Beleidsplan armoedebestrijding en schuldhulp gemeente Landsmeer def
Tekst van het document
Hierbij wordt er door een schuldhulpverlener bemiddeld tussen de schuldeisers
19
en de cliënt, om tot afspraken te komen over het terugbetalen van de opgebouwde schulden. Een minnelijke regeling duurt maximaal 3 jaar. De schulden die na deze 3 jaar nog niet zijn afgelost worden kwijtgescholden. Gedurende het minnelijke traject kan de cliënt een beroep doen op budgetbeheer of budgetbegeleiding. De cliënt krijgt dan een begeleider die hem ondersteunt met het beheren van zijn inkomsten en uitgaven. In het geval van budgetbegeleiding beheert de cliënt zijn inkomsten en uitgaven zelf. Bij budgetbeheer worden de inkomsten en uitgaven beheerd door de begeleider en worden de vaste lasten door de begeleider betaald. De cliënt krijgt in deze situatie wekelijks een bedrag aan leefgeld, waarmee hij boodschappen en andere uitgaven kan betalen. Samenwerking met een kredietbank De kredietbank verstrekt leningen aan mensen met een laag inkomen die geen geld kunnen lenen bij een commerciële kredietvertrekker. Meestal voldoet men niet aan de voorwaarden die deze commerciële kredietverstrekkers eisen van de klanten. De kredietbank is een voorliggende voorziening op bijzondere bijstand. Wij hebben als gemeente geen contract met een kredietbank in de regio. Hierdoor ontstaat in de praktijk de situatie dat wij als gemeente zelf leningen verstrekken. Dat is niet wenselijk.
Wij onderzoeken in 2017 de mogelijkheden om ook hierbij aan te sluiten bij De Kredietbank, de nieuwe partner schuldhulpverlening. Resultaten In 2016 is er een nieuwe aanbieder schuldhulpverlening. In 2017 onderzoeken wij de mogelijkheid voor samenwerking met De Kredietbank voor het verstrekken van leningen. 5.7. Communicatie over het aanbod Om ervoor te zorgen dat de doelgroep van het armoede- en schuldenbeleid daadwerkelijk gebruik maakt van de minimaregelingen die de gemeente hanteert en de ondersteuning die maatschappelijke partners en vrijwilligersorganisaties bieden, zetten wij in op communicatie over dit aanbod. Communicatie richting de doelgroep Wij zetten ten behoeve van de communicatie over de minimaregeling richting de doelgroep in ieder geval de volgende instrumenten in: Communicatie op klantcontactmoment Bestaande cliënten (mensen met een bijstandsuitkering of cliënten die gebruik maken van de minima regelingen of schuldhulpverlening) worden op de reguliere contactmomenten met hun casemanager of consulent schuldhulpverlening geïnformeerd over de (nieuwe) minimaregelingen die de gemeente hanteert. Website van de gemeente Op de website van de gemeente is op dit moment beperkte informatie te vinden over de minimaregelingen die de gemeente hanteert. Op de website wordt een ‘vraag-en-antwoord-lijst’ (Q&A’s) toegevoegd.
Ook worden social media en Ons Streekblad ingezet om cliënten te informeren over (veranderingen in) de minimaregelingen. Nieuwsbrief voor bestaande cliënten Alle cliënten van de gemeente die een bijstandsuitkering ontvangen of gebruik maken van een of meerdere minimaregelingen krijgen periodiek een nieuwsbrief met informatie over de gemeentelijke regelingen en wijzigingen hierin. In deze nieuwsbrief worden cliënten ook geïnformeerd over de minimaregelingen van de gemeente en de verschillende vrijwilligersinitiatieven die iets doen voor mensen met een laag inkomen. Communicatie via maatschappelijke partners Professionals die werken bij maatschappelijke organisaties en vrijwilligers van particuliere initiatieven zien en spreken ook inwoners die nog niet bij de gemeente in beeld zijn. Deze professionals en vrijwilligers spelen daarom een belangrijke rol in de communicatie over de minimaregelingen richting de doelgroep. Om ervoor te zorgen dat professionals en vrijwilligers inwoners met een laag inkomen en/of schulden goed en volledig kunnen informeren over de regelingen en hen kunnen doorverwijzen
20
naar organisaties die ondersteuning bieden, is het van groot belang dat de professionals en vrijwilligers zelf goed op de hoogte zijn van het aanbod. Wij informeren onze maatschappelijke partners periodiek over de minimaregelingen, de voorwaarden hiervan en waar informatie over regelingen vindbaar is. Wij vergroten daarmee de kenbaarheid van de regelingen. In 2017 onderzoeken wij het bereik van de regelingen, de ervaring van cliënten met armoede en schulden en de tevredenheid over de dienstverlening van cliënten in het domein van de Participatiewet. Wij doen dit in samenhang met de Wmo (waar jaarlijkse tevredenheidsonderzoeken wettelijk verplicht zijn). Dit onderzoek is voor participatie de nulmeting. Daarna kunnen wij jaarlijks zien hoeveel cliënten in het kader van het armoede- en schuldenbeleid worden bereikt met communicatie, hoe zij hun situatie ervaren en/of zij tevreden zijn met de dienstverlening. Resultaten De consulenten (sociaal domein) besteden tijdens het reguliere klantcontact aandacht aan de regelingen en mogelijkheden voor armoede en schuldhulpverlening. De gemeentelijke website wordt in 2016 geactualiseerd en voorzien van informatie over de maatregelen en regelingen voor armoedebestrijding en schuldhulpverlening. De nieuwsbrief voor bestaande cliënten verschijnt minimaal 2x per jaar.
Wij informeren de maatschappelijke partners (in het armoede en schuldennetwerk) over de minimaregelingen, de voorwaarden hiervan en waar informatie over regelingen vindbaar is. In 2017 onderzoeken wij het bereik en de tevredenheid over de dienstverlening van cliënten in de Participatiewet.
6. Van beleid naar uitvoering 6.1. Implementatie Na vaststelling van dit beleidsplan wordt het nieuwe armoede- en schuldenbeleid geïmplementeerd. Eind 2016 wordt er al gestart om de nieuwe beleidsmaatregelen verder te ontwikkelen. Het betreft o.a.: aanbesteding schuldhulpverlening ontwikkeling van het armoedenetwerk collectieve zorgverzekering (eind 2016) actualiseren handboek WWB (op basis van de Participatiewet) In bijlage 1 is de volledige planning opgenomen. In de planning worden de doelen en activiteiten uit dit beleidsplan weergegeven. Voor de implementatie en ontwikkeling van deze beleidsmaatregelen moet (extra) capaciteit worden vrijgemaakt. De werkzaamheden die hiermee samenhangen worden projectmatig opgepakt. De omvang van de werkzaamheden wordt geraamd op ongeveer 0,3 FTE in 2017. De verwachting is dat de reguliere werkzaamheden met betrekking tot de uitvoering van het armoede- en schuldenbeleid na de implementatie van de nieuwe maatregelen binnen de bestaande capaciteit kunnen worden opgevangen. 6.2. Monitoring en verantwoording Om te kunnen beoordelen of en in hoeverre de maatregelen die wij inzetten in het kader van het beleidsplan armoedebestrijding en schuldhulpverlening bijdragen aan de doelstelling van het beleid wordt het beleid gemonitord. Wij gebruiken daarvoor zowel kwantitatieve als kwalitatieve informatie.
De verantwoording over de effecten van het armoede- en schuldenbeleid vindt plaats via de reguliere p&c-cyclus (begroting, integrale begrotingsupdate en jaarrekening). Daarnaast wordt jaarlijks vanuit het bredere sociaal domein gerapporteerd. Wij nemen de doelstellingen van het voorliggende beleid hierin mee. Voor het armoede en schuldenbeleid gebruiken wij daarbij de volgende indicatoren: aantal aanvragen aantal toekenningen kosten van de regelingen
21
Naast het monitoren van de indicatoren kan het beleid ook kwalitatief geëvalueerd worden. Het armoede schuldennetwerk kan daarbij als klankbord fungeren. In het netwerk kan worden besproken of de minimaregelingen goed aansluiten op de behoeften van de doelgroepen en of het beleid tot de gewenste effecten leidt. Op basis hiervan kan het beleid indien nodig worden bijgesteld. Daarnaast onderzoeken wij jaarlijks het bereik en de tevredenheid over de dienst-verlening van cliënten in het domein van de Participatiewet.
7. Financieel kader Op 1 januari 2015 is de wetgeving rondom het gemeentelijk armoedebeleid gewijzigd. Gemeenten hebben meer beleidsruimte gekregen en mogen meer maatwerk bieden. Het Rijk stelt gemeenten structureel € 90 miljoen aan extra middelen beschikbaar voor vernieuwing van het armoedebeleid. Voor de gemeente Landsmeer gaat het jaarlijks structureel om een extra bijdrage van € 35.000,--. Wij doen voor de uitvoering van dit beleidsplan een beroep op deze extra armoedebeleidsmiddelen. De extra middelen worden ingezet voor de dekking van nieuwe beleid waaronder: budget coaching pilot huurachterstand deelname aan sport- en cultuurfonds meedoen budget volwassenen De extra benodigde middelen zijn beschikbaar binnen de begroting van het sociaal domein. Wij kunnen het nieuwe armoede- en schuldenbeleid daarmee uitvoeren.
22
8. Bijlagen Bijlage 1. Planning Resultaten Planning Preventie en voorlichting Voorlichting aan kinderen en jongeren Voorlichting en ondersteuning van zelfstandigen Budget coaching • In 2017 & 2019 ontvangen alle basisscholen in de gemeente Landsmeer een lespakket over omgaan met geld. • Jaarlijks wordt er tijdens de ‘week van het geld’ aandacht besteedt aan het thema ‘geld’. • Wij informeren zelfstandigen jaarlijks over de gemeentelijke regelingen in samenwerking met Halte Werk Zelfstandigenloket. • Wij gaan in 2017 op zoek naar een geschikte aanbieder voor budget coaching en gaan hiermee een samenwerking aan. • Wij organiseren in 2017 één keer een budgettraining voor belangstellenden. Bij succes wordt deze training jaarlijks herhaald. Vroegsignalering Opzetten armoede- en schuldennetwerk Start pilot vroegsignalering bij huurachterstanden • In 2017 is minimaal één verdiepende bijeenkomst voor het armoede en schuldennetwerk in Landsmeer georganiseerd in samenwerking met maatschappelijke partners. • In 2018 heeft het armoede- en schuldennetwerk bijgedragen aan een stevig netwerk van organisaties die elkaar kennen en weten te vinden. Eventuele witte vlekken in het aanbod zijn in beeld en worden ingevuld. • In 2017 draait de pilot preventief huisbezoek bij huurachterstand in de gemeente Landsmeer. De pilot wordt in 2018 geëvalueerd.
Maatschappelijke participatie Ondersteuning sportieve en culturele activiteiten kinderen Computerregeling voor schoolgaande kinderen Meedoen budget volwassenen • In 2017 is de gemeente Landsmeer aangesloten bij het jeugdsportfonds en het jeugdcultuurfonds. • De computerregeling schoolgaande kinderen is in 2016 (na vaststelling van de vernieuwde regeling) beschikbaar voor kinderen van 8 tot 18 jaar. • Het meedoen budget voor volwassenen is in 2017 geïmplementeerd en stelt inwoners met een laag inkomen in staat om maatschappelijk ‘mee te doen’. Collectieve zorgverzekering Onderzoeken nieuwe collectieve zorgverzekering (zonder inkomensnorm) Tegemoetkoming chronische aandoeningen • In 2016 en verder kunnen inwoners met een laag inkomen deelnemen aan de collectieve zorgverzekering. Daarmee kunnen zij profiteren van een collectiviteitskorting. • Inwoners met een chronische ziekte en/of handicap kunnen jaarlijks aanspraak maken op een tegemoetkoming in de meerkosten die hun ziekte of beperking met zich meebrengt. 2016 - 2019 Vangnetten op maat Individuele inkomenstoeslag Individuele studietoeslag Individuele bijzondere bijstand Kwijtschelding gemeentelijke belastingen • Inwoners met een laag inkomen en/of schulden worden individueel ondersteund (op basis van de verschillende vangnet regelingen). • Aanpassing (indien noodzakelijk) van de beleidsregels en verordeningen.
23
• Actualiseren van het handboek WWB Hulp bij schulden Schuldhulpverlening Kredietbank • In 2016 is er een nieuwe aanbieder schuldhulpverlening. • In 2017 onderzoeken wij de mogelijkheden voor samenwerking met De Kredietbank voor het verstrekken van leningen. Communicatie over het aanbod Communicatie richting de doelgroep • De consulten (sociaal domein) besteden tijdens het reguliere klantcontact aandacht aan de regelingen en mogelijkheden voor armoede en schuldhulpverlening. • De gemeentelijke website wordt in 2016 geactualiseerd en voorzien van informatie over de maatregelen en regelingen voor armoedebestrijding en schuldhulpverlening. • De nieuwsbrief voor bestaande cliënten verschijnt minimaal 2x per jaar. • Wij informeren de maatschappelijke partners (in het armoede en schuldennetwerk) over de minimaregelingen, de voorwaarden hiervan en waar informatie over regelingen vindbaar is. • In 2017 onderzoeken wij het bereik en de tevredenheid over de dienstverlening van cliënten in de Participatiewet. Bijlage 2. Inhoud beleidsplan integrale schuldhulpverlening Wet gemeentelijke schuldhulpverlening 1. De gemeenteraad stelt een plan vast dat richting geeft aan de integrale schuldhulpverlening aan de inwoners van zijn gemeente. 2. De gemeenteraad stelt het plan telkens voor een periode van ten hoogste vier jaren vast. Het plan kan tussentijds gewijzigd worden. 3.
Het plan bevat de hoofdzaken van het door de gemeente te voeren beleid betreffende integrale schuldhulpverlening en het voorkomen dat personen schulden aangaan die ze niet kunnen betalen. 4. In het plan wordt in ieder geval aangegeven: a. welke resultaten de gemeente in de door het plan bestreken periode wenst te behalen; b. welke maatregelen de gemeenteraad en het college nemen om de kwaliteit te borgen van de wijze waarop de integrale schuldhulpverlening wordt uitgevoerd; c. het maximaal aantal weken dat de gemeente nastreeft met betrekking tot de in artikel 4, eerste lid, genoemde periode, en; d. hoe schuldhulpverlening aan gezinnen met inwonende minderjarige kinderen wordt vormgegeven. 5. In het plan kan de gemeenteraad aangeven onder welke voorwaarden het college de verzoeker verplicht over een basisbankrekening te beschikken.
24