CConstaterende datlandsmeer
Koppel je AI →
Document · PDF

02 B1. Begroting 2027

Raadsvergadering 5 november 2026, gemeente landsmeerBij agendapunt: Behandeling begroting 2027 met amendementen en moties36.109 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 5

67 Doorbelasting salarislasten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Algemeen bestuur | -1 | -1 | -1 | -1 Integrale veiligheid | -27 | -27 | -27 | -27 Ruimtelijk Domein | -142 | -141 | -141 | -141 Sociaal Domein | -54 | -53 | -53 | -53 Financiën | 223 | 223 | 223 | 223 Netto effect doorbelasting | - | - | - | - Nieuw beleid Regie op gemeentelijk eigendom We willen deze bestuursperiode het gemeentelijk eigendom van Landsmeer opnieuw beoordelen. We brengen gronden, gebouwen en groenvoorzieningen in beeld en bepalen welke eigendommen een maatschappelijke of strategische functie hebben en welke mogelijk kunnen worden verkocht. Aan de uitvoering zijn incidentele kosten verbonden, onder meer voor projectbegeleiding, onderzoek en verkoopvoorbereiding. We verwachten dat deze kosten kunnen worden gedekt uit de opbrengsten van grond | - en vastgoedverkopen. Door het pro | ject gefaseerd uit te voeren, beperken we het financiële risico en kunnen we tussentijds bijsturen. Participatie We willen inwoners op een duidelijke en passende manier betrekken bij gemeentelijke plannen en projecten. De wettelijk verplichte Participatieverordening vormt hiervoor de basis. De verordening geeft aan wanneer en op welke manier participatie wordt toegepast. Voor de uitvoering van participatie is op dit moment geen structurele formatie of afzonderlijk uitvoeringsbudget beschikbaar.

De benodigde capaciteit en middelen zijn afhankelijk van de ambities die de raad vaststelt en de planning van de vaststelling | van het participatiebeleid. Voor 2027 ramen we daarom € 30.000 voor personele inzet, waaronder eventueel externe inhuur. Op basis van het vastgestelde beleid en de gemaakte afspraken met de raad wordt bepaald welke structurele inzet en welk budget vanaf 2028 nodig zijn. 5.02 | Algemene uitkering Autonome ontwikkelingen Bijstelling algemene uitkering De algemene uitkering is geactualiseerd op basis van de mei | - en septembercirculaire 2026. De belangrijkste positieve ontwikkeling betreft de loon | - en prijscompensatie. Daartegenover staat een lagere uitkering door de ontwikkeling van de WOZ | -waarden. Hogere WOZ- waarden leiden tot een hogere berekende belastingcapaciteit en daarmee tot een hogere aftrek op de algemene uitkering. In de Perspectiefnota 2027 is onder de algemene mutaties al een structureel nadeel van € 47.000 opgenomen. De septembercirculaire bevat een aanvullend nadeel van € 67.000 in 2027, oplopend tot € 70.000 in 2030. Het gezamenlijke nadeel bedraagt daarmee € 114.000 in 2027. Een hogere WOZ-waarde leidt niet automatisch tot hogere gemeentelijke OZB | -opbrengsten, omdat de tarieven worden afgestemd op de begrote opbrengst.

De lagere algemene uitkering vergroot daardoor de financiële opgave en vormt mede aanleiding voor de voorgestelde aanvullende OZB | - verhoging van 5%. Daarnaast bevat de septembercirculaire voor 2027 circa € 46.000 voor de Wet versterking regie volkshuisvesting en een incidentele bijdrage van € 105.000 voor openbare bibliotheken. 68 69 5.03 Onroerende-zaakbelastingen Autonome ontwikkelingen Indexering OZB De begrote opbrengsten uit de OZB zijn voor 2027 geïndexeerd met 4,2%, conform de CPB-loonvoet voor de sector overheid. Het daadwerkelijke tarief wordt bepaald bij het opstellen van de belastingverordeningen en na vaststelling van het areaal. 5% extra OZB verhoging Ondanks de voordelige bijstellingen ten opzichte van de Perspectiefnota 2027 resteert zonder aanvullende maatregelen in alle jaren van de begrotingsperiode een tekort. Om het financiële perspectief te verbeteren, wordt voorgesteld de OZB-opbrengsten vanaf 2027 aanvullend met 5% per jaar te verhogen. Deze verhoging komt boven op de reguliere indexering. Hiermee wordt het beroep op de algemene reserve beperkt en ontstaat vanaf 2029 een structureel positief begrotingssaldo. De noodzaak van de verhoging wordt bij iedere volgende begroting opnieuw beoordeeld. De verhoging van de woonlasten wordt gedeeltelijk gedempt door de voorgestelde verlaging van de afvalstoffenheffing met 5% in 2027.

Voor de uitwerking wordt verwezen naar de paragraaf Lokale heffingen. 5.04 Overige belastingen Autonome ontwikkelingen Toeristenbelasting Op basis van de gerealiseerde opbrengsten toeristenbelasting in 2025 en de meest recente realisatiecijfers over 2026 wordt de raming met € 10.000 bijgesteld. 5.07 Reserves Autonome ontwikkelingen Vrijval reservering voordeel kapitaallasten In de Perspectiefnota 2026 zijn de kapitaallasten opnieuw berekend. Daarbij is de investeringsplanning aangepast aan de verwachte realisatietermijnen en zijn de kapitaallasten geactualiseerd. Dit leidde tot aanzienlijke voordelen in de jaren 2026–2029. Een deel van deze voordelen had een tijdelijk karakter, doordat investeringen later zouden worden afgerond en de bijbehorende kapitaallasten daardoor naar latere jaren verschoven. De investeringsambities bleven daarbij grotendeels ongewijzigd. Uit voorzichtigheid is destijds 75% van het berekende voordeel gereserveerd door stortingen in de algemene reserve te ramen. De overige 25% werd beschikbaar gesteld voor de exploitatie. Met de reservering werd de reservepositie versterkt en werd rekening gehouden met de kapitaallasten die na realisatie van de investeringen alsnog op de begroting zouden drukken. Deze systematiek is verwerkt in de begroting 2026–2029.

Voor de begroting 2027–2030 zijn de investeringsplanning en de kapitaallasten opnieuw geactualiseerd, met aandacht voor de uitvoerbaarheid en fasering van de voorgenomen investeringen. Op basis van het actuele meerjarige beeld wordt voorgesteld de eerder geraamde stortingen in de algemene reserve te laten vervallen. De verwachte kapitaallasten blijven in de begroting opgenomen; uitsluitend de aanvullende reservering vervalt. Beleidsindicatoren Financiën Indicator | Eenheid | Periode | Bron | Waarde Landsmeer | Benchmark | Waarde Benchmark Gemiddelde WOZ-waarde | x €1.000 | 2026 | CBS - Waarde onroerende | 670 | Nederland | 439 zaken Nieuw gebouwde woningen | per 1.000 woningen | 2024 | Basisregistraties adressen en | 7,9 | Nederland | 8,4 gebouwen - bewerking ABF Research Demografische druk | % | 2026 | CBS Bevolkingsstatistiek | 87,3 | Nederland | 71,3 Gemeentelijke woonlasten | € | 2026 | COELO - Atlas lokale lasten | 1.457 | Nederland | 933 éénpersoonshuishouden Gemeentelijke woonlasten | € | 2026 | COELO - Atlas lokale lasten | 1.579 | Nederland | 1.091 meerpersoonshuishouden 70 71 Beleidsstukken Bij dit programma hoort het volgende beleidsstuk: • Verordening financieel beleid, beheer en organisatie gemeente Landsmeer 2025 • Verordening controle financiële beheer en organisatie gemeente Landsmeer 2025 • Nota Activabeleid 2019 • Treasury Statuut 2019 • Controle protocol

2025 Verbonden partijen Bij dit programma horen de volgende verbonden partijen: • BNG • Alliander N.V. • Cocensus Voor een uitgebreide toelichting op deze verbonden partijen, zie de paragraaf verbonden partijen. Paragrafen Lokale heffingen Algemeen De paragraaf lokale heffingen heeft betrekking op zowel de heffingen waarvan de besteding is gebonden als waarvan de besteding ongebonden is. De belangrijkste heffingen van de gemeente zijn onroerende zaakbelastingen, afvalstoffenheffing en rioolheffing. De lokale heffingen, die gerekend worden tot de algemene dekkingsmiddelen (ongebonden heffingen), zijn de roerende en onroerende zaakbelastingen (OZB). Daarnaast zijn er heffingen die niet tot de algemene dekkingsmiddelen horen (gebonden heffingen). De belangrijkste daarvan zijn de afvalstoffenheffing en de rioolheffing. Geraamde inkomsten Onderstaand wordt een totaaloverzicht gegeven van de geraamde opbrengsten heffingen en leges in 2027 t/m 2030.

Totaal programma | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Afvalstoffenheffing | 2.029 | 2.029 | 2.029 | 2.029 Leges burgerzaken | 182 | 182 | 182 | 182 Leges omgevingsvergunningen | 276 | 276 | 276 | 276 Marktgelden | 10 | 10 | 10 | 10 Onroerende zaakbelasting | 4.678 | 4.903 | 5.128 | 5.353 Precariobelasting | 31 | 31 | 31 | 31 Rioolheffing | 1.648 | 1.770 | 1.907 | 2.057 Roerende zaakbelasting | 5 | 5 | 5 | 5 Toeristenbelasting | 45 | 45 | 45 | 45 Saldo baten | 8.904 | 9.251 | 9.612 | 9.988 Kostendekkendheid Uitgangspunten tarievenbeleid Het streven is om tot 100% kostendekkendheid voor alle leges en heffingen te komen. Dit met uitzondering van de lijkbezorgingsrechten, algemene dienstverlening en marktgelden, waarbij de raad heeft aangegeven niet te streven naar 100% kostendekkendheid. Het uitgangspunt voor de overige heffingen is dat deze trendmatig worden opgehoogd. Zoals in de inleiding aangegeven vindt die verhoging voor het betreffende jaar voortaan pas bij de vaststelling van die begroting plaats. Voor wat het betreft het rioolrecht is meerjarig wel een verhoging zichtbaar, de reden daarvoor is dat we graag aansluiting willen houden met het riool- en waterplan waarmee ook een betere raming van de mutatie op de voorziening van riool kan worden gehouden.

72 De overheadkosten worden toegerekend op basis van een percentage (de totale lasten van de overhead delen door de totale lasten van de begroting) over de directe kosten. Afvalstoffenheffing | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Opbrengsten | 2.029 | 2.029 | 2.029 | 2.029 Onttrekking voorziening | 439 | 276 | 216 | 214 Uitgaven | 1.801 | 1.685 | 1.642 | 1.641 Storting voorziening | - | - | - | - Compensabele BTW | 320 | 296 | 287 | 286 Toegerekende overhead | 347 | 324 | 316 | 316 Dekkingspercentage (excl. Mutatie voorziening) | 82% | 88% | 90% | 90% Dekkingspercentage | 100% | 100% | 100% | 100% Voor de afvalstoffenheffing hanteert de gemeente het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. De totale baten van de afvalstoffenheffing dekken de kosten inclusief de toegerekende kosten voor overhead en BTW. Vanwege de hoge stand van de voorziening voor afval is in begrotingsjaar 2026 het tarief van de afvalstoffenheffing verlaagd met 5%. In 2027 stellen we voor om het tarief weer met 5% te verlagen. Rioolheffing | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Opbrengsten | 1.648 | 1.770 | 1.907 | 2.057 Onttrekking voorziening | - | - | - | - Uitgaven | 1.331 | 1.443 | 1.545 | 1.640 Storting voorziening | 40 | 26 | 39 | 75 BTW | 253 | 277 | 298 | 318 Toegerekende overhead | 24 | 24 | 24 | 24 Dekkingspercentage (excl.

mutatie voorziening) | 102% | 101% | 102% | 104% Dekkingspercentage | 100% | 100% | 100% | 100% Voor de rioolheffing hanteert de gemeente het uitgangspunt van 100% kostendekkendheid. De totale baten rioolrecht dekken de kosten inclusief de toegerekende kosten voor overhead en BTW. In het GRWP (Gemeentelijk Riool- en Waterzorg Programma 2025-2028) is voor begrotingsjaar 2027 gerekend met een extra verhoging van de opbrengsten van 5%. Daarnaast is rekening gehouden met een reguliere indexering van 2%. De CPI loonvoet sector overheid voor 2027 bedraagt echter 4,2%. De begrote opbrengsten zijn daarop bijgesteld. Op basis van de begrote uitgaven in 2027 wordt een storting in de voorziening van € 40K begroot. 73 Lijkbezorgingsrechten | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Opbrengsten | 153 | 153 | 153 | 153 Uitgaven | 173 | 177 | 178 | 174 Toegerekende overhead | 33 | 34 | 34 | 34 Dekkingspercentage | 74% | 73% | 72% | 74% De lijkbezorgingsrechten is één van de heffingen waarvan de raad aangeeft dat hier het principe van 100% kostendekkendheid niet gehanteerd wordt. Leges algemene dienstverlening | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Opbrengsten | 183 | 183 | 183 | 183 Uitgaven | 893 | 893 | 893 | 893 Toegerekende overhead | 172 | 172 | 172 | 172 Dekkingspercentage | 17% | 17% | 17% | 17% Voor de leges van de algemene dienstverlening hanteert de gemeente ook niet het principe van 100% kostendekkendheid.

De totale baten dekken niet volledig de kosten, inclusief de toegerekende kosten voor overhead en BTW. Dienstverlening vallend onder de fysieke leef- | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 omgevingsvergunning Opbrengsten | 323 | 323 | 323 | 323 Uitgaven | 1.254 | 1254 | 1254 | 1254 Toegerekende overhead | 241 | 241 | 241 | 241 Dekkingspercentage | 22% | 22% | 22% | 22% De lasten die in de begroting worden gepresenteerd onder taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening en 8.3 Wonen en bouwen worden voor 99% toegerekend aan de leges dienstverlening vallend onder de fysieke leef-/ omgevingsvergunning. De dienstverlening heeft betrekking op de omgevingsvergunningen. Dienstverlening vallend onder de Europese | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 dienstenrichtlijn Opbrengsten | 3 | 3 | 3 | 3 Uitgaven | 13 | 13 | 13 | 13 Toegerekende overhead | 2 | 2 | 2 | 2 Dekkingspercentage | 22% | 22% | 22% | 22% De lasten die in de begroting worden gepresenteerd onder taakveld 8.1 Ruimtelijke ordening en 8.3 Wonen en bouwen worden voor 1% toegerekend aan de leges dienstverlening vallend onder de Europese dienstenrichtlijn. De dienstverlening heeft betrekking op vergunningen voor de drank- en horecawet, evenementen e.d. 74 Lokale lastendruk De onroerende zaakbelasting behoort, tezamen met de afvalstoffenheffing en de rioolheffing tot de gemeentelijke woonlasten.

Bij de berekening van de gemiddelde woonlasten is als uitgangspunt gehanteerd een woning met een WOZ-waarde van € 670.000,- (peildatum 01-01-2025, www.waarderingskamer.nl) en bewoond door een huishouden van 3 of meer personen. Het uitgangspunt bij de bepaling van de OZB is dat het huidige niveau van de OZB wordt verhoogd met de indexatie van de | CPB index loonvoet sector overheid (4,2 | %) en een extra verhoging van 5% | . Uitgangspunt bij de bepaling van de afvalstoffenheffing en de rioolheffing is dat deze 100% kostendekkend moeten zijn. Beide heffingen zijn doorgelicht en geactualiseerd qua beleid en kostendekkendheid. De kostenontwikkeling voor afval in combinatie met de stand van de voorziening is voor ons aanleiding die tarieven | opnieuw met 5% te verlagen. Woonlasten per huishouden | 2026 | 2027 | % Gemiddelde WOZ-waarde van woningen* | € 593.000 | € 670.000 | 13,0% OZB eigenaren woningen** | € 627,04 | € 686,04 | 9,4% Afvalstoffenheffing | € 486,82 | € 462,48 | -5,0% Rioolheffing*** | € 282,65 | € 305,06 | 7,9% Totaal | € 1.396,51 | € 1.453,58 | 4,1% * Gemiddelde WOZ-waarde van woningen met peildatum 1 januari 2024 en 1 januari 2025. ** De OZB voor eigenaren van woningen in 2026 is berekend door de gemiddelde WOZ | -waarde per 1 januari 2024 (EUR 593.000) te vermenigvuldigen met het tarief van 2026 (0,10574%).

Voor 2027 is het bedrag van 2026 geïndexeerd met | de CPI loonvoet sector overheid (4,2%) en een extra verhoging van 5%. De ontwikkeling van het areaal is bij het opstellen van de begroting nog niet bekend en dus niet meegenomen in deze berekening. ***In het GRWP (Gemeentelijk Riool | - en Waterzorg Programma 2025 | -2028) is voor begrotingsjaar 2027 gerekend met een extra verhoging van de opbrengsten van 5%. Daarnaast is rekening gehouden met een reguliere indexering van 2%. De CPI loonvoet sector overheid voor 2027 bedraagt echter 4,2%. De begrote opbrengsten zijn daarop bijgesteld. Kwijtscheldingsbeleid Voor mensen met de laagste inkomens bestaat de mogelijkheid van een gehele of gedeeltelijke kwijtschelding van de | gemeentelijke belastingen | . Dit is het geval als aan de voorwaarden voor kwijtschelding van de Invorderingswet is voldaan. Kwijtschelding | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Gemeentelijke belastingen | 58 | 58 | 58 | 58 75 76 Weerstandsvermogen Algemeen Het weerstandsvermogen geeft antwoord op de vraag in hoeverre een gemeente in staat is om niet afgedekte risico’s op te vangen met gereserveerde financiële middelen (weerstandscapaciteit). Voldoende weerstandsvermogen zorgt ervoor dat de uitvoering van taken en het voorzieningenniveau bij financiële tegenslagen gegarandeerd blijven.

Voldoende weerstandsvermogen gaat over: • Welke risico’s lopen we? • Wat is de beschikbare weerstandscapaciteit? Risico’s In deze paragraaf richten we ons vooral op de risico’s met een financieel effect; hiervoor is immers een weerstandsvermogen nodig. Risico’s die een ‘bedreiging’ vormen voor het realiseren van beleidsdoelen of projecten, zijn primair onderdeel van de programma’s dan wel projecten. Verder geldt voor de beoordeling van de risico’s in deze paragraaf dat het moet gaan om onzekere gebeurtenissen, waarvan het (financieel) effect niet of nauwelijks is in te schatten. En die niet op een andere manier, bijvoorbeeld door te verzekeren, te verleggen zijn of door andere beheersmaatregelen kunnen worden afgedekt. De hoogte van een uiteindelijk gekozen investering is geen risico in het kader van deze paragraaf. Het gaat immers niet om een onzekere gebeurtenis, maar om een besluit waarop het College en de Raad zelf invloed hebben. Eenmaal in uitvoering kan er wel sprake zijn van risico’s in de vorm van onzekere gebeurtenissen tijdens de uitvoering. Het is dan zaak dat deze kenbaar zijn voordat het besluit wordt genomen om deze zoveel mogelijk uit te sluiten dan wel bewust te aanvaarden.

In die gevallen dat een risico vrij zeker is en ook het financieel effect redelijk te kwantificeren is, schrijft het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) voor dat hiervoor een voorziening moet worden getroffen. Dit is bijvoorbeeld aan de orde bij voorziene verliezen op grondexploitaties. Mocht dit bij de jaarlijkse actualisatie duidelijk worden, is dat meteen het moment om hiervoor een voorziening te treffen Risicoprofiel Er zijn meer methoden om een gekwantificeerd risicoprofiel op te stellen, uiteenlopend van meer wetenschappelijke methoden tot meer praktische modellen. Voor alle methoden geldt dat ze geen 100% garantie bieden op volledigheid. Het gaat er vooral om risico’s zo goed mogelijk te benoemen waar nog niet op één of andere manier in is voorzien. De eigenschap van een risico is echter dat men niet weet wat, wanneer of hoe het zich aandient. Basis voor het risicoprofiel is een inventarisatie van risico’s die tweemaal per jaar plaatsvindt (begroting en rekening). Deze hebben we zo goed mogelijk gekwantificeerd en voorzien van een risicoscore (kans x impact), op basis van de volgende tabellen.

77 Kans Gering (minder dan 1x per 4 jaar) 1 Gemiddeld (ongeveer 1x per 4 jaar) 3 Hoog (minimaal 1x per jaar) 5 Impact Gering, < 1% van de omzet (320K) 1 Gemiddeld, > 1% < 2,5% van de omzet (320K-800K) 3 Hoog, > 2,5% van de omzet (800K) 5 Risicoscore Score ≥ 10 Hoog risico, voor 100% profiel in het profiel Score ≥ 5 en ≤ 10 Beperkt risico, voor 50% in het profiel Score ≤ 5 Gering risico, opvangen binnen de reguliere bedrijfsvoering De risicoscore houdt ook rekening met het feit dat niet alle risico’s zich tegelijkertijd voordoen. Wanneer hiermee geen rekening wordt gehouden is de kans groot dat een behoorlijk deel van het vermogen (ofwel algemene reserve) onnodig geblokkeerd wordt. Structureel of incidenteel Van belang is onderscheid te maken tussen risico’s met structurele en incidentele effecten, in het profiel is dit onderscheid ook aangebracht. Risico’s met structurele effecten hangen meestal samen met de bedrijfsvoering zoals rente of hogere kosten vanwege een hoger aantal bijstandontvangers. Wanneer dit soort risico’s zich voordoen dienen ook structurele maatregelen genomen te worden door ze mee te nemen in het financieel meerjarig perspectief. Het kan zijn dat het perspectief hiervoor op korte termijn geen ruimte biedt en dat moet worden omgebogen binnen de begroting, dat kost tijd.

Om die reden wordt het risicopercentage, waarmee in het profiel wordt gerekend, met een factor 3 vermenigvuldigd. Daarmee biedt het weerstandsvermogen vervolgens de mogelijkheid om die tijd te overbruggen. Wanneer zich een incidenteel risico voordoet dient deze in principe ineens ten laste van de weerstandscapaciteit gebracht te worden, wanneer deze niet kan worden opgevangen in het rekeningresultaat. Risicoprofiel Onderwerp | Risico/oorzaak | Beheersmaatregel Maximaal | K | I Score | % * | Profiel in bedrag | € Risico's met een mogelijk structureel financieel effect WMO en Jeugd | Toenemende | Binnen kaders zo | 400.000 | 3 | 3 | 9 | 150% | 600.000 hulpvraag tov | passend mogelijk vastgesteld budget | zorg toewijzen terwijl het open einderegeling betreft Participatiewet | Toename aantal | Voorkomen van | 250.000 | 3 | 1 | 3 | 0% | 0 bijstandsgerechtigden instroom en snelle waarbij landelijk te | begeleiding naar verdelen budget | werk ontoereikend is Risico's met in principe een incidenteel financieel effect Informatieveiligheid Bij een eventuele hack Continue | 1.000.000 | 1 | 5 | 5 | 50% | 500.000 is een grote | monitoring van inspanning nodig voor onze IT- herstel | infrastructuur Loonkosten | Vanwege de krappe | Prioriteren in | 200.000 | 3 | 1 | 3 | 0% | 0 arbeidsmarkt blijven | doelen we van inhuur afhankelijk die niet altijd wordt afgedekt door vacatureruimte

Schadeclaims | Gemeente kan om | Gedegen | 500.000 | 1 | 3 | 3 | 0% | 0 uiteenlopende | besluitvorming redenen geconfronteerd worden met schadeclaims van inwoners en ondernemers Jeugdzorg | Bijzonder complexe | Via preventie maar | 500.000 | 3 | 3 | 9 | 50% | 250.000 casus met hoge | soms ook geen zorgkosten | beheersmaatregel mogelijk 78 79 Calamiteiten openbare ruimte Schade door achterstallig onderhoud, storm, bodemsanering Beheerplannen op orde 500.000 3 3 9 50% 250.000 Zorgleveranciers Faillissement van een cruciale zorgleverancier Geen maatregel om faillissement af te wenden 500.000 1 3 3 0% 0 1.600.000 Weerstandscapaciteit Beschikbare weerstandscapaciteit Ook bij de weerstandscapaciteit kunnen we het onderscheid tussen structureel en incidenteel maken. Structureel In theorie wordt deze gevormd door een combinatie van ombuigingen, bezuinigingen en inkomstenverhogingen. Ombuigen en bezuinigen is een lastig proces en vraagt om veel flexibiliteit van de begroting. Dat laatste blijkt echter bijzonder lastig. Aan alle uitgaven liggen immers bewust gekozen beleid of wettelijke regels ten grondslag die we moeten uitvoeren, en waarvan een steeds groter deel een open-einde-karakter heeft. Dat laatste zien we de afgelopen jaren bij vrijwel alle gemeenten als het gaat om de Wmo en Jeugdzorg.

Maar ook als het lukt om andere beleidsmatige keuzes te maken, zijn de (positieve) financiële effecten hiervan niet direct in te boeken. Vaak is er namelijk al sprake van meerjarige financiële ‘verplichtingen’ in de vorm van kapitaallasten of subsidies die, wettelijk voorschrift, niet van het ene op het andere moment mogen worden afgebouwd. In deze gevallen biedt de incidentele weerstandscapaciteit (algemene reserve) dus wel tijdelijk uitkomst om dit proces weloverwogen uit te voeren. Veel van onze inkomsten (waar ook dienstverlening tegenover staat) zijn al gemaximeerd, omdat een kostendekking van 100% wordt gehanteerd of nagestreefd, zoals riool- en afvalstoffenheffing en leges voor vergunningen. Voor een inkomstenverhoging blijven dan feitelijk de algemene belastingen over, zoals de toeristenbelasting en de OZB. Deze belastingen zijn immers vrij besteedbaar. Voor de hoogte van (de tarieven voor) de toeristenbelasting geldt geen maximum. Het zijn belastingen die door verblijfsaanbieders in de gemeenten aan hun gasten worden doorberekend en aan de gemeente worden afgedragen. Bij een eventuele verhoging is het vooral van belang om te beoordelen of dit een (te) negatief effect heeft op de concurrentiepositie van de verblijfsaanbieders. Ten aanzien van de hoogte van de OZB gelden ook geen (wettelijke) maximumtarieven, de hoogte daarvan is altijd een politieke keuze.

Voor deze paragraaf hanteren we daarvoor als norm het zogenaamde toelatingskaartje voor artikel 12. Op basis daarvan bedraagt de onbenutte belastingcapaciteit € 1,1 miljoen. 80 Incidenteel Feitelijk vormt de algemene reserve, naast de bestedingsfunctie die deze reserve heeft, onze incidentele weerstandscapaciteit. Zolang er geen harde verplichtingen zijn aangegaan ten aanzien van bestemmingsreserves, kan de bestemming van die reserves in theorie worden heroverwogen en kan worden besloten deze toe te voegen aan de algemene reserve. Ditzelfde geldt voor eventuele stille reserves, bijvoorbeeld de verkoop van vastgoed. Weerstandsratio Hoewel de onbenutte belastingcapaciteit € 1,1 miljoen bedraagt is deze pas beschikbaar na een forse OZB-verhoging. Hetzelfde geldt voor eventuele stille reserves. Om die reden hanteren we voor deze paragraaf alleen de algemene reserve in combinatie met het laatste rekeningresultaat als weerstandscapaciteit. Door deze af te zetten tegen het risicoprofiel verkrijgen we de weerstandsratio, deze ziet er als volgt uit. Weerstandsratio Algemene reserve 31-12-2026 2.889.000 Weerstandscapaciteit 2.889.000 Risicoprofiel 1.600.000 Weerstandsratio 1,8 De weerstandsratio is lager dan de meest recent gepresenteerde ratio in de jaarrekening 2025 (2,2). Dat komt vooral door een lagere algemene reserve vanwege de voorziene begrotingstekorten.

Een weerstandsratio van 1,8 is volgens de weerstandsnorm ruim voldoende. Op basis van het verwachte verloop van de algemene reserve daalt de weerstandsratio in 2028 tijdelijk naar 0,8. Dit wordt volgens de gehanteerde normering als matig beoordeeld. In 2029 en 2030 herstelt de ratio naar respectievelijk 1,0 en 1,6, waarmee sprake is van een voldoende en ruim voldoende weerstandsvermogen. Weerstandsnorm Waarderings-cijfer Ratio Betekenis A > 2.0 uitstekend B 1.4-2.0 ruim voldoende C 1.0-1.4 voldoende D 0.8-1.0 matig E 0.6-0.8 onvoldoende F < 0.6 ruim onvoldoende Kengetallen Kengetallen | Rekening | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting 2025 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Netto schuldquote | 49% | 65% | 80% | 80% | 97% | 111% Netto schuldquote gecorrigeerd voor verstrekte leningen | 50% | 64% | 80% | 80% | 97% | 111% Solvabiliteit | 13% | 11% | 10% | 6% | 6% | 6% Structurele exploitatieruimte | 5% | 1% | -1% | -3% | 1% | 2% Grondexploitatie | 3% | 0% | 0% | 0% | 0% | 0% Belastingcapaciteit | 139% | 131% | 127% | 127% | 127% | 127% 81 82 Algemeen Kengetallen kunnen vooral in onderlinge samenhang informatie geven. Van belang is te kijken naar ontwikkelingen en trends over een langere periode, evenals naar het onderliggende risicoprofiel.

Wat betekent dit voor Landsmeer Op basis van de cijfers bij de begroting 2027-2030 kunnen we concluderen dat de gemeente in deze begroting, met uitzondering van de solvabiliteitsratio, aan de gestelde normen voldoet. De netto schuldquote loopt in deze begrotingsperiode op van 80% in 2027 tot 111% in 2030 en is daarmee onder de VNG-norm van 130% (signaalwaarde). We merken hierbij op dat deze cijfers gebaseerd zijn op de begroting 2027-2030 zoals deze nu voorligt. Netto schuldquote Algemeen De netto schuldquote wordt berekend door de netto schuld conform Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV) te delen door het begrotingstotaal. Om inzicht te verkrijgen in hoeverre er sprake is van doorlenen wordt de netto schuldquote weergegeven zonder en met correctie voor verstrekte leningen. In de VNG-uitgave Houdbare gemeentefinanciën wordt een schuld lager dan 100% van het begrotingstotaal als voldoende bestempeld en een schuld hoger dan 130% van het begrotingstotaal als onvoldoende. Wat betekent dit voor Landsmeer De netto schuldquote van de gemeente Landsmeer voor 2027 is met 80% volgens de VNG-norm voldoende. Solvabiliteitsratio Algemeen De solvabiliteitsratio wordt berekend door het eigen vermogen te delen door het balanstotaal. De solvabiliteitsratio is een maatstaf voor kredietwaardigheid.

De VNG-uitgave Houdbare gemeentefinanciën bestempelt een solvabiliteitsratio hoger dan 30% als voldoende en lager dan 20% als onvoldoende. Wat betekent dit voor Landsmeer De solvabiliteitsratio van de gemeente Landsmeer is voor 2027 met 10% volgens de VNG-norm onvoldoende. Dit wordt veroorzaakt door de investeringen die de komende jaren moeten worden gedaan en het daarmee aantrekken van vreemd vermogen. Structurele exploitatieruimte Algemeen De structurele exploitatieruimte is een maatstaf voor het verschil tussen structurele baten en lasten waarbij rekening gehouden moet worden met beperkingen en verruimingen van de exploitatie door toevoeging en onttrekking aan reserves. De maatstaf geeft aan welke ruimte de gemeente heeft om haar lasten te dragen. Het percentage geeft aan hoeveel de lasten nog kunnen stijgen dan wel de baten kunnen dalen, voordat de gemeente de lasten niet meer volledig kan dragen. Er is geen VNG- norm voor het niveau van dit kengetal, maar een negatief percentage geeft aan dat de begroting of jaarrekening niet sluit. 83 Wat betekent dit voor Landsmeer De structurele exploitatieruimte voor 2027 is -1% maar loopt op tot 2% in 2030. Grondexploitatie Algemeen Dit percentage geeft informatie over de boekwaarde van Niet in exploitatie genomen gronden (NIEGG) en Bouwgronden in exploitatie (BIE) in verhouding tot de totale gemeentelijke baten.

Er is geen VNG- norm voor de hoogte van deze ratio. In de regel geldt: hoe lager de ratio des te minder investeringen in grondexploitaties er hoeven te worden terugverdiend en daarmee hoe lager het financiële risico voor de gemeente. Wat betekent dit voor Landsmeer De mogelijke grondexploitaties die in voorbereiding zijn, kunnen invloed hebben op deze ratio. Belastingcapaciteit (t.o.v. landelijk gemiddelde) De belastingcapaciteit wordt berekend aan de hand van de gemiddelde woonlasten per meerpersoonshuishouden voor de OZB, rioolheffing en reinigingsheffing, afgezet tegen het landelijk gemiddelde. Voor Landsmeer betekent dit dat de gemiddelde woonlasten voor meerpersoonshuishoudens met een eigen woning stijgen van € 1.397 in 2026 naar € 1.454 in 2027. Het landelijke gemiddelde bedraagt in 2026 € 1.096 (bron: COELO). Belastingcapaciteit geeft inzicht in hoeverre financiële tegenvallers kunnen worden opgevangen of nieuwe beleidsruimte bestaat in komende jaren. Hierbij wordt als referentie het landelijk gemiddelde gehanteerd. Let op: dit kengetal mag niet worden verward met de onbenutte belastingcapaciteit voor de OZB. Dat laatste geeft aan hoeveel de gemeente haar inkomsten uit de OZB nog kan verhogen. Onderhoud kapitaalgoederen Algemeen Deze paragraaf beschrijft het onderhoudsniveau van onze kapitaalgoederen.

Dit volgens artikel 9 en 12 van het Besluit begroting en verantwoording provincies en gemeenten (BBV). Ook geven we aan of er sprake van achterstallig onderhoud is. Kapitaalgoederen vormen het gezicht van de gemeente. Het zijn goederen die regelmatig onderhoud nodig hebben. Met onderhoud bedoelen we: uitvoeren van preventieve of correctieve maatregelen om een object binnen de levensduur in goede staat te houden of te brengen. Die goede staat is een vooraf vastgesteld kwaliteitsniveau. Bij de onderhoudskosten onderscheiden we: • | Klein onderhoud (ook wel dagelijks onderhoud genoemd); • | Groot onderhoud Bij klein onderhoud gaat het om nodige periodieke kosten om het object in goede staat te houden binnen een vooraf vastgesteld kwaliteitsniveau. Voorbeelden zijn reinigen van rioolstelsels en periodiek onderhoud aan elektrische installaties. Kosten van groot onderhoud ontstaan na een langere gebruiksperiode van een object. Ze zijn vaak ingrijpend en gaan om een groot of belangrijk deel van het object. Ten behoeve van het onderhoud en vervanging van de verschillende soorten kapitaalgoederen gelden onderstaande beleidsnota’s: Beleidsnota | Periode | Vastgest. | Actualis. Riolering | Gemeentelijk Riool en waterzorgprogramma 2025-2028 | 3-10-24 | 2028 Water/beschoeiingen | Beheerplan oevers 2008 | -2018 | 30-09-08 | 2027 Waterplan Landsmeer 2016-2026 | 21-12-16 | n.v.t.

Openbare verlichting | Beleidsplan openbare verlichting 2020-2028 | 18-06-20 | 2028 Groen | Beleidsplan groenbeheer Landsmeer 2021-2031 | 25-11-21 | 2031 Kunstwerken | Beleidsplan civiele kunstwerken 2025-2033 | 27-11-25 | 2033 Gebouwen | Onderhoudsplan gemeentelijke gebouwen 2022-2025 | 17-02-22 | 2027 Speelruimteplan | Speelruimteplan 2026-2030 | 29-01-26 | 2030 Wegen | Wegenbeheerplan gemeente Landsmeer 2025-2029 | 27-03-25 | 2029 84 Tabel onderhoud kapitaalgoederen Raminge Beheers- en | Datum | n | Is sprake van | Zo ja, zijn er Gewenst | onderhoudsplan | vaststelli | Financiële | Ramingen t.l.v. | volledig | achterstallig | toereikende Categorie | Beleidskaders | kwaliteitsniv | nen / Looptijd | ng door | consequenties | exploitatie / | en reëel | onderhoud | voorzieningen/res eau | plannen | de raad | conform plannen | voorzieningen | in | (AOH)? | erves voor AOH? begrotin g? Beheer en onderhoud: Goed | Kostendekkingspla | gemiddeld € 250.569 Exploitatie en Gemeentelijk | functionerend | n | per jaar voor het | kapitaallasten; Riool en | rioolstelsel; | 2024-2028 | 3-10- | gehele programma, | egalisatie via de Riolering | waterzorgprogra | doelmatig en | riolering, als | 2024 | inclusief | tariefsegalisatievoorzi | Ja | Nee | N.v.t. mma 2025-2028 | risicogestuurd | onderdeel van het | water/beschoeiingen. ening riolering. beheer.

| GRWP | Geplande | Investeringen worden maatregelen/invester | geactiveerd. ingen opgenomen in het MIP. Beheerplan oevers 2008- | Water en 2018 | In stand | Kostendekkingspla | beschoeiingen: Waterplan | houden en | n | gemiddeld € 20.000 Water/beschoeii | Landsmeer | goed laten | 2024-2028 | 3-10- | per jaar. Daarnaast | Exploitatie voor het | Ja | Nee | N.v.t. ngen | 2016-2026 | functioneren | riolering, als | 2024 | is voor onderhoud | reguliere onderhoud. Gemeentelijk | van het | onderdeel van het | stedelijk water Riool en | watersysteem; GRWP | afzonderlijk € 10.000 waterzorgprogra | per jaar opgenomen. mma 2025-2028 Veilig en | Klein en groot | Ja, volgens de toegankelijk | Klein onderh. | onderhoud: | inspectie en | Ja; het beheerplan Wegenbeheerpla | wegenareaal; | 87.480/5 jr | exploitatie. | uitgangssituatie | voorziet in een n gemeente | onderhoud op | 27-3- | Groot onderh. | Vervanging: | van het | gefaseerde aanpak Wegen | Landsmeer | basis van | 2025-2029 | 2025 | 1.929.882/5 jr | investeringen, met | Ja | beheerplan. De | van de 2025-2029 | CROW- | Vervanging 88.828/5 | daaruit | actuele | onderhoudsachtersta inspecties en | jr | voortvloeiende | resterende | nd in 2025–2029. maatregeltoet | kapitaallasten.

| achterstand s | wordt bijgewerkt 85 Veilige en goed Beleidsplan | functionerend | Onderhouds- en | Regulier onderhoud Openbare | openbare | e verlichting; | vervangingsprogra | 18-6- | Exploitatie 107.000/jr | en energie: verlichting | verlichting 2020- | lichtplannen | mma binnen het | 2020 | Investeringen | exploitatie. | Ja | Nee | N.v.t. 2028 | en | beleidsplan 2020– | 395.000 | Vervangingen: vervangingen | 2028 | investeringsbudget conform NPR13201-1. Beleidsplan | Regulier onderhoud: | Regulier onderhoud Groen | groenbeheer | Beeldkwaliteit | 2021-2031 | 25-11- | circa € 530.000 per | via exploitatie, | Ja | Nee | N.v.t. Landsmeer | B | 2021 | jaar | inclusief inzet 2021-2031 | buitendienst. Veilige en | Regulier onderhoud: uitnodigende | Regulier onderhoud | exploitatie. Speelruimteplan | speel- en | en planmatige | Planmatige Speelruimteplan | Landsmeer | sportlocaties; | 2026-2030 | 29-1- | vervanging; | vervanging: | Ja | Nee | N.v.t. 2026–2030. | structureel | 2026 | vervangingskrediete | investeringskredieten onderhoud en | n opgenomen in het | via het MIP, met tijdige | MIP. | bijbehorende vervanging. | kapitaallasten.

Beeldkwaliteit B (basis); aansluitend op | Exploitatie | Onderhoud, | Onderhoudsgebr conditiescore | gemiddeld circa € | elektriciteit en | eken | Dekking via Beleidsplan | 3 – redelijk | 297.000 per jaar, | brugbediening: | geconstateerd; | exploitatie en Civiele | civiele | (NEN 2767). | 2025-2033 | 27-11- | inclusief elektriciteit | exploitatie. Renovatie Ja | herstel en | investeringskrediete Kunstwerken | kunstwerken | Constructieve | 2025 | en brugbediening. | en brugvervangingen: | vervanging zijn | n, niet via een 2025-2033 | veiligheid en | Investeringen 2025– | investeringskredieten; | opgenomen in de afzonderlijke verkeersveilig | 2033: € 1.025.950. | kapitaallasten via | meerjarenplannin | voorziening/reserve. heid worden | exploitatie. | g. altijd gewaarborgd. 86 Voorziening € MJOP | MJOP 2022–2025, met | Jaarlijkse dotatie aan | Actuele | 427.000 per 31- gemeente | geactualiseerde | de | Onderhoud ten laste | Dotatie € 383.000 per resterende | 12-2025; Landsmeer | Onderhoudsniveau onderhoudsrapportages 17- | onderhoudsvoorziening van de | jaar vanaf 2027. | achterstand | dotatie € Gebouwen | 2022–2025; per object: 1, 3, 4 | uit 2024 en een | 2- | van € 383.000 vanaf | onderhoudsvoorziening; Onderhoudsramingen nader te | 383.000 per nieuw | of 6 (NEN 2767), | onderhoudsoverzicht | 2022 | 2027.

| jaarlijkse dotatie ten | en toereikendheid te | bepalen bij | jaar vanaf MJOP in | conform MJOP. | voor 2026. Nieuw | Onderhoudsramingen | laste van de exploitatie. | toetsen bij nieuw | het nieuwe | 2027. 2027 | MJOP in 2027. | actualiseren bij het | MJOP in 2027 | MJOP in | Toereikendheid nieuwe MJOP in 2027. | 2027. | te toetsen bij nieuw MJOP 87 88 Wegen, kunstwerken en openbare verlichting We vinden het belangrijk dat de inwoners van de gemeente Landsmeer zich makkelijk kunnen verplaatsen en dat de doorstroming goed is. Voor deze doelstelling is goed onderhoud cruciaal. Voor het beheer en onderhoud van het gemeentelijke wegennet is het beheerplan in 2025 geactualiseerd. In dit beheerplan zijn ook de overgenomen wegen van het HHNK opgenomen. Door 2-jaarlijks inspecties uit te voeren, is er actueel inzicht in de kwaliteit van het areaal. Op 27 november 2025 is het beleidsplan civiele kunstwerken door de gemeenteraad vastgesteld. Onderhoud en vervanging van alle civiele kunstwerken wordt op basis van dit plan uitgevoerd. In 2020 is het beleidsplan Openbare verlichting geactualiseerd en vastgesteld door de raad, d.d. 18 juni 2020.

Het beleidsplan in combinatie met het beheerplan verschaft inzicht in de maatregelen die worden uitgevoerd om de bestaande openbare verlichting in stand te houden en om voor toekomstige uitbreidingen en renovaties een leidraad (materiaalkeuze) voor inrichting en beheer beschikbaar te hebben. Rioleringen In 2024 is het “Gemeentelijk Riool en waterzorgprogramma 2025-2028” (verder: GRWP) voor een beleidsperiode van 4 jaar vastgesteld. In dit plan is geanticipeerd op de gevolgen van de klimatologische veranderingen voor het rioleringsbeheer van de gemeente en heeft water een prominentere rol gekregen. Meer neerslag en zwaardere extreme buien moeten worden verwacht en de gemeente moet zich daarop voorbereiden. Dientengevolge wordt de inrichting van de openbare ruimte nadrukkelijker betrokken bij het rioleringsbeheer. De inrichting van de openbare ruimte wordt, waar nodig, aangepast om de gevolgen van de toenemende neerslag in de toekomst het hoofd te bieden. Dit GRWP is de basis voor alle nieuwe renovatie- en vervangingsinvesteringen. Al deze werkzaamheden zullen jaarlijks conform de kaders van het GRWP plaatsvinden. In het meerjareninvesteringsplan (MIP) zijn de investeringen opgenomen om het GRWP uit te voeren. Het GRWP is dan ook verwerkt in voorliggende begroting.

In 2021 is binnen de regio Zaanstreek-Waterland een uitvoeringsagenda klimaatadaptatie opgesteld en vastgesteld, bestaande uit een lokaal en een regionaal deel. De uitvoeringsagenda is gericht op het versnellen en intensiveren van de aanpak van wateroverlast, hittestress, droogte en de gevolgen van overstromingen. Momenteel wordt gewerkt aan een nieuwe uitvoeringsagenda klimaatadaptatie. Naar verwachting wordt deze begin 2027 met de bestuurders van de regio Zaanstreek-Waterland gedeeld. 89 Water In december 2016 heeft de gemeenteraad het Waterplan Landsmeer vastgesteld. Dit plan is in samenwerking met het Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier (HHNK) opgesteld en kent een uitvoeringsperiode van tien jaar, tot en met 2026. Hoewel het Waterplan na 2026 niet wordt vernieuwd, blijft het plan waar relevant bruikbaar als beleids- en referentiekader. De onderwerpen uit het Waterplan worden inmiddels geborgd in andere beleidsdocumenten, waaronder het Gemeentelijk Riolerings- en Waterprogramma (GRWP), de Omgevingsvisie en het Omgevingsplan. Daarnaast stelt HHNK voor verschillende watergerelateerde onderwerpen eigen plannen en beleid op. In 2025 heeft het HHNK van het beheer van (een groot deel van) het stedelijke oppervlaktewater overgenomen. Op deze wijze kan het hoogheemraadschap zijn rol als waterkwaliteits- en waterkwantiteitsbeheerder in stedelijk gebied beter vervullen.

Gebouwen Voor het beheer en onderhoud van de gemeentelijke gebouwen beschikt de gemeente Landsmeer over een Meerjarenonderhoudsplan (MJOP). Het MJOP omvat het bouwkundig onderhoud, het onderhoud aan gebouwgebonden installaties en het terreinonderhoud. Jaarlijks wordt beoordeeld welke onderhoudswerkzaamheden noodzakelijk zijn, mede in relatie tot het actuele gebruik van de panden en mogelijke toekomstige ontwikkelingen. In de Perspectiefnota is vanaf 2027 structureel € 40.000 per jaar extra toegevoegd aan de onderhoudsvoorziening. Hiermee wordt rekening gehouden met de stijgende onderhoudskosten en wordt de financiële ruimte voor noodzakelijk onderhoud versterkt. Het huidige MJOP wordt in 2027 geactualiseerd. Daarbij wordt nadrukkelijk gekeken naar de toekomstige functie en inzetbaarheid van de gemeentelijke gebouwen, mogelijke verkoop, afstoting of herontwikkeling van locaties en de gevolgen van wet- en regelgeving op het gebied van duurzaamheid. Waar mogelijk worden duurzame maatregelen meegenomen, mits deze doelmatig zijn en passen binnen de toekomstige vastgoedportefeuille. Naar verwachting wordt het geactualiseerde MJOP in het eerste kwartaal van 2027 ter vaststelling aan de gemeenteraad aangeboden.

90 Openbaar groen en speelvoorzieningen Met betrekking tot een planmatige aanpak van onderhoud en financiële planning van de speelvoorzieningen heeft de gemeente in januari 2026 het speelruimteplan 2026-2030 vastgesteld. Het beleidsplan geeft invulling aan de visie op spelen en de verdeling van (formele) speelruimte over de gemeente. Ook geeft het plan invulling aan het beheer en onderhoud van de speelruimte en de bijbehorende kosten. Het onderhoudsbudget is gesplitst in een regulier onderhoudsbudget en een investeringsoverzicht voor (groot) onderhoud en vervanging welke onderdeel is van het MIP. In 2021 is het groenbeleidsplan vastgesteld door de raad. Het groenbeleidsplan is een omschrijving van het openbaar groen van de gemeente op het gebied van kwaliteit, beheer en onderhoud. In dit beleidsplan wordt vanwege beperkte financiële middelen de keuze gemaakt voor frequentie onderhoud. Door middel van kaarten zijn diverse groenstructuren in beeld gebracht. Bij dit beleidsplan is ook inzicht gegeven in de kosten in relatie tot de kwaliteitsniveaus. Uitgangspunt is dat bomen die gekapt moeten worden, weer herplant worden. Op deze wijze wordt invulling gegeven aan de wens voor behoud van kwalitatief hoogwaardig groen. 91 Financiering Algemeen De treasuryfunctie ondersteunt de uitvoering van de programma’s.

De treasuryfunctie omvat de financiering van beleid en het uitzetten van geldmiddelen die niet direct nodig zijn. De uitvoering ervan vereist snelle beslissingen in een complexer geworden geld- en kapitaalmarkt. Er zijn aan de uitvoering van de treasuryfunctie budgettaire gevolgen verbonden, onder meer afhankelijk van het risicoprofiel. Onder de treasuryfunctie valt niet het (garanderen van) verstrekken van leningen aan derden. Deze activiteiten vallen onder het desbetreffende programma. Het beleid van de gemeente Landsmeer voor de treasuryfunctie is vastgelegd in het treasurystatuut. Het treasurystatuut is in 2019 geactualiseerd. Het statuut is het kader voor de uitvoering van de treasuryfunctie. De belangrijkste punten, naast de voorschriften afkomstig uit de wet Fido (Wet Financiering Decentrale Overheden), zijn: • Gelden worden alleen uitgezet bij banken met ten minste een zogenoemde A-rating • Het aantrekken van leningen geschiedt door een offerte aan te vragen bij ten minste drie financiële instellingen, waaronder de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG). De lange termijn rentetarieven zijn ten opzichte van voorgaand jaar gestegen. De rente voor een 10- jaars staatslening is momenteel 3,70%. Geprognosticeerde balans Het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) schrijft voor dat er een geprognosticeerde balans in de Begroting wordt opgenomen.

Van belang is dat vanuit de Balans het EMU-saldo kan worden afgeleid. Het EMU-saldo wordt berekend vanuit de mutaties van de financiële activa en de vaste en vlottende schuld. Dit EMU-saldo kunt u vinden bij de bijlagen. Activa | 31-12-2025 | 31-12-2026 | 31-12-2027 | 31-12-2028 | 31-12-2029 | 31-12-2030 (im) Materiële vaste activa | 27.425 | 29.661 | 34.463 | 39.150 | 44.805 | 60.078 Financiële vaste activa: Kapitaalverstrekkingen | 308 | 490 | 560 | 630 | 700 | 770 Financiële vaste activa: Leningen | 256 | 134 | 124 | 114 | 104 | 94 Financiële vaste activa: Uitzettingen > 1 jaar | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Totaal Vaste Activa | 27.988 | 30.284 | 35.146 | 39.893 | 45.608 | 60.941 Voorraden: Onderhanden werk & Overige grond- en hulpstoffen | 1.255 | 115 | 0 | 0 | 0 | 0 Voorraden: Gereed product en handelsgoederen & vooruitbetalingen | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 | 0 Uitzettingen <1 jaar | 10.386 | 10.386 | 5.386 | 5.386 | 5.386 | 5.386 Liquide middelen | 573 | 0 | 571 | 2.733 | 741 | 3.106 Overlopende activa | 2.764 | 1.064 | 1.064 | 1.064 | 1.064 | 1.064 Totaal Vlottende Activa | 14.978 | 11.565 | 7.021 | 9.183 | 7.191 | 9.556 Totaal Activa | 42.966 | 41.849 | 42.167 | 49.076 | 52.799 | 70.497 Passiva Eigen vermogen | 5.738 | 5.136 | 4.051 | 2.920 | 3.278 | 4.147 Voorzieningen | 3.460 | 3.517 | 1.621 | 1.361 | 1.326 | 1.254 Vaste schuld | 28.101 | 25.900 | 29.200 | 37.500 | 40.900 | 57.800

Totaal Vaste Passiva | 37.299 | 34.553 | 34.872 | 41.781 | 45.504 | 63.201 Vlottende schuld | 2.729 | 4.357 | 4.357 | 4.357 | 4.357 | 4.357 Overlopende passiva | 2.939 | 2.939 | 2.939 | 2.939 | 2.939 | 2.939 Totaal Vlottende Passiva | 5.668 | 7.296 | 7.296 | 7.296 | 7.296 | 7.296 Totaal Passiva | 42.966 | 41.849 | 42.167 | 49.076 | 52.799 | 70.497 92 Risicobeheer, de kasgeldlimiet en renterisiconorm De begrenzing van de renterisico’s op de gemeentelijke kortlopende middelen (zowel opgenomen als uitgezet) vindt plaats door het vaststellen van een kasgeldlimiet. Dit is geconcretiseerd in de vorm van een maximum percentage van het begrotingstotaal dat gedurende enig jaar met kortlopende middelen mag worden gefinancierd. Kasgeldlimiet De kasgeldlimiet heeft betrekking op leningen met een looptijd tot maximaal 1 jaar en de rente- risiconorm op geldleningen met een looptijd vanaf 1 jaar. Het doel van deze normen afkomstig uit de wet Fido is te voorkomen dat bij herfinanciering van de leningen bij (aanzienlijke) hogere rente grote schokken optreden in de hoogte van de rente die de gemeente moet betalen. De normen beperken de budgettaire risico’s. Het niveau van de korte leningen, de kasgeldlimiet is gelimiteerd op 8,5% van het bedrag van de begroting. De rente-risiconorm houdt in dat maximaal 20% van het begrotingstotaal per jaar afgelost kan worden.

De norm beoogt een evenwichtige opbouw van de leningen in de tijd. Overheden (Wet Fido). In onderstaande tabel wordt de voor 2027 geldende kasgeldlimiet afgezet tegen de ontwikkeling van de netto vlottende schuld. De maximale toegestane kortlopende schuld was € 3.250k conform de Wet Financiering Decentrale Overheden. In onderstaand tabel wordt de voor 2027 geldende kasgeldlimiet afgezet tegen de ontwikkeling van de netto vlottende schuld. Er is nog ruimte ad € 6.340k. Kasgeldlimiet | 1e kw | 2e kw | 3e kw | 4e kw (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2027 | 2027 | 2027 Omvang begroting per 1 januari | 38.230 | 38.230 | 38.230 | 38.230 1. | Toegestane kasgeldlimiet In procenten van de grondslag | 8,5% | 8,5% | 8,5% | 8,5% In bedragen | 3.250 | 3.250 | 3.250 | 3.250 2. | Omvang vlottende schuld Opgenomen gelden < 1 jaar | 0 | 0 | 0 | 0 Schuld in rekening courant | 0 | 0 | 0 | 0 Gestorte gelden door derden < 1 jaar | 0 | 0 | 0 | 0 Overige geldleningen (geen vaste schuld) | -7.296 | -7.296 | -7.296 | -7.296 Totaal vlottende schuld | -7.296 | -7.296 | -7.296 | -7.296 3.

| Vlottende middelen Omvang liquide middelen Contante gelden in kas | 0 | 0 | 0 | 0 Tegoeden in rekening-courant | 0 | 0 | 0 | 0 Overige uitstaande gelden < 1 jaar | 10.386 | 10.386 | 10.386 | 10.386 Totaal liquide middelen | 10.386 | 10.386 | 10.386 | 10.386 Toets kasgeldlimiet Toegestane kasgeldlimiet (1) | 3.250 | 3.250 | 3.250 | 3.250 4. | Totaal netto vlottende schuld (2-3) | 3.090 | 3.090 | 3.090 | 3.090 Ruimte (+)/Overschrijding (-); (1-4) | 6.340 | 6.340 | 6.340 | 6.340 93 Renterisiconorm In de volgende tabel wordt de rente-risiconorm afgezet tegen de feitelijke situatie. Hieruit blijkt dat de gemeente binnen de norm blijft. Renterisiconorm | Begroting | Begroting | Begroting | Begroting (bedragen x € 1.000) | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. Renteherzieningen | 0 | 0 | 0 | 0 2. Aflossingen | 6.700 | 1.700 | 2.600 | 3.100 3. Renterisico (1+2) | 6.700 | 1.700 | 2.600 | 3.100 4.

Renterisiconorm | 7.646 | 7.601 | 7.316 | 7.379 5a Ruimte onder risiconorm (als 4 > 3) | 946 | 5.901 | 4.716 | 4.279 5b Overschrijding renterisiconorm (als 3>4) | 0 | 0 | 0 | 0 Berekening Renterisiconorm Begrotingstotaal | 38.230 | 38.003 | 36.578 | 36.893 Percentage | 20% | 20% | 20% | 20% Renterisiconorm | 7.646 | 7.601 | 7.316 | 7.379 Renteomslag percentage De behoefte om de wijze van verantwoorden van rente in de begroting en jaarrekening te harmoniseren heeft er toe geleid dat in het wijzigingsbesluit BBV is opgenomen, dat de rentekosten aan de desbetreffende taakvelden moet worden toegerekend met behulp van een (rente)omslag. Het percentage wordt berekend door de werkelijk betaalde rente te delen door de totale boekwaarde van de bezittingen. In onderstaand overzicht is een berekening opgenomen voor de begroting 2027. Berekening renteomslag percentage | Begroting (bedragen x € 1.000) | 2027 Rentelasten | 548 Boekwaarde activa 31-12-2025 | 27.256 Verwachte afschrijvingen 2026 | 1.785 Verwachte investeringen 2026 | 4.027 Verwachte boekwaarde 31-12-2026 | 29.498 Rente omslag percentage | 1,86% 94 95 Financieringsbehoefte en leningenportefeuille Dit overzicht geeft inzicht in de samenstelling, de grootte en de rentegevoeligheid van de opgenomen geldleningen.

Per jaar wordt gekeken welke geldleningen in aanmerking komen voor vervroegde aflossing en aan de hand van de dan geldende kapitaalmarktrente wordt een beslissing genomen. Mutaties in leningenportefeuille Bedrag Gem. (bedragen x € 1.000) Rente Stand per 1 januari 2027 25.900 2,12% -Nieuwe leningen 10.000 -Reguliere aflossingen -6.700 -Vervroegde aflossingen 0 -Renteaanpassingen (oud %) -Renteaanpassingen (nieuw %) Stand per 31 december 29.200 In 2027 verwachten we een nieuwe lening van € 10 miljoen aan te trekken. Deze is nodig om de aflossingsverplichtingen van € 6,7 miljoen na te komen en de overdracht van de pensioenverplichting aan ABP te financieren. 96 Bedrijfsvoering Algemeen Hoewel inwoners en bedrijven hiervan niet op een directe wijze iets merken is een adequate bedrijfsvoering een noodzakelijke randvoorwaarde om de organisatie goed te laten functioneren en presteren. Het belang hiervan wordt steeds sterker, maar ook steeds complexer, denk bijvoorbeeld aan AI-toepassingen, cyber security, de wet open overheid, toegankelijkheidseisen voor websites, rechtmatig handelen waaraan steeds meer verantwoordingseisen worden gesteld, een divers en inclusief personeelsbeleid, verdergaande digitalisering, etc. In deze paragraaf beschrijven we per onderdeel de belangrijkste ontwikkelingen en speerpunten voor 2027.

Het beheersproduct ‘Overhead’ binnen het programma Financiën bevat onder meer alle kosten van bedrijfsvoering. Onder het kopje ‘Financiën bedrijfsvoering’ geven we nader financieel inzicht in die kosten. De paragraaf Bedrijfsvoering bevat de volgende onderdelen: • Personeel • ICT • Openbaarheidsparagraaf • Overige ontwikkelingen • Financiën bedrijfsvoering • Betaaltermijn Personeel Ontwikkeling Organisatie Het is bekend dat de organisatie onder druk staat. In het Overdrachtsdossier hebben we aangegeven waar we staan. Met de huidige arbeidsmarkt is het voor Landsmeer moeilijk ervaren mensen binnen te halen. Het zeer waarschijnlijke fusieproces levert extra druk op het personeelsbestand. Daarmee ligt er een altijd complexe opgave: enerzijds medewerkers blijvend boeien voor Landsmeer en het veelzijdige werk dat dit met zich meebrengt en anderzijds medewerkers voorbereiden op een fusietraject. Dat vraagt van medewerkers veel. En dat maakt het des te belangrijker om alle medewerkers perspectief te bieden. Dat doen we onder de vlag van Fit voor Fusie, waarin we diverse HR-instrumenten inzetten om medewerkers te ondersteunen bij hun opleiding, training, ontwikkeling, het verbeteren van arbeidsomstandigheden, door goede interne communicatie en aandacht vanuit het management.

Zo zorgen we ervoor dat juist Purmerend straks medewerkers heeft, die ‘klaar’ zijn voor het werk dat zij zeker nog zullen doen voor onze inwoners van Landsmeer, Den Ilp en Purmerland. Op cruciale plekken blijft inhuur nodig, maar er wordt gestuurd op het kunnen aan- en overnemen van vaste medewerkers. Intussen is er een goede, collegiale samenwerking met Purmerend. Op diverse beleids- en werkterreinen is er hulp en ondersteuning vanuit onze buurgemeente, juist in het licht van een toekomstige fusie. Dan gaat het over personele bijstand op Financiën, denk en doekracht voor collega’s bij Openbare Orde & Veiligheid, het per 1 januari 2027 overnemen van de personeels- en salarisadministratie en het reeds verkennen met elkaar van het ICT-landschap en zaken op het gebied van informatievoorziening en - beveiliging. 97 In de aanloop van de uitkomsten van Fase II van de verkenning gaan we met Purmerend gemeentebreed een beleidsvergelijking opstellen en een plan van aanpak voorbereiden voor het traject ambtelijke fusie. ICT Ook in 2027 zullen we de nodige inspanningen moeten leveren om te voldoen aan de wettelijke eisen. Ook blijven we investeren in een goede en efficiënte informatievoorziening, die ondersteunend is aan de dienstverlening.

We werken doorlopend aan Configuratiemanagement waarmee we actueel inzicht in alle hardware en software en onderlinge verbindingen binnen de organisatie hebben en wat eveneens van belang is voor het verhogen van de digitale weerbaarheid van de organisatie. Het vormt een belangrijke basis voor de continuïteit van al onze processen en diensten, deze zijn immers zonder uitzondering afhankelijk van ICT-ondersteuning. De moderne werkplek Een andere belangrijke en impactvolle ontwikkeling voor 2027 is de realisatie van de zogenaamde moderne werkplek. Hierdoor besparen we dubbele licentiekosten zowel voor M365- en Citrix-omgeving en beheer voor één omgeving. Daarnaast moeten de Citrix-licenties eind 2027 verlengd worden. De verwachting is dat de kosten voor laatstgenoemde licenties exponentieel omhoog gaan. Het wordt een intensief traject waar alle medewerkers een rol in hebben. De standaard G-schijf (140.000 mappen en ongeveer 1 miljoen documenten) moet worden opgeruimd, een deel zal overgaan naar de moderne werkplek en een ander deel gaat het ‘archief’ in. Voor ondersteuning van de organisatie naar de moderne omgeving zijn afgelopen jaar twee medewerkers aangenomen. Een IT-specialist met M365 kennis en een medewerker voor functioneel beheer M365/AI. De laatstgenoemde gaat zich ook bezighouden met AI-ontwikkelingen en vorm te geven aan het AI-beleid. Dat zijn we verplicht te doen.

Gebruik van EDI-Wallet is een onderdeel van de Europese eIDAS-verordening. Naast DigiD kan de burger straks met een EDI-Wallet zich digitaal identificeren maar ook aan de balie. Alle overheidsorganisaties waaronder ook de gemeenten moeten deze EDI-Wallet gaan ondersteunen. Vanuit het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties wordt een publieke EDI-wallet ontwikkeld voor de burger: de NL Wallet, dit krijgt zeer waarschijnlijk zijn beslag in 2027. Informatiebeveiliging en Privacy Informatiebeveiliging en privacy blijven in 2027 speerpunten binnen de organisatie van de gemeente Landsmeer. Diverse projecten en verbetertrajecten zijn gestart. Deze inspanningen dragen bij aan het versterken van de digitale weerbaarheid en het voldoen aan actuele wet- en regelgeving. Verder is de NIS2-richtlijn geïmplementeerd. Deze nieuwe Europese regelgeving heeft aanzienlijke impact op onze gemeente, onder andere door de verplichting tot intensievere beveiliging van uitbestede taken (zoals werkzaamheden door leveranciers, verbonden partijen en ketenpartners) en de noodzaak tot 24/7 monitoring van ons netwerk in het kader van cybersecurity, inclusief de meldplicht van beveiligingsincidenten. De Baseline Informatiebeveiliging Overheid (BIO) 2.0 is in 2025 bestuurlijk vastgesteld en de implementatie binnen de gemeente is gestart.

BIO2.0 vormt een belangrijk fundament voor het voldoen aan de NIS2-verplichtingen en biedt een kader voor risicobeheersing, governance en structurele verbetering van de informatiebeveiliging. 98 Openbaarheidsparagraaf In 2027 werken wij verder aan een transparante, toegankelijke en betrouwbare overheid. De Wet open overheid (Woo) vormt hierbij een belangrijk uitgangspunt. Voor de behandeling van Woo-verzoeken beschikt de gemeente over een gespecialiseerd Woo-team, bestaande uit een jurist en een medewerker informatiebeheer. Het team ondersteunt de organisatie bij de afhandeling van verzoeken, bewaakt wettelijke termijnen en draagt bij aan een zorgvuldige afweging tussen openbaarheid, privacy en informatiebeveiliging. Daarnaast zijn actieve openbaarmaking, de Archiefwet 2026 en de invoering van de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (Wmebv, voor het verbeteren van digitale communicatie met inwoners, bedrijven en maatschappelijke organisaties), onderwerpen waar wij - wettelijk verplicht - aan werken. Wij werken aan een dienstverlening die digitaal toegankelijk, gebruiksvriendelijk en betrouwbaar is, waarbij inwoners verzoeken, meldingen en aanvragen op een passende wijze digitaal kunnen indienen en volgen. We hebben in dit kader de hele website van de Gemeente Landsmeer vriendelijker en duidelijker ingericht.

In 2027 wordt het kwaliteitsmanagement voor informatiebeheer verder verankerd binnen de reguliere planning- en controlcyclus. De gemeente maakt hierbij gebruik van een kwaliteitssysteem voor informatiebeheer, waarmee periodiek inzicht wordt verkregen in de kwaliteit, volledigheid en naleving van wet- en regelgeving rondom informatiebeheer. De uitkomsten van de metingen worden jaarlijks besproken en leiden waar nodig tot verbetermaatregelen. Op deze wijze ontstaat een continue verbetercyclus. Overige ontwikkelingen Naast HR, Financiën en ICT (inclusief privacy en informatiebeveiliging) worden ook functies zoals juridische zaken, inkoop, informatiebeheer, communicatie, facilitaire zaken en gebouwenbeheer tot de overhead gerekend. Door toegenomen regeldruk en overige eisen die aan een moderne overheidsorganisatie worden gesteld neemt het aandeel overhead op de totale organisatie, zeker bij de omvang van Landsmeer, sterk toe op een begroting die toch al onder druk staat. Hoewel noodzakelijk zijn het taken waarvan inwoners en bedrijven niet direct iets merken, uiteindelijk wel indirect. Dit vraagt om een continue afweging op nut en noodzaak en het stellen van prioriteiten binnen wettelijke grenzen of misschien wel erop, dat is in het algemeen de belangrijkste uitdaging voor bedrijfsvoering in de komende jaren.

Dit maakt dat we op alle vlakken van bedrijfsvoering moeten prioriteren en soms faseren waarbij we de minimaal wettelijke eisen uiteraard in ogenschouw houden. Financiën bedrijfsvoering Via de financiële functie blijven we invulling geven aan de P&C-cyclus die de afgelopen jaren is gestabiliseerd. We zetten ons in om deze werkwijze ook in 2027 op hetzelfde niveau voort te zetten en verder te versterken. Met de start van twee nieuwe medewerkers is de bezetting van de financiële functie versterkt. Vanaf oktober 2026 ontvangt de gemeente daarnaast twee dagen per week ondersteuning van een financieel adviseur voor het fysieke domein vanuit de gemeente Purmerend. Deze inzet draagt bij aan de verdere versterking van de financiële functie en past bij het intensiveren van de ambtelijke samenwerking met Purmerend in het kader van de mogelijke fusie. Betaaltermijn Landsmeer streeft naar een score van 90% als het gaat om tijdige betalingen en richt zich op een gemiddelde betaaltermijn van <30 dagen. 2024 | 2025 | 2026 Percentage betalingen binnen 30 dagen | 80,9% | 92,2% | 92,5% Percentage betalingen >30 dagen | 19,1% | 7,1% | 7,5% Gemiddelde betaaltermijn in dagen | 27 | 17 | 16 Voor het sneller afhandelen van facturen is de afdeling financiën continu bezig om de afhandeling van de stroom aan facturen steeds beter in te richten en de processen te optimaliseren.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://landsmeer.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/6a30fa0d-777f-46f9-a160-154263368086?agendaItemId=d2516013-b96c-405f-a651-47bde2678119