2021-019 RV+RB regionale woonruimteverdeling

Raadsvoorstel Portefeuillehouder:

Wethouder E. Heinrich

Datum B&W vergadering

2 februari 2021

Documentkenmerk:

behorende bij zaak: 3147-2021

Aan de raad,

Onderwerp: Beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling ‘Een sociale huurwoning zoeken verandert’.

Voorgesteld raadsbesluit/c.q. beslispunten 1. Het beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling ‘Een sociale huurwoning zoeken verandert’ vast te stellen.

Wettelijke grondslag voor raadsbevoegdheid Huisvestingswet: artikel 2, eerste lid: 1. De gemeenteraad maakt van zijn bevoegdheden op grond van deze wet slechts gebruik indien dat noodzakelijk en geschikt is voor het bestrijden van onevenwichtige en onrechtvaardige effecten van schaarste aan woonruimte.

Inleiding Aanleiding Sinds 2018 werken gemeenten en corporaties in de regio’s Amstelland-Meerlanden, Amsterdam en ZaanstreekWaterland (RAP-regio) samen aan een voorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling. Hier is een zorgvuldig traject voor doorlopen, waarbij gemeenteraden en inwoners op verschillende momenten betrokken zijn. Aanleiding is dat de huidige werkwijze, waarbij sociale huurwoningen op basis van inschrijfduur, urgentie en loten worden toegewezen, niet past bij de grote schaarste aan deze woningen in de regio. Na een regiobreed participatietraject in 2019, waaruit veel steun bleek voor een nieuwe werkwijze, is het beleidsvoorstel op hoofdlijnen in april 2020 vastgesteld. De gemeenteraden zijn daarna opnieuw geconsulteerd, waarna een beleidsvoorstel is opgesteld, dat voor inspraak is vrijgegeven. Doel van het beleidsvoorstel is meer ruimte te bieden aan woningzoekenden met een dringende verhuiswens ten opzichte van huishoudens met vooral een kwalitatieve verhuiswens. Daarom gaan naast wachten (inschrijfduur) ook zoeken en de situatie van de woningzoekende een rol spelen bij toewijzing. Kader - Woonvisie Landsmeer - Huisvestingswet Doelstelling/beoogd resultaat Doel van het beleidsvoorstel is meer ruimte te bieden aan woningzoekenden met een dringende verhuiswens ten opzichte van huishoudens met vooral een kwalitatieve verhuiswens.

Daarom gaan naast wachten (inschrijfduur) ook zoeken en de situatie van de woningzoekende een rol spelen bij toewijzing. Dit beleidsvoorstel gaat om het anders verdelen van de huidige bestaande sociale huurwoningen. Het gaat niet om het bijbouwen van extra sociale huurwoningen of iets vergelijkbaars. Dit beleidsvoorstel lost dus ook niet de schaarste aan sociale huurwoningen op.

Argumenten en afweging Op dit moment worden sociale huurwoningen van corporaties toegewezen op basis van of inschrijfduur of urgentie. Sociale huurwoningen zijn schaars. De gemiddelde wachttijd voor een sociale huurwoning ligt in de hele regio boven de tien jaar. Niet iedereen kan zo lang wachten. Dringende situaties kunnen ineens ontstaan, bijvoorbeeld bij een relatiebreuk. Daarnaast is de wens om de positie van starters te bevorderen. Doel van het

Raadsvoorstel beleidsvoorstel is meer ruimte te bieden aan woningzoekenden met een dringende verhuiswens ten opzichte van huishoudens met vooral een kwalitatieve verhuiswens. Daarom gaan naast wachten (inschrijfduur) ook zoeken en de situatie van de woningzoekende een rol spelen bij toewijzing. Uit onderzoek van adviesbureau Rigo blijkt dat hiermee de kansen van starters en huishoudens die intensief zoeken en in aanmerking komen voor situatiepunten erop vooruitgaan. Het beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling 'Een sociale huurwoning zoeken verandert heeft' de volgende hoofdlijnen: a) De volgorde bepaling voor woningzoekenden verandert. Inschrijfduur wordt vervangen door toewijzing op basis van wachten, zoeken en situatie. Voor overige woningzoekenden wordt een puntensysteem ingevoerd, met wachtpunten, zoekpunten en situatiepunten. b) De wachtpunten zijn gebaseerd op de oude inschrijfduur. Eén jaar is daarbij gelijk aan één wachtpunt. Zoekpunten worden maandelijks opgebouwd door minimaal vier keer per maand te reageren en in een drietal situaties kunnen situatiepunten worden opgebouwd. c) De situaties waar punten voor kunnen worden opgebouwd zijn 1) relatiebreuk met kinderen, 2) inwonend met kinderen en 3) problematisch thuiswonende jongeren. Er zijn twee categorieën jongeren die in aanmerking komen voor situatiepunten voor problematisch thuiswonende jongeren.

Dit zijn pleegjongeren en jongeren met ambulante ondersteuning. d) Op 50% van de woningen die worden aangeboden via de aanbodsites (bijvoorbeeld WoningNet) tellen situatiepunten mee. e) Wachtpunten zijn de basis en worden blijvend opgebouwd. Zoekpunten en situatiepunten zijn voorwaardelijk. Als een woningzoekende een maand lang niet reageert op een woning, wordt één zoekpunt afgetrokken. Als een woningzoekende in een maand één tot drie keer reageert, blijft het aantal zoekpunten gelijk. Verder vindt aftrek van één zoekpunt plaats bij niet accepteren van een uitnodiging of weigering van een woning na bezichtiging. Als een woningzoekende tweemaal na acceptatie van een woning, maar vóór de ondertekening van het huurcontract alsnog weigert, vindt aftrek van alle zoekpunten en situatiepunten plaats. f) Gemeenten krijgen de mogelijkheid om voor de periode van twee jaar een experiment te starten met het toekennen van startpunten aan jongeren die na afloop van hun jongerencontract dakloos worden. Deze punten zijn alleen lokaal geldig. Na afloop van het experiment volgt evaluatie en het gesprek of deze regeling voortgezet kan worden. De werkwijze wordt uitgevoerd door de verhuurder (dus de woningcorporaties), aangezien deze beschikt over de gegevens over de contracten en vervaldata.

De gesprekken met de woningcorporaties in Landsmeer worden opgestart om te inventariseren of een dergelijk experiment in Landsmeer wordt ingezet. g) Het wordt mogelijk om een experiment te starten met tijdelijke contracten voor spoedzoekers. Ook voor dit punt worden de gesprekken met de woningcorporaties opgestart, aangezien zij opnieuw de uitvoering zullen gaan verzorgen. h) Alle urgenten in de regio worden direct bemiddeld, met uitzondering van stadsvernieuwingsurgenten. Zij kunnen zelf zoeken. i) Uitlegbaarheid en uitvoerbaarheid zijn belangrijke randvoorwaarden, net als de beschikbaarheid van goede informatie op WoningNet en Woonmatch (kwaliteit advertenties). Risico’s n.v.t.

Raadsvoorstel Financiële aspecten De kosten voor de nieuwe woonruimteverdeling zijn in beeld gebracht. Belangrijkste kosten worden verwacht op de volgende drie onderdelen: • Implementatie van de wijzigingen op de aanbodsites voor sociale huurwoningen in de regio, WoningNet en Woonmatch • Inrichten van een loket om aanvragen voor situatiepunten te beoordelen en afhandeling van bezwaar en beroep hierop • De interne en externe communicatiecampagne In het regionaal portefeuillehoudersoverleg Wonen in december 2020 hebben de wethouders ingestemd de kostenverdeling voor de implementatiefase bij het beleidsplan nieuwe woonruimteverdeling voor te leggen aan college en uw raad. Er is afgesproken dat corporaties de kosten voor de implementatie in WoningnNet en Woonmatch betalen. Gemeenten zullen de kosten voor de beoordeling van situatiepunten dragen en de kosten voor afhandeling van bezwaar en beroep. De kosten voor de communicatiecampagne worden door gemeenten en corporaties gedeeld. Op basis van het inwoneraantal per gemeente is een verdeelsleutel opgesteld. In bijgevoegd Excel-document staat per gemeente de kosten voor bovengenoemde taken. Voor de gemeente Landsmeer komt dit tot aan de periode 2023 grofweg uit op een totaalbedrag van EUR 5.407 excl. eventuele RAP-subsidie. Op basis van het Woonakkoord wordt een verzoek op de RAP-subsidie gedaan.

Inclusief eventuele RAP-subsidie komt het totaalbedrag uit op EUR 4.299. Naar verwachting als de werkwijze wordt ingevoerd (vanaf 2022) wordt een structureel bedrag verwacht van EUR 3.005 per jaar voor het toetsen van situaties die mogelijk aanspraak maken op situatiepunten. De bovengenoemde verwachtte bedragen kunnen worden gedekt uit het budget Volkshuisvesting. Duurzaamheid Het voorstel kent geen duurzaamheidsaspecten. Uitkomsten advies en inspraak Het college wordt vanuit de regio verzocht het beleidsvoorstel ter vaststelling aan te bieden aan uw gemeenteraad. Na akkoord van de 15 betrokken gemeenteraden wordt met de implementatie van het voorstel gestart. Gemeenten leggen de afspraken uit het beleidsvoorstel vast in de lokale huisvestingsverordening. Deze afspraken worden op dit moment op regionaal niveau uitgewerkt, waaraan ook een jurist van onze gemeente deelneemt. Ook zal opdracht worden gegeven aan de aanbodsites voor sociale huurwoningen, WoningNet en Woonmatch, om de aanpassingen in hun systemen te verwerken. Tot slot wordt een digitaal portaal voor het aanvragen van situatiepunten ingericht. Volgens planning kan per 1 mei 2022 met de nieuwe werkwijze gestart worden. Communicatie In 2019 heeft een uitgebreid participatietraject plaatsgevonden. Deze participatie bestond onder andere uit een enquête, die is ingevuld door ruim 23.000 inwoners van de regio.

Daarnaast zijn er regionale bijeenkomsten georganiseerd voor verschillende doelgroepen, zoals jongeren en huurdersverenigingen. Gedurende het traject heeft er regelmatig regionaal overleg plaatsgevonden met huurderskoepels en verenigingen en zijn zorginstellingen betrokken. Tot slot heeft in de periode 2 juni 2020 tot en met 28 juli 2020 formele inspraak plaatsgevonden. Alle inspraakreacties uit de regio zijn verzameld en gebundeld in de Nota van beantwoording. Alle insprekers ontvangen de Nota van beantwoording. Deze wordt ter informatie toegevoegd aan dit voorstel.

Publiekssamenvatting Sinds 2018 werken gemeenten en corporaties in de regio’s Amstelland-Meerlanden, Amsterdam en ZaanstreekWaterland (RAP-regio) samen aan een voorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling. Doel van het beleidsvoorstel is meer ruimte te bieden aan woningzoekenden met een dringende verhuiswens ten opzichte van huishoudens met vooral een kwalitatieve verhuiswens. Daarom gaan naast wachten (inschrijfduur) ook zoeken en de situatie van de woningzoekende een rol spelen bij toewijzing. In dit voorstel wordt aan de gemeenteraad van Landsmeer gevraagd om het beleidsvoorstel vast te stellen.

Raadsvoorstel Bijlagen B1. Beleidsvoorstel ‘Een sociale huurwoning zoeken verandert’ B2. Tabel kosten per gemeente B3. Nota van beantwoording

U wordt uitgenodigd tot besluitvorming over te gaan. Met vriendelijke groet, namens het college van burgemeester en wethouders van Landsmeer,

drs. D.D. (Dennis) Straat

R.C. (René) Dekker

burgemeester

loco-secretaris

Raadsbesluit Portefeuillehouder:

Wethouder E. Heinrich

Datum raadsvergadering

25 maart 2021

Documentkenmerk:

behorende bij zaak: 3147-2021

De raad van de gemeente Landsmeer Gelezen het raadsvoorstel van het college, voorstelnummer: 129087209015046 behorende bij zaak: 3147-2021 Gehoord de behandeling in de oordeelsvormende sessie van de raad.

Raadsbesluit 1. Het beleidsvoorstel voor een nieuwe woonruimteverdeling ‘Een sociale huurwoning zoeken verandert’ vast te stellen.

De raad van de gemeente Landsmeer,

S. (Saskia) van Dijk griffier

drs. D.D. (Dennis) Straat voorzitter