01 RV/RB Natuurlijk begraven Landsmeer (Z/2025/047875 D/2025/169580)

Raadsvoorstel Portefeuillehouder:

Wethouder N. Bonenkamp

Datum B&W vergadering

6 januari 2026

Documentkenmerk:

D/2025/169580 behorende bij zaak: Z/2025/047875

Aan de raad,

Onderwerp: Natuurlijk begraven Landsmeer

Voorgesteld raadsbesluit/c.q. beslispunten 1. 2. 3.

In te stemmen met het deels inrichten van de begraafplaats Landsmeer voor natuurlijk begraven, en daarmee de wijziging van het voorlopige ontwerp. De Verordening op het beheer en het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen voor de gemeente Landsmeer 2023 in te trekken. De Verordening op het beheer en het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen voor de gemeente Landsmeer 2026 vast te stellen.

Wettelijke grondslag voor raadsbevoegdheid Artikelen 147 en 149 van de Gemeentewet

Inleiding Aanleiding Op 15 oktober 2024 (D/2024/144336) is ingestemd met het ter beschikking stellen van €150.000,- ten behoeve van de inrichting van de begraafplaats Landsmeer. De uitvoering hiervan stond gepland in het najaar van 2025. Na onderzoek en een bijeenkomst van de Landelijke Organisatie Begraafplaatsen is gebleken dat natuurlijk begraven in populariteit is toegenomen op algemene begraafplaatsen in Nederland. Om deze reden wordt voorgesteld om het voorlopige ontwerp voor de inrichting en de verordening te wijzigen waardoor een locatie voor natuurlijk begraven kan worden gerealiseerd. Kader Wet op de lijkbezorging Doelstelling/beoogd resultaat Het realiseren van natuurlijke graven met bijbehorende inrichting op de begraafplaats te Landsmeer.

Argumenten en afweging Met het beschikbaar stellen van het krediet is ingezet op een toekomstbestendige inrichting van de begraafplaats. Door een deel van de begraafplaats in te richten voor natuurlijk begraven wordt naar verwachting nog meer bijgedragen aan deze toekomstbestendigheid én daarmee het verhogen van de kostendekkendheid van de begraafplaats. Een natuurlijk begraafgedeelte kan een inrichting bieden die de begraafplaats aantrekkelijker maakt en een rustgevende en waardige plek voor nabestaanden. Een natuurlijk begraafgedeelte biedt, in tegenstelling tot het meer traditionele ontwerp waarbij beplanting de verharde paden scheidt van rijen graven met vaak stenen monumenten en diverse ornamenten, een andere beleving. Op een natuurlijk begraafgedeelte zijn geen verharde paden, en neemt de natuur de overhand. Er zijn alleen kleine natuurlijke herdenkingsschijven. Er zijn geen grafnummers, men heeft coördinaten om de rustplaats terug te vinden. Natuurlijk begraven is een ecologische keuze, waarbij de materialen die gebruikt worden, zoals een kist van onbehandeld hout of riet, of slechts een doek, geen belasting vormen voor de natuur. Uit onderzoek is gebleken dat natuurlijk begraven de laagste milieu-impact heeft van alle op dit moment toegestane lijkbezorgingsmethoden.

Een natuurlijk begraafgebied wordt primair ingericht als natuurgebied met een begraaffunctie, gericht op natuurontwikkeling en -verbetering. Een natuurlijk begraafgebied geeft een impuls aan de natuur door intensief

Pagina 1 van 4

Raadsvoorstel en kleinschalig beheer, wat leidt tot toename van biodiversiteit en aantrekkelijkheid voor plant- en diersoorten. Ook is het beter voor het bodemleven dan regulier begraven. Er is een exponentieel toenemende vraag naar alternatieve vormen van as- en lijkbestemming, zoals natuurlijk begraven. Voor het eerst sinds jaren is er een daling zichtbaar in het aantal crematies. De Landelijke Organisatie Begraafplaatsen (LOB) benadrukt de verschuiving "van hoofd naar hart" in de begraafcultuur, waarbij de keuze voor begraven vaak vanuit het hart wordt gemaakt om een plek te hebben om bij te herdenken. Een locatie ingericht voor natuurlijk begraven kan hierop inspelen door een plek van verbinding te creëren. De LOB pleit voor het omarmen van as bestemmingen en het zien van natuurlijk begraven als een kans in plaats van een bedreiging voor traditionele begraafplaatsen. De "begraafplaats van de toekomst" wordt gezien als een multifunctionele omgeving. Ook lokale uitvaartondernemers in Landsmeer herkennen en onderschrijven de groeiende vraag naar natuurlijk begraven. Wat natuurlijk begraven ook aantrekkelijk maakt is de mogelijkheid van een vrije keuze voor een eigen plek met relatief lange grafrust termijnen en geen jaarlijkse kosten voor het onderhoud.

De eenmalige kosten voor een graf op een natuurbegraafplaats liggen landelijk tussen de €3.500,- en €9.000,-, waarbij direct het onderhoud wordt afgekocht. De tarieven die Landsmeer zal gaan hanteren variëren van €982,90 voor een vlindernatuurgrafje voor een periode van 50 jaar tot €7450,10 voor een natuurlijk graf voor een periode van 100 jaar. Op dit moment is de balans van de begraafplaats negatief. Een natuurlijk begraafgedeelte heeft de potentie nieuwe inkomsten te genereren door een aantrekkelijk aanbod. Daarmee kan de begraafplaats haar kostendekkendheid verhogen.Momenteel is er een voorlopig ontwerp gemaakt die voorziet in een strooiveld en een traditionele begraafplaatsinrichting. De raad wordt gevraagd akkoord te gaan met de wijziging van dit voorlopige ontwerp naar een ontwerp met een strooiveld en natuurlijk begraven. Ook wordt de raad gevraagd de nieuwe Verordening op het beheer en gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen vast te stellen en de oude verordening in te trekken. Dit is noodzakelijk om natuurlijk begraven mogelijk te maken. De tarieven worden vastgesteld middels de Verordening op de lijkbezorgingsrechten Landsmeer 2026. De verordening op de lijkbezorgingsrechten is reeds aangepast en onderdeel van de Belastingverordeningen 2026. Tarieven voor natuurgraven zijn hieraan toegevoegd. 04 december jl.

is deze door de raad besproken, 18 december is deze verordening vastgesteld. De tarieven zijn berekend op basis van onderhoudskosten, formaat en duur van de grafrechten, de tarieven zijn marktconform. Onderhoud wordt in één keer afgekocht. De Verordening op het beheer en gebruik van de begraafplaatsen Landsmeer is aangevuld met de regels voor natuurlijk begraven. Naast de toevoeging van natuurlijk begraven zijn tevens enige terminologieën gewijzigd én de verantwoordelijkheden voor het onderhoud van graven zijn helder gespecificeerd.

Risico’s Natuurlijk begraven is niet voor iedereen interessant. Er blijven nabestaanden die juist wel behoefte hebben aan zichtbare, persoonlijke kernmerken zoals een grafmonument om de overledene te herdenken. Op de oudere delen van de begraafplaats is hiervoor nog voldoende capaciteit. Financiële aspecten De realisatie van een natuurlijk begraafgedeelte kan binnen het beschikbare krediet. In de afgelopen jaren is het aantal opzeggingen van grafrechten toegenomen. Een veelgenoemde reden hiervoor zijn de terugkerende onderhoudskosten. Voor mensen die niet vast willen zitten aan deze lasten, biedt natuurlijk begraven een aantrekkelijk alternatief. Bij natuurlijk begraven worden de onderhoudskosten in één keer afgekocht. Dit kan op korte termijn leiden tot hogere inkomsten voor de gemeente. Op de langere termijn ontstaat echter een verschuiving: afgekochte graven leveren voor langere tijd geen structurele opbrengsten op voor het onderhoud van de begraafplaats. De onderhoudslasten voor natuurlijk begraven zijn wel lager. Als blijkt dat er door de populariteit van natuurlijk begraven in enig jaar een grote overwinst ontstaat dan zal er worden gekeken of er een voorziening of egalisatiereserve kan worden ingesteld. Deze kan dan aangewend worden voor toekomstige jaren om te borgen dat er op de lange termijn geen tekort ontstaat voor bijvoorbeeld het onderhoud.

Pagina 2 van 4

Raadsvoorstel Duurzaamheid Door de realisatie van een natuur begraaf deel wordt bijgedragen aan de biodiversiteit, door de langere uitgifte termijnen wordt tevens bijgedragen aan bodemrust. Natuurlijk begraven is op dit moment de minst milieubelastende manier van begraven. Uitkomsten advies en inspraak: nvt Communicatie Na realisatie wordt een communicatiecampagne gestart om het nieuwe gedeelte en de nieuwe begraafmogelijkheden te promoten.

Bijlagen B1. Raadsvoorstel (D/2024/144336) B2. Verordening op het beheer en het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen voor de gemeente Landsmeer 2026 B3. Was-wordt lijst Verordening op het beheer en het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen voor de gemeente Landsmeer 2023-2026 B4. Impressie natuurlijk begraven en voorlopig ontwerp bijbehorende bij (D/2024/144336) U wordt uitgenodigd tot besluitvorming over te gaan. namens het college van burgemeester en wethouders van Landsmeer,

L.A. (Léon) de Lange

M. (Menno) de Haan

Burgemeester

gemeentesecretaris

Pagina 3 van 4

Raadsbesluit Portefeuillehouder:

Wethouder N. Bonenkamp

Datum raadsvergadering

<wordt ingevuld door bestuurssecretariaat/griffie>

Documentkenmerk:

D/2025/169580 behorende bij zaak: Z/2025/047875

De raad van de gemeente Landsmeer Gelezen het raadsvoorstel van het college, voorstelnummer: D/2025/169580 behorende bij zaak: Z/2025/047875 Gehoord de behandeling in de commissievergadering.

Raadsbesluit 1. 2. 3.

In te stemmen met het deels inrichten van de begraafplaats Landsmeer voor natuurlijk begraven, en daarmee de wijziging van het voorlopige ontwerp. De Verordening op het beheer en het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen voor de gemeente Landsmeer 2023 in te trekken. De Verordening op het beheer en het gebruik van de gemeentelijke begraafplaatsen voor de gemeente Landsmeer 2026 vast te stellen.

De raad van de gemeente Landsmeer,

{{esl:Signer1:Signature:size(200,50)}}

{{esl:Signer2:Signature:size(200,50)}}

C.L. (Caroline) Hageman,

L.A. (Léon) de Lange

griffier

voorzitter

Pagina 4 van 4