Raadsinformatiebrief 8166-2022:887783 Regiorapport verscherpt toezicht kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd

Raadsinformatiebrief Landsmeer Ter kennisneming Datum B&W vergadering

29 maart 2022

Portefeuillehouder

Wethouder M. Elfferich

Documentkenmerk

8166-2022:887783 behorende bij zaak: 8166-2022

Bijlage(n)

Het inspectierapport is te vinden op IGJ.nl

Onderwerp:

Regiorapport verscherpt toezicht kwetsbare kinderen onvoldoende beschermd

Aan de raad van Landsmeer, Inleiding Vorig jaar heeft u een raadsinformatiebrief ontvangen over het ‘Regiorapport Noord-Holland van Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd en Inspectie Justitie en Veiligheid’ (raadsvergadering 7 oktober 2021). Deze brief is hierop een vervolg en gaat in op het nieuwe regiorapport dat eind februari is gepubliceerd op de website van de Inspectie. Toelichting In het rapport geven de Inspecties aan dat de regio’s in Amsterdam en Noord-Holland in de afgelopen maanden belangrijke stappen hebben gezet om de tijdige inzet van passende hulp voor kinderen met een maatregel (en hun ouders) te verbeteren. Gemeenten en instellingen zijn in de regio’s gezamenlijk aan de slag gegaan met de aanbevelingen van de inspecties. Ook hebben de jeugdhulpregio’s beter in beeld welke kinderen er wachten op tijdig passende hulp en zetten zij zich in om deze te realiseren. Desondanks is het verscherpt toezicht verlengd. Hieronder gaan wij in op de vier redenen voor verlenging van het verscherpt toezicht en lichten wij deze achtereenvolgens kort toe aan de hand van een stand van zaken per onderwerp. Verlenging verscherpt toezicht met zes maanden De Inspecties noemen de volgende redenen om over te gaan tot een verlengde periode van verscherpt toezicht: 1.

De Jeugd- en Gezinsbeschermers (DJGB) slaagt er nog niet in om voor elk kind met een jeugdbeschermingsmaatregel tijdig een vaste jeugdbeschermer in te zetten en om tijdig tot een gedragen koers te komen. 2. Zicht op het totaal aantal wachtende kinderen is verbeterd, maar er is nog geen volledig beeld en er is nog onvoldoende geborgd dat er een functionerend systeem is waarmee de regio dit beeld systematisch en uniform kan uitvragen bij de GI’s (gecertificeerde instellingen). 3. Niet in elke jeugdhulpregio is het Regionaal Expert Team (RET) daadwerkelijk operationeel volgens de vier functies en vooral doorzettingsmacht ontbreekt. 4. Verder is er nog geen gezamenlijke aanpak die op korte termijn leidt tot een kwantitatief en kwalitatief toereikend passend specialistisch hulpaanbod voor kinderen met een jeugdbeschermingsmaatregel.

Stand van zaken Noord Holland en regio Zaanstreek-Waterland 1. De Jeugd- en Gezinsbeschermers – tijdig vaste jeugdbeschermer en gedragen koers DJGB slaagt er nog niet in om tijdig aan elk kind met een jeugdbeschermingsmaatregel een vaste jeugdbeschermer te verbinden en om tijdig voor elk kind met een jeugdbeschermingsmaatregel tot een gedragen koers te komen. De oorzaken die de Inspecties hiervoor in juli 2021 hebben benoemd, zijn nog niet weggenomen en hierdoor nog actueel. De belangrijkste oorzaak is het personeelsverloop en –verzuim. Jeugdbeschermers vertrekken onder andere doordat zij op een andere plek onder betere omstandigheden (o.a. financiële en minder werkdruk) aan het werk kunnen. DJGB staat hierin niet alleen. Vrijwel alle GI’s in het land

bevinden zich in een moeilijke periode, getuige hun brandbrief aan de minister van J&V d.d. 8 december 2021. De personele situatie is landelijk meer dan zorgelijk. DJGB zet vol in op het werven van personeel, zoals ook de Inspectie in haar rapport aangeeft. Hiernaast streeft DJGB ernaar om in 2022 de caseload te verlagen naar 1 op 15 kinderen (nu 1 op 20) om daarmee de werkdruk te verminderen. 2. In beeld brengen van kinderen met een maatregel die wachten op passende hulp Ondertussen is er een gezamenlijk format ontwikkeld door de regio’s en is de eerste uitvraag met dit format gedaan. Met deze informatie kan er ook een analyse worden uitgevoerd ten aanzien van de oorzaken en op welke hulp er wordt gewacht. Hiernaast voert de coördinator van het Regionaal Expert Team (RET) van Zaanstreek-Waterland elke twee weken gesprekken met de vier GI’s over de kinderen met een maatregel die langer dan de gestelde norm wachten op passende hulp. 3. Stand van zaken RET Zoals de Inspecties in hun rapport aangeven, is momenteel in elke regio een RET aanwezig en wordt dit team volgens de vier uitgangspunten ingericht. Ook in Zaanstreek-Waterland wordt hier op dit moment aan gewerkt. Verder geven de Inspecties aan de verwachting te hebben dat binnen elke jeugdhulpregio beter zicht komt op welke hulp onvoldoende aanwezig is, als het RET operationeel is en wordt gevonden.

De coördinator van het RET Zaanstreek-Waterland wisselt deze informatie nu uit met coördinatoren uit andere regio’s. Het RET maakt ook onderdeel uit van de doorbraakaanpak die is gerealiseerd voor gezinnen waarbij de inzet van passende hulp stagneert. Deze aanpak is in onze regio en gemeente goed operationeel, waardoor voor meer kinderen dan anders het geval zou zijn, bijtijds passende hulp wordt gerealiseerd. 4. Gezamenlijke aanpak die leidt tot een toereikend aanbod Het inzicht in de data vanuit het gezamenlijke format en de RET coördinatoren, maakt het mogelijk op bovenregionaal niveau met de negen regio’s gezamenlijk, te analyseren op welke hulp met name wordt gewacht en welke andere belemmeringen worden ervaren. Op basis hiervan gaan we na welke oplossingen er op welke schaal (van lokaal tot landelijk) nodig zijn om dit te verbeteren. Hiernaast is bovenregionaal verder gewerkt aan het plan een ‘Thuis voor Noordje’. De implementatie van dit plan draagt bij aan specialistisch aanbod voor een kleine doelgroep waarbij de hulpvraag dermate complex is dat passend aanbod uitsluitend bovenregionaal georganiseerd kan worden. In de loop van het jaar informeren wij u nader over de stand van zaken ten aanzien van Thuis voor Noordje.

Gezamenlijke reactie regio’s Amsterdam en Noord Holland In de gezamenlijke reactie die is opgenomen in het rapport geven wij aan verder te gaan op de ingeslagen weg. Om van gemeentezijde de vereiste doelen te behalen is het noodzakelijk dat het Rijk daarvoor de condities schept. De volgende punten zijn hiervoor rand voorwaardelijk en opgenomen in de reactie: - Definitieve besluitvorming over het Toekomstscenario in 2022. Het landelijke Toekomstscenario schetst op hoofdlijnen hoe de kind- en gezinsbescherming er over 5 tot 10 jaar uit zou kunnen zien. Dit is op de langere termijn een oplossing van het personeelsgebrek, omdat er effectiever gewerkt kan worden. Het stelsel heeft deze stip op de horizon nodig om perspectief te hebben, waar naar kan worden toegewerkt, zowel voor professionals als regio’s. - Lokale teams en GI’s kunnen ontlast worden als de volwassen GGZ haar expertise kan bieden onder andere bij conflictscheidingen, trauma’s en LVB. Binnen het huidige financieringssysteem van de volwassen GGZ is hiervoor geen ruimte. - Het voor de gemeenten mogelijk maken de caseload voor de GI te verlagen of het salaris te verhogen. Het aantal gezinnen bij de GI daalt, maar de problematiek wordt steeds zwaarder doordat lokale teams steeds meer gezinnen zelf kunnen bedienen. Het totale loongebouw (met verschil in zwaarte) in het jeugdstelsel moet opnieuw beoordeeld worden.

- In stand houden van de afspraken die zijn gemaakt naar aanleiding van de arbitrage en weer opstarten van de hervormingsagenda t.b.v. het toewerken naar structurele, betaalbare, financiering voor jeugdhulp. Het duidelijk begrenzen van wat binnen de Jeugdwet past zou daar een onderdeel van moeten zijn. - Vermindering van het aantal toezichthouders en stimuleren van minder belastende klachtprocedures voor professionals. - Vanuit OCW bijdragen aan een HBO curriculum waarin meer aandacht wordt besteed aan gesprekvoering gericht op complexe gezinnen die niet altijd gemotiveerd zijn om hulp voor ouders en kinderen te ontvangen. Tevens is het noodzakelijk dat er een verkorte (deeltijd) opleiding voor zij-instromers wordt aangeboden. Pagina 2 van 3

Tot slot Net als het vorige rapport laat dit rapport zien waar wij als overheid (gemeenten en het Rijk) aan moeten en willen werken en biedt in die zin perspectief. Tegelijkertijd is het belangrijk om met iedereen die (al jaren) heel hard werkt aan betere jeugdhulp, gemotiveerd te blijven om die verbeteringen door te voeren. Het afgelopen half jaar was die motivatie er en dat zal het komende half jaar niet anders zijn. Wij danken daarom alle professionals die hulp aan kinderen en gezinnen bieden. Met als gezamenlijk doel: veiligheid en goede, tijdige hulp voor alle jeugdigen en gezinnen die dat nodig hebben.

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van Landsmeer

Pagina 3 van 3