Raadsvoorstel en -besluit

Raadsvoorstel Portefeuillehouder:

Wethouder M. Elfferich

Datum B&W vergadering

9 november 2021

Documentkenmerk:

24274-2021:953408 behorende bij zaak: 24274-2021

Aan de raad,

Onderwerp: Notitie Uitgangspunten Integraal Huisvestingsplan Landsmeer

Voorgesteld raadsbesluit/c.q. beslispunten 1.

De notitie ‘Uitgangspunten IHP Landmeer’ vast te stellen waarin de volgende uitgangspunten zijn opgenomen: a. Schoolgebouwen die de leeftijd van 40 jaar hebben bereikt of deze zullen bereiken gedurende de looptijd van het Integraal Huisvestingsplan komen voor vervanging in aanmerking. Dat gebeurt in de vorm van sloop / nieuwbouw, al dan niet op dezelfde locatie, of door een renovatie die leidt tot een levensduurverlenging van minimaal 25 jaar. b. Renovatie die leidt tot een levensduurverlenging van 25 jaar beschouwen we als een volwaardig alternatief voor vervangende bouw. c. Bij alle projecten die voortvloeien uit het IHP is de samenvoeging van maatschappelijke en/of onderwijsfuncties het uitgangspunt in de initiatieffase en bij het opstellen van het Programma van Eisen. d. Schoolgebouwen die niet in aanmerking komen voor renovatie of nieuwbouw worden gedurende de looptijd van het IHP getransformeerd naar minimaal BENG (Bijna Energieneutraal Gebouw). e. Schoolgebouwen die in aanmerking komen voor renovatie of nieuwbouw worden gedurende de looptijd van het IHP opgewaardeerd naar Frisse School Klasse C voor wat betreft de thema’s temperatuur en lucht. f. Bij nieuwbouw wordt gerekend met een bedrag van gemiddeld € 3.000,- per m2 bvo aan stichtingskosten.

Indien de renovatiekosten van een specifiek schoolgebouw worden begroot op een bedrag dat hoger is dan 25/40 deel van de stichtingskosten voor nieuwbouw, wordt het schoolgebouw niet gerenoveerd maar vervangen door een nieuw gebouw. g. De looptijd van het IHP is 12 jaar. De investeringen die voortvloeien uit het nog op te stellen IHP zullen dus plaatsvinden in de periode 2022 – 2033.

Wettelijke grondslag en Kaders voor raadsbevoegdheid Wet op het Primair Onderwijs en Verordening voorzieningen huisvesting onderwijs Gemeente Landsmeer 2017.

Inleiding Dagelijks bezoeken bijna 1.100 kinderen één van de 6 basisscholen in onze gemeente. De instandhouding van de schoolgebouwen is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de schoolbesturen en de gemeente. We zijn voornemens samen met de schoolbesturen een Integraal Huisvestingsplan (hierna: IHP) voor het onderwijs op te stellen. Daarmee geven we ten eerste aan op planmatige wijze regie te willen voeren over toekomstige investeringen in onderwijshuisvesting en ten tweede samenhang aan te willen brengen in die investeringen. Het IHP geeft feitelijk antwoord op de vraag “wat gaan we wanneer doen met welk schoolgebouw en welke investering is daarvoor nodig”. Vóórdat het IHP kan worden opgesteld, zal duidelijk moeten worden binnen welke kaders dat gebeurt. Daarom willen we in dit stadium, dus nog voorafgaand aan het opstellen van het daadwerkelijke IHP, inhoudelijke uitgangspunten vaststellen op basis waarvan straks het IHP kan worden opgesteld. Op basis van deze uitgangspunten wordt verder gesproken met de schoolbesturen over de uitwerking van het IHP. Dit samenspel tussen gemeente en schoolbesturen is overigens een delicaat en complex proces. We hebben allemaal hetzelfde doel voor ogen: goede en passende huisvesting voor het onderwijs. Daarover wordt

Pagina 1 van 5

Raadsvoorstel met de gemeenteraad gesproken, maar het kan niet zo zijn dat de gemeenteraad feitelijk geen keuze meer heeft en niets anders kan doen dan een IHP te bekrachtigen dat het college van B en W en de schoolbesturen samen hebben opgesteld. Aan de andere kant kan het ook niet zo zijn dat het college in gesprek gaat met de schoolbesturen terwijl er feitelijk geen enkele ruimte is voor inbreng van de schoolbesturen omdat college en raad reeds hebben besloten hoe er in de toekomst wordt omgegaan met de schoolgebouwen. We hebben gemeend door de gemeenteraad in dit stadium te vragen de uitgangspunten vast te stellen recht te doen aan de belangen van alle partijen die samenwerken aan onderwijshuisvesting. Doelstelling/beoogd resultaat Uiteindelijk is het ‘hogere doel’ van het IHP het huisvesten van onze kinderen en (onderwijzend) personeel in kwalitatief hoogwaardige en passende schoolgebouwen. Met het vaststellen van de uitgangspunten geeft de gemeenteraad kaders mee aan het college waarbinnen het IHP kan worden uitgewerkt.

Argumenten en afweging 1.

Met het vaststellen van de uitgangspunten is de gemeenteraad in een vroeg stadium betrokken bij het opstellen van het IHP Een IHP is het resultaat van een doorgaans uitvoerig en complex proces waarbij samen met de schoolbesturen wordt bezien welk toekomstperspectief er is voor elk schoolgebouw in de gemeente. De schoolbesturen hebben daar natuurlijk zelf ook een beeld en verwachting bij. Aangezien de gemeente een wettelijke zorgplicht heeft voor het aanbieden van voldoende en adequate onderwijshuisvesting, is het belangrijk dat de gemeenteraad in een vroeg stadium de uitgangspunten vaststelt op basis waarvan het IHP verder kan worden uitgewerkt.

2.

Met het vaststellen van de uitgangspunten geeft de gemeenteraad duidelijke kaders mee als het gaat om toekomstige investeringen in onderwijshuisvesting Met het vaststellen van de uitgangspunten in deze notitie spreekt de gemeenteraad zich uit over het ambitieniveau op het gebied van onderwijshuisvesting. De uitgangspunten zijn zodanig opgesteld dat alle schoolgebouwen in onze gemeente uiteindelijk op een niveau zijn dat voldoet aan de reële verwachtingen die kinderen, ouders, personeel en schoolbestuurders mogen hebben van een schoolgebouw.

De uitgangspunten zijn verwoord in hoofdstuk drie van de notitie. In essentie komen ze op het volgende neer: 1.

Schoolgebouwen die de leeftijd van 40 jaar hebben bereikt of deze zullen bereiken gedurende de looptijd van het IHP komen voor vervanging in aanmerking. Dat gebeurt in de vorm van sloop / nieuwbouw, al dan niet op dezelfde locatie, of door een renovatie die leidt tot een levensduurverlenging van minimaal 25 jaar.

2.

Renovatie die leidt tot een levensduurverlenging van 25 jaar beschouwen we als een volwaardig alternatief voor vervangende bouw.

3.

Bij alle projecten die voortvloeien uit het IHP is de samenvoeging van maatschappelijke en/of onderwijsfuncties het uitgangspunt in de initiatieffase en bij het opstellen van het Programma van Eisen.

4.

Schoolgebouwen die niet in aanmerking komen voor renovatie of nieuwbouw worden gedurende de looptijd van het IHP getransformeerd naar minimaal BENG (Bijna Energieneutraal Gebouw).

5.

Schoolgebouwen die in aanmerking komen voor renovatie of nieuwbouw worden gedurende de looptijd van het IHP opgewaardeerd naar Frisse School Klasse C voor wat betreft de thema’s temperatuur en lucht.

6.

Bij nieuwbouw wordt gerekend met een bedrag van gemiddeld € 3.000,- per m2 bvo aan stichtingskosten. Indien de renovatiekosten van een specifiek schoolgebouw worden begroot op een bedrag dat hoger is dan 25/40 deel van de stichtingskosten voor nieuwbouw, wordt het schoolgebouw niet gerenoveerd maar vervangen door een nieuw gebouw.

Pagina 2 van 5

Raadsvoorstel 7.

De looptijd van het IHP is 12 jaar. De investeringen die voortvloeien uit het nog op te stellen IHP zullen dus plaatsvinden in de periode 2022 – 2033.

Afwegingen De rol van de gemeenteraad bij het vaststellen en uitvoeren van beleid over onderwijshuisvesting is vastgelegd in de onderwijswetgeving. Een belangrijke taak van de raad is het vaststellen van een verordening. Dat heeft de raad in 2017 gedaan. Daarin staan de spelregels benoemd voor schoolbesturen en de gemeente als het gaat om normen en criteria voor onderwijshuisvestingsvoorzieningen. De raad stelt de verordening vast en het college voert de verordening uit, samen met de schoolbesturen. Met het vaststellen van de gemeentebegroting geeft de raad feitelijk aan hoeveel geld er aan onderwijshuisvesting kan worden besteed. Dat zijn in hoofdlijnen de enige verplichtingen die college en raad hebben als het gaat om onderwijshuisvesting, waarbij de wettelijke bepalingen uiteraard moeten worden gerespecteerd. De gemeenteraad hóeft geen pro- actief beleid over de huisvesting van het onderwijs te voeren. De gemeenteraad hóeft geen middelen uit te trekken voor het renoveren van schoolgebouwen, het verbeteren van het binnenklimaat of het verduurzamen van schoolgebouwen. De gemeenteraad hoeft zelfs geen schoolgebouwen te vervangen omdat de economische levensduur is verstreken, in tegenstelling tot de plicht om gebouwen te vervangen indien de technische levensduur is verstreken. Maar de gemeenteraad kán en mág het allemaal wel.

Het staat de gemeenteraad vrij om meer te doen dan louter het uitvoeren van de wettelijke taken. In essentie gaat het er dus om wat we met elkaar willen als het gaat om de wijze waarop onze scholen zijn gehuisvest en wat we daarvoor over hebben. Met het vaststellen van de uitgangspunten spreekt de gemeenteraad zich uit over het ambitieniveau op het gebied van onderwijshuisvesting. De uitgangspunten zijn zodanig opgesteld dat alle schoolgebouwen in onze gemeente uiteindelijk op een niveau zijn dat voldoet aan de reële verwachtingen die kinderen, ouders, personeel en schoolbestuurders mogen hebben van een schoolgebouw.

Risico’s De uitgangspunten zoals verwoord in de bijgevoegde notitie zijn wat het zijn: uitgangspunten, en niet in beton gegoten criteria aan de hand waarvan het IHP wordt opgesteld. Uiteraard wordt er bij het opstellen van het IHP rekening gehouden met de specifieke lokale context waarin een school zich bevindt. Alhoewel we wel een beeld hebben van de globale investering die gemoeid is indien de uitgangspunten worden gehanteerd, is er in dit stadium nog geen sprake van een concreet investeringsprogramma. Financiële aspecten Het vaststellen van de uitgangspunten heeft in beginsel geen financiële consequenties. Die zijn pas aan de orde op het moment dat u als raad een kredietbesluit neemt over een project dat onderdeel uitmaakt van het definitieve, eveneens door de raad vastgestelde, IHP. De gemeente ontvangt vanuit het gemeentefonds niet-geoormerkte middelen om de wettelijke taken voor onderwijshuisvesting uit te voeren. Voor onze gemeente gaat het dan om een bedrag in de orde van grootte van € 0,5 miljoen per jaar. Bij het voorleggen van het IHP aan uw raad zullen we inzichtelijk maken wat het werkelijke bedrag is dat we jaarlijks uitgeven aan onderwijshuisvesting. Het bedrag van € 0,5 miljoen per jaar is overigens nu al structureel verwerkt in de gemeentebegroting.

Het is dus niet zo dat er sprake is van een extra jaarlijks bedrag dat specifiek kan worden ingezet als dekking voor de projecten die voortvloeien uit het IHP. Op basis van de reeds beschikbare gegevens zoals bouwjaren en gebouwoppervlaktes, moet rekening worden gehouden met een investeringsbedrag dat zich beweegt tussen de € 9 miljoen en € 12,5 miljoen in de komende 12 jaar. De kapitaallasten van een dergelijke investering bedragen lopen gedurende deze periode op tot globaal

Pagina 3 van 5

Raadsvoorstel € 600.000 per jaar afhankelijk van de keuzes die worden gemaakt. Met welk tempo de kapitaallasten oplopen, hangt af van de fasering en prioritering van de projecten die deel uitmaken van het IHP. De schoolbesturen kunnen geen rechten ontlenen aan een vastgesteld IHP. In die zin mag en kan een vastgesteld IHP niet als een subsidiebeschikking worden beschouwd. Het betreft feitelijk een beleidsdocument met daarin voorgenomen investeringen. Voor elke investering die voortvloeit uit het IHP wordt uw raad een separaat kredietvoorstel voorgelegd. Pas vanaf dat moment zijn de te nemen kapitaallasten definitief. Duurzaamheid Het voorstel kent geen duurzaamheidsaspecten. Uitkomsten advies en inspraak: N.v.t. Communicatie De schoolbesturen van Landsmeer zijn op de hoogte gesteld van bijgevoegde notitie en worden op de hoogte gesteld van het besluit van de raad hierover. Op basis van de besluitvorming van de gemeenteraad over de uitgangspunten vindt eind 2021/ begin 2022 een breed overleg met de schoolbesturen over het concept IHP plaats. De uitkomsten van dat overleg worden verwerkt in de concrete projecten die voort gaan vloeien uit het IHP.

Bijlagen B1. Notitie Uitgangspunten IHP Landsmeer U wordt uitgenodigd tot besluitvorming over te gaan. Met vriendelijke groet, namens het college van burgemeester en wethouders van Landsmeer,

L.A. (Léon) de Lange

P.G. (Peter) Küppers

burgemeester

gemeentesecretaris

Pagina 4 van 5

Raadsbesluit Portefeuillehouder:

Wethouder M. Elfferich

Datum raadsvergadering

2 december 2021

Documentkenmerk:

24274-2021:953408 behorende bij zaak: 24274-2021

De raad van de gemeente Landsmeer Gelezen het raadsvoorstel van het college, voorstelnummer: 463236332150948 behorende bij zaak: 242742021 Gehoord de behandeling in de oordeelsvormende sessie van de raad.

Raadsbesluit 1.

De notitie ‘Uitgangspunten IHP Landmeer’ vast te stellen waarin de volgende uitgangspunten zijn opgenomen: a. Schoolgebouwen die de leeftijd van 40 jaar hebben bereikt of deze zullen bereiken gedurende de looptijd van het IHP komen voor vervanging in aanmerking. Dat gebeurt in de vorm van sloop / nieuwbouw, al dan niet op dezelfde locatie, of door een renovatie die leidt tot een levensduurverlenging van minimaal 25 jaar. b. Renovatie die leidt tot een levensduurverlenging van 25 jaar beschouwen we als een volwaardig alternatief voor vervangende bouw. c. Bij alle projecten die voortvloeien uit het IHP is de samenvoeging van maatschappelijke en/of onderwijsfuncties het uitgangspunt in de initiatieffase en bij het opstellen van het Programma van Eisen. d. Schoolgebouwen die niet in aanmerking komen voor renovatie of nieuwbouw worden gedurende de looptijd van het IHP getransformeerd naar minimaal BENG (Bijna Energieneutraal Gebouw). e. Schoolgebouwen die in aanmerking komen voor renovatie of nieuwbouw worden gedurende de looptijd van het IHP opgewaardeerd naar Frisse School Klasse C voor wat betreft de thema’s temperatuur en lucht. f. Bij nieuwbouw wordt gerekend met een bedrag van gemiddeld € 3.000,- per m2 bvo aan stichtingskosten.

Indien de renovatiekosten van een specifiek schoolgebouw worden begroot op een bedrag dat hoger is dan 25/40 deel van de stichtingskosten voor nieuwbouw, wordt het schoolgebouw niet gerenoveerd maar vervangen door een nieuw gebouw. g. De looptijd van het IHP is 12 jaar. De investeringen die voortvloeien uit het nog op te stellen IHP zullen dus plaatsvinden in de periode 2022 – 2033.

De raad van de gemeente Landsmeer,

J.P. (Johan Paul) de Groot

L.A. (Léon) de Lange

griffier

voorzitter

Pagina 5 van 5