D2024133283 RIB achtervangovereenkomst Waarborgfonds WSW

Raadsinformatiebrief Landsmeer Ter kennisneming Datum B&W vergadering

19 maart 2024

Portefeuillehouder

Wethouder B. ten Have

Documentkenmerk

D/2024/133283 behorende bij zaak: Z/2024/037303

Bijlage(n)

Er zijn geen bijlagen.

Onderwerp:

Nieuwe achtervangovereenkomst WSW

Aan de raad van Landsmeer, Het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) hebben ons bij brief van 3 november 2023 gevraagd om in te stemmen met een nieuwe, generieke achtervangovereenkomst. Sinds 1 augustus 2021 wordt een nieuwe verbeterde achtervangovereenkomst gehanteerd voor alle rechten en verplichtingen die worden aangegaan na die datum. Het college van Landsmeer heeft hier op 26 oktober 2021 mee ingestemd. Zoals in 2021 door het WSW aangekondigd, moeten deze verbeteringen nog verwerkt worden in de oudere achtervangovereenkomsten van voor 1 augustus 2021. De VNG en het WSW verzoeken de gemeente in te stemmen met één nieuwe generieke achtervangovereenkomst zodat de achtervangpositie van de gemeente uitsluitend worden beheerst door één overeenkomst. Alle voorgaande overeenkomsten worden hiermee vervangen. Wat doet het WSW? Het WSW is een privaatrechtelijke stichting die borging op leningen aan corporaties verstrekt. Dat betekent dat het WSW de betalingsverplichtingen (rente en aflossing) van leningen overneemt als corporaties daar zelf niet meer aan kunnen voldoen. Door borg te staan voor leningen kunnen woningcorporaties goedkoper leningen aantrekken. Daardoor worden corporaties geholpen bij hun kernactiviteit: het bouwen en onderhouden van sociale huurwoningen.

Hoe ziet de zekerheidsstructuur van het WSW eruit? Het borgstelsel van het WSW kent een zekerheidsstructuur die bestaat uit meerdere lagen. Voorop staat dat woningcorporaties zelf rente en aflossing moeten betalen en zij onderpand inzetten bij het WSW als zekerheid. Hierbij voert het WSW risicomanagement door jaarlijks deelnemers te beoordelen en houdt de Autoriteit Woningcorporaties toezicht op woningcorporaties om te beoordelen of ze opereren binnen de wettelijke kaders. Mocht het onverhoopt voordoen dat het WSW wordt aangesproken op een geborgde geldlening, dan fungeren het risicovermogen van het WSW (thans circa 0,5 miljard) en de verstrekte zekerheden als eerste buffer. De zekerheden zijn het hypotheekrecht van het WSW op corporatiebezit. Gezien de relatief lage financieringsgraad van de corporatiesector is deze buffer omvangrijk. De tweede laag wordt gevormd door het obligo dat deelnemers verplicht zijn aan het WSW te betalen. Die buffer bedraagt in één keer 2,6% van het geborgd schuldrestant (circa 2 miljard) en jaarlijks 0,25% van het geborgd schuldrestant (circa 200 miljoen per jaar). Pas wanneer dat niet voldoende is, verstrekken de Staat en gemeenten als achtervangers op basis van achtervangovereenkomsten renteloze geldleningen aan het WSW.

Dankzij de risicobeheersing van WSW, het toezicht door de Autoriteit woningcorporaties, het ingezette onderpand, en het obligo van deelnemers is het risico voor gemeenten zeer beperkt. Waarom een nieuwe, generieke achtervangovereenkomst? Het is allereerst van belang te benadrukken dat de essentie van de gemeentelijke achtervang niet wijzigt. Omdat gemeenten (en in tweede achtervang de Staat) een achtervang positie innemen, zijn en blijven deelnemende corporaties in staat om tegen optimale financieringsvoorwaarden te blijven investeren in de volkshuisvestelijke opgave. Wel was de wens een aantal inhoudelijke wijzigingen door te voeren. Er ligt nu een nieuwe achtervangovereenkomst voor, met wijzigingen die de positie van het WSW ten opzichte van deelnemende corporaties en de achtervangers verder verduidelijken.

De belangrijkste wijzigingen betreffen: - Een aangepaste verdeelsleutel voor de gemeentelijke achtervang, gebaseerd op de marktwaarde per gemeente van het bezit van elke corporatie. Limitering van de achtervang kan alleen nog als de gemeenten waar een corporatie bezit heeft hier een gezamenlijk voorstel voor doen. De achtervang voor de nieuwe obligolening wordt geregeld. De borgbare doelen zijn aangepast aan de Woningwet 2015. De regels rond herfinanciering van bestaande geborgde leningen zijn aangescherpt. De terugbetaling van renteloze leningen door het WSW aan de achtervangers wordt beter geregeld. Welke veranderingen bevat het wijzigingsvoorstel voor bestaande overeenkomsten? Het gaat om de borgbare doelen, het moment van terugbetaling van renteloze leningen en de definitie van herfinanciering. Deze zijn gelijk aan die in de nieuwe standaardovereenkomst. Wat is het risico voor de gemeente Landsmeer? Het risico dat gemeenten renteloze leningen aan het WSW moeten verstrekken als de andere buffers onvoldoende zijn, acht het WSW zeer klein – zelfs theoretisch. Tot nu toe heeft het WSW hier nog nooit een beroep op gedaan. De schade die de gemeente Landsmeer oploopt in het zeer uitzonderlijke geval dat toch aanspraak gemaakt wordt op de gemeentelijke achtervangpositie is gelijk aan de rente die de gemeente zelf moet betalen bij het aantrekken van het leenbedrag.

Ondertekening van de nieuwe achtervangovereenkomst Gezien het belang van de achtervangovereenkomst voor het bouwen en onderhouden van sociale huurwoningen zijn wij de nieuwe achtervangovereenkomst aangegaan. Niet tekenen zou betekenen dat het WSW per 1 mei 2024 geen nieuwe leningen meer borgt van onze actieve corporaties die nodig zijn voor investeringen in het corporatiebezit. De corporatie zal in dat geval niet-geborgde leningen (met hogere rente) aan moeten trekken of wordt mogelijk het besluit genomen dat in Landsmeer niet meer wordt geïnvesteerd. Wij vertrouwen erop u hierbij voldoende te hebben geïnformeerd. namens het college van burgemeester en wethouders van Landsmeer,

{{esl:Signer1:Signature:size(200,50)}}

{{esl:Signer2:Signature:size(200,50)}}

L.A. (Léon) de Lange

P.G. (Peter) Küppers

Burgemeester

gemeentesecretaris

Pagina 2 van 2