PNL Beantwoording vragen m.b.t. het gescheiden inzamelen van PMD
Tekst van het document
datum: 30 oktober 2026 zaaknummer: 43166-2026 kenmerk: 43166-2026:827615 onderwerp: Vragen raadsleden bijlage(n): Beste fractie PNL, Fractie PNL De fractie PNL heeft technische vragen gesteld over de wijze waarop plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankkartons, hierna PMD, in Laarbeek worden ingezameld. PNL vraagt of nascheiding niet beter is dan bronscheiding? De volgende voordelen benoemd: lagere inzamelkosten, minder inzamelrondes, schoner materiaal, lagere lasten voor inwoners en een lagere werkdruk bij Blink. Het college heeft de vragen voorgelegd aan Blink. Op basis van de ontvangen informatie en het advies van Blink beantwoorden wij de vragen als volgt: 1. Is het in de huidige tijd niet verstandiger om PMD niet meer gescheiden in te zamelen, maar achteraf te laten nascheiden? Bij bronscheiding houden inwoners het PMD thuis apart en wordt deze afvalstroom afzonderlijk ingezameld. Bij nascheiding wordt het PMD samen met het restafval ingezameld en vervolgens in een installatie zoveel mogelijk uit het restafval gehaald. Beide systemen hebben voor- en nadelen. De keuze hangt onder andere af van de stedelijkheid van een gemeente, de beschikbare ruimte bij woningen, de kwaliteit van het ingezamelde materiaal, de kosten van inzameling, transport en verwerking en de vergoeding voor het ingezamelde materiaal.
Nascheiding wordt vooral toegepast in sterk stedelijke gebieden waar inwoners weinig ruimte hebben om verschillende afvalstromen afzonderlijk te bewaren. In Laarbeek speelt dit probleem veel minder. Laarbeek is een relatief landelijke gemeente en de meeste inwoners hebben voldoende mogelijkheden om PMD afzonderlijk te bewaren en aan te bieden. Bovendien zijn inwoners gewend aan het huidige systeem van bronscheiding. Ook de beschikbaarheid van nascheidingsinstallaties speelt een rol. Volgens Blink is in Nederland slechts een beperkt aantal installaties beschikbaar waar PMD uit restafval kan worden gehaald. Deze installaties bevinden zich voornamelijk in Noord-Holland, Drenthe en Friesland. Het afval moet daardoor over grotere afstanden worden vervoerd, wat extra transportbewegingen en kosten met zich meebrengt. Daarnaast betekent nascheiding niet automatisch dat het afgescheiden PMD schoner of beter recyclebaar is. PMD dat zich tussen het restafval bevindt, komt in aanraking met voedselresten, vocht en ander huishoudelijk afval. Hierdoor kan het materiaal sterker vervuild raken en kan aanvullende reiniging nodig zijn. Voor Laarbeek is op dit moment niet aangetoond dat nascheiding een betere oplossing is dan de bestaande gescheiden inzameling. 2.
Kan nascheiding leiden tot financiële besparingen, lagere lasten voor inwoners, schoner materiaal en minder werkdruk bij Blink? Op basis van de huidige informatie kan niet worden geconcludeerd dat nascheiding voor Laarbeek financieel voordeliger is of automatisch leidt tot lagere lasten voor inwoners. Wanneer PMD niet meer afzonderlijk wordt ingezameld, vervalt weliswaar een aparte inzamelstroom, maar de totale hoeveelheid afval blijft gelijk. Het afval moet nog steeds worden ingezameld, vervoerd en verwerkt. Wanneer PMD bij het restafval wordt gevoegd, neemt bovendien het volume van die afvalstroom toe. Dit kan gevolgen hebben voor de benodigde inzamelcapaciteit, het aantal transportbewegingen, of de opslagcapaciteit bij de inwoners. Daar komen de kosten van het nascheidingsproces en het transport naar een beschikbare installatie nog bij. Verder geeft Blink aan dat de vergoeding voor nagescheiden PMD beperkter is dan de vergoeding voor PMD dat via bronscheiding wordt ingezameld. Sinds 2026 gelden nieuwe afspraken met Verpact waarbij de vergoeding voor brongescheiden PMD afhankelijk is van het behaalde scheidingspercentage. Deze wordt vastgesteld met 10 sorteerproeven van het ingezamelde PMD per jaar per gemeente. Omdat 2026 het eerste jaar is waarin met deze afspraken wordt gewerkt, zijn de financiële en praktische gevolgen nog niet volledig inzichtelijk.
Blink is voornemens in 2027 de resultaten over 2026 te analyseren. Daarbij wordt, op basis van de behaalde resultaten, bekeken in hoeverre de financiële gevolgen van bron- en nascheiding op een goede manier met elkaar kunnen worden vergeleken. Daarnaast wordt door Blink ook gewezen op een mogelijk effect op het scheidingsgedrag van inwoners. Wanneer PMD niet meer gescheiden hoeft te worden, kan de indruk ontstaan dat afval scheiden minder noodzakelijk is. Daardoor bestaat volgens Blink het risico dat ook papier, glas en textiel vaker in het restafval terechtkomen. Dit kan leiden tot meer restafval en minder herbruikbare grondstoffen. Het is dus van belang een integrale afweging te maken voor de gehele afvalinzameling en niet naar één afvalstroom te kijken. 3. Zijn er redenen waarom deze manier van afvalinzameling en nascheiding in Laarbeek niet mogelijk is? Nascheiding is technisch niet onmogelijk. Het is vooral de vraag of nascheiding voor Laarbeek een betere keuze is dan het huidige systeem van bronscheiding.
Bij deze beoordeling spelen de volgende overwegingen een rol: • Inwoners van Laarbeek hebben over het algemeen voldoende mogelijkheden om PMD afzonderlijk aan te bieden; • De gescheiden inzameling van PMD is bij inwoners bekend en ingeburgerd; • In Nederland is slechts een beperkt aantal nascheidingsinstallaties beschikbaar waardoor het gebruik van deze installaties kan leiden tot grote transportafstanden en extra kosten; • PMD dat uit restafval wordt gehaald, kan sterker vervuild zijn; • Een financieel voordeel van nascheiding is voor Laarbeek niet aangetoond; • Een wijziging van het systeem kan gevolgen hebben voor het scheidingsgedrag bij andere afvalstromen; • De gevolgen van de nieuwe afspraken met Verpact moeten nog nader worden beoordeeld. Blink geeft aan dit in 2027 te willen analyseren. Op dit moment is er nog geen overtuigend argument om het huidige systeem van bronscheiding los te laten. Conclusie Op basis van de huidige inzichten en het advies van Blink is er nog geen reden om huidige werkwijze met bronscheiding te wijzigen. Mocht de door Blink aangekondigde analyse van de resultaten over 2026 of de behaalde resultaten met nascheiding, bijvoorbeeld door de gemeente Eindhoven, daartoe aanleiding geven zal een heroverweging plaatsvinden.
Tot die tijd blijft het college samen met Blink inzetten op het verbeteren van de kwaliteit van het afzonderlijk ingezamelde PMD en op duidelijke informatie aan inwoners over wat wel en niet bij het PMD hoort. Wij vertrouwen erop uw vragen hiermee voldoende te hebben beantwoord. Het college van burgemeester en wethouders, gemeentesecretaris burgemeester J.W.M. van de Ven L.A.G.P. van der Aa