Presentatie Raad Landsmeer GGD

Programma Kader monitors: de preventiecyclus Gezondheid Jeugd in Landsmeer Gezondheid volwassenen en senioren in Landsmeer

Landelijke thema’s 2020-2024

1. Gezondheid in de fysieke en sociale leefomgeving 2. Gezondheidsachterstanden verkleinen 3. Druk op het dagelijks leven bij jeugd en jong-volwassenen 4. Vitaal ouder worden

Meerjaren beleidsplan sociaal domein 2019 - 2023

Gezondheidsprofiel Jeugd Landsmeer •

Monitor Kinderen 0-12 jaar, 2020

•

Project ‘Gezond Opgroeien in Landsmeer’

•

Monitor Jongeren 12- 17 jaar, 2019 -2021 Team Epidemiologie Monique Heemskerk Projectleider Gezond Opgroeien Annelijn de Ligt

September 2022

Inhoud presentatie jeugd • Onderzoek • Resultaten 0 tot 12 jaar: • Selectie van resultaten •

Groepen die meer aandacht vragen

•

Groepen die meer aandacht vragen

• Project ‘Gezond Opgroeien in Landsmeer’ • Resultaten 12 tot 17 jaar: • Selectie van resultaten •

Samenvatting

Tipje van de sluier September 2022

Menti.com •

Hoeveel kinderen zijn er geboren in 2021 in uw Landsmeer?

Bron: CBS 02 03 04 05 06 07

20 20 20 20 20 20

16

19

21

20 20

20

20

18

17 20

20

14

13

15 20

20

20

20

12

11

20 20

10

09

20

20

08

01

20

20

00

20

Geboorten Landsmeer: 2000 tm 2021

140

120

100

80

60

40

20

0

Gezondheidsmeter Kinderen 2020 • Kader: Preventiecyclus

September 2022

Leeftijd

0-12 (2020)

1e keer

2007

Volgende keer

2024

Andere GGD’en

standalone

Werving

steekproef

Afname

online, papier

Respons Landsmeer GM Kinderen 2020 • • • • •

ruim 1.600 kinderen van 0 tot 12 jaar Aangeschreven 875 woonadressen • 3 keer tussen sept en dec 2020 Deelnemers: 430 ouders Respons Landsmeer : 49% (ZW: 48%) Respons ZW: • 82% online en 18% op papier

September 2022

Gedeeltelijke lockdown tijdens afname •

Max 3 bezoekers thuis, op 1,5 mtr (kinderen tellen niet mee)

•

Sluiting horeca (half oktober)

•

Sluiting sportscholen, geen wedstrijden, sport max 4 en later max 2 personen op 1,5 mtr

•

KDV en BSO nog open

•

Scholen geven nog les op school

Welbevinden, gevoelens en gedachten • •

99% gelukkig (3-12) (ZW 98%) 98% ervaart een (zeer) goede gezondheid

•

15% risico op psychosociale problemen (ZW 19%)

•

meestal Weerbaar, 74% (4-12) (ZW 67%), 4% meestal niet • komt voor zichzelf op • zegt nee als het iets niet wil • heeft zelfvertrouwen

September 2022

Welbevinden, gevoelens en gedachten • •

90% vindt het (heel) leuk op school (ZW 90%) Vindt het (heel) leuk op school Regelmatig gepest: 94 100 • • •

op school 7% buiten school 1 à 2% online 1 à 2%

86

80 60 40 20 0 4-8 jaar

•

8-12 jaar

4% (zeer) vaak stress door schoolwerk (8-12) (ZW 8%)

September 2022

Gezond gewicht, metingen JGZ 10 jr LM

10 jr ZW

25 20 15 10 5 0 2013 2014 2015 2016 2017 2019 2020

September 2022

Cijfers door de jaren heen gemeten in groep 7 door de Jeugdvpk

Gezond gewicht > voeding, beweging, slaap • 24% beweegt iedere dag minstens 1 uur (4-12 jr) (ZW 20%) • 15% kijkt >2 uur per dag naar beeldscherm (ZW 17%)

September 2022

Voeding, beweging trend speelt dagelijks buiten

80 70 60 50 40 30 20 10 0

September 2022

2011

eet dagelijks fruit

2016

lid van sportclub

2020

Gezond Opgroeien in Zaanstreek-Waterland

Gezond opgroeien: preventie & zorg

-> Gezonde omgeving

-> Gezinsaanpak

Gezonde omgeving

keuze: focus op buitenspelen en motoriek •

• •

•

JGZ: buitenspelen – vitamine D, motorische ontwikkeling, rol ouder. Screening motoriek door jeugdarts, samenwerking met kinderfysio en andere specialisten Kinderopvang: 12 Pedagogisch Medewerkers opgeleid als Beweegcoaches + sportieve naschoolse opvang gestart Scholen: Vakleerkracht gym – meer dan alleen gymles! Signaleren en verwijzen bij motorische achterstand. Pauzespelen en inrichting plein: aandacht voor welbevinden. Sportaanbieders: Scholing breed motorische ontwikkeling voor trainers (Athletic Skills Model). Gym Extra als tussenstap naar aanbod verenigingen

Gezonde omgeving

focus op buitenspelen en motoriek

Gemeente

Aantal speelplekken vernieuwd Herinrichting: fietsers meer ruimte -> blijft knelpunt Plannen Sportlocatie vd Toekomst (Sportakkoord) Overige activiteiten ouders & kinderen:

Beweegspeurtocht langs speelplekken Workshops mediagebruik, bewegen en motoriek Berichtjes voor ouders over buitenspelen: -> via whatsapp groep Gezond opgroeien Landsmeer

Groepen die apart zijn bekeken • • • • • •

Jongens en meisjes Leeftijdsgroepen: 0-4; 4-8; 8-12. Opleiding: hoger / laag opgeleide ouders Woonsituatie: wel / niet opgroeien bij beide ouders Financieel: meer / minder welvarende gezinnen Stapeling

Opleiding ouders en gezinssituatie, 0-12

Landsmeer Zaanstreek-Waterland

Opleiding en gezinssituatie zijn belangrijke voorspellers voor hoe het met de groep gaat

Hoeveel kinderen van 0 tot 18 in Landsmeer in 2020 hebben kans op armoede.

1. 4% = 1 op de 25 2. 6% = 1 op de 16 3. 8% = 1 op de 12 4. 10% = 1 op de 10

Financieel, SEGV, 2020 •

7% enige of grote moeite met rondkomen

•

Niet voldoende geld voor: • • •

•

Kinderopvang (8%) Vakantie (8%) Lid sportclub (5%)

Spanningen in gezin door geldgebrek 14%

7% = ongeveer 115 minder welvarende 0- tot 12-jarigen in L.

Sociaal Economische GezondheidsVerschillen in ZW

 zwangerschap: stress, ervaring, roken  melkvoeding: vaker uitsluitend kunstvoeding, minder moedermelk  gezondheid: ervaren gezondheid, slapen, tandartsbezoek, ziek thuis  welbevinden: geluk, sociaal-emotionele problemen, weerbaarheid  bewegen: sport op school, lid van sportclub, zwemdiploma  sociale omgeving: ouder ervaart opvoeden als moeilijk, minder sociale steun, spanning door geldgebrek, getuige van huiselijk geweld, schoolbeleving, zelf pesten

 fysieke omgeving: passief roken in en rond huis, minder kindvriendelijke buurt op zeer veel aspecten

 fruit, groente, water en zoete drank = ongeveer gelijk

Samenvatting GMK Landsmeer Het is heel goed opgroeien in Landsmeer Groepen die aandacht nodig hebben: minder welvarende kinderen, kinderen uit eenoudergezin, laag opgeleide ouders. Landsmeer specifiek in vergelijking met ZW:  Veel hoog opgeleide ouders, welvarend  Kinderen zijn gelukkig, goede psychosociale score,  Meer kinderen groeien rookvrij op  Meer kinderen zijn lid van een sportclub  Groente- en fruitconsumptie ligt hoger  Meer ouders zijn tevreden over de buurt en over activiteiten in de buurt  Minder ouders zijn tevreden over fietspaden ( van en naar school)  Opvoeding: minder begeleiding door ouders van kinderen die chatten, die online zijn

Kind naar Gezonder Gewicht – gezinsaanpak

Gezondheidsmonitors Jeugd 12-17 jaar 2019 en 2021 • Kader: Wpg, Preventiecyclus, COVID-19

September 2022

Leeftijd

12-17 (2019, 2021)

1e keer

2011

Volgende keer

2023

Samen GGD’en

landelijk

Werving

school

Afname

online in klas

Gezondheidsmonitors Jeugd 12-17 jaar 2019 en 2021 • • • •

September 2022

2021 opdracht VWS Met netwerk GOR, w.o. 25 GGD’en Gericht op gezondheidseffecten van corona-periode Handvatten voor beleid: lokaal, regionaal en landelijk

September 2022

Respons Landsmeer GMJ 2021 • • •

• • •

18 van de 19 VO-scholen in ZW deden mee 239 leerlingen uit Landsmeer in klas 2 en 4 van VO Deelnemers: 105 leerlingen • 52 via school in ZW • 53 via school in Amsterdam Respons Landsmeer : 44% (ZW: 62%) klein aantal >> moeilijk verschillen aantonen risicogroepen liever via regionale en landelijke cijfers

September 2022

Gedeeltelijke lockdown tijdens afname 2021 •

Coronatoegangsbewijs vanaf 13 jaar verplicht op plekken

•

Werk thuis als het kan

•

Max 4 bezoekers per dag thuis

•

VO: alle leerlingen dragen een mondkapje op de gang

•

VO: alle leerlingen doen vaak een zelftest

Impact Corona Landsmeer > 75% heeft meegemaakt:

behoefte aan extra steun tijdens corona:

• Hulp bij schoolwerk 24% • Hulp omdat ze niet lekker in hun vel zaten 18% • Hulp bij ruzie of problemen met hun ouders 7%

September 2022

Welbevinden Landsmeer

September 2022

Welbevinden Landsmeer, suïcidale gedachten 29% van de jongeren in Landsmeer heeft in het laatste jaar er wel eens (enkele keer tm heel vaak) serieus over gedacht een eind te maken aan het leven. 5% (heel) vaak. 40 30 20 10 Risico: LHBTI+ (57%), meisjes (22%) September 2022

0 Landsmeer

ZW

NL

Welbevinden Landsmeer 74% voelt zich meestal (zeer) gelukkig 100

Landsmeer ZW

90

NL

80 70 60

2019

September 2022

2021

46% voelt zich gestrest

Samenvatting GMJ 2021 - 2019 Landsmeer Grote lijn: het is goed opgroeien in Landsmeer Aandacht nodig: meisjes, minder welvarende jongeren, vmbo Landsmeer vergelijking met ZW en NL, tussen 2021 en 2019: – Met als in ZW en NL: mentale gezondheid en welbevinden minder goed dan in 2019 • Geluk, psychische klachten, eenzaamheid, weerbaarheid, veerkracht, suïcidale gedachten – Leefstijl • Sporten en bewegen minder; alcohol, drugs geen toename. • Alcohol in ZW en landelijk wel toegenomen

Samenvatting GMK Landsmeer

Vragen ? ? ? ? ? ?

Volwassenen en senioren Team Epidemiologie Ellis Voerman

Gezondheidsmonitor volwassenen en senioren 2020 Volwassenen

Senioren

Leeftijd

18 - 65

65+

Vorige keer

2016

2016

Volgende keer

2022

2022

Samen met andere GGD’en?

Landelijk

Landelijk

Werving

steekproef

steekproef

Afname

online, papier

online, papier

Respons Volwassenen

Senioren

Aangeschreven

1230

740

Bruikbare vragenlijsten

450 (37%)

396 (54%)

Respons

Resultaten

Fysieke gezondheid

Leefstijl

Sociale leefomgeving

Mentale gezondheid

Fysieke leefomgeving

Ervaren gezondheid

Fysieke gezondheid • % dat gezondheid als (zeer) goed ervaart: 85% (volw) en 66% (sen)  • % dat (ernstig) beperkt is in het dagelijks leven vanwege problemen met gezondheid: 24% (volw) en 45% (sen) • % dat een langdurige ziekte of aandoening heeft: 29% (volw) en 50% (sen) Vergelijkbaar met de regio

Overgewicht en obesitas Volwassenen

Overgewicht en obesitas Senioren

Roken en alcoholgebruik

Geen verschillen met ZW

Roken (%)

Risicogroepen – Regio Zaanstreek-Waterland Volwassenen

Senioren

Vaker overgewicht

Man, Lager opgeleid

Man, Lager opgeleid

Vaker obesitas

Vrouw, Lager opgeleid, Niet-westerse etniciteit

Lager opgeleid

Vaker roken

Man, Lager opgeleid, Niet-westerse etniciteit

Vaker overmatige drinkers

Westerse etniciteit

Hoger opgeleid, Westerse etniciteit

Vaker zware drinkers

Man, Westerse etniciteit

Man

Drugsgebruik - volwassenen • % dat ooit cannabis gebruikt heeft: 39% (ZW 31%) • % dat ooit harddrugs gebruikt heeft: 21% (ZW 16%)

Voeding - volwassenen • % dat 5 dagen of meer per week groente eet: 88% (ZW 82%)

Bewegen

Hoger dan ZW (8%)

Mentale gezondheid • % dat zich (bijna) altijd gelukkig voelt: 63% (volw) en 64% (sen) • % dat de afgelopen weken (heel) veel stress heeft ervaren: 24% (volw) en 5% (sen) • % met een matig of hoog risico op angststoornis of depressie: • 40% (volw) en 37% (sen)

Eenzaamheid

Sociale contacten en mantelzorg

Vergeleken met ZW:

• Volwassenen in Landsmeer vaker contact met familie. • Volwassenen in Landsmeer vaker mantelzorger, maar niet vaker zwaar, zeer zwaar tot overbelast • Volwassenen en senioren vaker mantelzorger voor (schoon-) ouders

Senioren: mobiliteit en vallen Landsmeer Heeft mobiliteitsbeperkingen

18%

Gebruikt GEEN hulpmiddel bij het lopen

87%

Is wel eens gevallen in het afgelopen jaar

13%

(Bijna) nooit bang om te vallen

75%

Heeft een cursus valpreventie gedaan

5%

Wil een cursus valpreventie volgen

5%

Laagopgeleiden hebben in het afgelopen jaar minder vaak een tandarts en/of mondhygiënist bezocht.

Fysieke leefomgeving Vergeleken met Zaanstreek-Waterland: Gunstiger: • Vaker tevreden met woning (volw) • Vaker tevreden met woonomgeving (volw) • Vaker tevreden met hoeveelheid groen • Vaker tevreden met fietsmogelijkheden in de buurt • Vaker tevreden met wandelmogelijkheden in de buurt • Vaker tevreden met beweegaanbod • Vinden minder vaak slecht verkoeling in tuin of buurt • Ervaren minder vaak geluidshinder door treinverkeer (sen)

Minder gunstig: • Ervaren vaker geluidshinder door wegverkeer >50 km/u (sen) • Ervaren vaker geluidshinder door vliegverkeer (sen) • Minder vaak tevreden met cultuuraanbod in de buurt (volw)

Samenvatting

• Inwoners van Landsmeer ervaren hun gezondheid over het algemeen als (zeer) goed; • Ongeveer de helft van de inwoners heeft overgewicht; • Roken en alcoholgebruik varieert tussen de 6 en 22 procent; • Volwassenen in Landsmeer hebben vaker ooit cannabis en harddrugs gebruikt, eten vaker groente en zijn minder vaak eenzaam dan in ZW; • Inwoners van Landsmeer zijn tevreden met hun leefomgeving.

Alle resultaten en de rVTV zijn te vinden op: Gezondheidincijfers.ggdzw.nl

Contact: epi@ggdzw.nl