Nadere_Beschouwing_BPL

Landsmeerderveld, BPL of niet. Waarom dit document? De gemeente Landsmeer heeft op een ongunstige manier de nationale pers en de nationale televisie gehaald. De Landelijke crisis op de woningmarkt, met een momenteel geschat tekort van 300 duizend woningen, heeft Landsmeer twee eerste plaatsen bezorgd. De wachttijd voor hen die een huurwoning nodig hebben in de sociale sector is opgelopen tot 22 jaar en de prijsstijging van bestaande koopwoningen is de landelijk grootste met meer dan 100% in 10 jaar tijd. Een gemeentebestuur kan dat niet over zich heen laten komen zonder directe actie. Maar, die actie wordt onmiddellijk de kop ingedrukt door de 'hogere overheid' in dit geval de Provincie Noord Holland. Die verwijst naar de nog maar net (17-11-2020) verschenen Omgevingsverordening NH2020. Daarin zou men moeten kunnen lezen dat vrijwel het hele gebied van de gemeente is aangewezen als Bijzonder Provinciaal Landschap, kort genoemd BPL. En in een BPL is verstedelijking niet toegestaan. Anders gezegd, woningbouwprojecten van meer dan 11 woningen zijn onder strikte voorwaarden toegestaan, maar verder is alle woningbouw verboden. Voor de gemeente Landsmeer die nu vrijwel geheel is aangewezen als BPL is er geen ruimte meer om ook maar enige woningbouw van betekenis te realiseren. De enige mogelijkheid die nog bestaat is 'ínbreiden'. Maar langzamerhand raken de 'gaatjes' gevuld.

De gemeente zou dus wel wat ruimte kunnen gebruiken voor de benodigde uitbreiding. Daar heeft de provincie dus een stokje voor gestoken. In de NH2020 staat onder meer te lezen dat er 21 bestaande regelingen in deze nieuwe omgevingsverordening zijn ondergebracht. Regelingen als Bufferzones en Natuurnetwerk Nederland (NNN), Natura-2000 enz. Nadere beschouwing van de NH2020. Door de Provincie is ook een Toelichting gepubliceerd. Een heel belangwekkende zin waar de toelichting mee begint is:

De omgevingsverordening 2020 weegt belangen tegen elkaar af. De omgevingsverordening vervangt eigelijk eengroot aantal bestaande regelingen om duidelijker te maken wat met omgevingswetgeving wordt bedoeld en die beter hanteerbaar te maken. In 1958 werden de Rijksbufferzones in het leven geroepen omdat gevreesd werd dat de grotere steden zich ongebreideld in alle richtingen zouden gaan uitbreiden. Dat zou ten koste kunnen gaan van land met grote waarde voor de natuur.

In de loop der jaren is er op verschillende manieren aan deze Rijksbufferzones geknabbeld. Op een kaart valt te zien dat het Landsmeerderveld toen binnen de Rijksbufferzone Amsterdam-Purmerend viel. Kennelijk is dat eind jaren 1960 geen belemmering gebleken om de wijk Nieuwe Gouw - de Havenzathe aan te leggen. De andere beschermingsconstructies zoals Natura-2000 en de NNN- gebieden hebben geen betrekking op het Landsmeerderveld. En nu doet dus de NH2020 de vraag rijzen of die werkelijk ook het Landsmeerderveld betreft. Hieronder een paar punten die een aanwijzing zouden kunnen zijn.1 1. De naamgeving a)In de lijst van Bijzondere Provinciale Landschappen worden, als enige waar de gemeente Landsmeer bij is betrokken, genoemd Ilperveld en Oostzanerveld. • Hier ontstaat de twijfel of het Landsmeerderveld werkelijk tot het BPL moet worden gerekend, want het Ilperveld - vooral als natuurreservaat - is wijd en zijd bekend en niemand zal het verwarren met het Landsmeerderveld, hoewel dit laatste door niemand Ilperveld zal worden genoemd. • Opvallend is ook dat het Landsmeerderveld in de volledige tekst van de NH2020 ontbreekt, als of het niet bestaat. b)Ook nogal misleidend is dat van de 32 genoemde BPL's er 6 zijn waarbij vermeld wordt 'en omgeving', waarmee dus wordt aangegeven dat het niet alleen het met name genoemde gebied betreft.

Mogelijk gaat het daar om land dat niet een eigenstandige naam heeft. Het wordt echter ook al heeft het geen naam, wel genoemd. De lezer kan dus denken dat het Landsmeerderveld er niet bij hoort. 2. De begrenzing a)Beschreven wordt dat 'het gebied' (Ilperveld en Oostzanerveld derhalve) aan de oostzijde wordt begrensd door het Noordhollansch Kanaal en de N235. • dat is merkwaardig, het is wel waar, maar niet volledig. Het Landsmeerderveld wordt aan de oostzijde eveneens begrensd door het Noordhollandsch Kanaal, maar niet door de N235 doch door de N247. Dat deel van de oostelijke begrenzing wordt echter niet genoemd. b)Aan de zuidzijde wordt het gebied begrensd door de A10 met daarachter het stedelijk gebied van Amsterdam. • Dit kan geen betrekking hebben op het Ilperveld, want de zuidelijke begrenzing daarvan ligt op enige afstand ten noorden van de van Beekstraat. • Wel opvallend is, dat de van Beekstraat volgens de provincie nu dus geheel binnen het BPL valt en dat zal voor de eigenaren en bewoners van de bebouwing langs de van Beekstraat minstens een verrassing zijn. 1 Hieronder is kritisch commentaar cursief afgedrukt.

3. Kernwaarden a)Volgens de toelichting op de NH2020 zijn het vooral de 'kernwaarden' die van belang zijn om een gebied tot BPL te verklaren. Heel lyrisch staat beschreven: b)Het gebied kent een eeuwen lange geschiedenis van veenvorming, veenontgin-ning en -ontwatering, dijkdoorbraken en inpolderingen. De ontginnings geschiedenis en de kracht en beteugeling van het water zijn goed afleesbaar in het landschap, bijvoorbeeld aan de strokenverkaveling van de veenweidepolders en de natuurlijke, grillige veenstromen. In grote delen van het gebied is eerder sprake van water met eilanden dan van veenweidekavels. De grote openheid is een bijzondere waarde, zowel voor bewoners en recreanten, als voor weidevogels. Bewoning vindt van oudsher vooral plaats in lintdorpen langs ontginningsassen en wegen. Aan de oostzijde liggen langs het Noordhollandsch Kanaal verspreide erven. • Deze typering over de geschiedenis is niet alleen voorbehouden aan dit BPL maar is van toepassing op nagenoeg het gehele gebied van de provincie Noord Holland. • De grillige veenstroken die geleid hebben tot de onregelnatige strokenverkaveling is daarentegen juist wel typerend voor het Ilperveld, waar eerder sprake is van water met eilanden dan van land met sloten. Dat is nu juist één van de kenmerken waarin het Landsmeerderveld verschilt van het Ilperveld.

Veel meer is daar sprake van een 'recht toe recht aan' verkaveling. • wordt hier de 'grote openheid' als waardevolle kernwaarde genoemd, dan doet dat voor het Landsmeerderveld toch minstens de lezer in de lach schieten. Het Landsmeerderveld wordt van oost naar west doorkruist door de 150 kV hoogspanningslijn die met z'n 50 m hoge masten de geprezen 'open ruimte' overheerst. • Habitat voor weidevogels. Ja, inderdaad. Voordat de wijk Nieuwe Gouw werd gebouwd (1970) en voordat de ring van de A10 (1990) werd gesloten door de opening van de Schellingwoudertunnel en de sectie Ringweg Noord, was het Landsmeerderveld een - zij het in afnemende mate - habitat voor talrijke weidevogels. Nu, 30 jaar later zijn veel van die weide- en watervogels hier zeldzaam geworden. Kievitten, grutto's en wilde eenden zijn nauwlijks meer te zien. Het is niet te zwaar aangedikt om te concluderen dat twijfel of het terecht is dat de provincie - bij monde van een gedeputeerde - volhoudt dat het Landsmeerderveld tot het BPL Ilperveld en Oostzanerveld behoort. Het ontbreken van de naam is geen onbelangrijk element. Wetten dienen in Nederland duidelijk met woorden te omschrijven wat de bedoeling van de wetgever is.

Het volstaat niet, dat achteraf door de provincie wordt volgehouden dan een met name bekend gedeelte van het aan Landsmeer grenzende landschap een BPL is, terwijl de voldoende bekende naam in de verordening niet wordt genoemd. De zuidgrens wordt daardoor abusievelijk als de zuidgrens van 'het gebied' verklaard, terwijl de oostgrens wordt beperkt

door het gedeelte Noordhollandsch Kanaal en N247 geheel niet wordt genoemd als oostgrens. 2 Wat betekent het voorgaande nu voor Landsmeer? De rampzalige situatie van de woningmarkt, in het bijzonder in de gemeente Landsmeer, moet het gemeentebestuur er wel toe brengen een plan op te maken dat gaat voorzien in voldoende woningbouw, in elk geval en ten minste voor mensen die in Landsmeer willen wonen. Het is duidelijk, dat het Landsmeerderveld het juiste gebied is dat in aanmerking komt voor de realisatie van woningbouw van enige betekenis. Met het oog daarop stel ik aan de gemeenteraad voor dat snel begonnen wordt met het opstellen van een 'Structuurvisie' speciaal gericht op het Landsmeerderveld. Deze Structuurvisie kan dienen voor de korte en voor de middellange termijn. In de structuurvisie aan te geven waar aan woningbouw en waar juist niet aan woningbouw gedacht moet gaan worden. Natuurlijk dient een flink deel van het Landsmeerderveld groen te blijven. Dat kan worden aangegeven in bestemmingsplannen. In grote lijnen heb ik het Landsmeerderveld al eens ingedeeld in een aantal delen: A. het gebied ten zuiden van de hoogspanningslijn en dan daarvan I. het deel ten oosten van het water Nieuwe Gouw en II. het deel ten westen van de Nieuwe Gouw. B. het gebied onder de hoogspanningslijn, d.w.z. 80 m ter weerszijden van die lijn.

In dat gebied komen geen woningen, eventuele andere bestemmingen zouden mogelijk zijn. C.het gebied ten noorden van de hoogspanningslijn. I. één of twee woonkernen op locaties die daarvoor het meest geschikt zijn. II. aanvullende infrastructuur, vooral noodzakelijk om het Zuideinde dat momenteel als gevaarlijk mag worden gekwalificeerd aan te vullen. III. groenbestemming Het totale nu nog groene gebied kan worden geschat op ca 318 HA. In het deel genoemd onder A.I kan (semi) stedelijke bebouwing plaatsvinden, overeenkomstig wat is bedoeld in de Structuurvisie van de gemeente Amsterdam voor de 'koppen' van de 'scheggen', die doorlopen tot aan de stedelijke bebouwing. Daar wordt lijkt mij door de provincie al rekening mee gehouden. Het deel genoemd onder A.II kan dienen voor woningbouw zoals bij voorbeeld in Luyendijk Zuid. Het gebied genoemd onder B kan geschat worden op circa 37 HA. In te vullen 2 Vergelijk met de misdrijven moord en doodslag in het strafrecht. Beide hebben hetzelfde gevolg, maar zijn in de wet afzonderlijk omschreven.

met naar wat haalbaar is, behalve woningen. Het gebied onder C.I zou zowel één als twee woonkernen kunnen betekenen al naar dit voor de korte resp. de middellange termijn uitvalt. Te denken valt aan totaal ca 80 tot 100 HA. Deze beschouwing begon met het citeren van een belangwekkende zin die luidde:

De omgevingsverordening 2020 weegt belangen tegen elkaar af. De nabije toekomst moet leren of de gemeenteraad het aandurft om de strijd met de Provincie aan te gaan. En dan zal blijken wat de Provincie bedoelt met het afwegen van belangen. Gelet op de woningbehoefte in deze gemeente moge het belang van de mensen die ook willen wonen voldoende gewicht krijgen om doorslag te geven. Ir. G.H. Kellersmann Landsmeer