2021-087 Raadsvoorstel en -besluit

Raadsvoorstel Portefeuillehouder:

Wethouder E. Heinrich

Datum B&W vergadering

14 september 2021

Documentkenmerk:

20713-2021:432335 behorende bij zaak: 20713-2021

Aan de raad,

Onderwerp: Huisvestingsverordening gemeente Landsmeer 2021 ten behoeve van de regionale woonruimteverdeling

Voorgesteld raadsbesluit/c.q. beslispunten 1. 2.

De Huisvestingsverordening gemeente Landsmeer 2020 in te trekken. De Huisvestingsverordening gemeente Landsmeer 2021 vast te stellen.

Wettelijke grondslag voor raadsbevoegdheid Artikel 149 van de Gemeentewet

Inleiding Aanleiding Op 25 maart 2021 heeft uw gemeenteraad het regionale beleidsvoorstel ‘Een sociale huurwoning zoeken verandert’ vastgesteld. Dit beleidsvoorstel omvat een nieuw systematiek voor het verdelen van de huidige sociale huurwoningen door middel van wachtpunten, zoekpunten en situatiepunten. Het beleidsvoorstel is inmiddels in alle vijftien colleges en gemeenteraden in onze woningmarkt vastgesteld. De volgende fase is de implementatie van het beleidsvoorstel. Om hiermee te beginnen, dient het beleidsvoorstel een juridische basis te hebben. Aan elke betrokken gemeente wordt voorgesteld om de regionale modelbepalingen in de lokale huisvestingsverordening op te nemen en deze aan uw raad aan te bieden ter vaststelling. Hoe ziet de implementatiefase er verder uit?    

Gemeenten bereiden zich voor op de nieuwe werkwijze door middel van opleiding via webinars; Gemeenten richten een regionaal digitaal portaal in, waar woningzoekenden situatiepunten kunnen aanvragen. Ook wordt via de corporaties opdracht gegeven aan WoningNet en Woonmatch om hun systeem aan te passen aan de nieuwe beleidsregels. Om inwoners van de regio te informeren over de nieuwe volgorderegels bij toewijzing van sociale huurwoningen wordt eind 2021 gestart met een brede publiekscampagne.

Kaders - Woonvisie Landsmeer - Uitvoeringsprogramma Wonen Landsmeer - Huisvestingswet 2014 - Huisvestingsverordening gemeente Landsmeer 2020 - Regionaal beleidsvoorstel ‘Een sociale huurwoning zoeken verandert’ Doelstelling/beoogd resultaat De onderstaande hoofdlijnen uit het beleidsvoorstel zijn eerder met uw raad gedeeld bij de behandeling van het beleidsvoorstel in maart 2021. Uw raad heeft het beleidsvoorstel op 25 maart 2021 vastgesteld. Nu wordt aan uw raad een huisvestingsverordening voorgelegd waar de regionale modelbepalingen in verwerkt zijn. Dit is noodzakelijk voor de uitvoering van het beleidsvoorstel. Kortom, het doel is om het beleidsvoorstel een juridische basis te geven door de regionale modelbepalingen op te nemen in de lokale huisvestingsverordening en deze door uw raad vast te laten stellen.

Pagina 1 van 6

Raadsvoorstel Argumenten en afweging Ter informatie kort de hoofdlijnen van het beleidsvoorstel ‘Een sociale huurwoning zoeken verandert’: a. b. c.

d.

e.

f.

g. h.

De volgorde bepaling voor woningzoekenden verandert. Inschrijfduur wordt vervangen door toewijzing op basis van wachten, zoeken en situatie. Voor overige woningzoekenden wordt een puntensysteem ingevoerd, met wachtpunten, zoekpunten en situatiepunten. De wachtpunten zijn gebaseerd op de oude inschrijfduur. Één jaar is daarbij gelijk aan één wachtpunt. Zoekpunten worden maandelijks opgebouwd door minimaal vier keer per maand te reageren en in een drietal situaties kunnen situatiepunten worden opgebouwd. De situaties waar punten voor kunnen worden opgebouwd zijn 1) relatiebreuk met kinderen, 2) inwonend met kinderen en 3) problematisch thuiswonende jongeren. Er zijn twee categorieën jongeren die in aanmerking komen voor situatiepunten voor problematisch thuiswonende jongeren. Dit zijn pleegjongeren en jongeren met ambulante ondersteuning. Op 50% van de woningen die worden aangeboden via de aanbodsites (bijvoorbeeld WoningNet) tellen situatiepunten mee. Dit is om er voor te zorgen dat er voldoende woningen overblijven voor huishoudens die geen situatiepunten hebben en om er voor te zorgen dat hier spreiding in aangebracht kan worden. Wachtpunten zijn de basis en worden blijvend opgebouwd. Zoekpunten en situatiepunten zijn voorwaardelijk. Als een woningzoekende een maand lang niet reageert op een woning, wordt één zoekpunt afgetrokken.

Als een woningzoekende in een maand één tot drie keer reageert, blijft het aantal zoekpunten gelijk. Verder vindt aftrek van één zoekpunt plaats bij niet accepteren van een uitnodiging of weigering van een woning na bezichtiging. Als een woningzoekende tweemaal na acceptatie van een woning, maar vóór de ondertekening van het huurcontract alsnog weigert, vindt aftrek van alle zoekpunten en situatiepunten plaats. Gemeenten krijgen de mogelijkheid om voor de periode van twee jaar een experiment te starten met het toekennen van startpunten aan jongeren die na afloop van hun jongerencontract dakloos worden. Deze punten zijn alleen lokaal geldig. Na afloop van het experiment volgt evaluatie en het gesprek of deze regeling voortgezet kan worden. Alle urgenten in de regio worden direct bemiddeld, met uitzondering van stadsvernieuwingsurgenten. Zij kunnen zelf zoeken. Uitlegbaarheid en uitvoerbaarheid zijn belangrijke randvoorwaarden, net als de beschikbaarheid van goede informatie op WoningNet en Woonmatch (kwaliteit advertenties).

In de bijlage is een overzicht toegevoegd van de voorgenomen wijzigingen voor de lokale huisvestingsverordening. In het overzicht is geprobeerd om de bovenstaande hoofdlijnen c.q. beleidsvoorstel te vertalen naar juridische regels voor de lokale huisvestingsverordening. Bij de behandeling van het beleidsvoorstel in maart 2021 is een toelichting gegeven op het voornemen van de gemeente om op dit moment geen gebruik te maken van de mogelijkheid om voor de periode van twee jaar een experiment te starten met het toekennen van startpunten aan jongeren na afloop van hun jongerencontract. Alleen de gemeenten Amsterdam en Zaanstad doen mee met dit experiment. Een mogelijk argument is dat zij een veel groter aanbod aan woningen en een relatief groot aantal jongerencontracten hebben. In de gemeente Landsmeer zijn er de komende twee jaar (de duur van het experiment) nul jongeren met een aflopend jongerencontract. Ook kostentechnisch is dit experiment op dit moment niet aantrekkelijk. Er worden dan de volgende kostenposten in rekening gebracht: kosten in verband met inrichting workflow (dus het systeem), kosten in verband met beoordeling van aanvragen en kosten in verband met bezwaar en beroep. Na afloop van het experiment volgt een evaluatie en een gesprek of dit experiment voorgezet kan worden. Er is dan ook nog een mogelijkheid voor andere gemeenten om aan te haken.

Tabel bezettingsnorm sociale huurvoorraad In de huidige huisvestingsverordening gemeente Landsmeer 2020 is geconstateerd dat bijlage 1 van de verordening (tabel met bezettingsnormen) van toepassing is op de particuliere huurvoorraad en niet direct op de sociale huurvoorraad van de woningcorporaties. De corporatie heeft echter altijd met dat tabel gewerkt. Dat tabel biedt in sommige gevallen onduidelijkheid en ruimte voor interpretatie voor woningzoekenden. Daarnaast blijkt in de praktijk dat het aantal kamers ten opzichte van het aantal m2 geen recht doet aan de

Pagina 2 van 6

Raadsvoorstel bezettingsnorm van een sociale huurwoning, een voorbeeld is een 4-kamerwoning van 50 m2. Vanwege het aantal m2, zou de woning in eerste instantie kunnen passen bij een alleenstaande, maar door het aantal kamers (4) worden alleenstaanden eigenlijk bij voorbaat al uitgesloten. De woningcorporaties Eigen Haard en Rochdale werken met onderstaande tabel in de gemeente Zaanstad. Hieruit blijkt dat de tabel uitvoerbaar is voor de corporaties. Op basis van bovengenoemde punten, wordt voorgesteld om de volgende tekst en tabel op te nemen in de huisvestingsverordening: “Voorts wordt bij het verlenen van een huisvestingsvergunning overeenkomstig het bepaalde in onderstaande tabel (bezettingsnorm) voorrang verleend. Van deze bezettingsnorm kan worden afgeweken in het belang van een snelle huisvesting van urgente woningzoekenden en label van de woning.” Woning met aantal kamers

Huishoudens met minimaal

Huishoudens met maximaal

1 kamer

1 persoon

1 persoon

2 kamer

1 persoon

2 personen, geen kinderen

3 kamers of meer kleiner dan 60 m2

1 persoon

2 personen met 2 kinderen

3 kamers of meer ten minste 60 m2

2 personen

-

4 kamers of meer ten minste 70 m2

2 kinderen

-

Het vinden van een passende sociale huurwoning voor een alleenstaande is lastig, vooral als de alleenstaande een laag inkomen heeft. Met de bovenstaande tabel, wordt de doelgroep alleenstaanden geholpen, omdat het aantal m2 wordt toegevoegd (een bijkomende factor dan alleen het aantal kamers) waardoor het woningaanbod ook groter wordt. Een nadeel is dat er dan ook een kans bestaat dat alleenstaanden in een iets grotere woning, dus op basis van het aantal kamers terechtkomen (bijvoorbeeld 4-kamerwoning van 58 m2). Wijziging percentage lokale voorrang De gemeenten in de regio’s Amstelland-Meerlanden, Amsterdam en Zaanstreek-Waterland hebben een aanvraag ingediend bij het Ministerie van BZK in het kader van een experiment op grond van de Crisis en Herstelwet. In dit experiment wordt gevraagd om de ruimte voor lokale voorrang op basis van de Huisvestingswet 2014 tijdelijk op te hogen van 25% lokaal naar 30% gemiddeld. Achtergrond is dat tegen de groeiende schaarste aan woningen en de toegenomen vraag uit het sociaal domein (extramuralisering) gemeenten meer behoefte hebben om lokale en buurtgerichte voorrang toe te passen. Voor zover het voorrang geven aan woningzoekenden met binding aan de regio betreft, mag dit ten hoogste 50% van de vrijkomende woningen betreffen die onder de werking van de huisvestingsverordening vallen.

Voor zover het binding aan de gemeente betreft, mag dit maximaal de helft van dit percentage zijn, dus 25% van het totaal. In overleg met het Ministerie van BZK is een aanvraag voor een experiment ingediend en goedgekeurd om het percentage lokale voorrang variabel te maken tussen de samenwerkende gemeenten en op te hogen tot gemiddeld 30%. Artikel 2.7.2. van de huisvestingsverordening wordt aangepast van 25% lokaal naar 30% gemiddeld. Aan elke betrokken gemeente in onze woningmarkt regio is voorgesteld om deze wijziging mee te nemen bij het aanpassen van de huisvestingsverordening in het kader van de regionale woonruimteverdeling. In de onderstaande regionale modelbepaling wordt hier invulling aan gegeven. Artikel 2.7.2 Voorrang (mede) vanwege lokale binding 1. Bij de verlening van huisvestingsvergunningen komen alle zelfstandige huurwoningen met een rekenhuur tot de liberalisatiegrens in eigendom van corporaties in aanmerking voor voorrang voor woningzoekenden met lokale binding voor ten hoogste de in lid 2 gestelde limiet. 2. De verlening van huisvestingsvergunningen met toepassing van voorrang op grond van regionale en lokale binding wordt toegepast binnen de limieten als bepaald in artikel 14, tweede lid, van de Huisvestingswet 2014 en artikel 6s van het Besluit uitvoering Crisis- en herstelwet.

Datum inwerkingtreding Huisvestingsverordening Landsmeer 2021 Tot nu toe is er geen exacte datum gecommuniceerd wanneer het nieuwe systeem (en het beleidsvoorstel) in werking treedt. Dit heeft onder andere te maken met de interne besluitvormingsprocessen van de gemeenten en corporaties voor het aanbestedingstraject van het systeem en het inrichten daarvan. In de voorgelegde huisvestingsverordening is dan ook geen datum van inwerkingtreding opgenomen. In de

Pagina 3 van 6

Raadsvoorstel huisvestingsverordening wordt een extra modelbepaling opgenomen om de datum niet vast te leggen, maar te koppelen aan het B&W-besluit. Bij het Ministerie van BZK en de Vereniging Nederlandse Gemeenten is nagegaan of dit juridisch mogelijk is. Het Ministerie van BZK en de Vereniging Nederlandse Gemeenten hebben uitgedragen dat zij ruimte zien binnen de Huisvestingswet voor deze delegatie (in combinatie met artikel 156 Gemeentewet) van de inwerkingtredingsdatum aan het college binnen de Huisvestingswet. De juridische onderbouwing is als volgt: Algemeen juridisch kader delegatie: • Op grond van artikel 156, eerste lid, Gemeentewet kan de raad aan het college aan een door hem ingestelde bestuurscommissie bevoegdheden overdragen, tenzij de aard van de bevoegdheid zich daartegen verzet. • Onder ‘tenzij de aard van de bevoegdheid zich daartegen verzet’ wordt verstaan dat met de delegatie geen inbreuk mag worden gemaakt op wezenlijke elementen van het gemeentelijk bestuurssysteem zoals het primaat van de raad en de collegialiteit van burgemeester en wethouders. Dit houdt in dat het college slechts nadere (uitvoerings)regels kan vaststellen die gebaseerd zijn op verordeningen die door de raad zijn vastgesteld.

• Daarnaast kan een landelijke wet waarin bevoegdheden voor een gemeenten zijn geregeld zo zijn geformuleerd dat aard van die bevoegdheid zich verzet tegen delegatie aan het college. Toegepast op delegatie inwerkingtredingsdatum (deel van) Huisvestingsverordening: • Alle voorschriften wat betreft het nieuwe puntensysteem woonruimteverdeling liggen besloten in de verordening zelf. Het college beslist alleen over de datum van inwerkingtreding. Dit besluit bevat geen verdere normstellingen. • In artikel 4 van de Huisvestingswet is bepaald dat de gemeenteraad uitsluitend bij verordening regels mag stellen over woonruimteverdeling. BZK geeft echter aan dat de bevoegdheid zich desalniettemin niet verzet tegen een delegatie aan het college om de datum van inwerkingtreding te bepalen omdat het geen bevoegdheid is om regels te bepalen. • Dit past aldus binnen artikel 156, eerste lid, van de Gemeentewet. Benodigde aanpassingen/proces: • De gemeenteraad dient middels verordening de bevoegdheid om de inwerkingtredingsdatum te delegeren aan het college. In voorgelegde huisvestingsverordening is de volgende modelbepaling opgenomen: Artikel 5.3 Intrekking van de Huisvestingsverordening gemeente Landsmeer 2020 1.

De gemeenteraad verlengt de werkingsduur van afdeling I van hoofdstuk 2 van de Huisvestingsverordening gemeente Landsmeer 2020, tot het moment waarop zij wordt ingetrokken. Op dit deel blijft de citeertitel Huisvestingsverordening gemeente Landsmeer 2020 van toepassing.

Artikel 5.4 Inwerkingtreding 1. 2. 3. 4.

Met uitzondering van artikel 1, onder vv, en afdeling I van hoofdstuk 2, treedt deze verordening in werking op de dag na haar bekendmaking in het Gemeenteblad. Artikel 1, onder vv, en afdeling I van hoofdstuk 2 van deze verordening treden in werking op een door burgemeester en wethouders te bepalen tijdstip. Artikel 2.7.1 lid 4 en artikel 2.7.2 van deze verordening zijn uitgezonderd van lid 2 en treedt wel in werking op de dag na bekendmaking van deze verordening in het Gemeenteblad. Deze verordening vervalt na de inwerkingtreding van een nieuwe huisvestingsverordening of 4 jaar na datum van bekendmaking in het Gemeenteblad.

Risico Een mogelijk risico is dat de praktische uitwerking van de regionale modelbepalingen extra werk en tijd vraagt van de ambtelijke organisatie. Huidige woningzoekenden met een urgentieverklaring in de gemeente Landsmeer moeten nu zelf reageren op woningen in Woningnet. Met het nieuwe beleidsvoorstel verandert die werkwijze naar directe bemiddeling voor woningzoekenden met een urgentieverklaring.

Pagina 4 van 6

Raadsvoorstel Financiële aspecten Het voorstel kent geen financiële aspecten. Duurzaamheid Het voorstel kent geen duurzaamheidsaspecten. Uitkomsten advies en inspraak: De regionale modelbepalingen zijn op een zorgvuldige manier tot stand gekomen. Een externe projectleider (jurist) werd hiervoor aangetrokken om het proces te begeleiden. Vanwege het grote aantal verschillende partijen en complexiteit van dit onderwerp, heeft elke betrokken gemeente een jurist aangewezen om de regionale modelbepalingen geprobeerd van een lokale kleur te voorzien. Per hoofdlijn (zie hierboven) zijn regionale modelbepalingen opgesteld en telkens aangescherpt tot het de volledige lading dekte. Het beleidsvoorstel zelf is in een eerdere fase ter inspraak aangeboden aan inwoners van de vijftien gemeenten. Alle inspraakreacties zijn toen verzameld, waarna een Nota van Beantwoording is opgesteld die eveneens in maart 2021 met uw raad is gedeeld. Communicatie Zodra de Huisvestingsverordening gemeente Landsmeer 2021 is vastgesteld, zal deze op de gebruikelijke wijze via het Gemeenteblad worden gepubliceerd. Daarnaast wordt de voortgang van de gemeente Landsmeer gedeeld met de regionale projectgroep. Ook wordt verdere uitvoering gegeven aan de implementatiefase.

Tot slot wordt eind 2021 gestart met een brede publiekscampagne om inwoners van de regio te informeren over de nieuwe volgorderegels bij toewijzing van sociale huurwoningen.

Bijlagen B1. Geconsolideerde Huisvestingsverordening gemeente Landsmeer 2021 B2. Overzicht wijzigingen Huisvestingsverordening gemeente Landsmeer 2021 B3. Beleidsvoorstel 'Een sociale huurwoning zoeken verandert' (ter informatie) U wordt uitgenodigd tot besluitvorming over te gaan. Met vriendelijke groet, namens het college van burgemeester en wethouders van Landsmeer,

L.A. (Léon) de Lange

P.G. (Peter) Küppers

burgemeester

gemeentesecretaris

Pagina 5 van 6

Raadsbesluit Portefeuillehouder:

Wethouder E. Heinrich

Datum raadsvergadering

28 oktober 2021

Documentkenmerk:

20713-2021:432335 behorende bij zaak: 20713-2021

De raad van de gemeente Landsmeer Gelezen het raadsvoorstel van het college, voorstelnummer: 846528708073686 behorende bij zaak: 207132021 Gehoord de behandeling in de oordeelsvormende sessie van de raad.

Raadsbesluit 1. 2.

De Huisvestingsverordening gemeente Landsmeer 2020 in te trekken. De Huisvestingsverordening gemeente Landsmeer 2021 vast te stellen.

De raad van de gemeente Landsmeer,

J.P. (Johan Paul) de Groot

L.A. (Léon) de Lange

griffier

voorzitter

Pagina 6 van 6