2021-054 Raadsvoorstel en -besluit jaarstukken 202 Omgevingsdienst IJmond ONDERTEKEND

Raadsvoorstel Portefeuillehouder: Datum B&W vergadering Documentkenmerk:

Wethouder M. Elfferich 11 mei 2021 behorende bij zaak:

Aan de raad,

Onderwerp:

Concept jaarstukken 2020, concept jaarverslag 2020 en concept begroting 2022 Omgevingsdienst IJmond

Voorgesteld raadsbesluit/c.q. beslispunten 1. 2. 3.

Kennis te nemen van de conceptbegroting 2022, de jaarstukken 2020 en het concept jaarverslag 2020 van de Omgevingsdienst IJmond In te stemmen met de zienwijze op de conceptbegroting 022 Omgevingsdienst IJmond en het bestuur van de Omgevingsdienst IJmond te informeren via de bij dit besluit bijgevoegde zienswijze brief Als bijdrage voor 2022 van de gemeente Landsmeer aan de Omgevingsdienst een bedrag te begroten van € 84,665,-.

Wettelijke grondslag voor raadsbevoegdheid

Op basis van artikel 35 van de Wet Gemeenschappelijke regelingen kan uw raad haar zienswijze kenbaar maken over de begroting 2022.

Inleiding Aanleiding Omgevingsdienst IJmond is een gemeenschappelijke regeling waarin de gemeenten Heemskerk, Beemster, Beverwijk, Bloemendaal, Edam-Volendam, Haarlem, Heemstede, Landsmeer, Oostzaan, Purmerend, Uitgeest, Velsen, Waterland, Wormerland,Zandvoort en Provincie Noord-Holland deelnemen om het basistakkenpakket vergunningverlening, toezicht en handhaving uit te laten voeren. Gemeente Landsmeer heeft ook andere wettelijke milieu- en milieubeleidstaken bij ODIJ ondergebracht. Het dagelijks bestuur van ODIJ heeft de jaarstukken 2020 en de begroting 2022 in haar schriftelijke vergadering van 31 maart 2021 voorlopig vastgesteld. Kader Op grond van artikel 29 van de gemeenschappelijke regeling Omgevingsdienst IJmond zendt het dagelijks bestuur van de gemeenschappelijke regeling vóór 15 april de ontwerpbegroting toe aan de raden van de deelnemende gemeenten met het verzoek om uiterlijk 10 juli hun zienswijze op de ontwerpbegroting kenbaar te maken. Op grond van artikel 30 van de gemeenschappelijke regeling worden de jaarstukken en het jaarverslag ter kennisname aangeboden aan de raden. Doelstelling/beoogd resultaat Het beoogde resultaat is Omgevingsdienst IJmond op de hoogte te kunnen stellen van de zienswijze van de gemeenteraad van Landsmeer op de conceptbegroting 2022.

Argumenten en afweging

Jaarrekening 2020 en jaarverslag 2020 Financiële aspecten • Accountantsverklaring: de jaarrekening voor resultaatbestemming 2020 is voorzien van een goedkeurende accountantsverklaring. • Het resultaat: de rekening sluit met een positief saldo van € 471.047. • Algemene reserve/weerstandsvermogen:

Pagina 1 van 8

Raadsvoorstel • •

ultimo 2020 bedraagt de algemene reserve € 260.000. Op basis van de onderkende risico’s is het benodigde weerstandsvermogen gesteld op € 467.230. Risico’s: het weerstandsvermogen is voor resultaatbestemming ruim onvoldoende en na resultaatbestemming matig. Restitutie: de jaarrekening is opgesteld voor resultaatbestemming, de resultaatbestemming wordt op de vergadering van het Algemeen Bestuur, d.d. zeven juli 2021 besloten.

COVID-19-pandemie De uitbraak van COVID-19 eind februari 2020 in Nederland heeft een enorme impact op ons allemaal. De wereldwijde pandemie leidt tot ongekende omstandigheden en uitvoering. Voor de aanpak van COVID-19 kijkt OD IJmond, wat er aanvullend op de landelijk maatregelen van het Rijk, gedaan kan worden. Dit raakt veel beleidsterreinen van de organisatie. OD IJmond streeft ernaar continuïteit te leveren van de reguliere werkzaamheden en uitvoering te geven aan noodzakelijke (digitale) besluitvorming. Hiervoor hebben zij de nodige interne en bedrijfsmatige maatregelen genomen. Medewerkers werken zoveel als mogelijk vanuit huis, toezicht vindt veelal administratief plaats. Voorts zijn bestuursvergaderingen en –besluiten in digitale vorm uitgevoerd. In 2020 hebben zij een aantal incidentele taken met de huidige formatie kunnen uitvoeren. Mede hierdoor en een incidentele daling van onder andere de kapitaallasten is een positief saldo van baten en lasten in 2020 gerealiseerd. De overschrijding van de totale baten in combinatie met de daling van de begrote lasten ten opzichte van de begroting, leidt conform de begroting per saldo tot een positief saldo van baten en lasten. De baten zijn direct gerelateerd en passen binnen bestaand beleid. Jaarverslag Het jaarverslag heeft geen financiële gevolgen. Bijgevoegd is het concept.

Na vaststelling door het Algemeen Bestuur is het jaarverslag 2020 digitaal te bekijken via http://www.odijmond.nl/jaarverslag. Via het online jaarverslag is gemakkelijk door de diverse hoofdstukken te bladeren. Begroting 2022 Belangrijke ontwikkelingen die op de Omgevingsdienst afkomen zijn: De Omgevingswet Naar verwachting treedt per 1 januari 2022 de Omgevingswet in werking. Met recht kan dit één van de grootste stelselwijzigingen ooit noemen in het bestaan van OD IJmond. Dat betekent dat de werkwijze voor de uitvoering van VTH -taken vanaf dat moment is afgestemd op de Omgevingswet. De kaders voor de toetsing van vergunningaanvragen en de regels waarop wordt toegezien veranderen. Hier hoort ook de grotere afwegingsruimte bij die de deelnemers bij de inwerkingtreding van de wet krijgen. De Omgevingswet resulteert in een algehele stelselherziening voor de wet- en regelgeving, die gaat over de kwaliteit van de fysieke leefomgeving. Deze herziening heeft een grote impact op de manier van werken, de cultuur, het juridisch en technisch instrumentarium. Ook heeft het gevolgen voor de bevoegde gezagen en de organisaties die bij de wet betrokken zijn, zoals OD IJmond.

De wet beoogt het vergroten van de inzichtelijkheid en het gebruiksgemak voor burgers en bedrijven, het versnellen van besluitvorming door gemeenten en omgevingsdiensten, meer lokale afwegingsruimte en een samenhangende benadering. Leges Onder de Omgevingswet is het mogelijk om leges te gaan heffen voor milieuvergunningen. Dit moet per gemeente onderzocht worden. In de begroting van 2022 houden we hier geen rekening mee (conform begroting 2021). OD IJmond heeft de data en expertise in huis om onze deelnemers hiermee van dienst te zijn. Private borging OD IJmond verwacht in 2022 en 2023 geen effect van de invoering van de wet private borging, waarbij de markt taken overneemt. Voorgesteld wordt om 2022 en 2023 te beschouwen als overgangsjaren en de begroting hier niet op aanpassen. Aanpassingen in de Gemeenschappelijke Regeling

Pagina 2 van 8

Raadsvoorstel De Gemeenschappelijke Regeling Omgevingsdienst IJmond (GR) vormt het juridische kader. De GR omgevingsdienst IJmond is een openbaar lichaam met 16 deelnemers dat opereert onder de naam Omgevingsdienst IJmond. Binnen het kader van de GR voert de dienst, naast de taken beschreven in de GR, ook taken uit op basis van dienstverleningsovereenkomsten die met deelnemers separaat zijn afgesloten. Energie- en warmtetransitie De energietransitie vormt ook in 2022 een majeur thema binnen het overheidsbeleid op het gebied van milieu en duurzaamheid. Eind 2019 is het landelijke Klimaatakkoord vastgesteld. Hierin zijn maatregelen opgenomen op het gebied van elektriciteit, industrie, mobiliteit, gebouwde omgeving en landbouw en landgebruik. Opgeteld dienen de maatregelen te leiden tot een landelijke CO2-reductie van 49% in het jaar 2030 en 95% in 2050 (t.o.v. 1990). Op rijks, provinciaal en regionaal niveau worden verschillende agenda’s en programma's uitgerold om in 2050 een energie neutrale samenleving te realiseren. Lokale overheden hebben een belangrijke rol bij het behalen van deze doelstelling. Op regionaal niveau worden hiertoe regionale energiestrategieën en op lokaal niveau transitievisies warmte ontwikkeld.

De meerwaarde van OD IJmond in deze opgave is gelegen in de bundeling van kennis op regionaal vlak, zowel technisch als procesmatig als bij zicht op de regionale ontwikkelingen. Zij ondersteunen gemeenten bij het opstellen van het uitvoeren van de energietransitie. Dit vertaalt zich in werkzaamheden die bijdragen aan het opstellen van de transitievisies warmte en de wijkuitvoeringsplannen. Bij de uitvoering van de wijkuitvoeringsplannen, zullen jaarlijks, per gemeente een aantal wijken worden aangepakt. Deze gaan gepaard met een intensief participatietraject. Onvoorziene ontwikkelingen Momenteel zitten we nog midden in de coronapandemie. Deze heeft ook impact op OD IJmond en hun werkzaamheden. Voor een aantal projecten is uitstel verleend, zoals het omvangrijke project Regeling Reductie Energie. De medewerkers werken bijna volledig vanaf huis. Daarnaast hebben onderwerpen zoals stikstof, PFAS, alsmede emissies van Tata Steel en Harsco Metal, in de afgelopen anderhalf jaar specifiek in de IJmond geleid tot maatschappelijke onrust. De vele nog onbekende factoren in deze dossiers leiden tot onzekerheid over de realisatie van projecten en de daarbij behorende financiële risico’s voor onze deelnemers. De druk op het realiseren van CO2-reductie gaat na de Urgenda uitspraak van de Hoge Raad van 19 december 2019, alleen maar toenemen.

Op dit moment is niet te voorzien wat voornoemde dossiers in 2022 specifiek aan inzet van OD IJmond zullen vragen. Zij zijn echter flexibel, (vak)inhoudelijk goed voorbereid en beschikken over kennis en kunde om onze deelnemers van dienst te zijn. Het resultaat 2022 De begroting sluit met een geprognosticeerd negatief resultaat in 2022 van € 31.600 voor bestemming en met het resultaat € 0 na bestemming. De begroting voldoet aan het Besluit Begroting en Verantwoording provincies en gemeenten en is sluitend. De formatie is ten opzichte van de begroting 2021 gedaald. Doordat er minder baten uit dienstverleningsovereenkomsten in 2022 zijn begroot is er bezuinigd op de flexibele schil. De loonsom stijgt gemiddeld gering per formatieplek. Dit is het gevolg van doorgroei in inschaling en geringe verwachte stijging van salarissen en pensioen- en overige sociale lasten. De prijsindexcijfers voor 2020 en de meerjarenbegroting betreffen de Prijs overheidsconsumptie (IMOC) van het Centraal Planbureau voor 2020. Omdat de tarieven en bijdragen in 2022 niet zijn geïndexeerd zijn de verwachte stijging voor de loonkosten als gevolg van doorgroei en inschaling gedekt door te bezuinigen op de flexibele schil. In de begroting is geen rekening gehouden met verwachte CAO-stijgingen, anders dan het afgesloten onderhandelingsakkoord CAO 2019-2020.

Algemene reserve/weerstandsvermogen De prognose is dat op 1 januari 2021 de algemene reserve € 260.000 bedraagt. Per 31 december 2021 is het vermogen gelijk gebleven. • Bestemmingsreserves De stand van de reserves per 31-12-2020: Algemene reserves Te bestemmen resultaat* Reserves nieuwbouw

€ 260.000 € 471.047 € 101.541

Pagina 3 van 8

Raadsvoorstel Reserve transitie RUD Reserve luchtkwaliteit

€ 18.411 € 10.195

Totaal reserves

€ 861.194

*Op het Algemeen Bestuur van 7 juli 2021 vindt de resultaat bestemming plaats. Het voorstel resultaat bestemming betreft: Voorstel resultaat bestemming Bestemmingsreserve ter dekking wagenpark 2021-2025 Dotatie aan Algemene Reserve - weerstandsvermogen Retournering naar deelnemers o.b.v. financiële inbreng 2020 (gr)

2020 € € €

25.000 115.000 331.047

Het is een keuze van het Algemeen Bestuur om het resultaat in 2021 uit te keren aan haar deelnemers of om dit in mindering te brengen op de bijdrage 2022. 

Aanwending van de reserves in de volgende jaren en de eindstand van de reserves.

De reserve kosten naar transitie RUD is in 2023 volledig aangewend en kosten visie luchtkwaliteit is in 2022 volledig aangewend. De reserve investeringen nieuwbouw wordt geleidelijk aangewend tot en met 2026. Risico’s De financiering omtrent de bodemdecentralisatie is nog onbekend. Risico’s zijn er wanneer de financiering van rijkswege onvoldoende blijkt, of de verdeling van financiën scheef uitpakt. In de begroting is de verdeling van deze formatie berekend naar aanleiding van het aantal inwoners per gemeenten. Wanneer de verdeelsleutel anders blijkt te zijn en dit leidt tot een andere verdeling is het mogelijk dat er een wijziging komt in de begroting. Voor gemeenten betreft daarnaast een aandachtspunt voor gemeenten is de sanering van locaties waar toekomstig bijvoorbeeld woningbouw wordt gepland. Zeker nu, nu onder meer ISV-gelden zijn opgedroogd. In de begroting van 2022 gaat OD IJmond uit van de bestaande formatie. Het is mogelijk dat door toename van onder andere bouwplannen de huidige formatie niet toereikend is. Meerjarenbegroting 2023-2025 Voor de prognose 2023 tot en met 2025 wordt conform de Kadernota 2021 uitgegaan van jaarlijks verwachte stijgingen van alle lasten van 2,5%. Met andere Cao-stijgingen, anders dan het door de VNG met de vakbonden afgesloten onderhandelingsakkoord cao 2019-2020, is geen rekening gehouden.

Bijdrage gemeenten Ten tijde van het opstellen van de begroting is de financiering omtrent de decentralisatie van de bodemtaken nog niet bekend. De opbouw van de bijdrage in de gemeenschappelijke regeling bestaat vanaf 2022 uit meerdere componenten. Reguliere bijdrage inclusief Wabo De bijdragen zijn opgenomen inclusief die ten gevolge van de Wabo-decentralisatie. Zowel de bijdragen van de deelnemers als de tarieven voor dienstverlenings-overeenkomsten, dalen met 1,2% ten opzichte van de begroting 2021.

Pagina 4 van 8

Raadsvoorstel Bijdrage voor Impuls Omgeving Veiligheid De bijdrage voor de Impuls Omgevingsveiligheid (IOV) niet is geïndexeerd. De bijdrage is gelijk aan de opgevraagde bijdrage voor 2021 en bedraagt € 89.000. OD IJmond heeft de deelnemers geïnformeerd over deze bijdrage. Verdeelsleutels De bijdrage de Impuls Omgeving Veiligheid (IOV) is op basis van de verdeelsleutel, welke door middel van een projectgroep van het Rijk is, vastgesteld. Bijdrage voor bodemformatie Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet vindt voor een aantal taken een herverdeling van bevoegdheden plaats. Zo wijzigt het bevoegd gezag van bodemverontreiniging. Deze bevoegdheid en taken gaan over van provincie naar gemeenten. Een onderdeel van deze overdracht is de verandering in bevoegd gezag voor de VTH-bodemtaken, zoals dat nu in de Wet bodembescherming (Wbb) geregeld is. Op dit moment voeren de vier Noord-Hollandse omgevingsdiensten deze taken namens provincie Noord-Holland uit. Het gaat hierbij zowel om toezicht, handhaving en vergunningverlening als om de juridische en beleidsmatige advisering. Tegelijkertijd worden de financiële middelen vanuit het Provinciefonds naar Gemeentefonds overgeheveld. Om straks namens gemeenten deze taak op hetzelfde niveau, zorgvuldig en adequaat uit te kunnen blijven uitvoeren, doet OD IJmond een beroep op deze middelen.

De financiering van de bodemtaken onder de Omgevingswet is echter al langere tijd onduidelijk. De verwachting is dat hier medio 2021 meer over bekend wordt. Het Rijk is daar nu over in overleg met de VNG en het IPO. In de begroting van 2022 vraagt OD IJmond, bij provincie Noord-Holland een formatieplaats op voor de VTHtaken die bij haar belegd blijven. De bijdrage voor de financiering van de formatie plaatsen voor de bodemtaken voor 2022 bedraagt Provincie –Noord-Holland Voor DBT* Provincie Noord-Holland bodemtoezichttaken € 218.777 Provincie Noord-Holland VTH plustaken € 667.159 Extra bijdrage bodemtaken € 176.000 € 1.061.937 1 formatieplaats VTH (plus) Taken € 112.889 Formatie voor bodem decentralisatie € 949.048 Verdeelsleutels  In afwijking tot wat in de Kadernota 2021 toegelicht is, is de berekening van de overdracht van de bodemtakenbijdrage gebaseerd op de verdeelsleutel van inwonersaantallen. De bron en berekeningswijze is afgestemd met de deelnemers. Gemeente Haarlem heeft haar bodemtaken niet bij de ODIJ belegd. Omdat dit een onderdeel is van het basistakenpakket is zij met OD IJmond in gesprek over de inbreng van deze taak bij ons. Dit betekent dat in de berekening van de verdeelsleutel een correctie is gemaakt voor de inbreng van de gemeente Haarlem.

Bijdrage Gemeenschappelijke regeling per deelnemer: GR-bijdragen deelnemers GR-bijdrage voor bodemoverdracht Deelnemers € Gemeente Beemster 116.343 Gemeente Beverwijk 971.993 Gemeente Bloemendaal 93.934 Gemeente Edam-Volendam 161.499 Gemeente Haarlem 1.354.960 Gemeente Heemskerk 541.667 Gemeente Heemstede 93.934

Bijdrage Bodemoverdracht GR-bijdrage na IOV* o.b.v. inwoners bodemoverdracht € € € 3.000 23.006 142.349 13.000 95.554 1.080.548 1.000 54.108 149.042 4.000 83.092 248.591 15.000 1.369.960 8.000 89.944 639.611 2.000 62.517 158.451

Pagina 5 van 8

Raadsvoorstel Gemeente Landsmeer Provincie Noord-Holland bodemtoezichttaken Provincie Noord-Holland VTH plustaken Gemeente Oostzaan Gemeente Purmerend Gemeente Uitgeest Gemeente Velsen Gemeente Waterland Gemeente Wormerland Gemeente Zandvoort GR-bijdragen deelnemers inclusief Wabo

57.287

1.000

26.378

84.665

218.777

-

-

-

667.159 52.317 153.411 227.072 1.796.778 90.143 116.596 116.764

4.000 9.000 1.000 22.000 1.000 2.000 3.000

22.347 186.510 31.371 157.584 39.997 37.348 39.290

112.889 78.664 348.922 259.443 1.976.362 131.140 155.944 159.055

6.830.635

89.000

949.048

7.095.635

Financiële aspecten Op basis van de onderkende risico’s is het benodigde weerstandsvermogen in de begroting gesteld op € 467.230. Het weerstandsvermogen is voor resultaatbestemming ruim onvoldoende en na resultaatbestemming matig. In het Algemeen Bestuur van 7 juli 2021 vindt de resultaat bestemming plaats. Het voorstel resultaat bestemming betreft: Voorstel resultaat bestemming 2020 Bestemmingsreserve ter dekking wagenpark 2021-2025 Dotatie aan Algemene Reserve - weerstandsvermogen Retournering naar deelnemers o.b.v. financiële inbreng 2020 (gr)

€ € € €

25.000 115.000 331.047 471.047

Het is een keuze van het Algemeen Bestuur om het resultaat in 2021 uit te keren aan haar deelnemers of om dit in mindering te brengen op de bijdrage 2022. De financiering omtrent de bodemdecentralisatie is nog onbekend. Risico’s zijn er wanneer de financiering van rijkswege onvoldoende blijkt, of de verdeling van financiën scheef uitpakt. In de begroting is de verdeling van deze formatie berekend naar aanleiding van het aantal inwoners per gemeenten. Wanneer de verdeelsleutel anders blijkt te zijn en dit leidt tot een andere verdeling is het mogelijk dat er een wijziging komt in onze begroting. Voor gemeenten betreft daarnaast een aandachtspunt voor gemeenten is de sanering van locaties waar toekomstig bijvoorbeeld woningbouw wordt gepland. Zeker nu, nu onder meer ISV-gelden zijn opgedroogd. In de begroting van 2022 gaan wij uit van de bestaande formatie. Het is mogelijk dat door toename van onder andere bouwplannen de huidige formatie niet toereikend is. De bijdrage voor 2022 van onze gemeente aan de Omgevingsdienst zal worden begroot op € 84.665 voor de taken die in de GR zijn ingebracht. De kosten zijn gelijk gebleven met 2021. Duurzaamheid Het voorstel kent geen duurzaamheidsaspecten. Uitkomsten advies en inspraak: Nvt. Communicatie Het dagelijks bestuur wordt op de hoogte gebracht van de gemeentelijke zienswijze.

Deze wordt zo spoedig mogelijk na besluitvorming aan het DB toegezonden.

Pagina 6 van 8

Raadsvoorstel Bijlagen

B1. Brief zienswijze conceptbegroting 2022 Omgevingsdienst IJmond B2. Conceptbegroting 2022 Omgevingsdienst IJmond B3. Concept jaarstukken 2020 Omgevingsdienst IJmond B4. Concept jaarverslag 2020 Omgevingsdienst IJmond B5. Aanbiedingsbrief conceptbegroting 2022, jaarverslag 2020 en jaarstukken 2020 U wordt uitgenodigd tot besluitvorming over te gaan. Met vriendelijke groet, namens het college van burgemeester en wethouders van Landsmeer,

drs. D.D. (Dennis) Straat burgemeester

R. (René) Dekker loco-gemeentesecretaris

Pagina 7 van 8

Raadsbesluit Portefeuillehouder: Datum raadsvergadering Documentkenmerk:

Wethouder M. Elfferich 24 juni 2021 behorende bij zaak:

De raad van de gemeente Landsmeer

Gelezen het raadsvoorstel van het college, voorstelnummer: 288187830958624 behorende bij zaak: 101572021 Gehoord de behandeling in de oordeelsvormende sessie van de raad.

Raadsbesluit 1. 2. 3.

Kennis te nemen van de conceptbegroting 2022, de jaarstukken 2020 en het concept jaarverslag 2020 van de Omgevingsdienst IJmond In te stemmen met de zienwijze op de conceptbegroting 022 Omgevingsdienst IJmond en het bestuur van de Omgevingsdienst IJmond te informeren via de bij dit besluit bijgevoegde zienswijze brief Als bijdrage voor 2022 van de gemeente Landsmeer aan de Omgevingsdienst een bedrag te begroten van € 84,665,-.

De raad van de gemeente Landsmeer,

griffier

voorzitter

Pagina 8 van 8