CConstaterende datlandsmeer
Koppel je AI →
Document · PDF

02 B1. 'Samen vooruit' Quickscan naar de verkenning herindeling Landsmeer-Purmerend

Commissievergadering 10 september 2026, gemeente landsmeerBij agendapunt: Voortgangsbesluit fusietraject Purmerend11.066 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 2 van 2

Landsmeer beschikt op dit moment nog over een bezetting die goed aansluit bij de huidige taken en verantwoordelijkheden van de gemeente. Het behoud van deze kennis en capaciteit verdient de komende jaren nadrukkelijk aandacht. Daarbij spelen verschillende aspecten een rol: • Onze gemeente moet tot een eventuele herindelingsdatum zelfstandig en goed blijven functioneren. • Kennis van de organisatie, de kernen en de lokale netwerken mag niet verloren gaan door vertrek van medewerkers. • Een gemeente die mogelijk wordt opgeheven, heeft vaak een minder sterke positie op de arbeidsmarkt. De lichte samenvoegingsvariant beperkt dit risico, omdat medewerkers 30 worden overgenomen. Wel zal bij een positief besluit tot herindeling aandacht nodig zijn voor het behouden van cruciale kennis en capaciteit. • De functiehuizen van Landsmeer en Purmerend verschillen van elkaar. Door haar omvang beschikt Purmerend over meer specialistische functies. De personele samenvoeging vraagt daarom om een zorgvuldige plaatsing van medewerkers. • Een mogelijke samenvoeging biedt ook kansen. Purmerend kan voor medewerkers van onze gemeente extra ontwikkel- en doorgroeimogelijkheden bieden, terwijl Landsmeer aantrekkelijk kan blijven als instroom- en ontwikkelplek voor nieuw talent. Ook combinatiefuncties tussen beide organisaties kunnen hierbij een rol spelen.

Tot slot zijn er enkele verschillen in de arbeidsvoorwaardenregelingen van beide gemeenten. Landsmeer kent op onderdelen ruimere regelingen dan Purmerend. Ook deze verschillen vragen in een vervolgfase om nadere uitwerking. 5.3. Informatievoorziening ICT Zowel onze gemeente als Purmerend bevinden zich in een overgangsfase naar een moderne, cloudgebaseerde werkomgeving. Voor deze quickscan is een eerste verkenning uitgevoerd van de ICT-infrastructuur en de belangrijkste applicaties van beide gemeenten. Hoewel beide organisaties zich in een transitiefase bevinden, is sprake van een verschillende uitgangspositie. Onze gemeente beschikt over een overwegend SaaS-gebaseerd applicatielandschap, terwijl Purmerend meer werkt vanuit eigen regie en integraties tussen systemen. Binnen de kernprocessen worden verschillende applicaties gebruikt, maar op basis van deze eerste verkenning worden hierin geen directe risico’s gezien. De belangrijkste uitdaging ligt naar verwachting in het overzetten van de data van onze gemeente naar de applicaties en processen van Purmerend. Met name voor het zaaksysteem en de applicaties voor burgerzaken worden aandachtspunten gezien, omdat beide gemeenten hiervoor verschillende systemen gebruiken. Een eventuele migratie van deze gegevens vraagt daarom om een zorgvuldige voorbereiding en uitvoering.

31 Landsmeer Purmerend Hybride omgeving (Citrix via KPN + M365) Citrix on premise, in eigen beheer Sterk uitbestede infrastructuur In ontwikkeling richting M365 / modern workplace Beperkt beheer op M365 Meer regie en interne beheercapaciteit Uitbesteed: • Citrix omgeving/ ICT (KPN) • Belastingen (Cocensus) • BAG (gemeente Amsterdam) • Werkzaamheden participatiewet (gemeente Waterland) • Omgevingsvergunning (OD IJmond) • Per 01-01-2027 salarisadministratie Uitbesteed: • Beperkte specifieke outsourcing Naast de applicaties moet er ook gedacht worden aan contracten voor de verschillende soorten randapparatuur. Bepalend voor de toekomstige inrichting zijn vooral keuzes over de toekomstige dienstverlening in Landsmeer. Hiervoor zouden verbindingen, switches, firewall, bekabeling en wifi aangelegd moeten worden om uit te kunnen gaan van een gelijke inrichting. Een ander belangrijk onderdeel is het informatiebeheer, met name het archief. Het proces van archiveren is voor beide organisaties grotendeels gelijk. Er is nog geen voldoende inzicht in de huidige staat van het gearchiveerde. Tot de mogelijke fusiedatum is er sprake van gescheiden archieven, vanaf de fusiedatum gaat dit samen. Het moet goed inzichtelijk zijn wat van welke gemeente is geweest in het verleden. Er moeten besluiten genomen worden over het eigenaarschap rondom archieven.

Archiefbescheiden moeten overgaan naar een nieuw rechtspersoon. Alle archieven gaan juridisch mee maar blijven uit historisch oogpunt bij de oude gemeente. Bij de migraties moet er aandacht zijn voor de metadata om de informatie toegankelijk te houden. Het is nog niet duidelijk of er bijvoorbeeld een achterstand is m.b.t het vernietigen bij de gemeente Landsmeer. De grootste inhoudelijke uitdagingen bij de mogelijke fusie liggen op: • het migreren van het zaaksysteem en archieven; • het harmoniseren van de ICT-infrastructuur (Citrix naar M365); • het oplossen van compliance- en beveiligingsvraagstukken; • het verminderen van afhankelijkheden van (bestaande) externe partijen. Tegelijkertijd is er ook een duidelijke kans doordat beide organisaties richting M365 bewegen en onze gemeente relatief weinig on-premise systemen (lees: eigen systemen op lokale servers) heeft, is er een goede basis voor een toekomst vaste en uniforme architectuur.

32 De belangrijkste succesfactoren voor een toekomstige samenvoeging zijn: • het tijdig bepalen van een gezamenlijke IV-strategie en architectuur; • het gezamenlijk optrekken bij de migratie M365 en bij informatiebeveiliging; • het voorbereiden van kritische migraties (met name zaak- en archiefsystemen); • het organiseren van procesharmonisatie (niet alleen voor applicaties); • het organiseren van voldoende capaciteit, regie en verandermanagement. 5.4. Besparingspotentieel De financiële positie van onze gemeente vraagt aandacht. Hoewel de begroting op dit moment nog structureel in evenwicht is, is bij de recent vastgestelde perspectiefnota gebleken dat het meerjarenperspectief onder druk staat. Ontwikkelingen binnen onder meer het sociaal domein, de beperkte financiële buffers en de investeringsopgaven vragen de komende jaren om blijvende aandacht. Voor een mogelijke samenvoeging vormen met name de hogere lokale lasten in onze gemeente een belangrijk aandachtspunt. Tegelijkertijd laat de analyse zien dat de teruggang in de algemene uitkering beperkt is. De effecten van de lagere algemene uitkering en de harmonisatie van de lokale lasten zullen moeten worden opgevangen door besparingen die voortvloeien uit de samenvoeging.

Bij een gemeentelijke herindeling worden de grootste besparingen doorgaans niet gerealiseerd binnen de directe dienstverlening aan inwoners of in het zorgdomein, maar vooral binnen de bedrijfsvoering en de politiek-bestuurlijke organisatie. In dit hoofdstuk worden de potentiële besparingsmogelijkheden verkend. Daarbij worden twee categorieën onderkend: a) Besparingen op de bestuurlijke organisatie b) Besparingen op staf en bedrijfsvoering Bestuurskosten De gemeente Purmerend heeft een raming voor gemeenteraad, college, rekenkamer en griffie. De raming van Landsmeer voor deze kosten kan in het geval van fusie daarmee grotendeels worden afgeraamd. Dat leidt tot het volgende overzicht: Onderdeel Bedrag 2026 Gemeenteraad inclusief accountantskosten 471.000 College van B&W 651.000 Voormalig bestuurders 149.000 Kosten griffie en rekenkamer 279.000 Af: 10% wegens grotere gemeente -155.000 Totaal besparingspotentie bestuurskosten 1.395.000 33 Deze kosten komen grotendeels overeen met het vaste bedrag in de algemene uitkering die een gemeente krijgt. Bij een samenvoeging van twee gemeenten verdwijnt dus 1 vast bedrag. Specifieke dienstverlening en dubbel werk Bij een mogelijke samenvoeging vervallen bepaalde werkzaamheden die nu nog specifiek voor onze gemeente worden uitgevoerd.

Zo hoeft er niet langer een afzonderlijke begroting en – na het eerste jaar – een afzonderlijke jaarrekening voor Landsmeer te worden opgesteld. Ook beschikt Purmerend al over diverse staffuncties die bij een samenvoeging niet of slechts beperkt hoeven te worden uitgebreid. Door de samenvoeging ontstaat daarmee besparingspotentie. Uiteraard vervalt niet al het werk; veel werkzaamheden blijven noodzakelijk voor de dienstverlening aan onze inwoners en voor de uitvoering van gemeentelijke taken. Wel kan een deel van de werkzaamheden efficiënter worden georganiseerd binnen een grotere organisatie. In deze quickscan is als uitgangspunt gehanteerd dat het huidige gemeentehuis op termijn niet langer zal functioneren als zelfstandig gemeentehuis. Dit betekent niet dat de dienstverlening uit Landsmeer verdwijnt. Net als in de wijken en dorpen van Purmerend zal ook in onze gemeente sprake blijven van lokale dienstverlening. De vorm waarin dit gebeurt en de locatie of locaties van waaruit deze dienstverlening wordt aangeboden, zullen in een vervolgfase nader moeten worden bepaald. Met dat uitgangspunt is onderstaande voorlopige besparingslijst opgesteld: Onderdeel Bedrag 2026 Staf en bedrijfsvoering (PIOFACH) 400.000 Kosten gemeentehuis 350.000 Totaal besparingspotentie bedrijfsvoeringskosten 750.000 5.5.

Kansen en risico’s Kansen De quickscan laat zien dat een mogelijke samenvoeging kansen biedt voor Landsmeer. De belangrijkste kansen liggen in een sterkere bestuurs- en uitvoeringskracht, een minder kwetsbare ambtelijke organisatie, lagere lokale lasten voor inwoners, behoud van de regionale positie binnen Zaanstreek-Waterland en meer mogelijkheden om te investeren in maatschappelijke opgaven en voorzieningen. Daarnaast biedt een grotere organisatie medewerkers meer ontwikkel- en doorgroeimogelijkheden en ontstaat een sterkere positie richting provincie en Rijk. 34 Risico's en aandachtspunten Tegelijkertijd betreft deze analyse een quickscan. Verschillende onderwerpen vragen nog om nadere verdieping, waaronder de harmonisatie van beleid, de uitwerking van de elf uitgangspunten van Landsmeer, de inrichting van de dienstverlening, de personele overgang, de harmonisatie van ICT en de exacte financiële effecten. Ook vraagt het behoud van de identiteit van Landsmeer, Den Ilp en Purmerland, evenals de betrokkenheid van inwoners, medewerkers en beide gemeenteraden, nadrukkelijk aandacht in het vervolgproces. Deze onderwerpen worden daarom uitgewerkt in Fase II. 35 Hoofdstuk 6 Conclusie 6.1.

Strategische meerwaarde Deze quickscan laat zien dat een mogelijke samenvoeging met Purmerend op hoofdlijnen aansluit bij de uitgangspunten die de gemeenteraad van Landsmeer heeft meegegeven voor de bestuurlijke toekomst van onze gemeente. De strategische meerwaarde ligt allereerst in het versterken van de bestuurskracht, de uitvoeringskracht en de continuïteit van de dienstverlening. Als onderdeel van een grotere organisatie ontstaat meer ruimte voor specialistische kennis, minder kwetsbaarheid binnen de organisatie en meer capaciteit om maatschappelijke opgaven op het gebied van wonen, zorg, duurzaamheid, bereikbaarheid en leefbaarheid op te pakken. Daarnaast blijft Landsmeer onderdeel van de regio Zaanstreek-Waterland. Daarmee blijven bestaande regionale samenwerkingsstructuren behouden en wordt voorkomen dat onze gemeente uit bestaande gemeenschappelijke regelingen moet treden. Ook ontstaat een sterkere positie richting provincie Noord-Holland, het Rijk en andere regionale partners. Voor inwoners biedt een mogelijke samenvoeging verschillende voordelen. De analyse laat zien dat de lokale lasten naar verwachting dalen, terwijl de dienstverlening kan worden ondersteund door een grotere en minder kwetsbare organisatie.

De ervaringen met de samenvoeging van Purmerend en Beemster laten bovendien zien dat schaalvergroting samen kan gaan met behoud van de identiteit van dorpen en kernen. Daarmee biedt een mogelijke samenvoeging perspectief op het behouden van het eigen karakter van Landsmeer, Den Ilp en Purmerland, gecombineerd met meer mogelijkheden om te investeren in voorzieningen, woningbouw, bereikbaarheid en leefkwaliteit. Ook voor onze organisatie biedt een mogelijke samenvoeging kansen. Medewerkers worden onderdeel van een grotere organisatie met meer ontwikkel- en doorgroeimogelijkheden, een bredere kennisbasis en meer specialistische functies. Daarmee kan de kennis van onze gemeente behouden blijven en verder worden ontwikkeld. 6.2. Financiën en organisatie In deze quickscan is in een vroeg stadium gekeken naar de financiële en organisatorische gevolgen van een mogelijke samenvoeging. Daarbij is niet alleen gekeken naar de financiële positie van beide gemeenten, maar ook naar de gevolgen voor de ambtelijke organisatie, het personeel en de ICT. De belangrijkste financiële effecten zijn samengevat in onderstaande tabel.

36 Onderdeel Bedrag 2026 Te overbruggen nadeel lokale lasten -1.200.000 Besparingspotentieel lokale lasten (afvalstoffenheffing) +209.000 Te overbruggen nadeel algemene uitkering -972.000 Voordeel BUIG +220.000 Besparingspotentieel bestuurskosten +1.395.000 Besparingspotentieel staf en bedrijfsvoering +750.000 Totaal effect fusie +402.000 Vanuit het perspectief van onze gemeente is de analyse op hoofdlijnen positief. Het belangrijkste financiële voordeel voor Landsmeer is dat de lokale lasten naar verwachting dalen, omdat bij een lichte samenvoeging de belastingen en heffingen van Purmerend leidend zijn. Daar staat tegenover dat sprake is van een beperkte daling van de algemene uitkering. Deze daling blijkt echter aanzienlijk lager uit te vallen dan vooraf werd verwacht, doordat kenmerken van beide gemeenten elkaar in de verdeelsystematiek van het gemeentefonds gunstig beïnvloeden. Ook het effect op de BUIG- uitkering is positief. In de verdieping moet nader gekeken worden naar hoe de beide gemeenten hun begrotingsprobleem oplossen. Als bijvoorbeeld Landsmeer de OZB wel verhoogt en Purmerend niet vergroot dit het lokale lastenprobleem. Op dit moment is hier nog geen duidelijkheid over.

Wanneer daarnaast rekening wordt gehouden met de besparingen die kunnen worden gerealiseerd door het samenvoegen van de bestuurlijke organisatie, staffuncties en bedrijfsvoering, ontstaat op hoofdlijnen een positief financieel beeld. Hoewel deze quickscan een eerste verkenning betreft en nadere uitwerking nodig is, vormen de financiën op dit moment geen belemmering voor een mogelijke samenvoeging. Naast de financiën is ook een eerste verkenning uitgevoerd naar de gevolgen voor personeel en ICT. Anders dan bij de samenvoeging van Purmerend en Beemster, waarbij al sinds 2014 sprake was van een ambtelijke fusie, worden bij een mogelijke samenvoeging met Landsmeer ook twee ambtelijke organisaties samengebracht. Dat vraagt om een zorgvuldige voorbereiding en verdere uitwerking. Op basis van deze quickscan worden echter geen onoverkomelijke belemmeringen gezien. Wel vragen de harmonisatie van ICT-systemen, de inrichting van de organisatie en de begeleiding van medewerkers nadrukkelijk aandacht in een vervolgfase. 6.3. Verdieping Deze quickscan biedt een eerste beeld van de kansen, aandachtspunten en gevolgen van een mogelijke samenvoeging tussen Landsmeer en Purmerend. Tegelijkertijd is een quickscan naar zijn 37 aard een verkenning op hoofdlijnen. Om tot een zorgvuldig intentiebesluit te kunnen komen, is een nadere verdieping noodzakelijk.

In Fase II worden in ieder geval de volgende onderwerpen uitgewerkt. In de raadsbijeenkomst op 8 juni zijn deze elementen ook vanuit uw raad meegegeven: • een inhoudelijke beleidsvergelijking, waarbij de elf uitgangspunten van de gemeenteraad van Landsmeer nader worden uitgewerkt en vergeleken met het beleid van Purmerend; • een participatietraject met inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere betrokkenen uit beide gemeenten, zodat wensen, zorgen en aandachtspunten kunnen worden betrokken bij de verdere besluitvorming; • de inrichting van de betrokkenheid van beide gemeenteraden, zodat zij gedurende het vervolgproces gezamenlijk richting kunnen geven aan de verdere uitwerking van een mogelijke samenvoeging. De uitkomsten van deze verdiepingsfase vormen de basis voor een eventueel intentiebesluit van beide gemeenteraden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://landsmeer.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/4cc7f420-5634-4039-9db2-296455ee2c87?agendaItemId=e31d834c-4eb7-4fcd-a81f-d17fe8c6c39b