RIB Openen van een tijdelijke gemeentelijke opvanglocatie voor asielzoekers

Zaaknummer:

30834-2025

Documentnummer:

30834-2025:277993

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Resumé tijdelijke opvang en huisvesting urgente doelgroepen Datum 09-09-2025

Toelichting Het college geeft uw gemeenteraad met deze resume een update en doorkijk over de tijdelijke opvang en huisvesting van ontheemden uit Oekraïne, asielzoekers en statushouders. 1. Opvang van ontheemden uit Oekraïne Op 11 februari 2025 informeerde het college uw gemeenteraad met raadsinformatiebrief 27912-2024:564890 over de opvang van ontheemden uit Oekraïne in de gemeente Laarbeek. De inspanningsverplichting bleef in de tussenliggende periode onveranderd. Dat betekent dat de gemeente Laarbeek een inspanningsverplichting heeft van 125 gemeentelijke opvangplekken op basis van 109.000 gemeentelijke opvangplekken landelijk. Op dit moment biedt onze gemeente 154 gemeentelijke opvangplekken verdeeld over vijf Locatie

Aantal opvangplekken

Peeldijk 14 Aarle-Rixtel

5

Peeldijk 16 Aarle-Rixtel

12

Missieklooster Heilig Bloed

59

Parochiewoning Mariahout

10

Brukelum (incl. units)

68

opvanglocaties. De gemeente voldoet daarmee met 123% aan haar inspanningsverplichting.

Doorkijk Op 15 juli 2025 stemden de Raad van de Europese Unie in met verlenging van de Richtlijn Tijdelijke Bescherming (RTB) tot maart 2027. Dat betekent dat de gemeente tot in ieder geval maart 2027 ook financiering ontvangt. Het college is voornemens om de huidige opvanglocaties tot maart 2027 te verlengen. Het college vindt dat zij op dit onderwerp vooralsnog voldoende inspanningen levert en breidt, zolang zij voldoet aan haar inspanningsverplichting, het aantal opvangplekken voor ontheemden uit Oekraïne niet uit. Langetermijnbeleid: terugkeer en verblijf Vluchtelingen uit Oekraïne hebben nog minstens tot en met 4 maart 2027 bescherming. Het

kabinet werkt aan plannen om vluchtelingen die terug willen te ondersteunen bij een duurzame terugkeer wanneer dat kan. Naast een vrijwillig terugkeerprogramma werkt het kabinet een nationaal alternatief uit voor vluchtelingen die langer in Nederland blijven, gezien de terugkeer niet meteen zal kunnen. Bij dit nationaal alternatief wordt gedacht aan een vergunning voor bepaalde tijd. Hiermee kan Nederland ervoor zorgen dat vluchtelingen zolang zij hier zijn maximaal kunnen meedoen in de Nederlandse samenleving en zo kunnen bijdragen aan de economie. Ook moet met het nationaal alternatief worden voorkomen dat de migratieketen verder wordt belast. Het nationaal alternatief en het terugkeerprogramma worden de komende periode verder uitgewerkt. Het college houdt uw gemeenteraad op de hoogte over dit terugkeerprogramma en de lokale situatie.

2. Spreidingwet / Tijdelijke Gemeentelijke Opvanglocatie Pater Becanusstraat 100a Op 11 februari 2025 besloot het college tot het openen van een tijdelijke gemeentelijke opvanglocatielocatie (TGO) aan de Pater Becanusstraat 100a te Beek en Donk voor de opvang van maximaal 90 asielzoekers van eind maart 2025 tot uiterlijk 1 februari 2026. Tijdens de raadsbeslaging op 6 februari 2025 sprak het college met uw gemeenteraad af om uw gemeenteraad nader te informeren over het verloop van de inwonersbijeenkomsten, de planning en samenstelling van de bewonersgroep. 1. Samenstelling bewonersgroep Op dit moment verblijven er op de opvanglocatie 85 bewoners. Op korte termijn stroomt er een gezin van 5 personen in. Daarmee zit de locatie vol. De locatie heeft daarmee geen ‘grijze’ bedden. In bijlage 1 treft uw gemeenteraad meer informatie over de samenstelling van de bewonersgroep. 2. Veiligheid en overlast Locatiemanagement en beveiliging staan in goed contact met de omwonenden. Gemeente en politie ontvingen tot op heden geen overlastmeldingen. Er vonden er op de locatie geen veiligheidsincidenten plaats. 3. Onderwijs Alle 14 minderjarige bewoners genieten onderwijs. De bewoners in de basisschoolleeftijd krijgen (taal)onderwijs in de gemeente Laarbeek. Zij gaan lopend of met de fiets naar school toe.

De leerlingen in de middelbare schoolleeftijd gaan naar het Jan van Brabant College te Helmond en het Summa College te Eindhoven. Zij maken gebruik van het openbaar vervoer of van fietsen die de locatie gedoneerd kreeg. Hiermee sluit de gemeente aan bij de richtlijnen van het Centraal Orgaan opvang Asielzoekers (COA). De locatie maakt geen gebruik van leerlingenvervoer. 4. Vrijwilligerswerk en dagbesteding De locatie krijgt veel steun vanuit het maatschappelijk middenveld en vrijwilligers. Zo

kunnen de bewoners sporten, mogen bewoners die taallessen volgen gebruik maken van de bibliotheek en ondersteunen de bewoners onze eigen inwoners. Zo knapten zij in de zomervakantie een tuin op van een oudere inwoner en ruimen zij regelmatig zwerfvuil in de gemeente op. Op dit moment wordt de locatie structureel ondersteund door 20 vrijwilligers. 5. (Zelf)werkzaamheid Het college vindt het belangrijk dat onze tijdelijke bewoners geactiveerd worden en blijven en dat de locatie huiselijk leven stimuleert. Zo maken de asielzoekers vanaf dag 1 zelf schoon en koken zij zelf. Omdat een deel van de asielzoekers nog niet over een Burgerservicenummer beschikt en/of de ouders zorg hebben voor een of meerdere minderjarige kinderen is het niet direct mogelijk om alle tijdelijke bewoners toe te leiden naar betaald werk. Op dit moment werken er 14 bewoners bij lokale en regionale ondernemers. Om onze tijdelijke bewoners die nog niet mogen werken toch te activeren, dragen de bewoners bij aan de taken die uitgevoerd moeten worden op de opvanglocatie. Denk aan het schoonmaken van de gezamenlijke ruimten, het groenonderhoud (incl. moestuin), onderhoud van het pand, het repareren van fietsen et cetera. De asielzoekers krijgen hiervoor een bijdrage van in totaal niet meer dan €18,- per week, indien bewoners 36 uur ondersteuning bieden.

Hierdoor kan de gemeente de kosten van de opvanglocatie beperken en krijgen de asielzoekers structuur in hun dagelijkse leven op een opvanglocatie. Op dit moment ontvangen 14 bewoners een zelfwerkzaamheidvergoeding. 6. Financiën De opvanglocatie kent geen financiële consequentie voor de gemeente en blijft daarmee binnen de kaders zoals door uw gemeenteraad meegegeven. 7. Open dag Op 27 september 2025 (burendag) organiseert de locatie weer een open dag, gericht op kennismaking en verbinding. De gemeente sluit hiermee aan bij Burendag en ‘Open AZC-dag’. Tijdens Burendag worden activiteiten georganiseerd om ontmoeting en verbinding te stimuleren: ▪

Breien van onderzetters en kleine geschenken door bewoners;

▪

Bereiding van gerechten uit het land van herkomst van bewoners;

▪

Sportieve activiteit op de locatie;

▪

Kinderen kunnen deelnemen aan een weerbaarheidsactiviteit en gebruik maken van een springkussen;

▪

Rondleiding voor inwoners van Beek en Donk op de locatie (m.u.v. bewoonde wooneenheden)

8. Herverdeling opvangplekken en noodoproep COA Op 20 december 2024 stelde de minister van asiel & migratie het verdeelbesluit vast. Tegen dit verdeelbesluit maakte enkele gemeenten bezwaar. Voornamelijk omdat zij (sub)regionaal voldeden aan het gevraagde aantal opvangplaatsen zoals opgenomen in

het verdeelbesluit. Door de herverdeling van het aantal opvangplekken stijgt de wettelijke verplichting van onze gemeente van 64 opvangplekken naar 80 opvangplekken. Voornoemde verhoging werd voorzien en valt binnen de 90 opvangplekken die het college reeds beschikbaar stelde aan de Pater Becanusstraat 100a. Bij brief van 31 juli 2025 en kenmerk 6606626 werd het college in de gelegenheid gesteld om een zienswijze in te dienen tegen het geactualiseerde verdeelbesluit. Het college maakt geen gebruik van de mogelijkheid om een zienswijze in te dienen tegen de herverdeling. Noodoproep COA Op 14 juli 2025 deed het COA een noodoproep omdat het COA er niet zeker van is dat er vanaf eind juli voldoende opvangplekken zijn. Dit tekort aan opvangplekken komt niet door een hogere instroom (die is lager dan voorgaande jaren), maar door een lagere uitstroom van vergunninghouders en het minder vlot kunnen openen van duurzame(re) opvanglocaties. Omdat de gemeente reeds voldoet aan de Spreidingswet reageerde het college negatief op de oproep. Het COA verwacht dat er in oktober van dit jaar een acute noodsituatie ontstaat.

3. Huisvestingtaakstelling vergunninghouders Ieder half jaar legt de provincie ons een taakstelling op om een aantal vergunninghouders te huisvesten. Toezichtoordeel 1ste helft 2025 De taakstelling voor het eerste halfjaar van 2025 bedroeg 19 vergunninghouders. De gemeente behaalde dit aantal, vanwege vertraging in het overnemen van een groot gezin van een buurgemeente, nét een maand later dan de peildatum. Op 1 augustus huisvestte de gemeente 23 vergunninghouders.

Taakstelling 1ste

Achterstand /

Totale

halfjaar 2025

voorsprong

taakstelling 1

ste

Realisatie per 1

Realisatie per 1

juli 2025

augustus 2025

13

23

halfjaar 2025 19

n.v.t.

19

Op basis van de criteria uit de Uitvoeringsagenda IBT gaf de provincie onze gemeente het oordeel ‘voldoet gedeeltelijk’. De brief van de provincie treft uw raad aan als bijlage 4.

Taakstelling 2de helft 2025 De taakstelling voor het tweede halfjaar van 2025 is vastgesteld op 17 vergunninghouders. Dat betekent dat de gemeente in de periode van 1 augustus 2025 tot 1 januari nog 13 vergunninghouders moet huisvesten. Het college verwacht dat zij deze taakstelling vóór 1

januari 2026 behaald binnen de bestaande afspraken met WOCOM en de LEV-groep.

Bijlagen 1. Samenstelling bewonersgroep 2. Verzoek om zienswijze d.d. 31-07-2025 en kenmerk 6606626 3. Noodoproep COA d.d. 14-07-2025 en kenmerk CDR – 1238368 4. Toezichtoordeel taakstelling 1ste helft 2025 d.d. 20 augustus 2025 en kenmerk C2339455/6174801

Hoogachtend, het college van burgemeester en wethouders, gemeentesecretaris van Laarbeek,

de burgemeester van Laarbeek,

J.W.M. van de Ven

L.A.G.P. van der Aa