Achtegrondsheets Presentatie themabijeenkomst Ontwikkelstrategie in perspectief

Ruimtelijke Puzzel: Samenhang regionale beleidsontwikkeling in het fysieke domein Achtergrondsheets Thematische raadsbijeenkomst 24 oktober 2023

Proces

Rijk dwingt tot keuzes ihkv Nota Ruimte Traject Nationale OmgevingsVisie (NOVI) moet leiden tot Nota Ruimte Rijk wil komen tot bindende afspraken met provincies en regios die • Recht doen aan volgende generaties (geen uitstel moeilijke besluiten) • Recht doen aan schaarste (meervoudig ruimtegebruik) • Recht doen aan eigenheid van regio’s (gebiedskenmerken centraal)

Contouren nieuw op te stellen Nota Ruimte (contourennotitie, okt ‘23) • naar een evenwicht tussen landbouw en natuur in heel Nederland: voor een toekomstbestendige landbouw en herstel van de biodiversiteit. • naar een klimaatneutrale en circulaire samenleving: voor schonere energie, duurzamere vervoersstromen en het samenbrengen van vraag en aanbod. • naar sterke regio’s, steden en dorpen in heel Nederland: toekomstperspectief voor alle gebieden.

Ruimtelijke puzzels: provincies EN regio’s Naast generiek beleid ook specifiek beleid: - Per provincie - Gebiedsgericht (16 NOVEXregio’s met specifieke uitdagingen) – kan worden toegevoegd als addendum op NOVI

MRE: onderdeel van zowel NOVEX de Peel als van NOVEX Stedelijk Brabant

Ruimtelijke Puzzel Provincie Noord-Brabant

RES

• Harde deadline Rijk (dec ‘23) • Ruimtelijke Puzzel Provincie NoordBrabant obv voorlopige uitkomsten gebiedsperspectieven NOVEX en regionale ontwikkelstrategieën • In MRE-verband reactie gegeven op Ruimtelijk Voorstel (okt ‘23) College Laarbeek is hooguit indirect betrokken (behalve bij RES en Ontwikkelstrategie ZOB) Onze kritiek: Raden zijn niet in positie gebracht Moet worden ingevuld in vervolgtraject

Toezicht

R

Uitvoeringsprogramma Peel

Ontwikkelstrategie De Peel

Ontwikkelstrategie MRE

= Omgevingsagenda MRE

Uitvoeringsagenda Brabantse Peel

NOVEX

Economische agenda Peel

Dorpenstrategie Zachte plannen HOV knooppunten RBT

R

NOVEX

Vastgesteld Ligt nu voor (1 geheel) Vervolg Raad aan zet

Inhoud

Vastgestelde opgaven Brainport / MRE Samenwerkingsakkoord MRE 2023-2026: • Duurzame schaalsprong Brainport: we werken met extra aandacht en inzet aan oplossingen op het gebied van verstedelijking en mobiliteit. • Nieuwe balans in het landelijk gebied: we versterken de ruimtelijke en ecologische kwaliteiten in het landelijk gebied en de verbinding tussen landelijk en stedelijk gebied.

• 5 Hoofdopgaven

Hoofdopgaven bepalend voor bestuurlijke en ambtelijke overlegstructuur binnen MRE (gespiegeld op subregionaal niveau binnen De Peel)

Ontwikkelstrategie Zuidoost Brabant (MRE, juli ‘23) Brainport = Daily Urban System Keuze voor ontwikkeling (en schaalsprong) langs netwerk van knopen en hubs met gelaagdheid in plaatswaarde en/of mobiliteitswaarde Strategie bevat set van kaders voor vervolg (ontwikkelprincipes)

Ontwikkelprincipes MRE 1. Bodem, water, natuur, en landschap als leidend principe 2. Woningbouw als hefboom voor vitale kernen en dorpen + 10-15% (inbreiding / transformatie) i.v.m. verdunning 3. Subregionale knopen vergroten de netwerkkracht van de regio Creëren van plaatswaarde: nieuwe woon- en werkmilieus die goed zijn aangesloten op het stedelijk gebied 4. Een internationale toppositie voor de Brainport vraagt om een kwalitatieve agenda voor werklocaties 5. (H)OV en fiets als mobiliteitsdragers voor de regio; autoinfrastructuur is aanvullend. • Realisatie robuuste randen, bundelroutes en inprikkers • Onderzoek toekomstbestendige OV-assen en (snel)fietsroutes • Uitwerking in multimodale mobiliteitspakketten Raad: invloed op vervolgproces (binnen bovenstaande kaders)

Ontwikkelperspectief NOVEX Stedelijk Brabant • Ontwikkelprincipes sluiten aan op Ontwikkelstrategie ZOB (MRE) en De Peel • Focus op stedelijke opgaven • Hoog abstractieniveau Ons belang: schaalsprong & verbinding binnen Daily Urban System

• • • •

Laarbeek valt buiten scope indirect betrokken via MRE (Eindhoven / Helmond) Besluitvorming door Stuurgroep NOVEX Stedelijk Brabant Vervolg in MIRT

Ontwikkelprincipes NOVEX Stedelijk Brabant 1. Bodem en watersysteem als basis voor de verstedelijking 2. Landschap en natuur groeien mee met verstedelijking 3. Nieuwe woningen versterken bestaande stad en dorp 4. Mobiliteitstransitie maatwerk voor stad en dorp 5. Kwalitatieve werkgebieden als randvoorwaarde voor een circulaire economie

Ontwikkelperspectief NOVEX De Peel Sluit aan op Ontwikkelstrategie De Peel (jan ‘22) Laarbeek indirect betrokken (via IGA Peel & MRE) Highlights: • Vernatting en opvang Schaalsprong • Versterken groene, blauwe en rode structuren • Spanningsveld: bijv heropening vliegveld Uitwerking / vervolgproces • Relatie met BPLG en rijksbeleid (o.a. Stikstof): kip-ei • 1 reactie vanuit IGA De Peel aan Stuurgroep • Openbaar na besluit Stuurgroep 14-12 • Verbinding met lokale trajecten en beleidskeuzes • Vervolg in uitwerkingsovereenkomsten

Ontwikkelprincipes NOVEX De Peel 1. Het water- en bodemsysteem leidend (vernatting) 2. De Natuurlijke Peel wordt versterkt (groene legenda 3. Volop ruimte voor de Ondernemende Peel (gele legenda) 4. Verschuiven naar nieuwe economie (connectie tussen Brainport en Greenport) 5. De streek is aantrekkelijk om te wonen en te beleven (rode legenda) 6. Opvang verstedelijkingsdruk Brainport 7. Ruimte voor energie 8. Ruimte voor klimaatadaptatie 9. Zuinig op cultuurhistorie en landschapselementen 10.Aandacht voor minder zichtbare waarden (stilte, donker) 11.Voorkomen risico’s verspreiding dierziekten 12.Heropenen militair vliegveld (niet)

Vervolg Ruimtelijke Puzzel

Hoe verder met Ruimtelijke Puzzel? • Deadline indienen (provinciale) ruimtelijke voorstellen: kerst 2023 Vorming nieuw kabinet: • Wat blijft er overeind van NOVI principes (financieel & inhoudelijk)? • Welke (nieuwe) harde kaders worden van rijkswege neergelegd (Nota Ruimte)? • BO MIRT? Ruimtelijke arrangementen: ➢ (sub)regio’s zelf aan zet voor gebiedsuitwerking NB lokale autonomie ruimtelijk beleid

Vervolg Ontwikkelstrategie MRE Ontwikkelstrategie = set van afspraken waarbinnen straks uitwerking gaat plaatsvinden Opdracht Omgevingsdag juli ’23: Gebiedsuitwerking op subregionaal niveau: • dorpenstrategie, • woningbouwplannen • HOV knooppunten • RBT MRE: mobiliteitspakketten

B&W: Besluit over vervolgproces: Omgevingsdag dec ‘23 Raad: Zienswijzen indienen op Ontwikkelstrategie ZOB? ➢ Gebiedsuitwerking via IGA Peel ➢ Betrokkenheid raden: peeldagen?

Uitwerking ‘lonkende perspectieven’ vraagt om stevige keuzes • Woningbouw: – Ambities vs ontwikkeluitgangspunten – Realiteitsgehalte aannames schaalsprong (m.n. inbreiding) • Mobiliteit: – Maatregelenpakketten OV infrastructuur – Automobiliteit: robuuste randen, bundelroutes & inprikkers • Aannames t.a.v. economische groei; kwaliteit & maakbaarheid • Transformatieopgave landelijk gebied • Energie & klimaat ➢ Uitgangspunten lijken te passen bij ambities Laarbeek, maar blijft dat zo? ➢ Verbinding tussen Ontwikkelstrategie en (lopende) gebiedsprocessen ➢ Rol en betrokkenheid raden bij uitwerking Ontwikkelstrategie (n.t.b.)

Afkortingen en meer informatie

Afko’s landelijke programmas NOVI: NOVEX:

Nationale Omgevings Visie Nationale Omgevingsvisie Extra, gebiedsgericht perspectief dat als addendum kan worden toegevoegd aan de NOVI Nota Ruimte: Nog op te stellen Omgevingsplan op nationaal niveau (Obv NOVI, provinciale Ruimtelijke Arrangementen, thematische beleidskaders Ruimtelijk en NOVEX) Arrangement: Akkoord Rijk - Provincie over inhoud en instrumenten NPLG: Nationaal Programma Landelijk Gebied IRM: Integraal Rivier Management MIEK: Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat MIRT: Meerjarenprogramma Infrastructuur Ruimte en Transport Zie ook: www.denationaleomgevingsvisie.nl en www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/ruimtelijke-ordening-en-gebiedsontwikkeling/beleidruimtelijke-ordening

Afko’s decentrale programmas BPLG: PMIEK: RES /REKS: CES: GGA: BK Leefomgeving: RBT: IOV: BOS:

Brabants Programma Landelijk Gebied Provinciaal Meerjarenprogramma Infrastructuur Energie en Klimaat Regionale Energie (& Klimaat) Strategie Cluster Energie Strategie (voor bijv. industriële clusters) GebiedsGerichte Aanpak (binnen NPLG) BeleidsKader Leefomgeving (GS) Regionaal Bedrijventerrein Interim Omgevings Verordening Brabantse Ontwikkelaanpak Stikstof

Meer info • Alle provinciale programma’s en beleidskaders: zie deze link • Routekaart Ruimtelijk Voorstel Noord-Brabant

Overig AO: BO: Wsn: ZOB: SGE: NNB: Tover: IGA:

Ambtelijk Overleg Bestuurlijk Overleg Waterschappen Zuidoost-Brabant (21 gemeenten binnen Metropoolregio Eindhoven - MRE) Stedelijk Gebied Eindhoven Natuur Netwerk Brabant Themaoverleg Verkeer (MRE) Intergemeentelijk Afstemmingsoverleg (de Peel)

Meer over Ontwikkelstrategie Zuidoost-Brabant en subregio Peel: • www.metropoolregioeindhoven.nl/thema-s/omgevingsagenda • download Omgevingsagenda • RIB Ontwikkelstrategie Zuidoost-Brabant • Ontwikkelstrategie De Peel en sheets