B1. Koersdocument Omgevingsvisie Landsmeer

24

Smart mobility: smart mobility is de parapluterm voor de inzet van innovatieve ICT-oplossingen om Nederland ook in de toekomst bereikbaar, veilig en leefbaar te houden. Onder smart mobility vallen bijvoorbeeld de ontwikkelingen binnen de sector van zelfrijdende auto’s en nieuwe mobiliteitsdiensten. Eén van deze nieuwe mobiliteitsdiensten is MaaS. Mobility as a Service (MaaS): naar verwachting daalt het privébezit van vervoersmiddelen in de toekomst. In MaaS staat de reiziger centraal. Het maakt het mogelijk om vervoersmiddelen als de deelfiets, -auto, -scooter, trein, tram of (water)taxi zelf te plannen, boeken en te betalen. Reizen op maat en naar de wensen van de reiziger wordt daardoor beter mogelijk.

3.8.3

Koers

Landsmeer kiest voor het verminderen van de vervuilde mobiliteit en koerst op verandering en verduurzaming van de vervoerstypen door bijvoorbeeld in te zetten op elektrisch vervoer.

3.9

Welzijn en voorzieningen

3.9.1

Speelveld

Sociaal domein De belangrijkste uitgangspunten voor het sociaal domein zijn: zwaardere zorg kan worden voorkomen door in te zetten op sociale basisvoorzieningen, preventie en vroegsignalering, een integrale benadering bij de hulpvraag en het tijdig inzetten van lichte onder-steuning; versterken doorlopende leer- en ontwikkellijn jeugdigen; meer laagdrempelige opvoedondersteuning; meer preventieve hulp en ondersteuning voor jongeren; preventieve aanpak van armoede en schulden; meer begeleiding naar werk of sociale activering; langer zelfstandig blijven wonen; effectieve aanpak van eenzaamheid; ontwikkelen tot een dementievriendelijke gemeente; versterken van mantelzorgondersteuning; doorontwikkelen van het Middelpunt - het centrum voor wonen, welzijn en zorg in Landsmeer; creëren van goede randvoorwaarden: communicatie en voorlichting, samenwerking en vrijwilligersbeleid. Spelen en bewegen De belangrijkste uitgangspunten voor spelen en bewegen zijn: veiligheidsinspecties; beweging voor volwassenen en ouderen actief faciliteren; een divers speelruimteaanbod per barrièregebied of buurt voor kinderen van 0-14 jaar; minder voorzieningen in beheer van de gemeente en meer gedeeld beheer waarbij ook de kennis en mogelijkheden van lokale organisaties ingezet kunnen worden; bewonersparticipatie.

Kunst, cultuur en erfgoed De belangrijkste uitgangspunten van de metropoolregio Amsterdam zijn: samen toewerken naar een duurzame culturele sector die meer mensen in de gelegenheid stelt om de kracht van kunst, cultuur en erfgoed te ervaren en te delen; meer cultuurparticipatie; toekomstbestendig maken van de cultuur - en erfgoedsector in de metropoolregio Amsterdam ; toenemende druk van bezoekers en recreanten vraagt om spreiding over de regio; verbinding met zorg en welzijn; cultuur aan de basis voor alle kinderen en talenten; ruimte in metropoolregio Amsterdam optimaal benutten; kunst, cultuur en erfgoed zo toegankelijk mogelijk voor inwoners en bezoekers; bevorderen en faciliteren van kennis, uitwisseling en samenwerking op het gebied van kunst, cultuur en erfgoed; Zaanstreek/Waterland ziet voor de overheid vooral een faciliterende rol weggelegd. Er is geen behoefte aan sturing of verplichting, maar wel aan stimulans en mogelijk maken, deels met een financiële impuls, maar ook door een integrale aanpak. Dit laatste is bijvoorbeeld nodig op het gebied van mobiliteit.

25

De belangrijkste uitgangspunten op het gebied van cultuur zijn: actief verenigingsbeleid voeren met als doel (sport-) en cultuurdeelname te bevorderen; opstellen en verspreiden van een heldere en overzichtelijke cultuuragenda; meer samenwerking tussen Landsmeerse cultuuraanbieders (Cultuurplatform); De belangrijkste uitgangspunten op het gebied van erfgoed zijn: binnen het monumentenbeleid in Landsmeer komt meer aandacht voor onderhoud, waardoor ingrijpende herbouw en nieuwbouw veel minder vaak nodig zal zijn; communicatie om het draagvlak bij de bevolking voor erfgoed te vergroten; de kwaliteiten het bijzondere, waterrijke landschap rond Landsmeer gaat een rol spelen in het monumentenbeleid. de monumentenstatus wordt alleen toegekend met instemming van de betrokkene; extra bouw- of gebruiksmogelijkheden kunnen de kosten of beperkingen voor de eigenaar compenseren.

Welstand De belangrijkste uitgangspunten op het gebied van welstand zijn: de gemeente Landsmeer hanteert bij het toepassen van deze excessenregeling het criterium dat er sprake moet zijn van een buitensporigheid in het uiterlijk die ook voor niet-deskundigen evident is en die afbreuk doet aan de ruimtelijke kwaliteit van een gebied; van een bouwwerk dat voldoet aan redelijke eisen van welstand mag worden verwacht dat het een positieve bijdrage levert aan de kwaliteit van de openbare (stedelijke of landschappelijke) ruimte. Daarbij worden hogere eisen gesteld naarmate de openbare betekenis van het bouwwerk of van de omgeving groter is; dorpscentrum en Purmerland: behoud van het bebouwings- en verkavelingspatroon is van groot belang, aangezien deze patronen de dragers vormen van de ruimtelijke hoofdstructuur en een belangrijke karakteristiek van het gebied zijn; behoud van de lintstructuur heeft de aandacht bij ontwikkelingen; dorpsuitbreidingen: het beleid is gericht op het behoud van bestaande karakteristieken binnen de wijk; Breekoever aan de Kerkebreek: het beleid is gericht op het behoud van het karakteristieke streekeigen bouwen. De relatie met het water en de doorzichten hiernaartoe moeten gehandhaafd blijven; Kistenmakerseiland: het beleid is gericht op het behoud van het karakteristieke historische Waterlands/ Zaans bouwen.

De relatie met het landschap en de doorzichten tussen de gebouwen moeten gehandhaafd blijven; landelijk gebied: er geldt een conserverend ruimtelijk beleid. Nieuwe bebouwing wordt niet toegestaan. Voor ’t Twiske geldt dat aanpassingen en uitbreidingen niet uitgesloten zijn, maar zich wel moeten voegen naar binnen de karakteristiek van het landschap.

3.9.2

Trends

Sociaal domein Vanaf 2021 wordt de beschermde opvang en maatschappelijk wonen verder gedecentraliseerd naar de gemeenten. Voor de regio van Landsmeer is Purmerend de centrumgemeente. Landsmeer streeft naar een goede samenwerking om de uitstroom van bewoners uit de beschermde opvang en het maatschappelijk wonen goed te begeleiden. Speel- en sportvoorzieningen Er is behoefte aan grotere uitdagende speelplekken met een gevarieerd aanbod. Voor de doelgroep in de leeftijd 10+ zijn er weinig passende speel- of sportplekken. Daarnaast is het belangrijk om ook in te zetten op meer passende speel- en sportvoorzieningen voor ouderen. Het aanbod bestaat nu vooral uit traditioneel ingerichte speelplekken. Daarnaast is de dekking in een aantal buurten beperkt. Zo is er in Den Ilp geen sportplek aanwezig. Kunst, cultuur en erfgoed De beschikbare ruimtes om cultuur te beoefenen worden regelmatig aangemerkt als te klein. Ook wordt er door sommige bewoners een gebrek aan ‘allure’ ervaren bij de bestaande locaties. Vooral jongeren worden nog onvoldoende bereikt en betrokken. Ook ontbreekt soms een goede beamer of mogelijkheid tot bouwen van een oplopend podium. Ook werd de wens uitgesproken om te investeren in een vleugel. Wat er gebeurt op het gebied van cultuur binnen gemeente Landsmeer is nu niet altijd even zichtbaar. De communicatie loopt (nog) niet via een centraal punt.

26

3.9.3

Koers

Landsmeer zet in op het aanbieden van voldoende sport- en cultuurvoorzieningen voor al haar inwoners, zowel voor de jongere- als de oudere generatie. Op basis van het huidige speelveld en de trends zijn er voor Landsmeer vijf dilemma’s aan te wijzen. Deze dilemma’s vormen een uitdaging voor de ontwikkeling van de gemeente. Binnen deze dilemma’s moeten nadere keuzes worden gemaakt om de koers voor Landsmeer te bepalen. In hoofdstuk 2 is de identiteit van Landsmeer beschreven aan de hand van vier kernbegrippen: landelijk gelegen, natuur en recreatie, wonen en activiteiten. Op basis van het huidig beleid en de participatiemomenten zijn er vijf dilemma’s voor Landsmeer aan te wijzen. De vier kernbegrippen komen terug in de dilemma’s. Deze dilemma’s vormen een uitdaging voor de ontwikkeling van de gemeente. Binnen deze dilemma’s moeten nadere keuzes worden gemaakt om de koers voor Landsmeer te bepalen.

27

4. UITDAGINGEN VOOR LANDSMEER 4.1

Doorstroming versus uitbreiding van de woningvoorraad

Het eerste dilemma heeft een relatie met de kernbegrippen ‘landelijk gelegen’ en ‘wonen’. De woningmarkt van Landsmeer staat voor bepaalde doelgroepen onder druk. Jongeren die in Landsmeer zijn opgegroeid, krijgen niet altijd de kans om een geschikte woning in de gemeente te vinden en moeten daarom verder in de regio op zoek. Aan de andere kant is Landsmeer ook populair onder woningzoekenden uit de regio. Senioren die woonachtig zijn in Landsmeer willen soms graag doorstromen naar een passende woning, maar kunnen deze binnen de gemeente lastig vinden. Zij blijven daardoor vaak langer wonen in hun eengezinswoning. Dit leidt tot een stagnering van de doorstroming in zowel de huur- als koopsector. Om zoveel mogelijk mensen in Landsmeer een fijne plek te kunnen bieden, kan worden ingezet op het verbeteren van de doorstroming of het uitbreiden van de woningvoorraad. Op regionaal niveau is gestart met het ontwikkelen van een doorstromingsregeling om beweging in de woningmarkt te stimuleren, zodat bewoners verhuizen naar een beter passende woning. Daarnaast is uitbreiding van de bestaande woningvoorraad een mogelijkheid. Dit kan door de realisatie van nieuwbouw of door het herbestemmen van percelen. Percelen die een woonfunctie kunnen krijgen, zijn vaak oude bedrijfslocaties of leegstaande panden.

Het is een uitdaging om deze herontwikkeling te realiseren, onder andere door de eisen rondom parkeren en bouwhoogtes. Daarnaast zijn er in Landsmeer maar weinig plekken waar nieuwbouw kan worden toegevoegd (zie ook het dilemma onder paragraaf 4.3). Bij de uitbreiding van de woningvoorraad moet ook gedacht worden aan een uitbreiding van de diversiteit in woonvormen. Steeds meer mensen zoeken naar alternatieve woonvormen, zoals Tiny houses, zelfvoorzienende woningen en woongroepen. ‘Ik heb altijd in Den Ilp bij mijn ouders gewoond maar kan er nu niet wonen, wat ik wel erg graag wil.’ (respondent enquête - leeftijd 25-35 jaar) ‘Ik vind woningmogelijkheden voor senioren belangrijk. Als zij doorstromen, komen er automatisch meer woningen vrij.’ (respondent enquête - leeftijd 56-65 jaar).

4.2

Uitbreiding van de woningvoorraad versus verkeerskundige ontsluiting

Het tweede dilemma heeft een relatie met de kernbegrippen ‘landelijk gelegen’ en ‘wonen’. Zowel jongeren die in Landsmeer zijn opgegroeid als woningzoekenden vanuit de regio willen graag een passende woning in Landsmeer. Door in Landsmeer woningen toe te voegen aan de woningvoorraad, kan de doorstroom op de woningmarkt worden bevorderd en krijgen meer mensen de kans om een woning te vinden die bij hen past. Een uitbreiding van de woningvoorraad kan door de realisatie van nieuwbouw en door het herbestemmen van percelen, zoals bijvoorbeeld oude bedrijfslocaties of andere leegstaande panden. Een uitbreiding van de woningvoorraad heeft echter tot gevolg dat ook het aantal verkeersbewegingen en de parkeerdruk toenemen. In combinatie met de druk die op dit moment al bestaat op de huidige ontsluitingsstructuur van de gemeente, kan dit zorgen voor een ongewenste situatie. In de toekomst kan daarom worden ingezet op ‘mobilty as a service’, deeleconomie of parkeren op afstand.

4.3

Woningbouw versus groen- en dorps karakter

Het derde dilemma heeft een relatie met de kernbegrippen ‘landelijk gelegen’ en ‘wonen’. Onze gemeente kenmerkt zich door prachtige groene structuren en unieke lintbebouwing. Deze elementen zijn bepalend voor het aanzicht van de gemeente en geven de gemeente haar eigenheid. Ook de inrichting en kwaliteit van de openbare ruimte draagt bij aan de identiteit van Landsmeer. De gemeente wil dit karakter en de bijbehorende kwaliteit graag behouden. Echter speelt er ook een grote vraag naar extra woningen. Op grond van provinciaal beleid zijn er geen nieuwe woningen meer toegestaan langs het lint. Het gebied is namelijk aangemerkt als bijzonder provinciaal landschap en bestaande vergezichten mogen niet zomaar verloren gaan. Doordat Landsmeer ook een beschermd dorpsgezicht heeft, is het lastig om woningen bij te bouwen. De mogelijkheden voor nieuwbouw zijn beperkt tot de kernen Den Ilp en Landsmeer. Het tweedelijns binnenstedelijk gebied is een gebied waar de gemeente zelf zeggenschap over heeft. Deze mogelijkheid moet verder worden onderzocht. Daarbij moet een goede balans tussen een toename in woningbouw en het behouden van het groene en dorpse karakter gevonden worden.

4.4

Verkeer versus openbare ruimte

Het vierde dilemma heeft een relatie met de kernbegrippen ‘landelijk gelegen’ en ‘natuur en recreatie’. Tijdens het participatieproces is aan bewoners gevraagd welke plekken in Landsmeer moeten worden verbeterd. Opvallend was dat de opmerkingen vaak te maken hadden met verkeerskundige aspecten zoals de ontsluiting en de verkeersveiligheid. Zo werden de Dorpsstraat, Zuideinde en de kruising Dorpsstraat / van Beekstraat vaak genoemd. Bewoners vinden dat de wegen druk zijn en dat de verkeersveiligheid daardoor vooral voor fietsers en wandelaars onvoldoende is. Als oplossingen zijn een nieuwe toegangsweg, snelheidsverlaging, het instellen van eenrichtingsverkeer en een losliggend fietspad genoemd. Een deel van deze ingrepen vragen echter om een nieuwe

28

indeling van de openbare ruimte. ‘Toch erg moeilijk om een om een parkeerplaats te vinden als je van werk thuiskomt.’ (respondent enquête - leeftijd 36-45 jaar).

4.5

Recreatie versus rust

Het vijfde dilemma heeft een relatie met de kernbegrippen ‘natuur en recreatie’ en ‘activiteiten’. Landsmeer is met haar dorpse en landelijke karakter een rustige gemeente. De balans tussen recreatie en rust is hierbij karakteristiek. Wanneer er meer wordt ingezet op recreatie is het belangrijk om gelijktijdig het rustige karakter te behouden. Met het jaarlijks terugkerende evenement ‘Welcome To The Future’ beschikt Landsmeer over een evenement met allure. Dit evenement is vergunningplichtig op grond van de Natuurbeschermingswet. De organisator moet een natuurtoets laten uitvoeren om te onderzoeken wat de gevolgen van het evenement zijn voor het recreatiegebied. Met deze toets wordt bepaald of belangrijke natuurwaarden in het recreatiegebied niet worden aangetast. Alleen op deze voorwaarde is het evenement mogelijk. De vergunningplicht helpt bij het in balans houden van recreatie en rust.

29

I BIJLAGE: INVENTARISATIE HUIDIG BELEID GEMEENTE LANDSMEER Voor de opstelling van hoofdstuk 3 is gebruikgemaakt van bestaande beleidsdocumenten. In deze bijlage wordt daarvan een opsomming gegeven. Deze beleidsdocumenten zijn ook aan bod gekomen in de notitie ‘Bouwsteen 1: huidig beleid’.

30

31