RIB Regulering toeristische verhuur woonruimte

Raadsinformatiebrief Landsmeer Ter kennisneming Datum B&W vergadering

21 december 2021

Portefeuillehouder

Wethouder E. Heinrich

Documentkenmerk

27654-2021:590389 behorende bij zaak: 27654-2021

Bijlage(n)

B1. Heroverweging op basis van de volgende aspecten B2. Factsheet Landsmeer

Onderwerp:

Regulering toeristische verhuur woonruimte

Aan de raad van Landsmeer, De opkomst van online platforms, zoals Airbnb, Booking.com, etc. heeft toeristische verhuur van woningen vergemakkelijkt. Uit een zeer recent onderzoek van de Provincie Noord-Holland blijkt dat Landsmeer in 2019 vijfentachtig en in 2020 achtenzestig actieve accommodaties telde. Zie bijlage voor factsheet Landsmeer. Het aanbod toeristische verhuur is in de afgelopen jaren met uitzondering van het jaar 2020 en 2021 toegenomen. Hierbij dient onderscheid gemaakt te worden tussen een bedrijfsmatige Bed and Breakfast (B&B) en particuliere vakantieverhuur. Een B&B is verhuur van één of twee kamers voor kort verblijf bij aanwezigheid van de hoofdbewoner. Het is een bedrijf aan huis, die ondergeschikt is aan de woonfunctie en past in de woonomgeving zonder hier afbreuk aan te doen. Een B&B mag jaarrond gasten ontvangen. Particuliere vakantieverhuur is het incidenteel verhuren van een permanent bewoonde woning bij afwezigheid van de hoofdbewoner in verband met bijvoorbeeld zijn of haar eigen vakantie. Huidige regulering toeristische verhuur woonruimte Gemeenten hebben beperkte instrumenten om toeristische verhuur van woningen te reguleren. De twee belangrijkste instrumenten zijn het bestemmingsplan, waarin alle ruimtelijke aspecten zijn opgenomen en de huisvestingsverordening.

In 2011 werd voor Landsmeer het B&B-beleid vastgesteld, waaronder de bepaling dat ieder bestemmingsplan een regeling met betrekking bedrijf aan huis (waar B&B onder valt) is opgenomen. Na vaststelling van het beleid in 2011 is het B&B beleid verwerkt in bestemmingsplannen Oost (2012) en Het Lint (2015). Dit houdt onder meer in dat een B&B in deze gebieden toegestaan is in hoofd- en bijgebouwen. Huidige bestemmingsplannen die voor vaststelling van het B&B beleid in werking zijn getreden en nog niet zijn herzien, zoals het bestemmingsplan Landelijk gebied 2009, kunnen andere bepalingen omtrent B&B hebben. Het aanbieden van een B&B is legaal mits dit voor het pand geregeld is in het bestemmingsplan of hiervoor in afwijking van het bestemmingsplan een omgevingsvergunning is verleend. Particuliere vakantieverhuur is strijdig met het bestemmingsplan en dus niet toegestaan. In Landsmeer komen beide vormen van toeristische verhuur van woonruimte voor en heeft de gemeente beperkt inzicht in het aanbod, omdat verhuurplatforms, zoals Airbnb geen adresgegevens tonen. Raadsbehandeling vakantieverhuur In 2019 is een startnotitie vakantieverhuur opgesteld, die in juni van dat jaar is behandeld in de gemeenteraad van Landsmeer. In december 2019 is n.a.v.

de startnotitie het volgende beleidsuitgangspunt voor toeristisch verhuur van woonruimte ter besluitvorming aangeboden aan de gemeenteraad: Regulering particuliere vakantieverhuur met een maximum van 30 dagen per jaar binnen een venstertijd van juli tot en met september. Het voorstel om een venstertijd te hanteren heeft te maken met de beperkte capaciteit handhaving. De raad heeft niet ingestemd met dit voorstel en het college heeft n.a.v. een uitspraak van de Raad van State inzake regulering toeristische verhuur van woonruimte besloten om te wachten tot invoering van de nieuwe wet toeristische verhuur van woonruimte. De wet is sinds januari 2021 van kracht en de VNG heeft in augustus 2021 een modelverordening gepubliceerd.

Nieuwe wet toeristische verhuur woonruimte 2021 De nieuwe wet toeristisch verhuur van woonruimte die in januari 2021 in werking is getreden, biedt gemeenten via de huisvestingsverordening de mogelijkheid om een registratieplicht, nachtencriterium, meld- en of vergunningplicht in te voeren om de neveneffecten van toeristisch verhuur van woningen te kunnen voorkomen of beperken. Hierbij is het wel van belang dat de vorm van toeristische verhuur, die opgenomen wordt in de huisvestingsverordening niet strijdig is met het bestemmingsplan. De belangrijkste redenen voor reguleren zijn volgens de wet het tegengaan van het oneigenlijk gebruik van woonruimten, de impact op de leefbaarheid van de woonomgeving en het gelijke speelveld voor aanbieders van accommodatie voor toeristen. De wet heeft als doel dat de gemeente maatregelen kan nemen met het oog op het behoud van de samenstelling van de woonruimtevoorraad of het behoud van de leefbaarheid in de woonomgeving, niet het innen van de toeristenbelasting. Het is volgens de wet dus niet de bedoeling om de registratie- of meldplicht in te voeren uitsluitend voor het innen van toeristenbelasting. Ruimtelijke aspecten Voor de gemeente Landsmeer wordt momenteel een omgevingsvisie ontwikkeld, hierin geeft de gemeente aan hoe zij het leefgebied wil ontwikkelen en beschermen.

Die keuzes werkt zij vervolgens uit in haar omgevingsplan, die de regels voor de fysieke leefomgeving bevat. Met het zicht op een omgevingsplan is het college niet voornemend om de vigerende bestemmingsplannen aan te passen. Het gebrek aan inzicht in het aanbod van toeristische verhuur maakt het lastig om de uitwerking van toeristische verhuur voor de omgeving goed in kaart te brengen. Voor meer inzicht in toeristische verhuur in aanloop naar het Omgevingsplan kan het college besluiten om in lijn met de nieuwe wet via de huisvestingsverordening een registratieplicht in te voeren. Deze registratieplicht kan gezien de bestemmingsplannen alleen gelden voor B&B’s. Particuliere vakantieverhuur is strijdig met de vigerende bestemmingsplannen en niet toegestaan. Hierdoor kan een registratieplicht voor deze vorm van toeristische verhuur niet via de huisvestingsverordening ingevoerd worden. Heroverweging en besluit college In de RIB van mei 2021 heeft het college richting raad gecommuniceerd dat het college een registratieplicht voor toeristische verhuur van woonruimte wil invoeren, maar eerst wacht op de modelverordening van de VNG. Bij de voorbereidingen van deze modelverordening is de Landsmeerse situatie ingebracht.

Vanuit de VNG is teruggekoppeld dat bij invoering van een registratieplicht voor toeristische verhuur via de huisvestingsverordening, deze vorm van toeristische verhuur niet strijdig mag zijn met het bestemmingsplan. Om die reden heeft het college besloten om alleen een registratieplicht in te voeren voor B&B. Particuliere vakantieverhuur is strijdig met de vigerende bestemmingsplannen en niet toegestaan. Hierdoor kan een registratieplicht voor deze vorm van toeristische verhuur niet via de huisvestingsverordening ingevoerd worden. In de praktijk komen in Landsmeer zowel B&B als particuliere vakantieverhuur voor en heeft de gemeente beperkt inzicht in het aanbod. Dit bemoeilijkt de aanpak van ongewenste neveneffecten en het innen van toeristenbelasting. Een registratieplicht kan gezien worden als een eerste stap en meer inzicht bieden in het aanbod toeristische verhuur, maar is gezien de vigerende bestemmingsplannen alleen mogelijk voor B&B. Voor inzicht in toeristische verhuur heeft het college de mogelijkheid verkend om een registratie- en meldplicht in te voeren voor particuliere vakantieverhuur. Door middel van een pilot met beleidsregels zoals een registratie- en meldplicht kan particuliere vakantieverhuur via een gedoogbeslissing mogelijk worden.

Particuliere vakantieverhuur blijft in deze situatie strijdig met het bestemmingsplan en de pilot is niet in lijn met de wet toeristische verhuur woonruimte, die ingesteld is om negatieve effecten van toeristische verhuur te bestrijden door regulering. Om een goede afweging te kunnen maken is rekening gehouden met de financiële aspecten van een pilot. Naar verwachting heeft de instelling van een pilot particuliere vakantieverhuur dermate financiële consequenties dat geconcludeerd kan worden, dat de kosten ruimschoots hoger worden dan de baten. Naar alle waarschijnlijkheid is het niet mogelijk dat de kosten voor implementatie, registratie- en meld systeem en handhaving en toezicht gedekt kunnen worden uit de verwachte toeristenbelasting opbrengsten. Naast de kosten wordt met een pilot een grote druk op de beperkte capaciteit handhaving en toezicht verwacht, omdat het heel lastig en arbeidsintensief is om particuliere vakantieverhuur te constateren en mogelijke beleidsregels te handhaven. Overigens wordt met de pilot particuliere vakantieverhuur de juridische grondslag voor het college om te handhaven bij een handhavingsverzoek wegens overlast weggenomen. Diverse aspecten, zie bijlage zijn zorgvuldig afgewogen.

Gezien de financiële en organisatorische consequenties van een pilot heeft het college uiteindelijk besloten om vast te houden aan regulering van toeristische verhuur van woonruimte via het bestemmingsplan en in lijn met de nieuwe wet een registratieplicht voor B&B in te voeren. Pagina 2 van 3

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van Landsmeer

Pagina 3 van 3