Monitor bezuinigingen behorend bij Berap 2 2021 v3

Monitor Besparingen 2021-2 Inleiding In de programmabegroting 2021-2024 is een pakket aan bezuinigingsmaatregelen en verdiencapaciteiten opgenomen en vastgesteld door de raad. De bezuinigingsmaatregelen zijn ingezet bij de perspectiefnota 2021, waarna bij het opstellen van de begroting 2021-2024 is gebleken dat nadere bezuinigingsmaatregelen noodzakelijk waren om de begroting meerjarig structureel sluitend te krijgen. Daarbij is tevens een taakstelling opgenomen. Om inzicht te verschaffen over de voortgang van deze maatregelen is dit overzicht opgesteld, hetgeen voor het eerst bij de Berap I 2021 is gevoegd. Over de voortgang en realisatie van de maatregelen wordt de raad jaarlijks tweemaal tussentijds geïnformeerd via een monitor die als bijlage wordt gevoegd bij respectievelijk de 1e en de 2e Bestuursrapportage (Berap). Totaaloverzicht bezuinigingsmaatregelen Om de voortgang van de bezuinigingen te kunnen monitoren is een totaallijst van bezuinigingsmaatregelen opgesteld. Er is gekozen om het overzicht uit de Begroting 2021-2024 te hanteren om zo de aansluiting te houden met die begroting 2021-2024 en de perspectiefnota 2021. De lijst is bijgewerkt naar de actualiteit per oktober 2021.

Hierna volgt een overzicht van alle maatregelen opgedeeld per programma, waarbij is aangegeven welke ombuigingen behoren tot de ombuigingen bij de Perspectiefnota 2021 (KB's en VC's) en ombuigingen die behoren tot de begroting 2021-2024 (EB's). Verschillende bezuinigingsmaatregelen Omdat een deel van de door de raad vastgestelde maatregelen is gerealiseerd, behoeft deze geen nadere actie of monitoring meer. De gerealiseerde maatregelen zijn in de totaallijst aangegeven met een B. Op deze maatregelen gaan we in deze bezuinigingsmonitor dan ook niet nader meer in. Het financieel resultaat hiervan is tevens opgenomen in onderstaande tabel. Van de op dit moment nog te realiseren bezuinigingsmaatregelen, in de tabel aangegeven met een N, geldt dat deze nog moeten worden uitgevoerd of reeds in uitvoering zijn. Hiervan is, waar mogelijk, het financiële resultaat tot nu toe opgenomen in de tabel. Het kan zijn dat een aantal hiervan nog om aandacht vraagt, daarom is er voor gekozen om deze maatregelen nader tekstueel te duiden. Een aantal maatregelen welke tot een besparing of opbrengst hadden moeten leiden is niet (volledig) haalbaar gebleken. Maatregelen welke een mindere opbrengst of bezuiniging zullen realiseren vallen hier niet onder, deze maatregelen zijn immers wel haalbaar en daarmee doorgevoerd maar het gewenste financiële resultaat kan afwijken.

Het betreft enkel maatregelen welke, bij doorvoering, niet (volledig) haalbaar zijn gebleken. Deze maatregelen worden ook nader tekstueel geduid als besparingsverlies, in de tabel opgenomen als V. Een aantal maatregelen waren bij de 1e Berap nog met een “N” geduid, en zijn inmiddels met een “V” geduid. Deze monitor betreft een financiële verklaring dat de bezuinigingen zijn doorgevoerd. Het financieel resultaat in onderstaande tabel is daarmee enkel bij een besparingsverlies (V) afwijkend, met uitzondering van de post grondopbrengsten welke hoger is dan geraamd.

B= bezuiniging doorgevoerd : N = bezuiniging in uitvoering : V = bezuinigingsverlies Ombuiging *1000

2021

I/S

Stand van zaken

Financieel resultaat

Programma Algemeen bestuur Nieuw EB 2. Vergaderbudget college verlagen

-5

S

B

5

Programma Integrale veiligheid Oud VC 8b. Ontheffing inrijverbod

-6

S

V

-25

-10

S

B

10

-90

I

-90

I

B B

90 90

Nieuw EB 8. Verlagen handhaving- en veiligheidsbudget Programma Ruimtelijk Domein Oud KB 10. Mobiliteitsvisie bijstellen - reserve KB 11. Duurzaamheidsvisie bijstellen KB 21. Kapitaallastenlimiet MIP KB 23. Opheffen pontveer KB 6a. Wegen onderhoud KB 6b. Onderhoud bomen KB 6c. Straatreiniging KB 6d. Kwaliteit groenonderhoud KB 7. Ambities herinrichting KB 9. Monumentenbeleid - budget

-27

S S S S S S S I

B V B B B B B B

-30

S

-90

S

B B/N

-67 -15 -11 -11 -6

62 15 11 11 6 27

Nieuw EB 1. Verhogen tarieven lijkbezorgingsrechten EB 3. Verhogen tarieven omgevingsvergunningen EB 10. Verlagen reserve Omgevingswet Programma Sociaal Domein Oud KB 13. Kunstgrasvelden niet vervangen KB 18. Minder uitgeven uitvoering Participatiewet door gemeente Waterland KB 19. Jeugd preventief beleid Nieuw EB 12. Taakstelling subsidies 2022 EB 6. Verlagen ambitie MJB laagdrempelige opvoedondersteuning EB 7. Latere start uitvoering ambitie aanpak eenzaamheid

30 90

I/2022

S

2

B N

-40

S

-20

S

B

20

-60

S

-20

I

N B

0 20

-30

I

B

30

Programma Financiën Oud KB 1. Kwaliteit van dienstverlening - formatie KB 10. Mobiliteitsvisie bijstellen - Formatie KB 22. Personeelsplan inkrimpen tot variant basis KB 9. Monumentenbeleid - Formatie VC 1. Project grondgebruik VC 4. OZB verhogen VC 5. Toeristenbelasting verhogen Nieuw EB 9. Catering verminderen EB 11. Verlagen budget schoonmaak EB 14. Taakstelling personeelsbegroting

-39 -89

S I

79

S

-36 -40 -200 -41 -5 -10 -250

B B

39 89 79

S I S S

B B B V

36 223 200 -55

S S S

B B B

5 10 250

B: de bezuinigingen die zijn doorgevoerd De bezuinigingen die zijn doorgevoerd behoeven in beginsel geen nadere toelichting, of zijn reeds in de monitor bij de 1e Berap benoemd. Toch zijn er een aantal bezuinigingen doorgevoerd waar, voor een beter inzicht, nadere toelichting gewenst is. De risico’s verbonden aan het doorvoeren van bepaalde bezuinigingen zijn in de Perspectiefnota 2021 aangegeven, maar desondanks kan voortschrijdend inzicht nadere duiding noodzakelijk maken. Of het kan zijn dat de bezuinigingen doorgevoerd zijn, echter de verwachting is dat de opbrengst achter zal blijven. Hieronder een aantal bezuinigingen welke financieel zijn doorgevoerd, welke nadere duiding behoeven. Zoals reeds eerder genoemd is de financiële consequentie doorgevoerd en daarmee, vanuit een financieel oogpunt, de bezuiniging/opbrengst gerealiseerd. In de praktijk kan echter de verwachting zijn dat het financiële resultaat zal afwijken van het geprognotiseerde resultaat. Hieronder worden deze posten benoemd en zal bij de jaarrekening moeten blijken of het resultaat inderdaad afwijkt van het doorgevoerde financiële resultaat. EB 10. Verlagen reserve Omgevingswet: Deze incidentele bezuiniging zal pas plaatsvinden in 2022. Voor het overzicht is deze wel opgenomen maar zonder bedrag. VC 1. Project grondgebruik: De doelstelling voor deze verdiencapaciteit is opgenomen voor 40K.

De afgelopen maanden zijn er meer inkomsten gegenereerd door de verkoop van gemeentegrond. De verwachte opbrengst is inmiddels opgelopen tot € 223.000.

3

N : de nog te realiseren bezuinigingsmaatregelen Van de op dit moment nog niet gerealiseerde bezuinigingsmaatregelen (in de tabel met N weergegeven), verwachten wij dat het gros van de activiteiten omtrent de bezuinigingsmaatregelen zal worden uitgevoerd. Een aantal nog niet gerealiseerde maatregelen vraagt om aandacht. Hieronder wordt ingegaan op een aantal risicovolle besparingsmaatregelen die tot resultaat in het lopende jaar 2021 moeten leiden. KB 18. Minder uitgeven uitvoering Participatiewet door gemeente Waterland: De te realiseren bezuiniging (€ 45.000) op de uitvoeringskosten voor de Participatiewet is grotendeels mislukt. Er is kritisch gekeken naar de noodzakelijk inzet van medewerkers om tegemoet te komen aan de wettelijke verplichtingen vanuit de Participatiewet. Deze verplichtingen zijn in de loop van de jaren alleen maar gegroeid. Bijvoorbeeld jonge mensen die voorheen een wajonguitkering zouden krijgen zijn nu aangewezen op hulp van de gemeente. Niet altijd voor een uitkering maar wel voor een loonkostensubsidie en ondersteuning bij het vinden van werk. Het samen bepalen van de noodzakelijke inzet heeft geleidt tot een bedrag wat € 40.000 hoger ligt dan begroot. Als we dit vergelijken met de uitgaven van 2020 (€ 402.000) dan is er sprake van een besparing van € 42.000. De kosten lagen toen met name hoger door inhuurkosten ter vervanging van zieke medewerkers.

Voor zowel Waterland en Landsmeer zijn de uitvoeringskosten en de kwetsbaarheid hoog. Voor de toekomst zal samenwerking gezocht moeten worden met andere gemeenten om te komen tot een (financieel) robuustere uitvoering. Voor 2022 is de financiële situatie iets gunstiger. De kosten zijn dan € 27.000 hoger dan begroot (ten opzichte van de taakstelling)

EB 12. Taakstelling subsidies: Het is een moeizaam proces. In de gesprekken met de betrokken organisaties merken we dat er weinig bewegingsruimte is. Qua uitgaven kan men niet gemakkelijk de kosten op korte termijn naar beneden krijgen. Aan de inkomstenkant zijn er soms mogelijkheden maar is het de vraag of die toereikend genoeg zijn om de subsidiekorting te dekken. Dit heeft dus tijd en aandacht nodig. Door vertrek van de betrokken medewerkers en een onderbezetting van een aantal maanden bij het team beleid van het Sociaal Domein kunnen we nu pas weer de gesprekken intensiveren. Pas eind dit jaar kunnen we definitief de balans gaan opmaken. V : besparingsverlies : tot dusver niet haalbaar gebleken maatregelen Een aantal maatregelen die in 2021 tot een besparing had moeten leiden is niet (volledig) haalbaar gebleken. Dit betreft de volgende maatregelen: VC 5. Toeristenbelasting verhogen De verhoging van de toeristenbelasting is financieel doorgevoerd en zou daarmee moeten leiden tot een verhoging van de opbrengst. Reeds bij de 1e Berap is gemeld dat als gevolg van corona het toerisme grotendeels uitgebleven is. In de 2e Berap is deze post voor 2021 dan ook naar beneden bijgesteld met € 55.000. 4

VC 8b. Ontheffing inrijverbod: In navolging op hetgeen in deze monitor is meegegeven over de digitalisering van dit proces, is mede als gevolg van de coronapandemie inmiddels gebleken dat de opbrengsten achter zijn gebleven op de eerdere prognose. In de 2e Berap is deze post voor 2021 dan ook naar beneden bijgesteld met € 25.000. KB 23. Opheffen pontveer: In de begroting 2021 zijn de kosten voor het in de vaart houden van het pontje geschrapt. Vervolgens hebben eind 2020 verschillende bestuursorganen (Landsmeer, Waterland, provincie en vervoersregio) overleg gevoerd om tot een oplossing. Er is vervolgens overeenstemming bereikt voor een tijdelijke oplossing om het pontje in de vaart te houden. De kosten hiervoor bedragen voor Landsmeer 8.500,- voor een half jaar. Inmiddels is duidelijk dat er voor het eind van het halve jaar nog geen structurele oplossing gevonden is. De verwachting is nu dat de kosten in 2021 voor Landsmeer minimaal 17.000,- bedragen. Om deze kosten incidenteel te dekken is in de 1e Berap al melding gemaakt dat er voor dit bedrag een beroep is gedaan op de mobiliteitsreserve. Naast de uitgaven is het proces om met meerdere partijen te komen tot tijdelijke maar vervolgens hopelijk ook een structurele oplossing een zeer tijdrovend proces. Deze ambtelijke uren worden gedekt uit het formatiebudget en leidt niet tot een overschrijding.

Het heeft echter wel tot gevolg dat deze ambtelijke capaciteit niet voor een ander doel kan worden ingezet. Bij deze 2e Berap is bekend dat de Provincie een onderzoek gaat laten doen naar mogelijkheden voor een vaste oeververbinding tussen Landsmeer en Ilpendam. Betrokken partijen is gevraagd mee te delen in de kosten. Gemeente Landsmeer draagt € 5.000 bij aan het onderzoek, deze is in deze monitor verminderd op het bezuinigd bedrag.

5