P04405_Actualisatie DPO en beoordeling centrumplannen Lieshout_20210603.pdf

donderdag 3 juni 2021

Vergelijkbaar landelijk vijfjaarsgemiddelde (€) Verschil ten opzichte van gemiddelde (%) Verschil ten opzichte van huidige situatie

permarkten geen moderne omvang, terwijl het supermarktaanbod in de omliggende gemeenten redelijk uitgebreid en onderscheidend is en daardoor ook consumenten uit Laarbeek zal trekken. Hierbij kan worden gedacht aan Albert Heijn XL en Jumbo Foodmarkt vanwege hun uniciteit, maar ook een formule als Lidl die in Laarbeek niet aanwezig is. In beperkte mate zijn ook bestedingen afkomstig uit omliggende gemeenten, zoals uit de kern Boerdonk, maar ook uit Helmond-Noord, Gerwen en Breugel. Tevens wordt rekening gehouden met toeristische toevloeiing, mede gelet op de aanwezigheid van de Bavaria Brouwerij in Lieshout. Daarnaast worden er bestedingen gedaan door consumenten die in Laarbeek werkzaam zijn, maar elders woonachtig (snelle boodschap tijdens of na het werk). Een toevloeiing van circa 15% wordt reëel geacht. Met andere woorden, circa 15% van

15%

15%

8,2 à 8,7

8,7 à 9,2

54,6 à 58,0

57,9 à 61,3

8.102

8.504

6.750 à 7.175

6.825 à 7.225

7.564

7.564

-11 à -5%

-10 à -4%

n.v.t

Ca. +1%

de bestedingen die terecht komen bij dagelijkse winkels in de gemeente Laarbeek, is afkomstig van buiten de gemeente. Voor de toekomstige situatie wordt een binding van 85 à 90% haalbaar geacht. Daarbij wordt onder meer rekening gehouden met versterking van het dagelijks aanbod, waaronder de modernisering van de supermarkt in Lieshout. Bovendien zijn consumenten voor dagelijkse boodschappen in toenemende mate lokaal georiënteerd (bij voorkeur zo dicht mogelijk bij de woonomgeving). De coronacrisis heeft deze ontwikkeling alleen maar versterkt. De toevloeiing wordt in relatieve zin gelijk gehouden. Aangezien dit een aandeel van de totale bestedingen betreft neemt de toevloeiing in absolute zin wel beperkt toe.

18

Advies Actualisatie DPO en beoordeling centrumplannen

Economisch functioneren en marktruimte  In de huidige situatie functioneert het dagelijks aanbod indicatief iets beneden het landelijk vijfjaarsgemiddelde. het verschil is echter redelijk beperkt en aanvaardbaar. Zeker in kleinere landelijke gemeenten is het dagelijks aanbod doorgaans in staat om stabiel beneden het landelijk gemiddelde te kunnen functioneren, onder meer als gevolg van lagere exploitatielasten. In de context van Laarbeek kan een afwijking tot circa 15% als aanvaardbaar worden beschouwd. De huidige situatie dient vooral te worden beschouwd als evenwichtssituatie.  De komende jaren neemt het inwonertal in het primaire verzorgingsgebied licht af, maar wel wordt rekening gehouden met een toename van de binding (onder meer door versterking van het aanbod, wijzigend consumentengedrag, maar ook als gevolg van de Coronacrisis). Het indicatieve economisch functioneren van dagelijkse winkels, inclusief de beoogde uitbreiding van Jumbo, ligt in de toekomstige situatie nog altijd beneden het landelijk gemiddelde. Afhankelijk van de daadwerkelijk gerealiseerde binding is de afwijking 4% tot 10%.  Eventuele andere ontwikkelingen binnen het dagelijks aanbod in Laarbeek zijn niet bekend en dus niet in de som meegenomen. Zodoende wordt wel het zuivere effect van de beoogde supermarktuitbreiding in Lieshout inzichtelijk.

Toekomstige uitbreiding van dagelijks aanbod heeft effect op het economisch functioneren van het dagelijks aanbod in de gemeente.  Ten opzichte van de huidige uitgangssituatie, neemt het economisch functioneren naar verwachting licht toe. Dit biedt mogelijkheden voor toekomstige uitbreiding van dagelijkse winkels, c.q. supermarkten. Vanzelfsprekend dient dit te worden bezien in het licht van de dagelijkse aanbodstructuur op dat moment.  Kwantitatief bestaat geen aanleiding om het dagelijkse aanbod uit te breiden, maar een beperkte uitbreiding kan

donderdag 3 juni 2021

te verantwoorden zijn indien dit een kwalitatieve versterking van de consumentenverzorging en/of detailhandelsstructuur en leefbaarheid oplevert. Kwalitatieve behoefte en effecten Kwalitatieve behoefte vanuit consumentenverzorging In kwalitatieve zin is de beoogde uitbreiding en modernisering van Jumbo in Lieshout een positieve ontwikkeling voor de consumentenverzorging.  De beoogde ontwikkeling resulteert in een moderne supermarkt in Lieshout, die uitstekend invulling geeft aan de hedendaagse consumentenbehoefte (uitgebreider assortiment, ruimere opzet, etc.). Consumenten in Lieshout krijgen hiermee de beschikking over een aantrekkelijke toekomstbestendige supermarkt.  De ontwikkeling draagt bovendien bij aan de toekomstbestendigheid van het centrum van Lieshout. Supermarkten zijn in wijk- en buurtcentra de voornaamste publiekstrekkers, zo ook in Lieshout. De relevantie van een stevige toekomstbestendige supermarkt neemt hier alleen maar toe. Een stevige supermarkt is een belangrijke voorwaarde om bezoekers te blijven trekken en biedt tevens perspectief om andere (bestaande) voorzieningen zo veel mogelijk in stand te houden.  Vanuit beleidsmatig oogpunt is specifiek in Lieshout versterking van het supermarktaanbod gewenst. Een stevige en moderne supermarkt wordt van belang geacht voor de leefbaarheid in de kern Lieshout.

 Plan A heeft ten opzichte van Plan B een positief effect op de centrumstructuur, namelijk concentratie van voorzieningen rondom een stevige publiekstrekker.  Het positieve effect van Plan B is minder mobiliteit / autoverkeer rondom het dorpshart. Hierdoor is mogelijk sprake van minder overlast voor bewoners.

Kwaliteit boven kwantiteit De kwantitatieve berekening van het economisch functioneren is gebaseerd op meerdere aannames. Het heeft immers te maken met toekomstige ontwikkelingen die op voorhand nooit exact voorspeld kunnen worden. De bevolkingsontwikkeling kan anders uitpakken, bestedingen kunnen sterk stijgen of juist dalen en koopstromen kunnen toch iets anders lopen dan verwacht. Zoals gezegd zullen ook toekomstige supermarktontwikkelingen effect hebben. De uitkomsten van de berekening mogen daarom nooit als normatief worden gezien, maar uitsluitend als indicatief. In dit verband is het van belang om aan te geven dat bij winkelontwikkelingen meet waarde moet worden gehecht aan kwalitatieve aspecten, dan aan de kwantitatieve distributieve mogelijkheden. In de ruimtelijke ordening dient op basis van ruimtelijk relevante argumenten beoordeeld te worden of het consumentenbelang op de langere termijn wordt gediend (geen duurzame ontwrichting). Het gaat niet om een verslechterde concurrentiepositie voor individuele bedrijven. Indien winkelontwikkelingen plaatsvinden op een wenselijke plek binnen de structuur en als gevolg hebben dat verouderd aanbod op een minder gewenste plek verdwijnt, dan is de detailhandelsstructuur er als geheel per saldo op vooruit gegaan.

Er is immers modern aanbod en/of aantrekkelijk verblijfsklimaat bij gekomen en daar heeft de consument uiteindelijk de meeste baat bij.

Effecten op de bestaande detailhandelsstructuur Naar verwachting leidt de beoogde uitbreiding van de supermarkt in Lieshout niet tot onaanvaardbare effecten voor de bestaande dagelijkse winkelstructuur binnen Laarbeek.  Het verwachte omzeteffect voor dagelijkse winkels is per saldo positief. Doordat Jumbo groter wordt, neemt de afvloeiing naar verwachting af. Voorzieningen die zich in

19

Advies Actualisatie DPO en beoordeling centrumplannen







de nabijheid van de nieuwe Jumbo vestigen, zullen hiervan profiteren. Omzeteffecten zullen zich voornamelijk richten op speciaalzaken in Lieshout die solitair liggen, of bij supermarkten in de omgeving die minder toevloeiing uit Lieshout krijgen. Het is niet uit te sluiten dat een speciaalzaak uit Lieshout verdwijnt, maar daarvoor in de plaats komt concentratie. Bovendien kunnen speciaalzaken zich (op termijn) ook zelf concentreren nabij Jumbo. De effecten op andere supermarkten in de gemeente blijven beperkt en die zullen hierdoor niet de deuren moeten sluiten. Naar verwachting zal de uitbreiding van de supermarkt dan ook geen onaanvaardbare effecten hebben op de bestaande structuur. Het gemiddelde functioneren van dagelijkse winkels ligt in de toekomstige situatie, net als in de huidige situatie, iets beneden het landelijk gemiddelde. Zoals eerder aangegeven kunnen dagelijkse winkels in kleinere landelijke kernen doorgaans immers stabiel beneden het landelijk gemiddelde functioneren. Hoewel door de modernisering de concurrentiekracht van Jumbo zal toenemen, is het niet te verwachten dat de andere supermarkten in de gemeente Laarbeek of omringende plaatsen verdrongen zullen worden. Enige omzetderving door de veranderde concurrentieverhoudingen is mogelijk, maar daarmee zal hun bestaan normaliter niet in het geding zijn.

Daarvoor zijn zij te modern en/of te zeer gericht op een specifieke doelgroep (zoals discounters) of eigen klantenkring (de inwoners van de eigen kern of wijk). Verder zullen de eventuele effecten buiten Lieshout zich spreiden over veel aanbieders en daardoor blijven de effecten per winkel heel beperkt. Zij zullen daarom niet in hun bestaan bedreigd worden. Het toekomstig economisch functioneren van dagelijkse winkels is mede afhankelijk van hoe de aanvullende commerciële ruimtes wordt ingevuld.

donderdag 3 juni 2021

-

-

Indien de commerciële ruimte wordt ingevuld met extra dagelijkse winkelmeters, dan heeft dit in beginsel effect op het functioneren van dagelijkse winkels. Bij voorkeur worden deze meters echter ingevuld door verplaatsing en concentratie van bestaand aanbod. Indien in het verlengde daarvan achterblijvende panden worden getransformeerd, blijft het gemiddelde economisch functioneren per saldo (nagenoeg) gelijk. Indien de commerciële ruimtes worden ingevuld met extra horecameters heeft dit in beginsel geen effect op de gemiddelde vloerproductiviteit van dagelijkse winkels. Aanvullende horeca draagt bovendien bij aan de verblijfs- en ontmoetingsfunctie in Lieshout.

20