengeling.
Volgens
de
Handreiking
integriteit
2021
is
sprake
van
belangenverstrengeling als het publiek belang wordt vermengd met het persoonlijk belang van een politieke ambtsdrager of dat van derden. Hierdoor is een zuiver besluiten of handelen in het publiek belang niet langer gewaarborgd. Niet alleen feitelijke belangenverstrengeling, maar ook de schijn ervan moet worden vermeden.
13.
In de Gemeentewet is in artikel 28 vastgelegd dat een lid van de raad niet deelneemt aan de beraadslaging en stemming over een aangelegenheid die hem rechtstreeks of middellijk persoonlijk aangaat of waarbij hij als vertegenwoordiger is betrokken. Voornoemde tekst is middels artikel 58 Gemeentewet van overeenkomstige toepassing verklaard op de vergaderingen van het college.
14.
Tot 2023 was in de Gemeentewet (uitsluitend) sprake van het niet deelnemen aan stemming; met de inwerkingtreding van de Wet bevorderen integriteit en functioneren decentraal bestuur op 1 januari 2023 is het niet deelnemen aan de beraadslaging toegevoegd.
15.
Volgens de Memorie van Toelichting12 is naast onthouding van de stemming ook onthouding van beraadslaging toegevoegd: […] omdat de kern van het werk van raadsleden niet alleen wordt gevormd door de stemming aan het eind, maar juist ook door de daaraan voorafgaande beraadslagingen, bijvoorbeeld door het indienen van moties en amendementen of het stellen van vragen en het overleggen in commissieverband.
16.
In de Memorie van Toelichting13 is dit als volgt nader toegelicht: Beraadslaging en stemming zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Door wel deel te nemen aan beraadslagingen kan het raadslid de uiteindelijke stemming alsnog beïnvloeden, ook al onthoudt het raadslid zich van stemming. Om (de schijn van)
12 13
Kamerstukken II, 2019/20, 33546, nr. 3 (MvT), p.7. Kamerstukken II, 2019/20, 33546, nr. 3 (MvT), p.13.
Bijlage bij B232411/P23468 - Velsen-Zuid, 29 maart 2023
Pagina 3 van 8
belangenverstrengeling tegen te gaan, is het daarom wenselijk om beraadslaging onder de reikwijdte van artikel 28 Gemeentewet toe te voegen […].
17.
De Handreiking integriteit 2021 noemt als zaken die een politieke ambtsdrager direct of indirect aangaan onder meer familierelaties en financiële belangen. Volgens de Handreiking integriteit 2021:
dient voorkomen te worden dat een politiek ambtsdrager invloed uitoefent op de uitkomst van de besluitvorming als deze familie- of vriendschapsbanden heeft met diegene op wie de besluitvorming betrekking heeft. Belangenverstrengeling ontstaat bijvoorbeeld als een wethouder beslist over het verlenen van een vergunning aan zichzelf of iemand uit zijn persoonlijke omgeving;
is er een risico op belangenverstrengeling als een politieke ambtsdrager financiële belangen heeft bij organisaties of ondernemingen die een relatie met een van de overheden hebben of kunnen krijgen, en waarover de betreffende overheid besluiten neemt. Het begrip ‘financieel belang’ moet ruim worden opgevat; hieronder valt bijvoorbeeld een deelneming in een bedrijf of onderneming, het bezit van effecten en onroerend goed of een vorderingsrecht. Ook kan worden gedacht aan negatieve financiële belangen, zoals schulden.
18.
In de Handreiking integriteit 2021 is vermeld dat de bestuurder of volksvertegenwoordiger in voorkomende gevallen steeds zelf de afweging zal moeten maken of hij kan deelnemen aan beraadslagingen en stemming en ‘een harde gedragslijn’ hiervoor niet te geven is. Verder is daarover het volgende vermeld: Het zal niet altijd meteen duidelijk zijn of de bestuurder of volksvertegenwoordiger zich bij de besluitvorming door zijn eigen belangen laat leiden, dan wel of de schijn daarvan wordt gewekt. Een en ander hangt af van de feiten en omstandigheden. Het betrokken lid beslist te allen tijde zelf of hij al of niet aan de besluitvorming deelneemt. Wel is het verstandig dat een individuele bestuurder of volksvertegenwoordiger, als een mogelijk persoonlijk belang aan de orde is, dit in de discussie aangeeft. Het is zinvol in dat geval vooraf binnen de fractie af te stemmen, met de fractievoorzitter of de voorzitter van het bestuursorgaan, en vervolgens een besluit te nemen over het al dan niet deelnemen aan het debat en de stemming over het onderwerp. Door daar open over te zijn, kan worden Bijlage bij B232411/P23468 - Velsen-Zuid, 29 maart 2023
Pagina 4 van 8
voorkomen dat een besluit wordt vernietigd of dat de verhoudingen in de raad vertroebeld raken.
19.
In de Handreiking integriteit 2021 is ook vermeld dat in een gedragscode procedurele bepalingen kunnen worden opgenomen die het maken van een afweging ondersteunen.
20.
In de Gedragscode 2022 is opgenomen dat een bestuurder:
zijn invloed en stem niet mag gebruiken om een persoonlijk belang veilig te stellen of het belang van een ander, of andere organisatie, bij wie hij een persoonlijke betrokkenheid heeft;14
zich onthoudt van beïnvloeding van de besluitvorming en deelname aan de stemming als sprake is van een beslissing waarbij belangenverstrengeling dreigt. Het gaat dan om kwesties waar hij zelf een persoonlijk belang bij heeft of om kwesties waarbij het gaat om een belang van een individu of organisatie waarbij hij een persoonlijke betrokkenheid heeft;15
actief en uit eigen beweging de schijn van belangenverstrengeling tegengaat;16
die een meer dan vriendschappelijke relatie heeft met een ambtenaar of collegabestuurder of met iemand die anderszins aan de gemeente is verbonden en welke relatie vermoedelijk in strijd met het gemeentebelang is, deze relatie meldt in het college en de raad. Indien deze relatie in strijd is met het gemeentebelang worden er maatregelen getroffen door het college of de raad. Als binnen de gemeente sprake is van een hiërarchische verhouding, of er is sprake van leden van één college én er is een meer dan vriendschappelijke relatie, dan is dit altijd in strijd met het gemeentebelang;17
opgaaf doet van al zijn substantiële belangen - waaronder aandelen, opties en derivaten - in ondernemingen waarmee de gemeente zaken doet of waarin de gemeente een belang heeft. Deze financiële belangen zijn openbaar.18
14
Artikel 3.8a Gedragscode 2022. Artikel 3.8b en 3.8c Gedragscode 2022. 16 Artikel 3.1 Gedragscode 2022. 17 Artikel 3.2 Gedragscode 2022. 18 Artikel 3.5 Gedragscode 2022. 15
Bijlage bij B232411/P23468 - Velsen-Zuid, 29 maart 2023
Pagina 5 van 8
21.
Verder is in de Handreiking integriteit 2021 vermeld dat het risico van belangenverstrengeling bijvoorbeeld ook kan ontstaan als een bestuurder een nevenfunctie vervult die raakvlakken heeft met de uitoefening van het politieke ambt.
22.
In de Gemeentewet is beschreven welke nevenfuncties onverenigbaar zijn met de uitoefening van het ambt van een ambtsdrager.19 Verder bepaalt de Gemeentewet dat een wethouder geen nevenfuncties vervult waarvan de uitoefening ongewenst is met het oog op een goede vervulling van zijn wethouderschap.20
23.
In de Gemeentewet zijn verder, meer specifiek, verboden handelingen neergelegd voor wethouders.21 De verboden handelingen betreffen handelingen waarmee een politieke ambtsdrager zich kan compromitteren of waardoor het belang kan worden geschaad.22
24.
In de Gemeentewet is vastgelegd dat een wethouder zijn nevenfuncties openbaar maakt.23
25.
Volgens de Gedragscode 2022 maakt een bestuurder openbaar welke betaalde en onbetaalde functies hij vervult.24 Machtsverstrengeling
26.
De zuiverheid van de besluitvorming kan tevens worden aangetast door machtsverstrengeling.
27.
Als politieke ambtsdragers persoonlijk geschenken, uitnodigingen, diensten en faciliteiten ontvangen of geven, kan er een machtsverstrengeling ontstaan. Uit de Handreiking integriteit 2021 volgt dat de begrippen ‘geschenken’ en ‘diensten’ ruim moeten worden geïnterpreteerd, omdat daaronder ook ‘aangeboden faciliteiten of diensten’ en ‘uitnodigingen voor een diner, een excursie, werkbezoeken of een (gezamenlijk) bezoek aan een evenement’ kunnen vallen.
28.
Volgens de Gedragscode 2022 is sprake van machtsverstrengeling als een wethouder zijn invloed op het besluitvormingsproces of zijn stem laat kopen of beïnvloeden door geld, goederen of diensten die hem door anderen zijn gegeven of in het vooruitzicht zijn gesteld.
29.
In de Gedragscode 2022 is opgenomen dat een bestuurder: 19
Artikel 36b Gemeentewet. Artikel 41b lid 1 Gemeentewet. 21 Artikel 41c lid 1 Gemeentewet. In dit artikel wordt artikel 15 lid 1 en lid 2 Gemeentewet, dat van toepassing is op raadsleden, van overeenkomstige toepassing verklaard op de wethouders. 22 Handreiking integriteit 2021. 23 Artikel 41b lid 3 Gemeentewet. 24 Artikel 3.4 Gedragscode 2022. 20
Bijlage bij B232411/P23468 - Velsen-Zuid, 29 maart 2023
Pagina 6 van 8
actief en uit zichzelf de schijn van machtsverstrengeling dient te voorkomen;25
zijn invloed en zijn stem niet mag laten kopen of beïnvloeden door geld, goederen of diensten die hem zijn gegeven of hem in het vooruitzicht zijn gesteld.26
30.
In de Gedragscode 2022 zijn regels omtrent het ‘aannemen van geschenken’, het ‘aannemen van faciliteiten en diensten’, het ‘aannemen van lunches, diners en recepties’ en het ‘accepteren van reizen, verblijven en werkbezoeken’ opgenomen.27 Ter zake van deze vier categorieën is (nader) uitgewerkt wat een bestuurder wel en niet is toegestaan, wat een bestuurder dient te bespreken in het college en hoe een bestuurder dient te handelen in specifieke situaties. Zo is onder meer opgenomen dat:
aanbiedingen voor privé-werkzaamheden of kortingen op privé-goederen die een bestuurder uit hoofde van zijn functie ontvangt niet zijn toegestaan.28
een bestuurder geen geschenken aanneemt, die hem uit hoofde van of vanwege zijn functie worden aangeboden en die een waarde van €50,- overschrijden;29
een bestuurder geen faciliteiten en diensten van derden accepteert die hem uit hoofde van of vanwege zijn functie worden aangeboden, tenzij het weigeren ervan het bestuurswerk onmogelijk of onwerkbaar zou maken;30
een bestuurder in het college uitnodigingen voor excursies en evenementen op kosten van derden die hij uit hoofde van zijn functie ontvangt bespreekt.31 Hij accepteert lunches, diners en recepties die door derden betaald worden alleen als deze voortvloeien uit het normale bestuurswerk en als noodzakelijk worden geacht;32
een bestuurder werkbezoeken waarbij reis- en verblijfskosten door derden betaald worden alleen bij hoge uitzondering en na unanieme stemming in het college accepteert. Als voorwaarde geldt dat het bezoek aantoonbaar van groot belang is voor de gemeente. Van een dergelijk werkbezoek wordt altijd verslag gedaan aan de raad.33
25
Artikel 4.1 Gedragscode 2022. Artikel 4.2 Gedragscode 2022. 27 Artikel 4.3 tot en met 4.14 Gedragscode 2022. 28 Artikel 4.3 Gedragscode 2022. 29 Artikel 4.4 Gedragscode 2022. 30 Artikelen 4.9 en 4.10 Gedragscode 2022. 31 Artikel 4.12 Gedragscode 2022. 32 Artikel 4.13 Gedragscode 2022. 33 Artikel 4.14 Gedragscode 2022. 26
Bijlage bij B232411/P23468 - Velsen-Zuid, 29 maart 2023
Pagina 7 van 8
Omgang met informatie 31.
Volgens de Handreiking integriteit 2021 komt de integriteit van een politieke ambtsdrager in gevaar als hij informatie die (nog) niet openbaar is, gebruikt om er zichzelf of anderen mee te bevoordelen. Het kan dan gaan om informatie waar hij vanuit zijn ambt over beschikt, of die hem ongevraagd wordt toegespeeld door relaties. De verleiding kan groot zijn om in de privésfeer melding te maken van informatie die voor anderen van direct belang is. Soms is dat informatie die weliswaar ooit openbaar wordt, maar waarbij voordeel kan ontstaan door het eerder verkrijgen ervan. Voorbeelden zijn de aan- en verkoop van een huis of een stuk grond, de gunning van opdrachten.
32.
In de Gedragscode 2022 is omtrent de omgang met informatie onder meer opgenomen dat een bestuurder:
zorgvuldig en correct omgaat met informatie waarover hij uit hoofde van zijn ambt beschikt. Hij zorgt ervoor dat stukken met vertrouwelijke gegevens veilig worden opgeborgen en dat computerbestanden beveiligd zijn;34
de raad alle inlichtingen geeft die de raad voor de uitoefening van zijn taak nodig heeft, tenzij het verstrekken ervan in strijd is met het openbaar belang;35
geen informatie verstrekt die vertrouwelijk of geheim is;36
niet ten eigen bate of ten bate van persoonlijke betrekkingen gebruik maakt van in de uitoefening van het ambt verkregen informatie.37
34
Artikel 5.1 Gedragscode 2022. Artikel 5.3 Gedragscode 2022. 36 Artikel 5.4 Gedragscode 2022. 37 Artikel 5.5 Gedragscode 2022. 35
Bijlage bij B232411/P23468 - Velsen-Zuid, 29 maart 2023
Pagina 8 van 8