26. Gemeente Castricum. 210903 getekende Brief ROB

Raad voor het Openbaar Bestuur Postbus 20011 2500 EA Den Haag

Briefnummer

Inhoud

Voorvoegsel Klanttype Klantcode Documentsoort

Domein Team Contactpersoon Bijlage(n)

: : : :

BVO Regie Michel Konijn 4

Ons kenmerk Zaaknummer Uw brief van Datum

: : : : 3 september 2021

Onderwerp

: Herverdeling gemeentefonds, adviesaanvraag juli 2021

Geachte Raad voor het Openbaar Bestuur, Op 2 februari jl. heeft de minister van Binnenlandse zaken een voorstel gedaan voor de nieuwe integrale herverdeling van het gemeentefonds. Begin juli is zij met de beantwoording van de door o.a. door uw bestuur gestelde vragen alsmede een aangepast voorstel gekomen. De uitkomsten ervan hebben ons onaangenaam verrast. Waar wij bij de publicatie van de herverdeeleffecten van het voorstel in februari ons erop hadden voorbereid dat er nog mutaties plaats zouden kunnen plaatsvinden met mogelijk (beperkte) financiële effecten heeft er een complete “aardverschuiving” plaatsgevonden. De eerder gecommuniceerde herverdeeleffecten uit februari zijn drastisch anders geworden. Wij constateren dat de aanpassingen hebben geresulteerd in voordelen voor de Friese en Groningse gemeenten en voor de gemeenten met meer dan 100.000 inwoners. In de onderliggende stukken bij het aangepaste voorstel heeft de minister dit ook bevestigd. Doel van het herijkingsonderzoek is om de verdeling van het gemeentefonds weer aan te laten sluiten bij de kosten van de gemeenten. Deze doelstelling onderschrijven wij. Met dit schrijven spreken wij echter onze zorg uit over een aantal aspecten uit dit proces. Deze richten zich op een drietal punten waardoor naar onze mening de uitkomsten van het voorstel voorbijgaan aan het geformuleerde doel.

Het betreft: - De zorgvuldigheid van het proces, de daarin gemaakte afwegingen en de betrouwbaarheid van de gepresenteerde uitkomsten. - De nadere onderbouwing en daarmee de houdbaarheid en uniforme toepasbaarheid van keuzes die in het model zijn gemaakt, specifiek binnen het cluster Sociaal Domein en Overige eigen middelen (OEM). - Rechtvaardigheid van de uitkomsten voor individuele gemeenten Deze lichten wij in het vervolg van deze brief toe. Raadhuisplein 1, 1902 CA Castricum  Postbus 1301, 1900 BH Castricum Tel.: 14 0251  Internet: www.castricum.nl  E-mail: info@castricum.nl

Pagina 1 van 15

Wij plaatsen onze vraagtekens bij de zorgvuldigheid van het gevoerde proces. Na jarenlange studies in opdracht van het ministerie lag er begin dit jaar een voorstel dat de minister voldoende afgewogen vond om met een adviesaanvraag te komen en de voorlopige uitkomsten voor de individuele gemeenten bekend te maken. Vragen van de ROB maar ook een bestuurlijke lobby van een aantal nadeelgemeenten heeft er voor gezorgd dat het landschap er in slechts 5 maanden er voor een groot aantal gemeenten compleet anders uit is gaan zien. Wij vragen ons af hoe zorgvuldig de afwegingen in de nu gemaakte keuzes zijn gedaan, of de belangen van individuele gemeenten daarin nu wel voldoende zijn meegenomen. Wij stellen onze vraagtekens als het gaat om een betrouwbare Rijksoverheid als het gaat om het beschikbaar stellen van middelen gelet op de grote verschillen waarmee we nu opnieuw mee zijn geconfronteerd. Onduidelijkheid over de ontwikkeling van de uitkering die wij van het Rijk kunnen ontvangen en de mate waarin wij voor extra taken door het Rijk zullen worden gecompenseerd voor nieuwe taken maakt het voor gemeenten bijna onmogelijk om een begroting voor een aantal jaren op te stellen. In bijlage 1 is een overzicht van de mutaties tussen het voorstel februari en het aangepaste voorstel van juli.

Bij publicatie van het voorstel van februari is door de Minister aangegeven dat het voorgestelde model de verdeling van de kosten goed volgt. Op basis van deze uitspraak zou een aanpassing van dit voorstel dan ook geen grote effecten kunnen hebben. De verwachting was dat met de laatste aanpassingen de “scherpe kantjes” er vanaf zouden gaan (grote voordeelgemeenten iets minder voordeel en grote nadeelgemeente iets minder nadeel). Dit is echter niet het geval. Bij meer dan 100 gemeenten is het nadeel per inwoner toegenomen en bij 74 gemeenten is het voordeel per inwoner verder opgelopen. Met tientallen euro’s per inwoner. Een niet een gering bedrag. Wij vragen ons af hoe kan het dat het nieuwe voorstel met dergelijke grote effecten voor individuele gemeenten nog steeds een goede verdeling is die de kosten goed volgt. De door de minister aangebrachte aanpassingen in het cluster sociaal houden in onze ogen onvoldoende rekening met de tekorten waarmee ook de nadeelgemeenten in dit model zijn geconfronteerd. De minister heeft een compensatie vanwege de tekorten in het sociaal domein toegezegd. Desondanks worden gemeenten binnen het cluster sociaal gekort. De minister stelt dat het om een budgetneutrale herverdeling van de beschikbare middelen gaat.

Dat veronderstelt dat de gemeenten die nu nadeelgemeente zijn de afgelopen jaren geld hebben overgehouden binnen het Sociaal Domein ten koste van de gemeenten die nu daarvoor in dit aangepaste voorstel er middelen bij krijgen. Dat is niet het geval. Ook onze gemeenten hebben de afgelopen jaren al moeten bezuinigen om het tekort aan middelen binnen het Sociaal Domein te kunnen opgevangen. Voordat een beslissing kan worden genomen over de herijking zal eerst duidelijk moeten zijn in hoeverre het gemeentefonds structureel wordt verhoogd voor deze tekorten voordat een beslissing kan worden in hoeverre dit voorstel passend is bij de uitgaven van de gemeenten. Met de keuze voor een uniform kortingsbedrag per inwoner voor iedere gemeente binnen het cluster AEM voor de overige eigen middelen houdt de minister geen rekening met de feitelijke mogelijkheden die de individuele gemeenten hebben om deze daadwerkelijk te kunnen realiseren. Niet iedere gemeente is in dezelfde mate in staat om extra belastinginkomsten, inkomsten en winsten uit grondexploitaties of erfpacht te realiseren. Daarnaast is de categorie inkomsten/ winsten uit grondexploitaties, als deze al binnen een gemeente beschikbaar is, niet oneindig. Een gemiddelde dat is getrokken over 355 gemeenten doet geen recht aan de verschillen in structuurkenmerken. Gemeenten met

PAGINA 2 van 15

beperkte of geen grondexploitaties worden verondersteld inkomsten te genereren, zonder dat daartoe de mogelijkheden beschikbaar zijn. Het bedrag per inwoner, dat o.a. is gebaseerd op een CEBEON rapport uit 2019 over het verslagjaar 2014, is naar onze mening geen goede onderbouwing van dit vaste bedrag. Zie bijlage 2. In het rapport komt tot uitdrukking dat het gemiddelde van Nederland (€ 121 per inwoner) exclusief de 4G en waddengemeenten € 47 euro per inwoner lager is dan het in het voorstel gehanteerde bedrag. Hieruit kan niet anders dan de conclusie getrokken worden dat een vast bedrag per inwoner van € 173 per inwoner een onjuiste aanname is voor de OEM. Met ingang van 1 januari 2022 is het niet meer mogelijk voor gemeenten om leges op kabels en leidingen op te leggen. Hiermee is in het voorstel geen rekening gehouden, terwijl dit voor veel gemeenten een belangrijke inkomstenbron is. Daarnaast is het niet uitgesloten dat de dividenduitkeringen bij netwerkbedrijven wegvallen in verband met de investeringen die deze bedrijven de komende jaren moeten doen om de energietransitie mogelijk te maken. Ook heeft een groot aantal gemeenten zijn aandelen in het energiebedrijf verkocht. Kortom: de wereld zit er vandaag de dag heel anders uit dan in 2014.

In februari heeft de minister aangegeven dat de gehanteerde systematiek (een percentage van de uitgaven sociaal domein) aansloot bij de praktijk. Dat zou betekenen dat deze nieuwe systematiek met een totale andere uitkomst dat niet doet. Opvallend is ook dat een aantal waddengemeenten (met veel mogelijkheden tot het verkrijgen van toeristenbelasting) en de grote gemeenten ‘spekkoper’ zijn bij deze aanpassing in de verdeling. Het nieuwe model pretendeert de kosten van een gemeente goed te volgen, beter dan het huidige model. Wij plaatsen hierbij onze vraagtekens. Opvallend is dat van de 26 Nederlandse gemeenten met de laagste algemene uitkering per inwoner er toch nog 21 gemeenten zijn die er in de nieuwe verdeling nog op achteruit gaan. Gemiddeld gaan deze 21 gemeenten er € 69 per inwoner op achteruit. Zie bijlage 3. Drie van de vier van onze gemeenten 1 behoren nu al tot deze categorie gemeenten en worden in dit voorstel dus nog meer gekort. Wat het gevolg is van de nog grotere (nadelige) effecten van de keuzes die nu binnen het aangepaste model zijn gemaakt. Verder constateren wij dat van de 25 gemeenten met de meeste algemene uitkering er 14 gemeenten nog meer op vooruit gaan (één gemeente zelfs meer dan € 450 per inwoner). Het lijkt erop dat een hoge algemene uitkering heeft geleid tot veel kosten, wat in het nieuwe model beloond wordt.

Gelet op het uitgangspunt van het voorstel dat het verdeelmodel de kosten goed moeten volgen. Een punt van zorg is de verevening binnen het cluster ozb. In het door de Minister voorgestelde model weegt de WOZ waarde van het areaal in een gemeente zwaarder mee dan in de huidige verdeling. Dit betekent dat vooral de randstad-gemeenten - waar de huizenprijzen significant hoger zijn dan in de periferie van Nederland - nadeel ondervinden. Om een zelfde aantal euro’s ozb-opbrengst te realiseren is een lager tarief nodig. Maar de korting op de algemene uitkering met een uniform normbedrag voor heel Nederland is gelijk. Dit normtarief is gebaseerd op het gemiddelde ozb-tarief van Nederland.

De gemeenten Bergen, Uitgeest, Castricum en Heiloo hebben hun ambtelijke organisatie georganiseerd in de GR werkorganisatie BUCH 1

3

Om eenzelfde opbrengst te halen moeten gemeenten het tarief bij een lagere woningwaarde hoger vaststellen. Dit betekent overigens niet dat een burger in deze gemeente zwaarder belast wordt. Het aanslagbedrag is immers in een randstad-gemeente met een lager ozbtarief gelijk. De gemeentelijke kosten, de ambtenaren (cao-gemeenten), het beheer van de openbare ruimte en de voorzieningen en het sociaal domein zijn daarentegen in heel Nederland min of meer gelijk. De nieuwe verdeling leidt er toe dat 73 gemeenten – kijkende naar het ozb-tarief woningen en normtarief 2019 – geld toeleggen op het woningwaarde-bestand. (bijlage 4). Feitelijk is dit een herverdeling over Nederland. Wij voorzien dat er op korte termijn bij positieve besluitvorming over dit voorstel geen sluitende begroting aan de gemeenteraad kan worden voorgelegd zonder nieuwe bezuinigingen. Bezuinigingen op het voorzieningenniveau in onze gemeente die de afgelopen jaren al zijn geraakt. De algemene uitkering uit het gemeentefonds is de belangrijkste inkomstenbron van de gemeente. Met dit voorstel stelt de Minister onze gemeente, opnieuw voor grote bezuinigingsopdrachten die niet meer uit te leggen zijn aan onze raad, inwoners, verenigingen, instellingen en ondernemers in onze gemeente. Omdat de logica van het door nu voorliggende voorstel ontbreekt.

Wij roepen uw raad op om de belangen van iedere individuele gemeente te bestuderen en niet alleen te steunen op de ogenschijnlijk betrouwbare uitkomsten van de gepresenteerde statistische rekenmodellen. Onze zorgen bij die modellen zoals wij die in deze brief hebben opgenomen kunt u daarbij vanzelfsprekend gebruiken. Een afschrift van deze brief versturen wij aan de VNG, de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties, Provincie Noord-Holland, onze gemeenteraad en de besturen van de Noord-Hollandse gemeenten. Met vriendelijke groet, namens burgemeester en wethouders van Castricum,

De heer G.A. Suanet QC Secretaris

De heer drs. A. Mans burgemeester

Bijlagen: 1. Effect van het nieuwe voorstel (juli) ten opzichte van het oorspronkelijke herverdeelvoorstel (februari) 2. Cebeon-rapport “Inkomstenverening in het gemeentefonds”, d.d. 8-4-2019 3. Herverdeeleffecten gemeenten met de laagste / hoogste AU per inwoner 4. Herverdeeleffect cluster OZB

PAGINA 4 van 15

Bijlage 1 Effect van het nieuwe voorstel (juli) ten opzichte van het oorspronkelijke herverdeelvoorstel (februari)

Positief effect Gaan er t.o.v. febr. op voouit

# gem. # inwon. gew.gem. 139 7.883.631 26,61 minder dan +15 euro meer dan +15 euro

(gewogen gemidd. + 27)

Negatief effect Gaan er t.o.v. febr. op achteruit (gewogen gemidd. -/- 23)

249 9.197.876

# gem. # inwon. gew.gem. 56 3.166.253 6,22 83 4.717.378 31,73

tussen +15 en + 30 tussen +30 en + 45 tussen +45 en + 94

31 21 31

1.939.221 1.214.669 1.563.488

23,41 35,97 64,62

-22,64 minder dan -/-15 euro meer dan -/-15 euro

84 165

3.283.932 5.913.944

-8,42 -30,53

tussen -/-15 en -/-30 tussen -/-30 en -/-45 tussen -/-45 en -/-73

93 52 20

3.420.929 1.887.742 605.273

-22,29 -37,37 -55,78

139 gemeenten (met 7,9 mln inwoners) zijn er t.o.v. het voorstel van februari op vooruit gegaan (gewogen gemiddelde van het voordeel € 27). Bij 83 gemeenten (4,7 mln inwoners) is het voordeel meer dan 15 euro per inwoner. Bij 31 gemeenten (1,6 mln inwoners) is het voordeel zelfs meer dan 45 euro per inwoner. 249 gemeenten (met 9,2 mln inwoners) zijn er t.o.v. het voorstel van februari op achteruit gegaan (gewogen gemiddelde van het nadeel -/-€ 23). Bij 165 gemeenten (met 5,9 mln inwoners) is het nadeel meer dan 15 euro per inwoner. Bij 20 gemeenten (met 0,6 mln inwoners is het nadeel zelfs meer dan 45 euro per inwoner.

5

Positief effect Gaan er t.o.v. febr. op voouit

nog meer plus

# gem.

# inwon. gew.gem. # gem. # inwon. gew.gem. 74 3.830.517 25,27 meer dan 15 euro 37 2.249.559 38,95 minder dan 15 euro 37 1.580.958 5,82

(gewogen gemidd. + 27)

minder min

40 2.587.127

18,63 meer dan 15 euro minder dan 15 euro

25 1.203.754 15 1.383.373

32,95 6,17

van min naar plus

25 1.465.987

44,21 meer dan 15 euro minder dan 15 euro

21 1.264.065 4 201.922

49,71 9,75

Negatief effect nog meer min Gaan er t.o.v. febr. op achteruit

106 3.632.054

-20,09 meer dan 15 euro minder dan 15 euro

59 1.799.987 47 1.832.067

-30,96 -9,4

(gewogen gemidd. -/- 23)

minder plus

89 2.925.797

-20,47 meer dan 15 euro minder dan 15 euro

58 2.026.045 31 899.752

-26,17 -7,65

van plus naar min

54 2.640.025

-28,54 meer dan 15 euro minder dan 15 euro

48 2.087.912 6 552.113

-34,39 -6,43

74 gemeenten (3,8 mln nwoners) ontvangen zelfs nog meer voordeel dan in het voorstel van februari (gewogen gemiddeld voordeel € 25 per inwoner). Bij 37 gemeenten (2,2 mln inwoners) is het voordeel zelfs meer dan 15 euro per inwoner. 106 gemeenten (3,6 mln nwoners) hebben zelfs nog meer nadeel dan in het voorstel van februari (gewogen gemiddeld nadeel -/- € 20 per inwoner). Bij 59 gemeenten (1,8 mln inwoners) is het nadeel zelfs meer dan 15 euro per inwoner.

PAGINA 6 van 15

Bijlage 2 Ceboen-rapport “Inkomstenverening in het gemeentefonds”, d.d. 8-4-2019 Link: https://www.rijksoverheid.nl/documenten/rapporten/2019/05/14/eindrapportinkomenstenverevening-in-het-gemeentefonds-cebeon Pagina 39, tabel 5.3:

7

Bijlage 3 Herverdeeleffecten gemeenten met de laagste / hoogste AU per inwoner Top 26 van gemeenten met in 2017 het laagste bedrag aan algemene uitkering per inwoner met daarbij het herverdeeleffect van het voorstel juli:

gemnr18 377 376 1.842 312 417 1.621 614 1.696 629 358 1.926 613 313 450 626 327 335 579 585 848 437 279 317 1.884 866 383

gemnaam17 Bloemendaal Blaricum Midden-Delfland Bunnik Laren Lansingerland Westvoorne Wijdemeren Wassenaar Aalsmeer Pijnacker-Nootdorp Albrandswaard Bunschoten Uitgeest Voorschoten Leusden Montfoort Oegstgeest Binnenmaas Son en Breugel Ouder-Amstel Scherpenzeel Eemnes Kaag en Braassem Waalre Castricum

inw17 22.826 10.201 19.034 15.156 11.088 60.105 14.257 23.447 26.055 31.373 52.656 25.105 21.020 13.465 25.315 29.677 13.866 23.608 29.122 16.626 13.419 9.704 8.999 26.374 16.898 35.216

| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

per inw. TOTAAL AU17huidig 835 838 876 905 933 944 945 948 956 957 967 973 981 987 997 999 1.001 1.003 1.011 1.012 1.013 1.014 1.018 1.019 1.019 1.025

per inw. juli TOTAAL AU17nieuw 760 832 890 864 872 905 989 972 939 970 862 903 953 963 948 943 1.016 911 1.022 966 979 1.032 988 1.071 990 967

meer/ minder per inw. juli TOTAAL AU17nieuw -75 -6 14 -41 -61 -39 44 24 -17 13 -105 -70 -28 -24 -49 -55 16 -93 10 -47 -33 17 -30 52 -29 -58

Conclusie: ondanks dat deze gemeenten nu al de minste algemene uitkering per inwoner ontvangen gaan 18 van de 26 gemeenten er in het nieuwe verdeelvoorstel er op achteruit (gewogen gemiddelde van het herverdeeleffect bij deze nadeel-gemeenten: € 54 per inwoner)

PAGINA 8 van 15

Top 25 van gemeenten met in 2017 het hoogste bedrag aan algemene uitkering per inwoner met daarbij het herverdeeleffect van het voorstel juli:

gemnr18 gemnaam17 114 Emmen 1.950 Vlagtwedde 141 Almelo 193 Zwolle 983 Venlo 765 Pekela 222 Doetinchem 505 Dordrecht 928 Kerkrade 153 Enschede 3 Appingedam 118 Hoogeveen 37 Stadskanaal 518 s-Gravenhage 14 Groningen 1.895 Oldambt 363 Amsterdam 202 Arnhem 599 Rotterdam 96 Vlieland 80 Leeuwarden 917 Heerlen 106 Assen 88 Schiermonnikoog 718 Vlissingen

inw17 107.490 15.908 72.479 125.548 101.059 12.517 57.068 118.731 45.937 158.140 11.971 55.311 32.252 524.882 202.636 38.108 844.947 155.699 634.660 1.085 108.667 87.189 67.551 941 44.394

| | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | | |

per inw. TOTAAL AU17huidig 2.058 2.103 2.116 2.122 2.123 2.139 2.158 2.165 2.172 2.187 2.213 2.227 2.229 2.238 2.247 2.255 2.350 2.368 2.405 2.514 2.532 2.722 2.744 2.803 3.035

per inw. juli TOTAAL AU17nieuw 2.073 2.100 2.127 2.142 2.232 2.124 2.140 2.161 2.169 2.205 2.206 2.259 2.239 2.108 2.378 2.193 2.307 2.399 2.366 2.974 2.586 2.749 2.723 2.920 3.102

meer/ minder per inw. juli TOTAAL AU17nieuw 15 -3 11 20 109 -14 -18 -4 -3 18 -7 32 10 -130 131 -62 -43 32 -39 459 54 28 -21 117 67

Conclusie: ondanks dat deze gemeenten nu al de meeste algemene uitkering per inwoner ontvangen gaan 14 van de 25 gemeenten er in het nieuwe verdeelvoorstel er op vooruit (gewogen gemiddelde van het herverdeeleffect bij deze voordeel-gemeenten: € 51 per inwoner).

9

Top 26 van gemeenten met in 2019 het laagste bedrag aan algemene uitkering per inwoner met daarbij het herverdeeleffect van het voorstel juli: |

hve19

|

TOTAAL

TOTAAL

TOTAAL

|

per

inw19

AU19huidig

AU19nieuw

|

inw

377 Bloemendaal

23.410

21.609.376

19.493.279

|

-90

376 Blaricum

11.202

10.993.945

10.718.209

|

-25

19.391

19.503.857

19.372.895

|

-7

15.192

15.848.856

14.909.739

|

-62

1.696 Wijdemeren

24.013

25.600.897

25.789.082

|

8

358 Aalsmeer

31.728

34.065.374

33.254.979

|

-26

629 Wassenaar

26.211

28.242.977

27.298.858

|

-36

614 Westvoorne

14.626

15.781.722

15.947.187

|

11

613 Albrandswaard

25.271

27.650.317

25.599.721

|

-81

579 Oegstgeest

gemnr19

gemnaam19

1.842 Midden-Delfland 312 Bunnik

24.426

26.905.009

24.081.658

|

-116

1.926 Pijnacker-Nootdorp

54.331

59.852.486

52.662.227

|

-132

1.621 Lansingerland

61.601

67.916.229

63.679.399

|

-69

11.195

12.358.886

11.458.116

|

-80

417 Laren 1.884 Kaag en Braassem

26.866

29.686.825

30.979.269

|

48

866 Waalre

17.247

19.217.418

18.699.058

|

-30

397 Heemstede

27.286

30.537.496

28.220.074

|

-85

313 Bunschoten

21.576

24.178.305

23.044.589

|

-53

450 Uitgeest

13.528

15.245.810

14.442.852

|

-59

437 Ouder-Amstel

13.916

15.683.493

14.915.699

|

-55

626 Voorschoten

25.479

28.945.312

26.729.015

|

-87

327 Leusden

30.030

34.325.380

32.029.843

|

-76

848 Son en Breugel

16.904

19.330.779

18.572.676

|

-45

383 Castricum

35.772

40.962.451

38.282.174

|

-75

335 Montfoort

13.996

16.038.682

16.056.163

|

1

736 De Ronde Venen

44.059

50.512.654

51.089.822

|

13

399 Heiloo

23.464

26.926.754

26.224.453

|

-30

Conclusie: ondanks dat deze gemeenten nu al de minste algemene uitkering per inwoner ontvangen gaan 21 van de 26 gemeenten er in het nieuwe verdeelvoorstel er op achteruit (gewogen gemiddelde van het herverdeeleffect bij deze nadeel-gemeenten: € 69 per inwoner). Opvallend is daarbij dat het nadeel van deze gemeente na de actualisatie van de cijfers naar 2019 verder is opgelopen!

PAGINA 10 van 15

Top 25 van gemeenten met in 2019 het hoogste bedrag aan algemene uitkering per inwoner met daarbij het herverdeeleffect van het voorstel juli: |

hve19

|

TOTAAL

TOTAAL

TOTAAL

|

per

inw19

AU19huidig

AU19nieuw

|

inw

114 Emmen

107.113

240.851.015

244.275.082

|

32

928 Kerkrade

45.642

103.249.020

104.425.549

|

26

10 Delfzijl

24.716

56.301.738

56.071.951

|

-9

268 Nijmegen

176.731

403.178.195

423.583.529

|

115

141 Almelo

72.849

166.780.054

167.091.750

|

4

gemnr19

gemnaam19

37 Stadskanaal

31.789

75.211.718

75.806.593

|

19

193 Zwolle

127.497

302.893.104

306.366.113

|

27

14 Groningen

231.299

549.544.513

589.523.646

|

173

983 Venlo

101.603

241.533.765

251.676.447

|

100

153 Enschede

158.986

378.981.611

386.319.008

|

46

505 Dordrecht

118.654

284.437.670

283.859.003

|

-5

765 Pekela

12.214

29.609.360

29.424.803

|

-15

518 's-Gravenhage

537.833 1.331.442.237 1.247.127.564

|

-157

38.129

1.895 Oldambt

94.167.669

|

-25

363 Amsterdam

862.965 2.164.145.863 2.145.420.476

|

-22

202 Arnhem

159.265

422.029.378

|

45

599 Rotterdam

644.618 1.688.636.772 1.665.435.492

|

-36

222 Doetinchem

57.555

152.373.632

151.475.220

|

-16

80 Leeuwarden

123.107

328.125.388

334.400.501

|

51

106 Assen

67.963

182.852.626

181.660.243

|

-18

11.721

32.580.822

32.634.149

|

5

917 Heerlen

86.832

259.650.544

261.576.149

|

22

96 Vlieland

1.138

3.889.446

4.332.156

|

389

936

3.226.819

3.468.878

|

259

44.371

154.471.538

156.930.124

|

55

3 Appingedam

88 Schiermonnikoog 718 Vlissingen

95.135.733 414.907.463

Conclusie: ondanks dat deze gemeenten nu al de meeste algemene uitkering per inwoner ontvangen gaan 16 van de 25 gemeenten er in het nieuwe verdeelvoorstel er op vooruit (gewogen gemiddelde van het herverdeeleffect bij deze voordeel-gemeenten: € 39 per inwoner). Het gewogen gemiddelde voordeel per inwoner van de voordeel-gemeenten is na de actualisatie naar de cijfers 2019 iets omlaag gegaan.

11

Bijlage 4 Effect nieuwe ozb-normtarieven op netto-opbrengst gemeente van een gemiddelde woning (jaar 2019)

gemnr19

0363 0448 0406 0437 0362 0518 1942 0397 0355 0273 0096 1525 0342 1771 1598 0344 1916 0339 0758 0402 0262 0796 0498 0392

coelo coelo AU-norm- AU-norm AU-korting AU-korting netto netto ozb-tarief ozb-aanslag tarief 2019 tarief 2019 effect effect won.eig. won.eig. gem.woz huidige nieuw huidige nieuw huidige nieuw gemnaam19 2019 euro vlg COELO systematiekvoorstel systematiek voorstel systematiek voorstel Amsterdam 0,0379 146,09 385.563 0,00100000 0,00112178 308,45 389,27 -162,36 -243,18 Texel 0,0409 123,58 302.152 0,00100000 0,00112178 241,72 305,05 -118,14 -181,47 Huizen 0,0575 177,02 307.861 0,00100000 0,00112178 246,29 310,82 -69,27 -133,80 Ouder-Amstel 0,0693 282,08 407.042 0,00100000 0,00112178 325,63 410,95 -43,55 -128,87 Amstelveen 0,0702 270,30 385.098 0,00100000 0,00112178 308,08 388,80 -37,78 -118,50 's-Gravenhage 0,0541 130,75 241.682 0,00100000 0,00112178 193,35 244,00 -62,60 -113,25 Gooise Meren 0,0762 312,66 410.315 0,00100000 0,00112178 328,25 414,25 -15,59 -101,59 Heemstede 0,0811 400,81 494.217 0,00100000 0,00112178 395,37 498,96 5,44 -98,15 Zeist 0,0726 248,88 342.810 0,00100000 0,00112178 274,25 346,10 -25,37 -97,22 Putten 0,0739 243,02 328.850 0,00100000 0,00112178 263,08 332,01 -20,06 -88,99 Vlieland 0,0755 206,37 273.519 0,00100000 0,00112178 218,82 276,15 -12,45 -69,78 Teylingen 0,0784 227,95 290.753 0,00100000 0,00112178 232,60 293,54 -4,65 -65,59 Soest 0,0805 252,53 313.702 0,00100000 0,00112178 250,96 316,71 1,57 -64,18 Geldrop-Mierlo 0,0781 202,15 258.835 0,00100000

0,00112178 207,07 261,32 -4,92 -59,17 Koggenland 0,0792 203,36 256.768 0,00100000 0,00112178 205,41 259,23 -2,05 -55,87 Utrecht 0,0833 250,33 300.516 0,00100000 0,00112178 240,41 303,40 9,92 -53,07 Leidschendam-Voorburg 0,0813 217,00 266.847 0,00100000 0,00112178 213,48 269,41 3,52 -52,41 Renswoude 0,0849 255,03 300.389 0,00100000 0,00112178 240,31 303,27 14,72 -48,24 Breda 0,0838 229,82 274.248 0,00100000 0,00112178 219,40 276,88 10,42 -47,06 Hilversum 0,0859 268,14 312.154 0,00100000 0,00112178 249,72 315,15 18,42 -47,01 Lochem 0,0860 262,36 305.070 0,00100000 0,00112178 244,06 308,00 18,30 -45,64 's-Hertogenbosch 0,0853 238,24 279.297 0,00100000 0,00112178 223,44 281,98 14,80 -43,74 Drechterland 0,0846 225,62 266.690 0,00100000 0,00112178 213,35 269,25 12,27 -43,63 Haarlem 0,0883 288,59 326.903 0,00100000 0,00112178 261,52 330,04 27,07 -41,45

PAGINA 12 van 15

gemnr19

gemnaam19

0457 0399 0848 0361 0736 0384 0415 0420 0302 0770 0861 0383 1728 0852 0537 0753 0385 0373 0856 0394 0553 1701 1709 1945 0614 0267 0610 0232 0530 0313

Weesp Heiloo Son en Breugel Alkmaar De Ronde Venen Diemen Landsmeer Medemblik Nunspeet Eersel Veldhoven Castricum Bladel Waterland Katwijk Best Edam-Volendam Bergen (NH.) Uden Haarlemmermeer Lisse Westerveld Moerdijk Berg en Dal Westvoorne Nijkerk Sliedrecht Epe Hellevoetsluis Bunschoten

PAGINA 13 VAN 15

coelo coelo AU-norm- AU-norm AU-korting AU-korting netto netto ozb-tarief ozb-aanslag tarief 2019 tarief 2019 effect effect won.eig. won.eig. gem.woz huidige nieuw huidige nieuw huidige nieuw 2019 euro vlg COELO systematiekvoorstel systematiek voorstel systematiek voorstel 0,0873 250,69 287.159 0,00100000 0,00112178 229,73 289,92 20,96 -39,23 0,0894 302,39 338.244 0,00100000 0,00112178 270,60 341,49 31,79 -39,10 0,0894 292,28 326.935 0,00100000 0,00112178 261,55 330,07 30,73 -37,79 0,0840 186,82 222.405 0,00100000 0,00112178 177,92 224,54 8,90 -37,72 0,0903 314,90 348.726 0,00100000 0,00112178 278,98 352,07 35,92 -37,17 0,0879 239,82 272.833 0,00100000 0,00112178 218,27 275,45 21,55 -35,63 0,0920 365,02 396.632 0,00100000 0,00112178 317,31 400,44 47,71 -35,42 0,0868 212,93 245.311 0,00100000 0,00112178 196,25 247,67 16,68 -34,74 0,0906 259,30 286.203 0,00100000 0,00112178 228,96 288,95 30,34 -29,65 0,0921 284,19 308.567 0,00100000 0,00112178 246,85 311,53 37,34 -27,34 0,0920 276,99 301.076 0,00100000 0,00112178 240,86 303,97 36,13 -26,98 0,0924 286,41 309.968 0,00100000 0,00112178 247,97 312,94 38,44 -26,53 0,0928 269,85 290.787 0,00100000 0,00112178 232,63 293,58 37,22 -23,73 0,0940 310,28 330.085 0,00100000 0,00112178 264,07 333,25 46,21 -22,97 0,0931 271,14 291.235 0,00100000 0,00112178 232,99 294,03 38,15 -22,89 0,0941 272,33 289.405 0,00100000 0,00112178 231,52 292,18

40,81 -19,85 0,0943 262,11 277.953 0,00100000 0,00112178 222,36 280,62 39,75 -18,51 0,0964 385,41 399.803 0,00100000 0,00112178 319,84 403,64 65,57 -18,23 0,0942 242,45 257.378 0,00100000 0,00112178 205,90 259,85 36,55 -17,40 0,0952 284,81 299.139 0,00100000 0,00112178 239,31 302,01 45,50 -17,20 0,0942 238,26 252.930 0,00100000 0,00112178 202,34 255,36 35,92 -17,10 0,0945 246,47 260.815 0,00100000 0,00112178 208,65 263,32 37,82 -16,85 0,0938 214,87 229.072 0,00100000 0,00112178 183,26 231,27 31,61 -16,40 0,0943 230,54 244.475 0,00100000 0,00112178 195,58 246,82 34,96 -16,28 0,0962 318,20 330.769 0,00100000 0,00112178 264,62 333,95 53,58 -15,75 0,0959 296,55 309.228 0,00100000 0,00112178 247,38 312,20 49,17 -15,65 0,0933 185,29 198.596 0,00100000 0,00112178 158,88 200,50 26,41 -15,21 0,0959 278,23 290.125 0,00100000 0,00112178 232,10 292,91 46,13 -14,68 0,0950 202,11 212.747 0,00100000 0,00112178 170,20 214,79 31,91 -12,68 0,0974 286,30 293.943 0,00100000 0,00112178 235,15 296,76 51,15 -10,46

gemnr19

gemnaam19

0060 0353 1685 0717 0599 0439 0356 1926 1724 0855 0473 1708 0603 0396 1963 0180 0501 0085 0629

Ameland IJsselstein Landerd Veere Rotterdam Purmerend Nieuwegein Pijnacker-Nootdorp Bergeijk Tilburg Zandvoort Steenwijkerland Rijswijk Heemskerk Hoeksche Waard Staphorst Brielle Ooststellingwerf Wassenaar

coelo coelo AU-norm- AU-norm AU-korting AU-korting netto netto ozb-tarief ozb-aanslag tarief 2019 tarief 2019 effect effect won.eig. won.eig. gem.woz huidige nieuw huidige nieuw huidige nieuw 2019 euro vlg COELO systematiekvoorstel systematiek voorstel systematiek voorstel 0,0974 247,81 254.425 0,00100000 0,00112178 203,54 256,87 44,27 -9,06 0,0977 261,28 267.431 0,00100000 0,00112178 213,94 270,00 47,34 -8,72 0,0982 303,87 309.314 0,00100000 0,00112178 247,45 312,28 56,42 -8,41 0,0980 274,50 280.102 0,00100000 0,00112178 224,08 282,79 50,42 -8,29 0,0969 185,30 191.228 0,00100000 0,00112178 152,98 193,06 32,32 -7,76 0,0981 233,73 238.257 0,00100000 0,00112178 190,61 240,54 43,12 -6,81 0,0984 232,27 236.047 0,00100000 0,00112178 188,84 238,31 43,43 -6,04 0,0992 316,45 319.002 0,00100000 0,00112178 255,20 322,07 61,25 -5,62 0,0991 297,97 300.676 0,00100000 0,00112178 240,54 303,56 57,43 -5,59 0,0984 205,48 208.821 0,00100000 0,00112178 167,06 210,83 38,42 -5,35 0,0993 311,12 313.313 0,00100000 0,00112178 250,65 316,32 60,47 -5,20 0,0990 212,26 214.404 0,00100000 0,00112178 171,52 216,46 40,74 -4,20 0,0991 219,31 221.302 0,00100000 0,00112178 177,04 223,43 42,27 -4,12 0,0995 259,42 260.724 0,00100000 0,00112178 208,58 263,23 50,84 -3,81 0,0997 245,18 245.942 0,00100000 0,00112178 196,75 248,30 48,43 -3,12 0,0998 262,31 262.836 0,00100000 0,00112178 210,27 265,36 52,04 -3,05

0,0999 237,52 237.758 0,00100000 0,00112178 190,21 240,04 47,31 -2,52 0,1003 199,43 198.833 0,00100000 0,00112178 159,07 200,74 40,36 -1,31 0,1008 573,58 569.028 0,00100000 0,00112178 455,22 574,49 118,36 -0,91

Bij deze 73 gemeenten ontstaat - op basis van het vastgestelde ozb-tarief woningen – een negatief netto-effect. De korting in de algemene uitkering is in het voorgestelde verdeelmodel hoger dan de daadwerkelijk in rekening gebrachte onroerende zaakbelasting.

PAGINA 14 van 15

Rekenvoorbeeld:

Castricum

Midden Groningen

verschil

ozb-tarief 2019 gemid. Waarde woning

0,0924 309.968

0,186 0,0936 165.086 -144.882

ozb-opbrengst

286,41

307,06

20,65

korting AU in 2019

312,94

166,67

-146,27

verschil

-26,53

140,39

166,92

Terwijl de daadwerkelijk ozb-opbrengst bij een gemiddelde woning in Castricum slechts € 20,65 meer oplevert, is het netto-effect € 166,92 in het voordeel bij een woning in Midden-Groningen. Een inwoner/eigenaar in Castricum betaalt dus meer en een inwoner/eigenaar in Midden-Groningen heeft – via de gemeente – meer beschikbaar om te besteden aan de gemeentelijke taken.

PAGINA 15 VAN 15