Presentatie natuurmonitoring commissie RD 2022.pptx

Natuurmonitoring Resultaten 2021

Presentatie commissie RD 18 mei 2022

Sturen op resultaat / aanpak §

Inzicht krijgen in de natuurwaarden in Laarbeek (nulmeting) en de veranderingen daarin in de loop van de tijd (monitoring).

§

Meten effecten van ons beleid en kunnen sturen op resultaat.

§

De monitoringsmethodes moeten goed, duidelijk en consequent zijn. Geen appels met peren vergelijken en dan conclusies trekken.

§

Sinds 2010 monitoren op diverse soorten planten en dieren om 10 verschillende doelen te meten.

10 doelstellingen monitoren §

In het Natuurnetwerk Brabant (voorheen EHS): - natuurontwikkeling beken en beekdalen. - in stand houden bijzondere natuurwaarden/natuurgebieden. - natuurherstel in vennen.

§

Buiten het Natuurnetwerk Brabant (voorheen EHS): - toename natuurwaarden in agrarisch gebied. - stimuleren natuurwaarden in poelen en stilstaande wateren. - toename natuurwaarden bebouwde kom.

§

Groen- en natuurbeheer gemeente: - toename natuurwaarden van ecologische bermen. - toename natuurwaarden van zandwegen. - toename natuurwaarden van bossen en bosranden. - toename natuurwaarden in gemeentelijke natuurgebiedjes.

§

Goed (3-4)  Redelijk (2-3)  Matig (1-2)  Slecht (0-1)

De resultaten (achteruitgang)

Duiding achteruitgang Beken: • Verdroging in droge zomers, geringe variatie in stroomsnelheid en te weinig landschapselementen. • Waterkwaliteit (vermesting, toxische effecten)  KRW.

• Beekherstelprojecten belangrijk! Agrarisch gebied: • Alle gemonitorde soorten laten dalende trend zien. • Boerenlandvogels blijft stabiel op slecht-matig. • Intensiteit landbouw op gespannen voet met natuurwaarden, ondanks aanleg/beheer landschapselementen. Bebouwde kom: • Score bepaald door alleen vogels, effect biodiversiteitsverhogende maatregelen (nog) niet gemeten.

De resultaten (vooruitgang)

Duiding vooruitgang • •

Dit zijn de enige twee doelen die nu hoger scoren dan beide eerdere metingen. Hier is sprake van een positieve trend.

Poelen en stilstaande wateren: Algemene soorten komen volop voor, zeldzamere soorten incidenteel. • Belangrijk om beheer te continueren en toe te spitsen op bijzondere soorten. Bermen: • Aantal slecht scorende bermen verminderd, maar aantal goed scorende bermen groeit nog niet. Wel positieve ontwikkeling.

•

•

Belangrijk om het verschralingsbeheer te continueren.

De resultaten (omgebogen trend)

Duiding omgebogen trend • •

Toevoeging SNL-monitoring trekt scores vanaf 2e periode omlaag (reset). Er is geen sprake van een reële natuurwaardedaling, de trend is positief. Scores sterk gebaseerd op vlinders, zomers waren gunstig voor vlinders.

Bijzondere natuurgebieden: • Betreft: Moorselen, Ruweeuwsels en De Biezen. • Ruweeuwsels en De Biezen ontwikkelen positief. Moorselen zorgelijk door verdroging, stikstofdepositie en geïsoleerde ligging. Hydrologie op orde brengen en intensiever gefaseerd maaibeheer. Vennen: • SNL-monitoring trekt score omlaag, ondanks voorkomen bijzondere soorten: levendbarende hagedis, nachtzwaluw. • Vossenbergven nog te ‘nieuw’ voor goede natuurscore. • Vennen kwetsbaar voor verdroging en luchtverontreiniging. • Kleinschalig en gefaseerd onderhoud belangrijk! Bossen: • Aandacht voor bosrandontwikkeling nodig.

De resultaten (geen stabiliteit)

Duiding geen stabiliteit • •

Doelen die na dalende trend weer stijgen. Zandwegen en nieuwe natuurgebieden zijn erg kwetsbaar en erg gevoelig voor beheerfouten en omgevingsinvloeden.

Zandwegen: • Daling na oorspronkelijk stijging als gevolg van te rigoureus schaven, minder akkerranden en droge zomers. Aantal vlinders gehalveerd. • Boerenlandvogels blijft stabiel op net redelijk. Aantal soorten licht gestegen, aantal vogels structureel afgenomen. • Belangrijk om gefaseerd te blijven maaien en ook schaven gefaseerd uit te voeren (niet alles tegelijk). • Akkerranden tegen zandpaden hebben flinke meerwaarde. Nieuwe natuurgebieden: • Achteruitgang in planten, vlinders en vogels. Desondanks redelijk. • Sterke invloed uit de omgeving door geringe omvang.

Algemene conclusies • • • • •

Wisselend beeld met scores tussen ‘matig’ en ‘redelijk’. Nergens geldt de score ‘goed’. Met name de natuurwaarden in beken, het agrarisch gebied en de bebouwde kom lopen achteruit. Maatregelen en gericht beheer werpen vruchten af (poelen, bermen, bossen, vennen, natuurgebiedjes). Alles is erg kwetsbaar, er hoeft maar iets te gebeuren of fout te gaan en score gaat meteen omlaag. Huidige agrarische bedrijfsvoering heeft, ondanks lokale positieve ontwikkelingen, als geheel nog een te sterk negatief effect op de natuurwaarden.

Aanbevelingen • • • • •

Verminderen intensiteit landbouw, meer natuurinclusief met meer ruimte voor landschapselementen, akkerranden, enz. Beter vasthouden van water en beekherstel. Meer natuurinclusief bouwen, plaatsen nestkasten en geven van voorlichting. Gericht beheer blijven uitvoeren, waar nodig kleinschalig en gefaseerd. In de Moorselen beheer intensiveren en oorzaken van vermesting en verdroging aanpakken.

•

Verbeteren natuurwaarden bebouwde kom  relatie met herziening groenbeleid/-beheer.

•

Aandacht voor gemotiveerd houden vrijwilligers.

Beheerovereenkomst Bosgroep • • •

Vorige zesjarige beheerovereenkomst met de Bosgroep liep af, keuzemoment voor verlenging. Alle beheerplannen geactualiseerd en aangevuld met nieuw aangelegde bos en natuur. In Mariahouts bos meer omvorming naar natuurbos;  beter tegen klimaatverandering en verzuring.  invulling gegeven aan EVZ aan de zuidrand.

•

Beter afwegingskader voor recreatieve ontwikkelingen.

Wat regelt de beheerovereenkomst? • • • • • •

De verantwoordelijkheden van gemeente en Bosgroep. Welk onderhoud wordt waar gedaan en het kwaliteitsniveau. Inzet vrijwilligers. Aanbestedingen conform gemeentelijk aanbestedingsbeleid. Bosgroep gemachtigd om subsidies aan te vragen. De kosten en inzet van de beheerreserve.

Voordelen beheerovereenkomst • • • • •

Continuïteit voor de langere termijn. Specialistische kennis binnen handbereik en op afroep beschikbaar. Door bundeling van werkzaamheden kunnen we goedkoper werken. De gemeente blijft altijd “baas in eigen bos”, koers kan altijd bijgesteld worden. De gemeente blijft altijd baas over eventuele exploitatieoverschotten.

Einde presentatie