slotpresentatie participatie Laarbeek

INWONERSPARTICIPATIE IN LAARBEEK Toelichting bij het eindrapport Rekenkamer Laarbeek & PBLQ 12 maart 2026

Vraagstelling De centrale vraagstelling: Hoe geeft de gemeente Laarbeek in de praktijk vorm aan inwonersparticipatiebeleid, waarbij het vooral gaat om het betrekken van inwoners bij de ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van gemeentelijk beleid, en het aansluiten van de gemeente bij initiatieven van inwoners? Wat zijn daar de resultaten van, en wat kan daarvan geleerd worden? Uitgewerkt in vijf deelvragen: 1. Beleid: Wat is het beleidskader voor

inwonersparticipatie? Zowel t.a.v. burgerparticipatie als overheidsparticipatie?

2. Uitvoering: Hoe is de uitvoering van

inwonersparticipatie in de praktijk?

3. Opvattingen inwoners: Hoe tevreden zijn inwoners en

gemeente met burger- en overheidsparticipatie?

4. Positie gemeenteraad: Hoe wordt de raad betrokken

en hoe vindt kaderstelling plaats?

5. Lessen van elders: Wat zijn de lessen die van elders

geleerd kunnen worden?

Toelichting bij het eindrapport – inwonersparticipatie in Laarbeek

2

Activiteiten

Fase

Onderzoeksaanpak Fase 2: Verkenning praktijk

Fase 1: Verkenning beleid m.b.t. participatie • Documentstudie • Interviews met sleutelfiguren van de gemeente

• Vragenlijst voor participanten • Interviews met ambtelijk betrokkenen • Interviews met participanten

Fase 3: Raadsbijeenkomst

• Discussiebijeenkomst met raadsleden aan de hand van een (fictieve) casus

Projecten: 1. Adviesraad voor beleid sociaal domein 2. Herstraten en bomen vervangen wijk Opstal 3. Ontmoetingscentrum Beek en Donk 4. Uitbreiding winkelplein in Beek en Donk (Piet van Thielplein) 5. Verkeersveiligheid i.s.m. dorpsraden

Toelichting bij het eindrapport – inwonersparticipatie in Laarbeek

3

Bevindingen

Beleid met betrekking tot participatie

Uitvoering

Er is in Laarbeek geen sprake van een algemeen beleidskader voor participatie. Wel is er het nodige vastgelegd over participatie in het kader van de Omgevingswet. Dit beleid wordt geacht toepasbaar te zijn voor de hele organisatie.

Over de uitvoering van participatie is weinig vastgelegd. Mede in combinatie met het gegeven dat het beleid niet duidelijk is vastgelegd, geniet het in de organisatie geen brede bekendheid. Dit leidt er toe dat medewerkers veel ruimte hebben om naar inzicht invulling te geven aan de uitvoering van het beleid.

Opvattingen inwoners

Positie van de raad

Zowel in een brede inventarisatie onder deelnemers aan participatietrajecten als in aanvullende gesprekken met deelnemers en bestuursleden van dorps- en adviesraden blijkt dat de tevredenheid varieert. Er zijn zowel positieve als minder positieve ervaringen.

De raad in Laarbeek heeft belangstelling voor participatie en ook opvattingen over de inrichting daarvan. Toch is de raad weinig betrokken bij het beleid. Na vaststelling van het participatiebeleid in het kader van de Omgevingswet heeft geen verdere kaderstelling plaatsgevonden.

Toelichting bij het eindrapport – inwonersparticipatie in Laarbeek

4

Slotconclusie •

Binnen de organisatie van Laarbeek is er (te) weinig structurele aandacht voor de (door)ontwikkeling van het participatiebeleid en het stimuleren van een cultuur waarin de medewerkers het belang van het betrekken van inwoners bij het gemeentelijk beleid onderschrijven en stimuleren.

•

In de uitvoeringspraktijk blijken er verschillende tekortkomingen. Er is nauwelijks sprake van een proces van leren en verbeteren.

•

Ook wordt de raad nog te weinig actief betrokken bij de inrichting, uitvoering en doorontwikkeling van het beleid.

Toelichting bij het eindrapport – inwonersparticipatie in Laarbeek

5

Aanbevelingen (1/2) Gemeenteraad en college van B&W

Breder beleidskader Aanbeveling 1

Stel een algemene participatienota en participatieverordening vast waarin uitgangspunten, rollen en verantwoordelijkheden helder zijn vastgelegd.

Aanbeveling 2

Toon inwoners belangstelling voor hun participatie en laat zien hoe hun inbreng is verwerkt in de besluitvorming.

Gemeenteraad Actievere rol van de raad

Aanbeveling 3

Stel als raad vooraf de participatiespelregels vast bij elk raadsbesluit waarvoor jullie bevoegd gezag zijn, en maak hierover duidelijke afspraken met het college van B&W.

Aanbeveling 4

Stimuleer actieve raadsbetrokkenheid gedurende het hele proces en vraag het college om structureel informatie te verstrekken over lopende participatieprojecten.

Aanbeveling 5

Organiseer minimaal één keer per raadsperiode een conferentie waarin raad, college en partners gezamenlijk reflecteren op participatie.

Toelichting bij het eindrapport – inwonersparticipatie in Laarbeek

6

Aanbevelingen (2/2) College van B&W Sterkere organisatorische basis Aanbeveling 6

Breng de projectgroep participatie en participatieambassadeurs op sterkte en maak trainingen zoals Factor C onderdeel van professionalisering.

Leren en verbeteren

Aanbeveling 7

Richt een standaard evaluatieprocedure in voor alle participatietrajecten en bespreek de gebundelde resultaten periodiek in college en raad.

Investeren in gemeenschapskracht Aanbeveling 8

Communiceer vooraf bij ieder participatietraject duidelijk over de speelruimte en de rol van de deelnemers (verwachtingsmanagement).

Aanbeveling 9

Leg in raadsvoorstellen en richting inwoners systematisch vast hoe participatie heeft plaatsgevonden en wat ermee is gedaan, inclusief terugkoppeling.

Investeren in gemeenschapskracht Aanbeveling 10

Betrek dorps- en adviesraden actiever en structureler bij beleid en ondersteun hen daarbij.

Aanbeveling 11

Ontwikkel nieuwe vormen van jongerenparticipatie en besteed meer aandacht aan moeilijk bereikbare groepen.

Toelichting bij het eindrapport – inwonersparticipatie in Laarbeek

7