jongRES NHN & NHZ. Aanbevelingen coalitievorming gemeenten prov NH JongRES - finaal.

Aanbevelingen JongRES: coalitievorming gemeenteraad 22-26 Geachte gemeenteraadslid,

Datum: April 2022

Gefeliciteerd met de nieuwe gemeenteraad en uw uitverkiezing. De komende vier jaar staat u voor de uitdaging om de energietransitie, en specifiek de Regionale Energie Strategie (RES), uit te voeren. Wij van JongRES Noord-Holland hebben ons in de afgelopen twee jaar ingezet om de mening van jongeren (18-35) over de RES/energietransitie op te halen. Op basis hiervan hebben wij zes aanbevelingen voor u. Wij verwachten dat u deze aanbevelingen ter harte neemt bij het uitwerken van het coalitieakkoord. Daarnaast nodigen wij alle bestuurders en raadsleden uit voor de bijeenkomst over de energietransitie in Noord-Holland: PowerUp. PowerUp is een bijeenkomst (op 7 mei) waar we ingaan op de vraag hoe ook gemeenten de afspraken uit het Klimaatakkoord kunnen invullen. Met PowerUp willen wij de basis leggen voor een blijvend gesprek tussen bestuurders, raadsleden en jongeren. JongRES Noord-Holland is een actieve club jongeren die – als onderdeel van een landelijke netwerk – voortdurend in gesprek is met de energieregio’s, provincie, gemeenten en uiteenlopende maatschappelijke organisaties. In de afgelopen twee jaar hebben wij gemerkt dat steeds meer gemeenten het belang in zien om jongeren te betrekken bij vraagstukken die verbonden zijn met de opwek van duurzame energie op land.

Tijdens de coalitievorming wordt grotendeels besloten hoe ambitieus uw gemeente is over het tegengaan van klimaatverandering. en zal u te maken krijgen met het zoeken naar draagvlak voor uw plannen, concreet het verlenen van vergunning voor zon en wind op land. Als JongREs kunnen we hierbij de stem van de jongeren vertegenwoordigen. Waar we staan, ziet u in onze zes aanbevelingen. Zes aanbevelingen voor versterking partijprogramma gemeenten NH 1) Houdt vast aan de ambitie van 6,3 TWh duurzame opwek in Noord-Holland in 2030 De gemeente zet zich in om de ambitie van respectievelijk 2,7 TWh en 3,6 TWh aan duurzame energieopwek in de RES NHN en NHZ waar te maken. Wanneer het niet mogelijk is om een zoekgebied voor de opwek van zonne- en/of windenergie uit de RES 1.0 te behouden, betekent dit dat er een nieuw zoekgebied voor in de plaats moet komen of dat er op andere locaties meer duurzame energie opgewekt wordt. De ambitie wordt hoe dan ook gerealiseerd! 2) Feiten en visie, en daadkracht Zorg ervoor dat gemeenteraadsleden met de portefeuille duurzaamheid goed geïnformeerd zijn. Toon daarnaast vooral ook daadkracht. Inwoners hebben op jouw (partij-)plan gestemd, veel (met name) voorstanders van verduurzaming verwachten dat deze plannen worden uitgevoerd, en zitten daarom in vervolgbijeenkomsten niet meer aan tafel.

Wij hebben u mandaat gegeven voor de komende vier jaar! 3) Betrek jongeren in besluitvormingsprocessen en adviestrajecten De energietransitie en het nakomen van de afspraken uit het Nationaal Klimaatakkoord is bepalend voor onze toekomst. Zorg er voor dat jongeren meepraten, dit kan op een aantal manieren: • Benoem een jongerenambassadeur. Hij/zij kan op scholen met jongeren het gesprek aangaan, en zijn of haar bevindingen delen met de gemeenteraad. • Indien de gemeente ervoor kiest om een burgerberaad in te stellen als adviesorgaan, kies ervoor om ten minste 40% van de deelnemers jonger dan 35 jaar te laten zijn. • Pas de manier van communiceren aan. Jongeren worden momenteel onvoldoende bereikt, dit komt mede door de manier van communicatie, deze sluit niet aan bij de doelgroep. Stel een strategie rondom participatie op en maak duidelijk wat met welke input wordt gedaan.

•

Vraag jongeren om mee te denken over lokale knelpunten; hierdoor zijn ze meer betrokken en het kan leiden tot nieuwe inzichten (aan beide kanten) en concrete creatieve oplossingen.

4) Een eerlijk verhaal met verfrissende ideeën Het is belangrijk om de kansen en voordelen van de energietransitie centraal(er) te stellen, zonder voorbij te gaan aan de zorgen en de bezwaren van bewoners. De huidige vergezichten, vaak in de vorm van beelden die de noodzaak van de energietransitie laten zien (en de kosten daarvan) verliezen hun kracht. De kansen en voordelen van de energietransitie moeten duidelijker voor inwoners zodat het straks niet meer gaat over: “we moeten verduurzamen”, maar over “we mogen verduurzamen”. 5) Zet in op een gemeentelijk ‘iconisch’ energieproject De gemeente kiest / ontwikkelt een iconisch energieproject. Een iconisch project bevestigt de potentie van de energietransitie en het beleid van de gemeente. De gemeente denkt samen met een betrokken groep jongeren na over wat dit ‘iconische’ energieproject omvat en ontwikkelt dit samen met de buurt. 6) Koppel de RES en de bredere energietransitie aan andere lokale uitdagingen De energietransitie biedt koppelkansen met andere belangrijke maatschappelijke thema's, zoals energiearmoede, hoge gasprijs (slechte woningisolatie) vergroening van de omgeving, het klimaatneutraal maken van de gemeente of het versterken van de sociale cohesie van wijken en buurten. Ook burgers met een kleiner vermogen moeten de mogelijkheid hebben om mee te kunnen doen.

Dit is belangrijk omdat burgers dan niet alleen de lasten, maar juist ook de lusten van duurzame projecten - en dus de energietransitie - ervaren. Wij zijn ervan overtuigd dat het overnemen of ten minste het meenemen van onze aanbevelingen – en dus luisteren naar de stem van jongeren – uw coalitieakkoord een groot deel van het electoraat aanspreekt. Wij zien dan ook onze aanbevelingen (in welke vorm dan ook) graag terug. Natuurlijk staan wij open om deze punten in een gesprek toe te lichten en/of na te denken over concrete invulling ervan. JongRES: Het belang van jongerenparticipatie in de RES en bredere energietransitie De komende jaren worden in veel gemeenten energieprojecten in uitvoering gebracht en wordt door alle gemeenten gevraagd bij te dragen aan de RES 2.0.In de afgelopen periode zijn door JongRES verschillende initiatieven opgezet om jongeren te betrekken bij de RES en vraagstukken op het gebied van de energietransitie. Uit de jongerentafels die wij hebben georganiseerd en andere voor en door jongeren georganiseerde bijeenkomsten blijkt dat jongeren actief mee willen denken over het inkaderen van de duurzaamheidambitie(s) in de eigen woonplaats. Dit blijkt ook uit landelijk en regionaal onderzoek: jongvolwassenen (19-30 jaar) willen betrokken zijn bij dit proces[1].

Dus raden, besturen en jongeren willen hetzelfde, namelijk dat jongeren meepraten, meedenken en meedoen.

De transitie naar duurzame opwek van elektriciteit maken we graag samen! Met vriendelijke groet, JongRES vertegenwoordigers NHZ & NHN E: nh-zuid@jongresnederland.nl & nh-noord@jongresnederland.nl

[1] Door I&O research is een enquête uitgezet waaraan zo’n 8.000 jongeren hebben meegedaan. Resultaten van dit onderzoek

zijn hier (https://www.ioresearch.nl/actueel/jongeren-positief-over-duurzame-energie/) te vinden. De resultaten voor elke RES zijn ook apart beschikbaar, neem hiervoor aub contact op (nh-zuid@jongresnederland.nl).