Bijlage 2. COA - Factsheet Capaciteitsopgave september 2025

Factsheet capaciteitsopgave COA 2026 Vooruitblik op de bezetting en benodigde capaciteit voor de opvang en begeleiding van asielzoekers

Cijfers Het COA heeft meer opvangplekken nodig (capaciteitsbehoefte), dan dat er mensen in de asielopvang zitten (bezetting). Dit komt onder meer omdat het COA rekening houdt met eventuele verbouwingen of renovaties waardoor plekken niet beschikbaar zijn. Of omdat het COA bij gezinnen van 5 personen op een 6-persoons kamer geen 6e persoon plaatst.

Elk half jaar bepaalt het COA op basis van de Meerjaren Productie Prognose (MPP) van het ministerie van Asiel en Migratie wat het benodigde aantal opvangplekken is voor de opvang van asielzoekers. De MPP geeft inzicht in het verwachte aantal eerste asielaanvragen en de verwachte productie van organisaties als IND, DT&V en de Rechtspraak.

84.000

85.000

88.000

74.000

76.000

78.000

80.000

01-09-2025

01-01-2026

01-07-2026

01-01-2027

Algemene trend Ondanks een lager dan eerder geprognosticeerd aantal nieuwe eerste asielaanvragen blijft de trend van de capaciteitsbehoefte opwaarts. Deze groei van het aantal benodigde opvangplekken komt met name door twee belangrijke factoren: • Het aantal mensen met een verblijfsvergunning in de asielopvang lijkt in 2026 verder toe te gaan nemen. Eind 2026 is meer dan een derde van de mensen in de opvang een statushouder. Een groot deel daarvan wacht langer dan de afgesproken termijn van 3 maanden op een woning. Dit komt omdat het gemeenten niet lukt om tijdig huisvesting te realiseren. • De doorlooptijd van de behandeling van asielprocedures is nog steeds zeer fors. De achterstand in het aantal te behandelen asielaanvragen door de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) is opgelopen tot 45.000 en de wachttijd voor het tweede gesprek met de IND is nu 79 weken. Ook de doorlooptijden bij de rechtspraak lopen op. Hierdoor duurt het langer voordat mensen te horen krijgen of zij moeten vertrekken, of juist in Nederland mogen blijven. De IND streeft ernaar om deze achterstanden de komende jaren weg te werken.

Capaciteitsbehoefte = aantal opvangplekken Prognose bezetting = verwacht aantal mensen met recht op opvang Bezetting peildatum 1 september 2025 Capaciteitsbehoefte 2025-I september 2025 (afgerond op duizendtallen).

De verblijfsduur bij het COA neemt toe. Hierdoor zijn de schaarse opvangplekken van het COA steeds minder beschikbaar voor bewoners voor wie het COA oorspronkelijk is bedoeld: asielzoekers die in afwachting zijn van een tijdig besluit over hun asielaanvraag.

Uitsplitsing van mensen in de asielopvang

Algemene trend alleenstaande kinderen en jongeren De seizoensinvloeden op instroom buiten beschouwing latend, stijgt het aantal alleenstaande minderjarige vreemdelingen (amv) in de asielopvang ook. Er is nog steeds een tekort aan opvangplekken voor kinderen en jongeren. Hierdoor is het COA genoodzaakt om hen op tijdelijke noodopvanglocaties zoals hotels te plaatsen. Bijna de helft van hen verblijft momenteel op deze noodopvanglocaties. Dit is een ongewenste situatie, gezien de opvang en begeleiding die deze kwetsbare groep nodig heeft. Het betekent een hoge urgentie voor extra opvangplekken voor alleenstaande kinderen en jongeren.

5.600

5.400

18.000

4.800

Statushouders

4.300

4.600

01-09-2025

01-01-2026

Waarvan

74.000 Totaal aantal mensen in de asielopvang

4.800 4.100

01-07-2026

01-01-2027

Capaciteitsbehoefte = aantal opvangplekken Prognose bezetting = verwacht aantal amv met recht op COA opvang Bezetting peildatum 1 september 2025

Circa 41.000 Mensen die langer dan de wettelijke termijn van 6 maanden wachten op een beslissing van de IND

Capaciteitsbehoefte 2025-I september 2025, opvang amv (afgerond op honderdtallen).

Totaal aantal mensen in de asielopvang op 1 september 2025 (afgerond op duizendtallen).

1

Factsheet capaciteitsopgave COA 2026 Vooruitblik op de bezetting en benodigde capaciteit voor de opvang en begeleiding van asielzoekers

Benodigde extra opvangplekken

Statushouders in de opvang

Het COA heeft ook urgent vervangende opvangplekken nodig voor locaties waarvan het contract afloopt. Hieronder een overzicht van wat het COA aan reguliere opvangplekken en tijdelijke noodopvangplekken heeft en wat er verlengd of verworven moet worden. De opvangplekken in de tijdelijke gemeentelijke opvang (tgo) zijn hierin niet meegenomen.

Voor komend jaar groeit het aantal statushouders in de opvang fors. Eind 2026 zijn dat er bij gelijkblijvend beleid ruim 33.000. Bijna een verdubbeling van het aantal op 1 september 2025. Eind 2026 wordt meer dan een derde van de opvangplekken bezet gehouden door mensen met een verblijfsvergunning die recht hebben op huisvesting in een gemeente.

84.000 17.000 67.000

01-01-2026

85.000 24.000

88.000 25.000

61.000

63.000

01-07-2026

01-01-2027

01-01-2026

01-07-2026

33.000

01-01-2027

Bezetting peildatum 1 september 2025: aantal statushouders

Aantal stutushouders in de opvang, MPP 2025-I september 2025 (afgerond op duizendtallen).

Te verwerven nieuwe opvangplekken amv

01-07-2026

01-09-2025

27.000

80.000 47.000

Bezetting peildatum 1 september 2025: aantal asielzoekers in de opvang

Benodigde extra opvangplekken, cijfers september 2025 (afgerond op duizendtallen).

01-01-2026

18.000

22.000

78.000 51.000

Aantal statushouders in de opvang

Beschikbare plekken (zeker)

4.800 400 4.400

76.000 54.000

Aantal asielzoekers in de opvang

Totaal aantal benodigde extra opvangplekken

5.400 500 4.900

74.000 56.000

Hoe nu verder? Ook in 2026 blijft de druk op de asielopvang hoog. De asielopvang is te vol en er is geen buffer voor het toenemende aantal mensen in opvanglocaties. Deze toename komt onder andere door de stijging van het aantal mensen met een verblijfsvergunning in de asielopvang dat op huisvesting in een gemeente wacht. Daarnaast speelt de doorlooptijd bij de IND en rechtspraak een rol. Hierdoor blijven bewoners langer in de asielopvang.

5.600 1.300 4.300

Een duurzame oplossing ligt in het versnellen van de asielprocedures en het huisvesten van statushouders in gemeenten. Hiermee worden de schaarse opvangplekken vrijgemaakt voor nieuwe asielzoekers. Initiatieven zoals de Hotel en Accommodatieregeling (HAR+, 2026), de korte termijn inzet op het plaatsen van nareizigers bij gehuisveste referenten en de twee te ontwikkelen doelgroepflexibele regelingen voor opvang en huisvesting zijn hierbij belangrijk. Ook moet er meer ruimte op de woningmarkt komen. Bijvoorbeeld door woningcorporaties en gemeenten woningen te laten splitsen, of mensen met een verblijfsvergunning woningen te laten delen.

01-01-2027

Totaal benodigde extra opvangplekken amv Beschikbare plekken (zeker) Benodigde extra opvangplekken amv, cijfers september 2025 (afgerond op honderdtallen).

Daarnaast moet vol ingezet blijven worden op het structureel beter vormgeven van de asielopvang. Met de Spreidingswet als belangrijk werkend instrument voor voldoende stabiele en kwalitatief goede opvanglocaties. En stabiele financiering om een vast aantal opvanglocaties te kunnen aanhouden, ook bij schommelingen in de bezetting. Ook structurele investeringen in de IND en de Rechtspraak blijven noodzakelijk. Hiermee kunnen de wachttijden voor de asielprocedure worden teruggedrongen, waardoor de verblijfsduur in de asielopvang korter wordt.

Meer informatie De actuele cijfers van het COA vind je op COA.nl.

COA, september 2025

2