B1. Beleidsplan Afval en Grondstoffen 2021-2026

Hoogbouw met minder dan 8 woningen: De oplossing is situationeel, waarbij het de voorkeur heeft om inzamelmiddelen (verzamel- of woninggebonden containers) uitpandig te plaatsen.

9

Bij hoogbouw is er voornamelijk sprake van groente- en fruitafval (GF). Er is zeer beperkt aanbod van tuinafval (T). GFT uit hoogbouw wordt ook wel GFE (groente-, fruitafval en etensresten) genoemd. In dit beleidsplan wordt consequent gesproken over GFT.

Pagina 29 van 35

Beleidsplan Afval en Grondstoffen 2021 - 2026

Bijdrage aan doelstellingen: Een uniforme aanpak bij hoogbouw met uitpandige verzamelcontainers reduceert de inzamelkosten. Kostenefficiëntie bij inzameling ontstaat als inzamelmiddelen efficiënt, snel en eenvoudig geleegd kunnen worden. Bij hoogbouw is inzameling in verzamelcontainers efficiënt omdat het aantal ledigingen gereduceerd wordt (minder containers dan bij woonhuis gebonden containers). Verzamelcontainers die buiten opgesteld zijn kunnen snel geleegd worden (inzamelaar hoeft niet eerst het pand te betreden, de verzamelcontainers voor lediging naar buiten te rijden en deze na lediging weer terug te plaatsen). Gelijk soortige verzamelcontainers kunnen eenvoudig met hetzelfde inzamelvoertuig (in dezelfde inzamelronde als huis aan huis inzameling) geleegd worden. Dit beperkt het aantal transport bewegingen en dus de kosten.

9.2. Intensiveren van GFT inzameling Levert een bijdrage aan:

Inzameling van GFT wordt bij hoogbouw geïntensiveerd, door meer verzamelcontainers rondom hoogbouwlocaties te plaatsen. Er zijn 40 verzamelcontainers voorzien (huidige situatie: 24). Loopafstanden voor inwoners tot verzamelcontainers worden daarmee gemiddeld korter. Inwoners van hoogbouwlocaties moeten hun GFT gescheiden houden in de eigen woning. Vervolgens wordt het GFT door inwoners gedeponeerd in een verzamelcontainer. Gescheiden houden van GFT is bij hoogbouw lastiger dan bij laagbouw. Het gaat bij hoogbouw voornamelijk om etensresten (veroorzaakt stank) en er is (vaak) geen ruimte om dichtbij de woning een verzamelcontainer te plaatsen. Inwoners van hoogbouwlocaties worden gefaciliteerd met een kleine afsluitbare container die (bijv.) op het aanrecht kan worden geplaatst. Inwoners kunnen hun GFT in kwijt in de kleine afsluitbare container en deze vervolgens legen in de verzamelcontainer. Mogelijkheden voor maatwerk: •

Inwoners kunnen afzien van de kleine afsluitbare container die (bijv.) op het aanrecht geplaatst kan worden. In dat geval zijn inwoners vrij om een eigen oplossing te kiezen.

Bijdrage aan doelstellingen: Door inzameling van GFT te intensiveren kan de hoeveelheid restafval gereduceerd worden. Inwoners krijgen de inzamelmiddelen die nodig zijn om afval te scheiden. Een beter scheidingsresultaat voor GFT, reduceert de hoeveelheid restafval, wat zorgt voor lagere verwerkingskosten.

Pagina 30 van 35

Beleidsplan Afval en Grondstoffen 2021 - 2026

10. Wat is het plan voor de milieustraat? 10.1. Toepassen van: structurele toegangscontrole en registratie Levert een bijdrage aan:

Op de milieustraat wordt structureel toegangscontrole toepast. Alle huishoudens krijgen een toegangspas (dezelfde als voor geregistreerde inzameling bij hoogbouw). Met deze toegangspas krijgen huishoudens van Landsmeer toegang tot de milieustraat. Zonder geldige toegangspas is het niet mogelijk om afval op de milieustraat weg te gooien. Hierdoor wordt het mogelijk om: • •

Bezoekersaantallen te registreren en te analyseren. Bezoek aan de milieustraat voor te behouden aan inwoners van Landsmeer.

Op de milieustraat kunnen inwoners zich alleen doen van huishoudelijk afval. Per huishouden wordt er een jaarlijkse maximum hoeveelheid (in gewicht) gratis op de milieustraat te deponeren huishoudelijk afval vastgesteld. Hierin wordt onderscheid gemaakt tussen • • •

Eenpersoonshuishouden: 300 kilogram per jaar; Tweepersoonshuishouden: 400 kilogram per jaar; Meer dan tweepersoons huishouden: 500 kilogram per jaar.

De gemiddelde hoeveelheid grof huishoudelijk afval (GHA) per inwoner in Nederland is 23,7 kilogram per jaar. De vastgestelde maximum gewichten per huishouden (van 300, 400 en 500 kilogram) zijn in vergelijking tot het landelijk gemiddelde dus ruim. Dit is bewust zo gekomen omdat Landsmeer graag wil dat inwoners hun GHA naar de milieustraat brengen. Het instellen van een maximum gewicht per huishouden zorgt ervoor dat Landsmeer kan handhaven dat inwoners zich alleen van huishoudelijk afval op de milieustraat ontdoen. Voor grote hoeveelheden verbouwingsafval zijn inwoners -net zoals in veel andere gemeenten- aangewezen op commerciële inzamelaars en/of afvoer via een aannemer. Het deponeren van meer GHA (dan het maximale gewicht) is wel mogelijk, maar alleen tegen aanvullende betaling. Mogelijkheden voor maatwerk: •

De verhuispas. Bij een verhuizing van, binnen of uit Landsmeer kan een verhuispas aangevraagd worden. Met deze verhuispas kan binnen zes maanden na aanvraag tot 150 kilogram extra gratis naar de milieustraat gebracht worden.

Bijdrage aan doelstellingen: Op basis van de bezoekersaantallen kunnen er gerichte optimalisaties worden toegepast. Bijvoorbeeld extra lange openingstijden op drukke dagen, extra inzet van personeel op vaste drukke momenten, etc. Hierdoor wordt de servicebeleving hoger. Op de milieustraat wordt alleen huishoudelijk afval ingezameld van inwoners uit Landsmeer. Dit voorkomt dat er op kosten van de inwoners van Landsmeer (ASH) ook andere afval (bijv. van inwoners uit omliggende gemeenten of bedrijfsafval) wordt ingezameld en verwerkt.

Pagina 31 van 35

Beleidsplan Afval en Grondstoffen 2021 - 2026

10.2. Beheer en exploitatie: door één gespecialiseerde marktpartij Levert een bijdrage aan:

Het beheer en de exploitatie van de milieustraat wordt uitbesteed aan één gespecialiseerde marktpartij. De betreffende marktpartij verzorgt alle diensten die nodig zijn voor het beheer en de exploitatie van de milieustraat. Vervolgens wordt er vanuit deze marktpartij continue coördinatie toegepast. Hierdoor wordt het mogelijk om de activiteiten op de milieustraat steeds verder te optimaliseren en te wijzigen als wetgeving en/of ontwikkelingen daar aanleiding toe geven. Voor Landsmeer ontstaat er één centraal aanspreekpunt, één informatiestroom en één factuurstroom. Landsmeer blijft eigenaar van de milieustraat (en de daaraan vastzittende gemeentewerf). Het huidige personeel blijft op de milieustraat werken. Bij het beheren en exploiteren van een milieustraat komen veel aspecten samen. Bijvoorbeeld het betrekken van inzamelmiddelen, het afsluiten van verwerkingscontracten, het transporteren van afval, inspelen op relevante marktonwikkelingen en anticiperen op wijzigingen in relevante wet- en regelgeving. Dit vraagt om continue en structurele coördinatie (toezicht, beheer, evaluatie en eventuele corrigerende maatregelen). Het beheren en exploiteren van een milieustraat is dus een specialistische en omvangrijke taak. De ambtelijke organisatie van Landsmeer is niet toegerust om deze taak efficiënt te kunnen uitvoeren.

Bijdrage aan doelstellingen: Een efficiënt en optimaal functionerende milieustraat maakt het mogelijk om een omvangrijke hoeveelheid afval efficiënt gescheiden in te zamelen. Deze gescheiden inzameling draagt bij aan het verbeteren van het scheidingsresultaat. De milieustraat is een belangrijke voorziening voor inwoners. Inwoners zijn voor het ontdoen van een veel afvalstromen aangewezen op de milieustraat. Een optimale invulling (met bijv. korte wachttijden) zorgt voor een hoge servicebeleving. Een efficiënt en optimaal functionerende milieustraat maakt het mogelijk om een omvangrijke hoeveelheid afval tegen relatief lage kosten per ingezamelde kilogram in te zamelen. Inzameling op de milieustraat is voor Landsmeer veel voordeliger dan inzameling middels huis aan huis inzameling of verzamelcontainers. De totale kosten voor alle activiteiten die plaatsvinden op en rond de milieustraat zijn hoog. Door met één marktpartij samen te werken, ontstaat er voor Landsmeer meer grip op deze kostenpost. Door de integrale benadering van inzameling, transport en verwerking is het niet nodig om verschillende contracten af te sluiten. Dergelijke contracten moeten veelal periodiek middels Europese aanbestedingen tot stand worden gebracht. Gezien de beschikbare capaciteit moet Landsmeer hiervoor extern advies inhuren of (tegen betaling) aansluiten bij aanbestedingen van andere gemeenten.

Pagina 32 van 35

Beleidsplan Afval en Grondstoffen 2021 - 2026

11. Wat is het plan voor de uitvoering? 11.1 Rol van Landsmeer: regievoerder in plaats van uitvoerder Levert een bijdrage aan:

Landsmeer neemt een aantal maatregelen om meer regie op inzameling en verwerking van huishoudelijk afval te krijgen. Een rol als regievoerder past bij de capaciteit die Landsmeer ambtelijk beschikbaar heeft voor het dossier Afval & Grondstoffen. Landsmeer kiest daarom voor een meer integrale benadering van het uitbesteden van inzamel- en verwerkingsdiensten. Het aantal contractpartijen waarmee op dit onderwerp samengewerkt wordt moet teruggebracht worden tot maximaal drie. Het beheer van het inzamel-, verwerkings- en aanverwante diensten wordt hierdoor beter beheersbaar. Bijdrage aan doelstellingen: Doordat data centraal beschikbaar komen, zijn deze beter te analyseren. Kansen voor reductie van de hoeveelheid restafval worden eerder zichtbaar en kunnen makkelijker benut worden. Doordat er een meer integrale benadering wordt gekozen zijn efficiëntie voordelen makkelijker te benutten. Door inzamelactiviteiten anders in te richten kunnen er bijvoorbeeld besparingen gerealiseerd worden op het gebied van verwerking. Dit resulteert op termijn in lagere afvalbeheerkosten. Dit kan Landsmeer alleen doen als inzameling en verwerkingsdiensten bij dezelfde partijen ondergebracht worden.

11.2 Tweejaarlijks uitvoeringsplan: operationele aspecten, communicatie en evaluatie Levert een bijdrage aan:

Landsmeer gaat op basis van dit beleidsplan werken met een uitvoeringsplan. Het uitvoeringsplan heeft een looptijd van twee jaar. In het uitvoeringsplan wordt op operationeel gebied invulling gegeven aan dit beleidsplan. Het uitvoeringsplan wordt in overleg met de belangrijkste stakeholders binnen Landsmeer opgesteld. Het uitvoeringsplan heeft betrekking op tenminste de volgende onderwerpen: •

• • • • •

Communicatie met inwoners. Daarbij is het belangrijk om duidelijk te maken wat Landsmeer van de inwoners vraagt en waarom. Door middel van communicatie moeten inwoners meer inzicht krijgen in de voordelige gevolgen van deze manier van afvalscheiding. Uitvoering inzameling in de wijk in overleg met de gecontracteerde inzamelaar. Verwerkingsmethodes voor ingezamelde afvalstromen. Daarbij wordt vastgelegd in welke mate waarin recycling en/of hergebruik wordt toegepast. Beheer en exploitatie van de milieustraat in overleg met de gecontracteerde beheerder. Beheer, reparatie en onderhoud van inzamelmiddelen. Zwerfafval monitor in de openbare ruimte.

Pagina 33 van 35

Beleidsplan Afval en Grondstoffen 2021 - 2026 •

Noodzakelijk maatwerk (in afwijking van het standaard beleid).

Aan het einde van ieder uitvoeringsplan vindt er een evaluatie plaats. De evaluatie wordt gedeeld met het college en de gemeenteraad van Landsmeer. Onderdeel van deze evaluatie is, tenminste: • • •

een inwonersenquête; een tussenstand met betrekking tot de doelstellingen (hoofdstuk 5 van dit beleidsplan); een informatieavond met/voor inwoners waarop de behaalde resultaten besproken worden.

Op basis van de evaluatie wordt overwogen of er aanvullende maatregelen nodig en/of mogelijk zijn. Hierbij wordt in eerste instantie gedacht aan aanvullende serviceprikkels. Bijdrage aan doelstellingen: De voortgang met betrekking tot het realiseren van de milieudoelstellingen wordt actief geëvalueerd. Tussentijdse bijsturing is mogelijk. Inwoners worden actief betrokken bij de tussentijdse evaluatie. Daarbij kan de voortgang met betrekking tot het realiseren van de servicedoelstellingen geëvalueerd worden. Landsmeer krijgt tijdens deze momenten belangrijke input voor het (blijvend) aanbieden van een passend serviceniveau. De ontwikkeling van de afvalbeheerkosten wordt actief geëvalueerd. Aanvullende maatregelen die nodig zijn voor het behalen van de financiële doelstellingen zijn tijdig mogelijk. Mede hierdoor ontstaat er grip en inzicht op de ontwikkeling van het kostenniveau.

Pagina 34 van 35

Beleidsplan Afval en Grondstoffen 2021 - 2026

12. Wat gaat het kosten? De totale afvalbeheerkosten, die ontstaan op basis van dit beleidsplan, zijn doorgerekend. Hierbij is onderscheid gemaakt tussen jaarlijkse kosten (tabel 6) en eenmalige kosten (tabel 7). Jaarlijkse kosten Inzameling in de wijk Beheer en exploitatie milieustraat Verwerking (wijk & milieustraat) Overige aan inzameling gerelateerde kosten Salarissen, onderhoud binnendienst & reserveringen10 Totaal

2022 €288.232 €175.000

2023 €296.879 €180.250

2024 €305.785 €185.658

2025 €314.959 €191.227

2026 €324.408 €196.964

€414.186

€429.052

€444.106

€459.353

€474.801

€16.869

€17.207

€17.551

€17.902

€18.260

€274.723

€280.217

€285.822

€291.538

€297.369

€1.169.010

€1.203.605

€1.238.921

€1.274.979

€1.311.801

Tabel 6: Jaarlijkse kosten

Eenmalige kosten Investeringskosten Implementatie – projectleiding Implementatie – adviesdiensten Totaal

€496.808 €51.900 €123.750 €672.458

Tabel 7: eenmalige kosten

De investeringskosten bestaan voor een belangrijk deel uit de aanschaf van inzamelmiddelen (minien verzamelcontainers). Deze zijn nodig voor het inrichten van de benodigde inzamelstructuur. Overwogen kan worden om deze inzamelmiddelen in een huurconstructie af te nemen. In dat geval worden de investeringskosten beperkt. Of dit opportuun is hangt af van de wijze waarop de benodigde inzamel- en verwerkingsdiensten gecontracteerd worden. In de investeringskosten is ook rekening gehouden met de invoering van digitale toegangscontrole op de milieustraat en de geregistreerde inzameling. Onderdeel van de implementatiekosten is onder andere een intensieve communicatiecampagne die gericht is op inwoners. Verder zijn er adviesdiensten nodig voor het aangaan van nieuwe contracten voor inzamel- en verwerkingsdiensten. Het effect van de jaarlijkse- en de eenmalige kosten op de ASH is doorberekend door de afdeling financiën van Landsmeer. In tabel 8 is de verwachte ontwikkeling van de ASH opgenomen. In tabel 9 is deze ontwikkeling afgezet tegen het scenario waarin de huidige situatie gecontinueerd wordt. Ontwikkeling ASH op basis van dit beleidsplan 2021 2022 1 persoons huishouden €276 €301 2 persoons huishouden €322 €352 3 personen of meer €368 €402

2023 €309 €361 €412

2024 €317 €371 €423

2025 €325 €380 €434

2026 €334 €390 €445

2023 - €58 - €67 - €77

2024 - €55 - €64 €73

2025 - €57 - €67 - €76

2026 - €60 - €70 - €80

Tabel 8: verwachte ontwikkeling ASH

Verschil in ASH t.o.v. continueren huidige situatie 2021 2022 1 persoons huishouden €0 - €55 2 persoons huishouden €0 - €64 3 personen of meer €0 - €74

Tabel 9: verschil in verwachte ontwikkelingen ASH nieuw beleid en continueren huidige situatie

10

Op basis van de begroting van 2021

Pagina 35 van 35