B1 Notitie afvalbakken optimalisatie

Notitie afvalbakken optimalisatie Gemeente Landsmeer

projectnummer 0467382.100 Definitief 6 september 2021

Notitie afvalbakken optimalisatie Gemeente Landsmeer

projectnummer 0467382.100 Definitief 6 oktober 2021

Opdrachtgever gemeente Landsmeer Raadhuisstraat 1 1121 XC LANDSMEER

Auteurs: Linda Prosé Julia van der Struijf

datum 6 september 2021

beschrijving Definitief

vrijgave O. Hornstra

Inhoudsopgave

Blz.

1

Inleiding

1

1.1 1.2 1.3 1.4

Aanleiding Uw vraag Aanpak Leeswijzer

1 1 1 2

2

Huidige & gewenste situatie

3

2.1 2.2

Huidige situatie Gewenste situatie

3 3

3

Plaatsingscriteria & richtlijnen

4

3.1 3.2 3.3 3.4 3.5 3.6 3.7 3.8 3.9 3.10 3.11

Inleiding Centrum & winkelgebieden Woonwijken Buitengebied Parken en recreatiegebieden Parkeerplaatsen Opstapplek OV Speelplaatsen Aanmeerplekken Hondenuitlaatveldjes Algemene richtlijnen

4 4 4 5 5 5 5 6 6 6 7

4

Advies optimalisatie afvalbakkenbestand

8

4.1 4.2 4.3 4.4 4.5 4.6

Aantal afvalbakken Vulgraad Verzorging Clusters Buitengebied Advies

8 8 8 9 10 10

5

Bijlagen

11

1

Inleiding

1.1

Aanleiding Het verbeteren van het afvalbakkenbestand met als doel een effectieve inzet van afvalbakken is één van de aspecten waar u vanuit het Afvalfonds Verpakkingen financiering voor kunt krijgen. Antea Group is door de gemeente Landsmeer gevraagd te ondersteunen in het project inventarisatie en optimalisatie afvalbakken. Hiervoor hebben wij een werksessie met elkaar gehouden en richtlijnen voor het plaatsen van afvalbakken met elkaar afgestemd. In deze notitie noemen wij per gebiedstype welke richtlijnen we hebben afgestemd. De gebiedstypen zijn de volgende:  Centrum & winkelgebieden  Woonwijken  Buitengebied  Parken & recreatiegebieden  Parkeerplaatsen  Opstapplek OV  Speelplaatsen  Aanmeerplekken  Hondenuitlaatveldjes

1.2

Uw vraag U wou de locaties, typen en verzorgende kwaliteit van alle aanwezige afvalbakken laten meten, zodat u inzicht heeft in uw huidige afvalbakkenbestand. Een adviseur van Antea Group heeft dit in kaart gebracht. Daarnaast wou u plaatsingscriteria en richtlijnen bepalen, zodat u uw afvalbakkenbestand efficiënter en effectiever kunt maken. Hiervoor hebben wij met u een werksessie georganiseerd.

1.3

Aanpak Met elkaar hebben we de volgende werkstappen doorlopen: 1.

Startoverleg en uitgangssituatie In het startoverleg hebben we kennis gemaakt met elkaar en concrete afspraken gemaakt over de verdere invulling van het onderzoek.

2.

Inventarisatie afvalbakken Tijdens de inventarisatie hebben wij de volgende gegevens vastgelegd:  Locatie van de bak (x en y coördinaten)  Type afvalbak  Verzorgende kwaliteit (conform CROW-meetlat), namelijk: 1

o Vulgraad o Besmeuring o Dekking van coating/folie en krassen o Natuurlijke aanslag o Beplakking en graffiti o Scheefstand Met de resultaten van de inventarisatie heeft u een actueel overzicht van de locaties typen en verzorgende kwaliteit van de afvalbakken in uw gemeente.

1.4

3.

Werksessie plaatsingscriteria en richtlijnen In een interactieve werksessie hebben we met elkaar besproken hoe u omgaat met de afvalbakken, welke doelstelling u heeft ten aanzien van de zwerfafvalaanpak, tegen welke problemen en vragen u aanloopt, hoe u omgaat met verzoeken van bewoners, onderhoud, plaatsing, enzovoort. Aan de hand van diverse voorbeelden en thema’s hebben wij verschillende situaties besproken, om zo te komen tot voor Landsmeer passende uitgangspunten en plaatsingscriteria voor de afvalbakken.

4.

Analyse afvalbakkenbestand Op basis van de inventarisatie (stap 1) en de werksessie (stap 3) hebben wij het huidige bestand aan afvalbakken kritisch doorgenomen. Waar kunnen bakken verwijderd worden, waar zijn er wellicht meer of andere typen bakken nodig? Met de analyse kunt u het afvalbakkenbestand optimaliseren. U kunt daarmee duidelijke werkopdrachten geven om bepaalde bakken te verplaatsen of verwijderen.

5.

Eindnotitie en oplevering De resultaten van de voorgaande werkstappen hebben wij vastgelegd in deze notitie. Met de notitie heeft u een basis om te komen tot een optimaal afvalbakkenbestand.

Leeswijzer In hoofdstukken 2 beschrijven wij wat de huidige situatie is en wat de gewenste situatie is. In hoofdstuk 3 nemen wij per gebiedstype de verschillende richtlijnen en plaatsingscriteria door. Tot slot vindt u in hoofdstuk 4 een beknopt advies aangaande de optimalisatie van het afvalbakkenbestand.

2

2

Huidige & gewenste situatie

2.1

Huidige situatie U heeft aangegeven op dit moment geen zicht te hebben op:  Het aantal afvalbakken;  De locaties van de afvalbakken;  Het type afvalbak;  De kwaliteit van de afvalbakken. Daarnaast geeft u aan momenteel veel tijd kwijt te zijn aan het legen van de afvalbakken. Dit komt door de hoeveelheid, maar ook omdat sommige bakken ver uit de route staan, bijvoorbeeld in het buitengebied. U geeft aan dat het prettig zou zijn als het duidelijk wordt waar een afvalbak gewenst is en waar niet. Op dit moment hanteert u geen richtlijnen of beleid omtrent het plaatsen van afvalbakken, maar plaatst u de bakken o.b.v. logica, bijvoorbeeld bij bankjes of op plekken waar hangjongeren samenkomen.

2.2

Gewenste situatie De aandachtspunten uit de huidige situatie vormen tegelijkertijd de gewenste situatie, namelijk zicht verkrijgen op:  Aantal afvalbakken;  Locaties en typen afvalbakken;  Gebruik afvalbakken;  Kwaliteit van de bakken;  Wanneer plaats je een bak. Het doel is om een efficiënt en effectief afvalbakkenbestand te hebben.

3

3

Plaatsingscriteria & richtlijnen

3.1

Inleiding Hieronder worden per gebiedstype de richtlijnen voor het plaatsen van afvalbakken beschreven, zoals we dit tijdens de werksessie met elkaar hebben besproken.

3.2

Centrum & winkelgebieden Bijdrage afvalbak De bijdrage van een afvalbak in de centrum- en winkelgebieden is om bezoekers de mogelijkheid te bieden om afval kwijt te kunnen. Men wil hier snel van af en neemt dit afval liever niet mee naar huis. Daarnaast kent de mate van vervuiling in dit gebied sterke pieken. Vooral in het weekend en op koopavonden. Richtlijnen Wij adviseren voor de centrum- en winkelgebieden de volgende richtlijnen:  Een groot deel van de afvalbakken in het centrumgebied valt onder het beheer van het winkelgebied en is niet de verantwoordelijkheid van de gemeente. Tenzij er een afvalbak stuk is, dan vervangt de gemeente de bak. Deze afvalbakken zijn ook niet meegenomen in de inventarisatie.  Voor het overige centrumgebied adviseren wij het volgende: o Afvalbakken langs actieve looproutes plaatsen om de 25-50 meter. Afvalbakken op passieve looproutes plaatsen om de 75-100 meter. o Het effect van één afvalbak wordt vergroot door ze te plaatsen op kruispunten of hoeken. Zo valt de bak vanuit meerdere toegangswegen op. o Standaard type en kleur bak toepassen

3.3

Woonwijken Bijdrage afvalbakken  In woonwijken is een afvalbak om de zoveel meter niet noodzakelijk. Hier geldt de boodschap: afval neem je mee naar huis.  De plekken in woonwijken waar afvalbakken wenselijk zijn (met name langs snoeproutes, op speelplekken en OV-locaties) vallen onder andere criteria. Richtlijnen Wij adviseren voor de woonwijken de volgende richtlijnen:  De regel is: nee, geen afvalbak plaatsen, tenzij: o Er sprake is van (te verwachten) zwerfafval overlast. o De vullingsgraad van de huidige afvalbak hoog is.  Standaard type en kleur bak toepassen

4

3.4

Buitengebied Bijdrage afvalbakken  De boodschap in het buitengebied is: neem afval mee naar huis. Inspanning voor lediging is vele malen hoger dan nut van een afvalbak.  Bovendien blijkt uit onderzoek dat een afvalbak hier meer vuil aantrekt. Richtlijnen Wij adviseren voor de buitengebieden de volgende richtlijnen:  De regel is: nee, geen afvalbak plaatsen, tenzij: o Er sprake is van vervuilde of drukke doorgangsroutes. o Er sprake is van snoeproutes, hier kan een blikvanger worden geplaatst.  Standaard type en kleur bak toepassen.

3.5

Parken en recreatiegebieden Bijdrage afvalbakken  Bezoekers de mogelijkheid bieden afval afkomstig van consumptie tijdens verblijf kwijt te kunnen.  Veel bezoekers zijn bereid afval mee te nemen. Een afvalbak is daarom niet overal strikt noodzakelijk.  Piekmomenten van vervuiling op zonnige dagen in het hoogseizoen (hogere gebruikersdruk). Richtlijnen Wij adviseren voor de parken en recreatiegebieden de volgende richtlijnen:  Bij meerdere bankjes of picknicksets een afvalbak plaatsen.  Bij de hoofd in- en uitgangen een afvalbak plaatsen.  Standaard type en kleur bak toepassen.

3.6

Parkeerplaatsen Bijdrage afvalbakken  Bij parkeerplaatsen gaat het om bestemmingsverkeer en is de gebruiker minder geneigd op deze plek tijdelijk te verblijven en afval te produceren. Richtlijnen Voor de parkeerplaatsen adviseren wij de volgende richtlijnen:  Bij elke parkeerplaats één bak op een centrale plek plaatsen.

3.7

Opstapplek OV Bijdrage afvalbak  Reizigers de mogelijkheid bieden om afval kwijt te kunnen. Van met name etenswaren/drinkverpakkingen wil de gebruiker snel af voordat deze weer verder reist, zonder veel moeite te doen. 5



Vervuiling kent sterke pieken, vooral gedurende de spits op werkdagen.

Richtlijnen  Bij de verbindende buslijnen bij elke bushalte een afvalbak plaatsen, bij de ontsluitende lijnen niet.

3.8

Speelplaatsen Bijdrage afvalbak Bezoekers de mogelijkheid bieden om afval kwijt te kunnen. De boodschap is: neem je afval mee naar huis. Echter kan een bak wenselijk zijn om in de behoefte te voorzien wanneer de kinderen en begeleiders langer op de plek aanwezig zijn. Richtlijnen  Bij centrale grote speelplekken afvalbakken plaatsen.  Bij kleine speelplekken alleen een afvalbak plaatsen, indien er ook een bankje staat.

3.9

Aanmeerplekken De gemeente heeft aanmeerplekken met en zonder afvalbakken. Naar aanleiding van de werksessie bleek dat er eigenlijk te veel afvalbakken op aanmeerplekken staan. Omdat u verwacht dat de meeste gebruikers bereid zijn het afval mee naar huis te nemen, is het wellicht interessant om te onderzoeken wat voor effect het weghalen van de bakken heeft. Richtlijn:  Als pilot de afvalbakken weghalen. Op het moment dat er veel zwerfafval ontstaat, de bakken terugplaatsen.

3.10

Hondenuitlaatveldjes Hondenuitlaatveldjes bevinden zich vaak in woonwijken, maar behoeven extra aandacht als het gaat om afvalbakkencriteria. Waar wij in de woonwijken adviseren zo min mogelijk afvalbakken te plaatsen, geldt er een uitzondering voor hondenuitlaatveldjes. Tijdens de werksessie is dan ook besloten om hondenuitlaatveldjes als apart gebiedstype op te nemen. Daarnaast is er ook sprake van ‘hondenuitlaatroutes’. Dit zijn routes waar hondeneigenaren vaak langs lopen met hun hond. Meestal richting de parken of hondenuitlaatveldjes. Langs deze routes is het wenselijk om te kijken waar een afvalbak nodig is, zodat hondeneigenaren niet te lang met de hondenpoep hoeven te lopen. Richtlijn: Naar aanleiding van de werksessie zijn we gekomen tot de volgende richtlijn voor hondenuitlaatveldjes:  Bij de ingang van elk hondenuitlaat veldje een afvalbak plaatsen.

6

3.11

Algemene richtlijnen Naast het toepassen van de richtlijnen geldend voor de verschillende gebiedstypen, adviseren wij ook de volgende algemene richtlijnen:  Zorg voor een vrije doorgang om de afvalbak. Zo bevorder je de werkruimte voor lediging en onderhoud.  Plaats de afvalbakken op eenvoudig bereikbare plekken. Dit voorkomt obstakels voor lediging.  Plaats de afvalbakken op een zo kort mogelijke afstand tot de wagen. Dit in verband met het tillen van de zak. Daarnaast is er tijdens de werksessie besloten dat als het ledigen van de afvalbak voor de gemeente lastig of niet haalbaar is (bijvoorbeeld doordat de bak ver uit de route staat, of op een onhandige locatie staat), dat dan de bak verwijderd moet worden.

7

4

Advies optimalisatie afvalbakkenbestand Naar aanleiding van de inventarisatie van de afvalbakken hebben wij een analyse uitgevoerd. Op de kaarten die als bijlage zijn meegestuurd is overzichtelijk weergegeven waar alle bakken staan, en wat de vulgraad en verzorgingskwaliteit van deze bakken is. Een rood puntje op de vullingsgraad kaart geeft aan dat de bak erg vol zat, en een groene geeft aan dat hij bijna leeg was. Daarnaast vindt u ook een kaart met de totaalindruk van de afvalbakken, waarbij een rood puntje aangeeft dat de bakken extra onderhoud nodig hebben en een groen puntje dat de bakken goed onderhouden zijn. Uit de analyse komt het volgende beeld naar voren.

4.1

Aantal afvalbakken Wij constateren dat er veel afvalbakken zijn voor een kleine gemeente. In totaal heeft de gemeente 134 bakken. Het kost veel tijd om deze bakken te legen en te onderhouden. Minder bakken betekent dat de buitendienst meer tijd over houdt voor andere taken.

4.2

Vulgraad Het valt ons op dat de meeste bakken redelijk leeg zijn. Dit geeft aan dat er bakken verwijderd kunnen worden en er vervolgens nog steeds genoeg bakken staan om te voldoen aan de behoefte van de gebruiker. Aan de andere kant zijn er ook een aantal bakken erg vol. Als dit structureel het geval blijkt te zijn, adviseren wij om op deze locaties bakken te plaatsen met een grotere capaciteit. Maar alleen als dit binnen de hierboven genoemde plaatsingscriteria valt. Hierbij moet wel worden opgemerkt dat wij slechts eenmalig een vulgraadmeting hebben uitgevoerd. Om een eenduidig beeld te krijgen van het gebruik van de afvalbakken zijn meerdere metingen nodig.

4.3

Verzorging De meeste bakken ogen vrij netjes; dit betekent dat het onderhoud voldoende is. Enkele bakken hebben graffiti of beplakking (ongeveer 18 bakken). Hier is een gerichte actie nodig om deze schoon te maken. Er waren ook enkele bakken vervuild (ongeveer 10 bakken). Ook hier is een gerichte actie nodig om deze schoon te maken.

8

4.4

Clusters Uit onze analyse blijkt dat er op sommige plekken in de gemeente clusters met afvalbakken zijn ontstaan. Ons advies is om het aantal afvalbakken hier te verminderen, mede omdat de vullingsgraad van de bakken meestal erg laag was. Op de volgende locaties hebben wij clusters geconstateerd: A. Zwembad, atletiekclub, voetbalclub: Binnen dit cluster zijn er veel lege afvalbakken geconstateerd (de groene bolletjes). Wij adviseren dan ook om binnen dit cluster een aantal afvalbakken weg te halen en daarbij de richtlijnen voor parkeerplaatsen te volgen. B. Parkeerplaats bij zwembad: Ook hier staan veel afvalbakken bij elkaar in de buurt, maar ze zijn wel rood. Dit houdt in dat de afvalbakken erg vol zaten. Overwogen kan worden om hier minder bakken te plaatsen met een groter volume, zodat het minder tijd kost om de bakken te legen. Daarnaast is er op parkeerplaatsen in de buurt van sportvoorzieningen sprake van piekmomenten. Waarschijnlijk zijn de afvalbakken na bijvoorbeeld wedstrijden in het weekend sneller vol dan door de week. Het ledigingsmoment moet hierop worden afgestemd. Dit geldt zowel voor cluster A als B. C. Begraafplaats: Bij de begraafplaats staan erg veel afvalbakken en deze waren allemaal zo goed als leeg. Op deze plek kan het aantal afvalbakken heroverwogen worden. D. Wijkpark en vogeltjespark: Binnen dit cluster zijn alle afvalbakken groen of geel.

Wij adviseren om de afvalbakken hier te minderen rekening houdend met de richtlijnen voor parken. E. Cluster rondom de Jumbo (centrum) Binnen dit cluster zijn alle afvalbakken groen of geel. Het aantal afvalbakken kan hier heroverwogen worden rekening houdend met de richtlijnen voor centrumgebieden. F. Cluster rondom gemeentehuis (centrum): Ook hier staan er veel afvalbakken bij elkaar in de buurt. De meeste afvalbakken zijn groen of geel. Wij raden aan om hier het aantal afvalbakken te minderen rekening houdend met de richtlijnen voor centrumgebieden. G. Aanmeerplek Weegbreesingel Dit cluster valt binnen de trial ‘alle afvalbakken bij aanmeerplekken weghalen’. Als proef kunnen hier de afvalbakken worden verwijderd, omdat u verwacht dat gebruikers na hun boottocht bereid zijn het afval mee naar huis te nemen. Echter moet dit wel duidelijk gecommuniceerd worden naar gebruikers. H. Recreatiepark Binnen dit cluster zijn alle afvalbakken groen of geel. Wij adviseren om de afvalbakken hier te minderen rekening houdend met de richtlijnen voor parken.

9

4.5

Buitengebied Naast de clusters, zien we dat er binnen de gemeente ook een aantal bakken zijn die ver uit de route staan. Dit geldt met name voor het buitengebied. Aangezien het veel tijd kost om deze bakken te legen, raden wij aan om deze locaties te heroverwegen.

4.6

Advies Ons advies is om op basis van de in deze notitie genoemde richtlijnen en bovengenoemde clusters, afvalbakken te ‘heroverwegen’. Dit wil zeggen dat er per afvalbak nagegaan dient te worden of deze van toegevoegde waarde is of dat deze meer tijd kost om te ledigen en daarom dus beter is om weg te halen.

10

5

Bijlagen Bij deze notitie horen de volgende bijlagen. Vanwege de grootte van de bestanden, zijn de bijlagen als apart bestand meegestuurd met deze notitie.  Shapefile met de locaties van de afvalbakken  Excelbestand met de meetgegevens per afvalbak  Kaart met de vullingsgraad van de afvalbakken  Kaart met de totaalindruk van de afvalbakken

11

De informatie die in dit rapport is opgenomen is uitsluitend bestemd voor de geadresseerde(n) en kan persoonlijke of vertrouwelijke informatie bevatten. Gebruik van deze informatie, door anderen dan de geadresseerde(n) en gebruik door hen die niet gerechtigd zijn van deze informatie kennis te nemen, is niet toegestaan. De informatie is uitsluitend bestemd om te worden gebruikt door de geadresseerde, voor het doel waarvoor dit rapport is vervaardigd. Indien u niet de geadresseerde bent of niet gerechtigd bent tot kennisneming, is openbaarmaking, vermenigvuldiging, verspreiding en/of verstrekking van deze informatie aan derden is niet toegestaan, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group en wordt u verzocht de gegevens te verwijderen en direct melding te maken bij security@anteagroup.nl. Derden, zij die niet geadresseerd zijn, kunnen geen rechten aan dit rapport ontlenen, tenzij na schriftelijke toestemming door Antea Group.

Over Antea Group Antea Group is het thuis van 1500 trotse ingenieurs en adviseurs. Samen bouwen wij elke dag aan een veilige, gezonde en toekomstbestendige leefomgeving. Je vindt bij ons de allerbeste vakspecialisten van Nederland, maar ook innovatieve oplossingen op het gebied van data, sensoring en IT. Hiermee dragen wij bij aan de ontwikkeling van infra, woonwijken of waterwerken. Maar ook aan vraagstukken rondom klimaatadaptatie, energietransitie en de vervangingsopgave. Van onderzoek tot ontwerp, van realisatie tot beheer: voor elke opgave brengen wij de juiste kennis aan tafel. Wij denken kritisch mee en altijd vanuit de mindset om samen voor het beste resultaat te gaan. Op deze manier anticiperen wij op de vragen van vandaag en de oplossingen voor morgen. Al bijna 70 jaar.

Contactgegevens Monitorweg 29 1322 BK ALMERE Postbus 10044 1301 AA ALMERE E. oane.hornstra@anteagroup.nl

www.anteagroup.nl

Copyright © 2021 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt door middel van druk, fotokopie, elektronisch of op welke wijze dan ook, zonder schriftelijke toestemming van de auteurs.