22647-2022 RIB ganzenbeheer Faunabeheereenheid Noord-Holland

Raadsinformatiebrief Landsmeer Ter kennisneming Datum B&W vergadering

15 november 2022

Portefeuillehouder

Wethouder J. van Boeijen

Documentkenmerk

22647-2022:615335 behorende bij zaak: 22647-2022

Bijlage(n)

B1. Verzoek van FBE voor grondgebruikersverklaring ’t Twiske B2. Kaart van het gebied

Onderwerp:

Het afgeven van een grondgebruikersverklaring ’t Twiske door het Algemeen Bestuur Twiske-Waterland.

Aan de raad van Landsmeer, De Faunabeheereenheid Noord-Holland (FBE) heeft opdracht van de Provincie Noord-Holland gekregen om schade veroorzaakt door ganzen te voorkomen of beheersbaar te maken. Voor de benodigde ingrepen, in dit geval koppelafschot, heeft de FBE een grondgebruikersverklaring nodig van het recreatieschap, de grondgebruiker (erfpachter) van het Twiske. Aan het Algemeen Bestuur van Twiske-Waterland is gevraagd om een positieve verklaring af te geven voor het beheren van de groeiende ganzen populatie. Tijdens de vergadering van 7 december moet het Algemeen Bestuur een besluit nemen of zij een positieve verklaring afgeeft. In Noord-Holland worden in de zomer meer dan 150.000 ganzen geteld, vier keer zoveel als rond de eeuwwisseling. Dit leidt tot maatschappelijk onaanvaardbare schade aan flora en fauna en landbouwgewassen. Doordat de graasdruk door ganzen steeds hoger wordt (bijvoorbeeld door toenemende groepsgrootte en langdurig verblijf) hebben ze directe effecten op hun (natuurlijke) leefomgeving. De ecologische schade neemt door het cumulatieve effect van meerdere jaren hoge gaasdruk alleen maar toe. Daarnaast keerde de provincie Noord-Holland in 2021 bijna 10 miljoen euro schade uit aan agrariërs. De provincie Noord-Holland wil de schade aan de landbouw en de natuur fors reduceren.

Alle betrokken partijen – overheden (Ministerie LNV, Ministerie V&W en de Provincies), landbouw, grondeigenaren, natuurbescherming – zijn tot het akkoord gekomen dat extra maatregelen nodig zijn om ganzenschade te beperken. Voor deze partijen zoekt de Faunabeheereenheid Noord-Holland naar oplossingen. Het huidige dilemma is dat de ganzenpopulatie momenteel zo groot is dat ze ergens moeten eten en de inzet van alleen preventieve maatregelen (bijvoorbeeld het verjagen van ganzen of het robuuster maken van natuurgebieden) niet genoeg meer is om schadegevoelige gronden te weren. Hierdoor is populatiereductie, oftewel het doden van grote aantallen ganzen, onontkoombaar om de hoge graasdruk te beperken. De ambitie van de FBE is minder ingrijpen en toch een kleinere populatie – het gecoördineerd beheer. Effectiever is om de volwassen ganzen eerder te doden, namelijk al in het vroege voorjaar voordat ze eieren leggen. Zo wordt de aanwas niet alleen beperkt maar worden ook de ganzen die voor de aanwas zorgen uit de populatie gehaald. FBE hoopt op deze manier te zorgen voor meer maatwerk waardoor uiteindelijk minder ganzen gedood hoeven te worden om hetzelfde doel te bereiken: afname van schade aan de natuur en de landbouw. Om te kunnen beheren is onder andere een grondgebruikersverklaring nodig.

Dit is een verklaring waarbij de eigenaar of gebruiker van de grond aangeeft dat degene die het beheer uitvoert toestemming heeft gegeven voor het betreden van zijn grond voor dit doel. Aangezien Recreatieschap ’t Twiske onderdeel uitmaakt van regio Laag Holland en regio Laag Holland de hotspot is met de grote aantallen ganzen en de geleden schade, bevindt de prioriteit van het gecoördineerd

beheer zich in deze regio. Het verzoek van de FBE is dus of het bestuur van Twiske-Waterland een grondgebruikersverklaring wil afgeven om de ganzenpopulatie terug te dringen. Indien het Algemeen Bestuur Twiske-Waterland instemt met de grondgebruikersverklaring wordt ganzenoverlast in het Twiske en in de wijde omgeving beperkt en leidt dat tot verbeterde hygiëne op de stranden en ligweiden. Ook wordt door verminderde instroom van ganzenuitwerpselen, de zwemwaterkwaliteit minder belast. Daarnaast worden door minder vraat aan rietkragen en graspercelen, omstandigheden voor N2000-doelsoorten verbeterd. Tot slot draagt het recreatieschap bij aan de interregionale aanpak van de Provincie Noord-Holland. Indien het Algemeen Bestuur Twiske-Waterland niet instemt met de grondgebruikersverklaring, zal de FBE niet aan de opgedragen taak van de Provincie Noord-Holland kunnen voldoen. Ook ontstaat er vervolgschade aan de Natura2000 doelen en de waterkwaliteit. Tot slot zal dit consequenties hebben voor maatschappelijke kosten voor bestrijding van ganzenoverlast. De provincie moet namelijk meer uitgeven aan beheer en schadevergoeding voor bedrijfsschade (plusminus €10 mln.).

Met vriendelijke groet, het college van burgemeester en wethouders van Landsmeer

Pagina 2 van 2