RRB presentatie-gewijzigde-wgr-15-februari-2023

Wijzingen WGR 1 juli 2022 Wat betekent dit voor de raden?

Agenda Aanleiding en doel

1. Versterking van positie gemeenteraden bij besluitvorming 2. Aanvullende controle instrumenten 3. Verbeteren van de positie van gemeenteraden tav functioneren van GR 4. Hoe werkt dit in de praktijk

5. Tijdslijn

2

1. Aanleiding

3

4

Doel

1. Versterking van positie gemeenteraden bij

besluitvorming 2. Aanvullende controle instrumenten 3. Verbeteren van de positie van gemeenteraden tav

functioneren van GR

5

1. Versterking van positie gemeenteraden bij besluitvorming

• Zienswijzeprocedure wijzigt (verplicht) ➢ Raden geven een zienswijze over het ontwerp (inhoudelijk) EN ➢ (bestaand) Raden stemmen in met de gemeenschappelijke regeling

•

Zienswijze procedure voor in de regeling aangewezen besluiten van het algemeen bestuur (keuze) ➢ Welke onderwerpen? Of niet op voorhand vastleggen? ➢ Keuze wel/niet wordt verankerd in de GR

6

1. Versterking van positie gemeenteraden bij besluitvorming (2)

• Afspraken over participatie (keuze) ➢ Welke mate van participatie is er al? Bijvoorbeeld cliëntenraad bij GGD ➢ Voert GR de taak uit, maar stelt de gemeente het beleid vast? Dan inspraak via gemeente logischer ➢ Inspraak bij GR besluiten gewenst? ➢ Vastleggen in GR, ook bij (nog) geen participatie

7

1. Versterking van positie gemeenteraden bij besluitvorming (3)

• Actieve informatieplicht naast de bestaande informatiestromen

8

•

Informatieplicht AB lid naar raad

•

Raad vraagt informatie aan AB

•

AB geeft alle info aan de raad die zij nodig heeft voor haar taak (nieuw)

1. Versterking van positie gemeenteraden bij besluitvorming (4)

Gemeenschappelijke adviescommissie (keuze), kenmerken: ➢ Alleen toepasbaar op een GR met een openbaar lichaam ➢ Per GR, dus geen commissie voor meerder GR’en ➢ Wordt ingesteld door het Algemeen Bestuur van de GR. ➢ Alle raden van de deelnemende gemeenten moeten instemmen ➢ Raden van de deelnemende gemeente blijven beslissingsbevoegd, ➢ Adviserende rol naar bestuur GR ➢ Raadsleden die lid zijn kunnen aanspraak maken op een extra vergoeding 9

1. Versterking van positie gemeenteraden bij besluitvorming (4)

Gemeenschappelijke adviescommissie (keuze), overwegingen: ➢ Kost extra tijd voor raadsleden ➢ Wie wordt afgevaardigd? Kan deze persoon het standpunt van de hele raad

weergeven? ➢ Wat willen de raden hiermee bereiken? Kan dit ook op een andere manier? ➢ Wat voegt het toe naast de andere instrumenten uit de WGR? 10

1. Versterking van positie gemeenteraden bij besluitvorming (5)

Samenvatting

Verplicht /Keuze

Wijziging regeling?

Zienswijzeprocedure bij het treffen, wijzigen, toetreden en uittreden uit een regeling

Verplicht/ Keuze

ja

ja

nee

Zienswijze procedure voor in de regeling aangewezen besluiten van het algemeen bestuur

Keuze

ja

nee

ja

Afspraken over participatie

Keuze

ja

nee

ja

Actieve informatieplicht

Verplicht

nee

ja

nee

Gemeenschappelijke adviescommissie

Keuze

nee

ja

nee

11

Gaat Overgang direct stermijn in? 2 jaar?

2. Aanvullende controle instrumenten •

Recht van onderzoek (keuze) ➢ Enquête naar de bestuursvoering van een gemeenschappelijke regeling (alleen collegeregelingen en meerderheid raden) ➢ Extra vergoeding raadsleden

•

Onderzoeksmogelijkheden lokale rekenkamers (keuze) ➢ De bevoegdheden van de rekenkamer worden met deze wetswijziging beter vastgelegd. ➢ De rekenkamer kan bij een GR: Onderzoek verrichten, inlichtingen inwinnen, documenten vorderen, onderzoek naar het gevoerde bestuur van de GR verrichten

12

2. Aanvullende controle instrumenten (2)

Verplicht /Keuze

Wijziging regeling?

Gaat direct in?

Overgangstermijn 2 jaar?

Recht van onderzoek

Keuze

Nee

Ja

Nee

Onderzoeksmogelijkheden lokale rekenkamers

Keuze

Nee

Ja

Nee

Samenvatting

13

3. Verbetering mbt het functioneren van de gemeenschappelijke regeling

•

Afspraken over evaluatie van de GR(keuze) Overwegingen: ➢ Als evaluatie leidt tot wijziging van de regeling, kost dit veel tijd

➢ Doel en reikwijdte van de evaluatie pas later laten bepalen door het AB ➢ Als evaluatie wordt uitgesloten, wordt er nooit geëvalueerd ➢ Wel/geen evaluatie; altijd opnemen in de regeling

•

Afspraken over uittreding (verplicht) ➢ Is nu minimaal opgenomen in de GR’en, verschillend per GR ➢ Vrij technische wijziging ➢ Vraagt nader onderzoek, kijken naar jurisprudentie ➢ Uittreding is beperkt bij wettelijk verplichte regelingen

14

3. Verbetering mbt het functioneren van de gemeenschappelijke regeling (2)

•

Aanpassing begrotingscyclus (verplicht) ➢ Deadlines P&C schuiven op naar later in het jaar:

o

Jaarrekening ter kennisname aan raden uiterlijk 30 april (was 15 april)

o

Kadernota ter kennisname aan raden uiterlijk 30 april (was (15 april)

o

Begroting wordt later ingediend door GR bij toezichthouder 15 september (was 1 augustus)

➢ Zienswijzetermijn wordt langer (van 8 naar 12 weken)

15

o

Zienswijzetermijn valt in het zomerreces

o

Vraagt samenwerking tussen GR en gemeenten

3. Verbetering mbt het functioneren van de gemeenschappelijke regeling (3)

•

Aanpassing begrotingscyclus (verplicht) ➢ Verplichte terugkoppeling aan raden na zienswijzetraject

16

o

DB stuurt een reactie aan de raden of de gegeven zienswijze (deels) wordt overgenomen

o

Ook wordt opgenomen wat de reden is als deze niet wordt overgenomen

o

Gaat direct in

3. Verbetering mbt het functioneren van de gemeenschappelijke regeling (4)

•

Aanpassing begrotingscyclus (verplicht) Overwegingen ➢ Met de verlengde zienswijze termijn en deadlines is het niet meer mogelijk om ook de kadernota voor zienswijze aan te bieden (GGD, recreatieschappen) ➢ De financiële uitgangspunten uit de kadernota moeten bij de gemeenten eerder dan 30 april bekend zijn Anders kunnen deze niet integraal gewogen worden bij de gemeentelijke kadernota ➢ Het zomerreces is ieder jaar op een eerder of juist later moment ➢ Voor rust in P&C cyclus zou de zienswijze procedure voor 1 juli afgerond moeten worden. Daarmee zou de begroting begin april voor zienswijze moeten worden aangeboden aan de gemeenten

17

3. Verbetering mbt het functioneren van de gemeenschappelijke regeling (5)

Wijziging regeling?

Gaat direct in?

Overgangs -termijn 2 jaar?

Samenvatting

Verplicht /Keuze

Afspraken over evaluatie

Verplicht

ja

nee

ja

Afspraken over uittreding

Verplicht

ja

nee

ja

Reactiebrief DB na zienswijzetraject

Verplicht

nee

ja

nee

Aanpassing begrotingscyclus incl terugkoppeling zienswijze voor vaststelling AB

Verplicht

ja

ja

nee

18

4. Hoe werkt dit in de praktijk? •

•

19

Kadernota GGD ZW en recreatieschappen voor zienswijze aangeboden •

DB stuurt een schriftelijke reactie nav de ingediende zienswijzen aan de gemeenten

•

DB stuurt een schriftelijke reactie naar het AB

Concept begroting voor zienswijze aangeboden •

DB stuurt concept begroting aan de gemeenten

•

Gemeenten hebben 12 weken de tijd voor het geven van de zienswijze

•

DB stuurt een schriftelijke reactie nav de ingediende zienswijzen aan de gemeenten

•

DB stuurt een schriftelijke reactie naar het AB

•

AB stelt (aangepaste) begroting vast

4. Hoe werkt dit in de praktijk? (2) •

•

20

Voorbereiden concept regeling onder regie van de GR (tot na de zomer) •

Gemeenschappelijke regelingen hebben niet dezelfde aanpak

•

Soms wordt gewerkt met een ambtelijke werkgroep vanuit alle gemeenten en GR

•

Soms worden de gemeenten niet vooraf geraadpleegd

Concept regeling wordt voor zienswijze aangeboden (2de half jaar 2023) •

Raden geven hun zienswijzen op het ontwerp van de regeling. Er kan inhoudelijk gereageerd worden

•

Termijn 12 weken

•

GR geeft een schriftelijke reactie op de zienswijzen aan de gemeenten

4. Hoe werkt dit in de praktijk? (3) •

21

Definitieve regeling wordt voor instemming aangeboden (1ste half jaar 2024) •

GR stuurt definitief ontwerp voor instemming naar de raden van de gemeenten

•

Gemeenten toetsen of ze kunnen instemmen met de definitieve tekst van de regeling

5. Tijdslijn (1)

Toesturen aan raad voor zienswijze • 8 weken

Voorstel

• September – oktober 2023

Aanpassing voorstel November 2023 – januari 2024

Toestemming raad

Definitief besluit

• 13 weken • Februari – april 2024

• Mei 2022

Bekendmaking Juni 2024

• Inwerking treden • 1 juli 2024

• Tekstuele aanpassingen nog beperkt mogelijk

Raad kan besluiten binnen de termijn

5. Tijdslijn (2)

Toesturen aan raad voor zienswijze • 8 weken

Voorstel

• Juli – augustus 2023 • ! Zomerreces !

Aanpassing voorstel September – oktober 2023

Toestemming raad

Definitief besluit

• 13 weken • Februari – april 2024

• Mei 2022

• Verlenging met 13 weken • Februari – april 2024

• Tekstuele aanpassingen nog beperkt mogelijk

Raad kan niet besluiten binnen de termijn

Bekendmaking • Juni 2024

• Inwerking treden • 1 juli 2024

Meer informatie? Handreiking VNG WGR

24

Motie Wormerland

Dictum motie Wormerland Roept de gemeenteraden in de regio Zaanstreek-Waterland op: a) Samen te werken m.b.t. de wijzigingen en keuzes ten gevolge van de Wet Wijziging Gemeenschappelijke Regelingen. b) Een regionale raadswerkgroep wijziging gemeenschappelijke regelingen in de regio ZaanstreekWaterland te vormen met als doel meer grip op de gemeenschappelijke regelingen.