D2024134415 RIB - B4. Verantwoordingsrapportage BAG BGT en BRO 2023

Verantwoordingsrapportage 2023 Basisregistraties adressen en gebouwen (BAG), grootschalige topografie (BGT) en ondergrond (BRO) Datum vaststelling door College van B&W:

16 april 2024

Verantwoordingsrapportage 2023 – Gemeente Landsmeer – Pagina 1 van 13

Inhoudsopgave Managementsamenvatting ................................................................................................................3 1. Inleiding ..........................................................................................................................................7 1.1 Wettelijke taak .........................................................................................................................7 1.2 Winstpakkers voor de organisatie ............................................................................................7 2. Resultaten ....................................................................................................................................10 2.1 Resultaten in 2023..................................................................................................................10 2.2 Trend over meerdere jaren ....................................................................................................10 3.

Verbeterplan ................................................................................................................................12 3.1 Maatregelen vorige ENSIA-ronde ...........................................................................................12 3.2 Nieuwe verbetermaatregelen ................................................................................................12

Verantwoordingsrapportage 2023 – Gemeente Landsmeer – Pagina 2 van 13

Managementsamenvatting In ons land worden geobasisgegevens jaarlijks meer dan 5 miljard keer gebruikt via de landelijke voorzieningen. Indirect gebruik, via bijvoorbeeld de doorlevering van geodata door fabrikanten van navigatiesoftware, komt daar nog bovenop. Het gebruik blijft jaarlijks stijgen en het maatschappelijk belang van deze gegevens, als onderdeel van de geo-informatie infrastructuur, is daarmee groot. Het is daarom cruciaal om de gegevenskwaliteit landelijk op peil te houden.

Afbeelding: nationale geo-informatie infrastructuur (NGII) als basis voor maatschappelijke vraagstukken (bron: BZK)

Wij leggen als bronhouderorganisatie verantwoording af over het beheer van de basisregistraties adressen en gebouwen (BAG), grootschalige topografie (BGT) en ondergrond (BRO). Dat doen we intern richting de gemeenteraad en aan het Rijk via het directoraat-generaal Bestuur, Ruimte en Wonen van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. De scores, die op de volgende pagina te zien zijn, vormen het resultaat van door ons uitgevoerde zelfevaluaties. Deze evaluaties betreffen de gegevenskwaliteit en de borging van beheerprocessen. Informatiebeveiliging maakt hiervan vooralsnog geen onderdeel uit.

Verantwoordingsrapportage 2023 – Gemeente Landsmeer – Pagina 3 van 13

Scores geobasisregistraties 2023 (tijdvak 1 januari 2023 tot en met 31 december 2023) Basisregistratie

Score

Consequenties score Knelpunten bij de gegevenskwaliteit van de BAG levert op termijn minder goede dienstverlening op in het kader van bijvoorbeeld de uitvoering van de Omgevingswet, en de bijbehorende handhaving. In 2023 is de capaciteit van het team Gegevensbeheer beperkt geweest door overmacht (langdurig ziekte). Ook waren er onduidelijkheden over de continuering van het contract met Amsterdam, deze is verlengd in 2023. Ook zijn er in 2023 een aantal taken bij bouw-woningtoezicht en handhaving stil komen te liggen vanwege gesprekken die gevoerd moesten over de overgang van een tijdelijke ontzorging vanuit ODIJmond naar een permanente ontzorging vanuit ODIJmond. Deze onderhandelingen vonden plaats in 2023 en zijn officieel gemaakt in 2024.

BAG

58%

Verbetermaatregelen Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitseisen BAG De capaciteit van bouwinspectie zal verbeterd moeten worden om noodzakelijke statuswijzigingen (o.a. gereedmeldingen) op te voeren. Hetzelfde geldt voor het uitvoeren van handhavingstaken. Nu, in 2024, zijn er wabo- en bouwtoezicht-taken uitbesteed aan ODIjmond. Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitsverbeteringstrajecten BAG We zijn gestart met de mutatiesignalering BAGBGT. Wegens de overgang van verschillende rollen vanuit Landsmeer naar ODIJmond zijn er taken voor de mutatiesignaleringen blijven liggen. Nu de overgang naar ODIJmond officieel is gaan we in 2024 verder met deze signaleringen om de kwaliteit binnen de BAG te verbeteren. Verbetermaatregelen ten aanzien van Borging proces BAG Belangrijke borging voor het bijhouden van de BAG is de continuering van het contract met de gemeente Amsterdam. In 2023 is dat gelukt. Zoals hierboven vermeld zijn er relevante rollen voor de BAG uitbesteed aan ODIJmond in 2024.

< 75% onvoldoende

vanaf 75% voldoende

Verantwoordingsrapportage 2023 – Gemeente Landsmeer – Pagina 4 van 13

Basisregistratie

BGT

Score

Consequenties score Een kwalitatieve hoogwaardige BGT levert op zowel de korte als de lange termijn een goede dienstverlening op in het kader van bijvoorbeeld het beheer van de openbare ruimte. Er is momenteel voldoende beheercapaciteit voor de BGT bij afdeling Geo-informatie Amsterdam en afdeling Gegevensbeheer Landsmeer. Echter de informatie toevoer vanuit beheer openbare ruimte Landsmeer kan met meer regelmaat geleverd worden aan de afdeling Gegevensbeheer Landsmeer. Dit kan een positief resultaat geven op de gegevenskwaliteit en actualiteit.

81%

Verbetermaatregelen Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitseisen BGT De kwaliteit kan beter. In de zin van capaciteit beschikbaar stellen in de rol van bouwinspectie (BAG) en informatietoevoer vanuit de BOR. Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitsverbeteringstrajecten BGT Met het doorvoeren van het traject mutatiesignalering zal bouwinspectie aanwezig moeten zijn, dan kan dit proces BGT v.w.b. pandgeometrie wijzigen naar definitief gerealiseerd worden. Verbetermaatregelen ten aanzien van Borging proces BGT Proces is beschreven echter niet volledig geborgd in de zin van dat de mutatiesignalering tot nu toe nog niet vlekkeloos heeft verlopen. Verder is in 2023 het contract met Amsterdam verlengd waardoor de BGT goed geborgd is.

< 75% Onvoldoende

vanaf 75% voldoende

Verantwoordingsrapportage 2023 – Gemeente Landsmeer – Pagina 5 van 13

Basisregistratie

BRO

< 60% onvoldoende

Score

73%

Consequenties score In 2023 waren er nog geen projecten om data te laten aanleveren aan de landelijke voorzieningen BRO. Nu in 2024 is er een eerste project waarbij data geleverd worden. In het project is vastgelegd dat de leveringen conform de BRO-standaarden geleverd gaan worden. Puntje van aandacht is dat dit de standaard gaat worden in toekomstige projecten, en dat dient vastgelegd te worden in het processenhandboek.

Verbetermaatregelen Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitseisen BRO Nieuwe gegevens worden aangeleverd in het portaal en de processen worden vastgelegd in 2024. Verbetermaatregelen ten aanzien van Borging proces BRO Processenhandboek moet nog definitief gemaakt worden.

vanaf 60% voldoende

Trend score geobasisregistraties Registratie Score 2018

Score 2019

Score 2020

Score 2021

Score 2022

Score 2023

BAG

76%

93%

93%

60%

57%

58%

BGT

80%

90%

90%

81%

75%

81%

BRO

N.v.t.

33%

29%

22%

55%

73%

Verantwoordingsrapportage 2023 – Gemeente Landsmeer – Pagina 6 van 13

1. Inleiding 1.1 Wettelijke taak De BAG, BGT en BRO maken onderdeel uit van het overheidsstelsel van basisregistraties. Het bijhouden van deze geobasisgegevens is verplicht voor gemeenten, met inachtneming van de bijbehorende kwaliteitseisen. De BAG bevat gegevens over adressen en gebouwen en deze worden centraal beschikbaar gesteld via de Landelijke Voorziening (BAGLV). Het Kadaster beheert de BAGLV en stelt de gegevens beschikbaar aan de diverse afnemers. Organisaties met een publieke taak, zoals ministeries, waterschappen, politiekorpsen en veiligheidsregio's, zijn verplicht de authentieke gegevens uit de registraties te gebruiken. Doordat de overheid op deze manier gegevens éénmalig inwint en meervoudig gebruikt, vraagt men burgers niet naar de bekende weg. De BGT is een gedetailleerde (in vaktaal: grootschalige) digitale kaart van heel Nederland. Daarin worden alle objecten als gebouwen, wegen, water, spoorlijnen en groen op een eenduidige manier vastgelegd. Het doel van de BGT is de hele overheid gebruik te laten maken van dezelfde basisgegevens over de grootschalige topografie van Nederland. De BRO bevat gegevens over geologische en bodemkundige opbouw van de Nederlandse ondergrond. Momenteel wordt de BRO stapsgewijs voltooid. Per stap bevat deze registratie steeds meer gegevens over de diepe en ondiepe ondergrond.

Deze worden geordend op basis van zogeheten ‘registratieobjecten’. In totaal gaat het om ca. 26 registratieobjecten. Voorbeelden van registratieobjecten zijn de grondwatermonitoringsput of het geotechnisch sondeeronderzoek.

1.2 Winstpakkers voor de organisatie Hieronder worden een aantal winstpakkers van geobasisgegevens voor burger en bedrijf aangereikt. Sommige hiervan zijn meer indirect van aard, bijvoorbeeld omdat ze in eerste instantie gericht zijn op een efficiëntere taakuitvoering van de eigen organisatie of die van (landelijke) gebruikers. Andere winstpakkers hebben een meer directe relatie met burger en bedrijf. Voorbeelden: Woningbouwopgave Wat voor soort woningen moeten we bouwen in welke wijk op welke locatie? Daarvoor is inzicht nodig in verhuisbewegingen (volumes, welke gezinssamenstelling verhuist van woning soort A naar woningsoort B, met welke WOZ-waarde/verkoopprijs en welke oppervlakte naar welke wijken en buurten). Daarvoor zijn data nodig uit de BAG, WOZ, BRP, BGT, bestand wijken en buurten en van het Kadaster. Met behulp van deze gecombineerde data kan beter onderbouwd de woningbehoefte door de gemeente, provincie of Rijk worden vastgesteld. Dit beeld kan vervolgens worden gematcht met de mogelijke woningbouwlocaties. Bouwlocaties Ook het aanwijzen van de wat grotere bouwlocaties kan beter op basis van data worden uitgevoerd dan op basis van emotie en lokale deelbelangen.

Een aanzienlijk deel van de woningen zal worden gerealiseerd buiten of grenzend aan stad of dorp en hiervoor is inzicht in het land nodig: de grootte (Kadaster, BRT), voorzieningen in de buurt (BGT, BRT), eigendom (BRK), prijs (WOZ-waarde/BRK).

Verantwoordingsrapportage 2023 – Gemeente Landsmeer – Pagina 7 van 13

Energietransitie Woningcorporaties hebben vragen als: ‘Op welke panden in mijn portefeuille kan ik het beste zonnepanelen installeren?’ Een belangrijk deel van het antwoord schuilt in geodata: zuidelijke ligging daken (BAG, BGT), schaduw van andere gebouwen (nationaal hoogtebestand, BAG, BGT) en benutbare oppervlakte daken (collectief beeldmateriaal, gunstige locaties voor warmtepompen en warmte/koudeopslag (BAG, BGT, BRO). Omgevingswet Zonder geodata geen DSO en zonder DSO geen functionerende Omgevingswet. Immers, bij elke vergunningsaanvraag moeten de volgende vragen worden beantwoord: ‘Om welk object gaat het (wat is het), waar staat het precies (waar is het) en op welk perceel ligt het (van wie is het)?’ Deze data komt uit verschillende geobasisregistraties (WOZ, BAG, BGT, BRK). Burgerparticipatie Burgerparticipatie bij bijvoorbeeld beheer en onderhoud van groen, speelweides, trapveldjes en speeltoestellen, wordt voor gemeenten en bewoners veel makkelijker als duidelijk is over welke objecten afspraken worden gemaakt en waar die zich precies bevinden (op de kaart). Belasting Belasting heffen over onroerende zaken, waterschapsbelasting of andere heffingen is vrijwel onmogelijk zonder actuele informatie (bijvoorbeeld locatie, oppervlakte, bouwjaar) over gebouwen, terreinen, sloten, etc.

Wijkgericht werken Wijkgericht werken wordt moeilijk als er geen inzicht bestaat in de objecten (van huizen, winkels en kantoren tot straatmeubilair, parkeerplaatsen en groen) en de locatie van al die objecten. Ondermijning Het opsporen van ondermijning gaat vrijwel altijd gepaard met het combineren van data. Deze data betreft niet alleen personen of bedrijven (subjecten), maar vaak ook objecten. Zowel subjecten als objecten beschikken over unieke identificatienummers. Door subjectgegevens via ID’s te verrijken met eigendoms- en locatiegegevens (BRK, BAG, WOZ) ontstaat nieuwe informatie die gebruikt kan worden in het kader van fraudebestrijding. Locatiegebonden Waar is iets, wat is iets en welke kenmerken het heeft, is relevant voor enorm veel processen. Denk bijvoorbeeld aan stedelijke ontwikkelingsprojecten, beheer openbare ruimte, aanleg van wegen, grondwaterstand beheren, bestrijden van processierupsen, plannen van evenementen, efficiënte thuiszorgplanning, routes voor afval ophalen, versturen van stemkaarten, feliciteren van 100-jarigen, etc. Zonder actuele, juiste en volledige data zijn deze processen moeilijk uit te voeren en gaat er veel mis. Daarom moeten de geobasisregistraties BAG, BGT en BRO van hoge kwaliteit zijn.

Hulpdiensten De hulpdiensten Nederland navigeert bij een melding op basis van de adressen en coördinaten van woningen die allemaal in de BAG staan met een hoge actualiteitswaarde. Binnen 4 dagen na het ontstaan van een object, staat een locatie in de BAG terwijl de routeplanners vaak pas ieder kwartaal worden bijgewerkt. Dit kan in spoedgevallen mensenlevens schelen.

Verantwoordingsrapportage 2023 – Gemeente Landsmeer – Pagina 8 van 13

Geodata voor de samenleving. Het gebruik van de geobasisregistraties is enorm, indirect en divers. Vaak gebruiken medeoverheden, burgers en bedrijven geo-informatie zonder dit door te hebben. Denk aan het invoeren van een adres in de routeplanner, het opzoeken van een postcode, het bekijken van een kaart, opzoeken van de kwaliteit van het zwemwater in meertjes, vragen als: ‘Waar is hier de dichtstbijzijnde pizzeria’ (of museum, ziekenhuis, parkeergarage, etc.). Allemaal vragen die beantwoord worden door bevraging van geobasisregistraties. Datagebruik Gebruikers combineren datasets en aangezien ‘de ketting zo sterk is als de zwakste schakel’ is, is de juistheid van geobasisgegevens cruciaal. Als dat niet zo is, bijvoorbeeld doordat een individuele bronhouder steken laat vallen, gaan processen verkeerd bij grotere, landelijk opererende organisaties. Waterbeheer Het gebruik van de BGT om de kaarten van het oppervlaktewater te optimaliseren. Gebruik BRO Om (grote investeringen in) dijkversterkingen beter op maat te kunnen maken; om de kans op verzilting vanuit het grondwater of verzakking of vervuiling vanwege mijnbouwactiviteiten beter te kunnen voorspellen; en om het toenemende grondwatertekort en de effecten daarvan beter te kunnen monitoren (lange lijnen).

Verantwoordingsrapportage 2023 – Gemeente Landsmeer – Pagina 9 van 13

2. Resultaten 2.1 Resultaten in 2023 De score per basisregistratie is opgebouwd uit drie onderdelen: gegevenskwaliteit, kwaliteitsverbeteringstrajecten c.q. transitie en borging proces. Hieronder is de score aangegeven per geobasisregistratie: Basisregistratie

Onderdeel

Score in %

BAG

Categorie 1: gegevenskwaliteit

52 %

Categorie 2: proces en organisatie

70 %

Totaalscore

58 %

Basisregistratie

Onderdeel

Score in %

BGT

Categorie 1: gegevenskwaliteit

71 %

Categorie 2: proces en organisatie

100 %

Totaalscore

81 %

Basisregistratie

Onderdeel

Score in %

BRO

Categorie 1: gegevenskwaliteit

80 %

Categorie 2: proces en organisatie

66 %

Totaalscore

73 %

Vanaf 75% voldoende

Vanaf 75% voldoende

Vanaf 60% voldoende

Verantwoordingsrapportage 2023 – Gemeente Landsmeer – Pagina 10 van 13

2.2 Trend over meerdere jaren Trend score geobasisregistraties: Registratie

Score 2018

Score 2019

Score 2020

Score 2021

Score 2022

Score 2023

BAG

76%

93%

93%

60%

57%

58%

BGT

80%

90%

90%

81%

75%

81%

BRO

N.v.t.

33%

29%

22%

55%

73%

BAG Er is een lichte stijging in de score van de BAG wat voornamelijk komt door de toename aan gegevenskwaliteit. Helaas wordt de score naar beneden gehaald door de dip in score van het proces en organisatie. De voornaamste reden hiervoor is wederom capaciteitsgebrek en uitval van collega’s als gevolg van langdurige ziekte. Er zijn ook externe factoren geweest die gemaakt hebben dat de datastroom niet optimaal verliep. Een belangrijk voorbeeld is OD-IJmond. De gegevens van deze externe partij dienen normaliter als trigger voor de BAG registratie. Het gaat dan om zowel sloopmeldingen en gereedmeldingen, welke beide zogenaamde BAG-triggers zijn. Nu in 2024 is dit wel formeel belegd bij ODIJmond waardoor de hoop is dat de score van proces en organisatie zal verbeteren. BGT De BAG en BGT zijn in veel opzichten met elkaar verbonden. Dat betekent dat wanneer er zaken in de BAG niet goed staan dit ook effect kan hebben op de BGT kwaliteit. Tot op heden zijn de resultaten van de BGT goed. In de toekomst is de verwachting dat dit goed zal blijven. BRO In 2023 waren er nog geen projecten om data te laten aanleveren aan de landelijke voorzieningen BRO. Nu in 2024 is er een eerste project waarbij data geleverd worden. In het project is vastgelegd dat de leveringen conform de BRO-standaarden geleverd gaan worden.

Ook dit jaar is de verwachting dat de kwaliteit positief zal toenemen omdat er data geleverd kan worden aan de Landelijke Voorziening

Verantwoordingsrapportage 2023 – Gemeente Landsmeer – Pagina 11 van 13

3. Verbeterplan 3.1 Maatregelen vorige ENSIA-ronde Ten aanzien van de BAG Ondanks dat er bij de Kwaliteitsverbeteringstraject BAG is aangegeven is dat er meer capaciteit in 2023 zou worden vrijgemaakt is dit helaas beperkt geweest. Nu het contract met ODIJmond in 2024 officieel is, is de verwachting dat dit positief zal reflecteren in de scores. Ten aanzien van de BGT De verbetermaatregelen zijn ongeveer voor de helft gerealiseerd Ten aanzien van de BRO De verbetermaatregelen zijn slechts gedeeltelijk gerealiseerd

3.2 Nieuwe verbetermaatregelen Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitseisen BAG De capaciteit van bouwinspectie zal verbeterd moeten worden om noodzakelijke statuswijzigingen (gereedmeldingen) op te voeren. Hetzelfde geldt voor het uitvoeren van handhavingstaken. Nu in 2024 is het contract officieel met ODIJmond en moet blijken of er voldoende capaciteit is. Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitsverbeteringstrajecten BAG We zijn gestart met de mutatiesignalering BAG-BGT. Zoals eerder aangegeven genoemde redenen hebben we de signaleringen in 2023 niet volledig kunnen afronden. In 2024 wordt een nieuwe ronde gestart en worden de situaties uit 2023 meegenomen. Verbetermaatregelen ten aanzien van Borging proces BAG Belangrijke borging voor het bijhouden van de BAG is de continuering van het contract met de gemeente Amsterdam. Dat is in 2023 gelukt. Nu de taak, en de komende jaren, om dit jaarlijks te continueren. Nu ook het contract met ODIJmond officieel is en er taken en rollen naar ODIJmond zijn gegaan heeft dit natuurlijk invloed op de processen. Het processenhandboek moet worden gewijzigd en de mandaten dienen te worden geüpdatet in 2024. Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitseisen BGT De kwaliteit kan beter. In de zin van capaciteit beschikbaar stellen in de rol van bouwinspectie.

Nu het contract met ODIJmond in 2024 officieel is, is de verwachting dat dit positief zal reflecteren in de scores. Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitsverbeteringstrajecten BGT Met het doorvoeren van het traject mutatiesignalering zal bouwinspectie aanwezig moeten zijn, dan kan dit proces BGT v.w.b. pandgeometrie wijzigen naar definitief gerealiseerd worden. Verbetermaatregelen ten aanzien van Borging proces BGT Proces is beschreven echter niet volledig geborgd in 2023 door capaciteitsproblemen. De hoop is dat in 2024, nu het contract met ODIJmond officieel is, dit zich positief zal uiten in de scores. Verbetermaatregelen ten aanzien van Kwaliteitseisen BRO Verantwoordingsrapportage 2023 – Gemeente Landsmeer – Pagina 12 van 13

Nieuwe gegevens worden aangeleverd in het portaal en de processen worden vastgelegd. Verbetermaatregelen ten aanzien van Borging proces BRO Processenhandboek moet nog definitief gemaakt worden.

Verantwoordingsrapportage 2023 – Gemeente Landsmeer – Pagina 13 van 13