CConstaterende datLaarbeek
Koppel je AI →
Document · PDF

8 20260702 Kaderbrief 2027 collegeversie

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente LaarbeekBij agendapunt: Voorstel tot vaststelling van de Kaderbrief 20273.949 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

1 Kaderbrief 2027 Inleiding In de raadsinformatiebrief van 2 april informeerden wij u over financiële en beleidsmatige ontwikkelingen in onze gemeente. Daarbij gaven we aan dat we dit jaar, vanwege de gemeenteraadsverkiezingen, geen uitgebreide kadernota opstellen maar een kaderbrief. Een kaderbrief is een strategisch document dat de financiële kaders, prioriteiten en uitgangspunten vaststelt voor de komende begroting. Een kaderbrief in plaats van een kadernota biedt het nieuwe bestuur ruimte om eigen politieke keuzes te maken voor de komende vier jaar. Het zit op deze manier niet vast aan beleid dat vóór de verkiezingen door het voormalige bestuur is vastgesteld. De nieuwe raad geeft via behandeling van deze kaderbrief het college de uitgangspunten mee voor het opstellen van de Meerjarenbegroting 2027-2030. We gaan in deze kaderbrief in op de volgende onderwerpen: 1. Uitgangspunten 2. Financiële positie 2027-2030 3. Beschouwing 1. Uitgangspunten Bij het opstellen van de Meerjarenbegroting 2027-2030 hanteren we de volgende uitgangspunten. 1. We gebruiken het Bestuursakkoord 2026-2030 als toetsingskader voor de uitwerking van de begrotingsprogramma’s. Aan de hand van het afwegingskader Brede Welvaart & Bestaanszekerheid geven we in elk programma aan in hoeverre er een bijdrage wordt geleverd aan de thema’s van Brede Welvaart.

Hiermee laten we zien hoe de focus op bestaanszekerheid zich in de begroting vertaalt. Het afwegingskader Brede Welvaart en Bestaanszekerheid is opgenomen in bijlage 1. 2. We hanteren de hoofdstukindeling van het nieuwe bestuursakkoord als programma-indeling. In de vorige bestuursperiode gingen we nog uit van 6 programma’s, waarbij het ene programma meer taakvelden bevatte dan het andere. De programma’s 1 en 2 en de programma’s 3 en 4 voegen we nu samen: Begroting 2026 Begroting 2027 P1: Burger en bestuur P1: Sterke maatschappelijke omgeving P2: Veiligheid P2: Aantrekkelijke en toekomstbestendige leefomgeving P3: Woon- en leefklimaat P3: Gezonde en veerkrachtige samenleving P4: Economie en werkgelegenheid P4: Wendbare organisatie P5: Gezondheid, welzijn, zorg en onderwijs P6: Financiën en bedrijfsvoering 3. We sturen op een goede balans tussen wettelijke taken, doelstellingen en capaciteit. 4. We stellen een meer gestructureerde opzet van beleidsvoornemens voor, zodat we hierover doelgerichter verantwoording af kunnen leggen. Dit doen we aan de hand van een indeling in: ambities – doelen – taken/acties – vraag naar middelen: 2 5. De vastgestelde Meerjarenbegroting 2026-2029 is vertrekpunt voor het meerjarenperspectief. 6. Zoals afgesproken in de Kadernota 2026 verwerken wij in de begroting de uitkomsten van de meicirculaire.

De meicirculaire is de basis voor het beoordelen of de begroting structureel sluitend is. Over de uitkomsten van de septembercirculaire informeren wij de raad afzonderlijk via een raadsinformatiebrief. 7. De weerstandsratio is een financiële indicator die de verhouding weergeeft tussen de vrij beschikbare reserves en de financiële risico’s. Onze weerstandsratio is minimaal 2. 8. Voor het meerjarenperspectief houden we een constant loon- en prijspeil aan, zowel in de lasten als in de baten. 9. We passen indexatie toe, maar niet op alle budgetten afzonderlijk. Het totaal aan indexering komt voor 50% ten gunste van de budgetbevoegdheid van het college. Deze wordt flexibel ingezet als (na verloop van tijd) blijkt dat bepaalde budgetten, juist door het ontbreken van indexering, niet toereikend zijn. De overige 50% valt vrij ten gunste van het begrotingsresultaat. Deze methodiek passen we voor 2027 toe. Het heeft een positief structureel effect. In 2027 wordt de werkwijze geëvalueerd en brengen we in beeld wat het effect is voor de volgende kadernota. 10. Voor incidentele onvoorziene lasten nemen we geen bedragen meer op. Voor het college was dit € 45.000 en voor de raad € 15.000. We ramen deze bedragen af, omdat er in de afgelopen jaren weinig tot geen gebruik van is gemaakt.

Mocht het nodig zijn dan kan er tussentijds, bijvoorbeeld via een “losse” begrotingswijziging, alsnog budget voor worden opgenomen. 11. De loonindexering 2027 bedraagt + 4,2%. Dit is de “loonvoet sector overheid” voor 2027, afkomstig uit de Voorjaarsnota 2026 van het Rijk. 12. De prijsindexering 2027 bedraagt + 2,1%. Dit is de “prijs materiële overheidsconsumptie” voor 2027, afkomstig uit de Voorjaarsnota 2026 van het Rijk. 13. Bij het opstellen van de subsidiestaat 2027 wordt de indexering bij punt 11 en 12 toegepast. T oekomstvisie A mbities S tip aan de horizon, gebaseerd op B lik op L aarbeek Doelen 1e W -vraag: W at willen we bereiken? Begroting / jaarrekening 2e W -vraag: W at gaan we ervoor doen? V raag naar middelen 3e W -vraag: W at gaat het kosten? T aken/acties

14. Voor de jaarlijkse indexering van de OZB-opbrengst hanteren we het percentage van de gecombineerde bbp-index, afkomstig uit de Voorjaarnota 2026 van het Rijk (+ 4,3%). Dit is een combinatie van loon- en prijsontwikkeling (+ 2,5%) en volumeontwikkeling (+ 1,8%). 15. Behalve voor de reguliere indexering (punt 14) stellen we in de komende begroting geen OZB- verhoging voor. 16. De ontwikkeling van het aantal woonruimten is afkomstig uit de geactualiseerde woningbouwprognose van onze gemeente: 1-1-2026 | 10.142 woonruimten | werkelijk 1-1-2027 | 10.228 woonruimten | (+ 86 woonruimten) 1-1-2028 | 10.497 woonruimten | (+ 269 woonruimten) 1-1-2029 | 10.676 woonruimten | (+ 179 woonruimten) 1-1-2030 | 10.948 woonruimten | (+ 272 woonruimten) 17. De prognose van het aantal inwoners wordt bepaald aan de hand van de ontwikkeling van het aantal woonruimten: 1-1-2026 | 23.563 inwoners | werkelijk 1-1-2027 | 23.735 inwoners | (+ 172 inwoners) 1-1-2028 | 24.273 inwoners | (+ 538 inwoners) 1-1-2029 | 24.631 inwoners | (+ 358 inwoners) 1-1-2030 | 25.175 inwoners | (+ 544 inwoners) 18. De gehanteerde rentepercentages zijn als volgt: Rente voorzieningen o.b.v. contante waarde: | 3% Rente financieringsmiddelen bij financieringsoverschot: | 1,5% Rente financieringsmiddelen bij financieringstekort: | 3% Rente nieuwe investeringen: | 2% 19.

We maken op voorhand geen gebruik van de maatregel om een deel van onze algemene reserve in te zetten voor het dekken van structurele lasten. 20. We zorgen voor een structureel sluitende begroting in boekjaar 2027 (1e jaar sluitend). 21. In 2027 zorgen we voor een plan om te komen tot een structureel sluitende begroting in de boekjaren 2028 en verder. In de kadernota van volgend jaar is dit verder uitgewerkt. 22. We streven er in de Meerjarenbegroting 2027-2030 naar dat de structurele tekorten vanaf 2028 onder € 1 miljoen blijven om het negatieve meerjarenperspectief behapbaar te houden. 3 23. Volgens eerdere afspraken streven we naar een hogere kostendekkendheid (richting de 100% waar mogelijk). 24. We onderzoeken de mogelijkheden om meer kosten toe te rekenen aan afval en riolering. 25. De minimale omvang van incidentele posten die we toelichten in het overzicht Incidentele baten en lasten is € 50.000. 26. Vorig jaar heeft de VNG een begrotingsadvies uitgebracht waarin zij voorstelt om een stelpost op te nemen die de baten en lasten voor jeugdzorg in 2028 en 2029 in balans brengt. Met deze stelpost wordt verondersteld dat wij dit geld vanaf 2028 van het Rijk zullen ontvangen. Begin 2027 komt er een oordeel van de commissie Van Ark over de verhouding tussen kosten en budget voor jeugd. Het VNG-advies wacht dit niet af.

Hoewel de provincie als toezichthouder aangeeft hier niet mee akkoord te gaan hebben we er vorig jaar voor gekozen om het advies van de VNG op te volgen. Ook dit jaar wijken we niet van het VNG-advies af. Het gaat om de stelpost Hervormingsagenda van € 485.000 vanaf 2028 die wij in onze begroting als opbrengst handhaven. In de risicoparagraaf zullen wij hier, net als vorig jaar, een passage over opnemen. 27. We blijven realistisch, maar gaan wel scherper begroten. Dit betekent dat we minder veiligheidsmarges inbouwen, niet uitgaan van “worst-case”-scenario’s, rekening houden met realisatiecijfers uit het verleden en geld voor kredieten/projecten realistisch spreiden in de tijd. Op deze manier voorkomen we dat er onnodig grote financiële buffers ontstaan die ten koste gaan van andere geldvragers. 2.

Financiële positie 2027-2030 Onderstaand overzicht geeft inzicht in het beeld voor de komende jaren (per 1 mei): 2027 | 2028 | 2029 | 2030 -277.067 | -1.403.092 | -1.393.728 | -1.045.886 Afrondingsverschillen | -6 | -9 | -8 | -12 Besluitvorming ná Meerjarenbegroting 2026-2029: Raadsvergadering 18-12-2025 - Financiële begrotingswijziging december 2025 | 212.948 | 141.989 | 155.989 | 165.561 - Legesverordening 2026 | -50.550 | -50.550 | -50.550 | -50.550 - Budgetoverheveling 2025 | 0 | 0 | 0 | 0 Raadsvergadering 12-3-2026 Decembercirculaire 2025 gemeentefonds | 219.000 | 344.000 | 475.000 | 426.000 Vertrekpunt Kaderbrief 2027 | 104.325 | -967.662 | -813.297 | -504.887 4 2027 | 2028 | 2029 | 2030 1. Te realiseren bijstellingen | 290.000 | 156.000 | 156.000 | 156.000 2. Inkomstenverhogingen | 213.000 | 278.000 | 254.000 | 322.000 3. Bestaand beleid | -1.198.400 | -984.418 | -1.027.320 | -1.049.108 4. Nieuw beleid | -50.000 | 0 | 0 | 0 5. Gemeentefonds | 353.000 | 278.000 | 176.000 | 160.000 6. Gemeenschappelijke regelingen | -426.150 | -539.711 | -568.256 | -646.001 7.

Overige aanpassingen in aanloop naar begroting | -87.201 | -109.368 | -107.090 | -86.426 Begrotingssaldi totaal | -801.426 | -1.889.159 | -1.929.963 | -1.648.422 - waarvan incidenteel | -618.724 | -53.724 | -19.118 | -6.000 - waarvan structureel | -182.702 | -1.835.435 | -1.910.845 | -1.642.422 Zoals blijkt uit bovenstaand overzicht is het boekjaar 2027 niet structureel sluitend. Ook zijn de structurele tekorten vanaf 2028 niet onder de € 1 miljoen (zie uitgangspunten 20 en 22). Vandaar dat we in het begrotingsproces aanvullende maatregelen moeten nemen om deze uitgangspunten alsnog te realiseren. 1. Te realiseren bijstellingen Naar aanleiding van de resultaten uit de Jaarstukken 2025 stellen we enkele budgetten positief bij. Het anticiperen op de onderbesteding in het sociaal domein is als incidenteel aangemerkt, vanwege de gevolgen van het ravijnjaar vanaf 2028. 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Programma 2. Woon-, leef- en werkklimaat Schrappen budget voor onderhoud wegmarkeringen | 4.000 | 4.000 | 4.000 | 4.000 Vrijval onderhoud straatmeubilair, vangrails en vri's | 2.000 | 2.000 | 2.000 | 2.000 Programma 3.

Gezondheid, welzijn, zorg en onderwijs Anticiperen op onderbesteding budgetten sociaal domein | 100.000 | 0 | 0 | 0 Minder budget leerlingenvervoer in de begroting | 60.000 | 60.000 | 60.000 | 60.000 Aanpassing budget kinderopvang | 3.000 | 3.000 | 3.000 | 3.000 Aanpassing budgetten Wmo | 32.000 | 32.000 | 32.000 | 32.000 Aframing continuïteitsreserve Stichting Leergeld | 34.000 | 0 | 0 | 0 Aframing budget uitvoeringskosten sociaal domein | 5.000 | 5.000 | 5.000 | 5.000 Aframing budget uitzonderlijk maatwerk | 50.000 | 50.000 | 50.000 | 50.000 Totaal | 290.000 | 156.000 | 156.000 | 156.000 2. Inkomstenverhogingen De OZB-verhoging betreft een indexering van 4,33% in 2027 volgens de Marco Economische Verkenning 2026 van het Centraal Planbureau. De daling van 2029 ten opzichte van 2028 komt door een aanpassing van de verwachte woningbouwprognose ten opzichte van vorig jaar. De verhoging van de verblijfsbelasting is verwerkt als uitgangspunt vanaf 2028 (evaluatie in 2027). In de begroting voor zowel 2025 als 2026 is gekozen voor een reguliere verhoging van 5% van de legesinkomsten. Deze structurele verhoging wordt voor 2027 opnieuw voorgesteld. Het gaat om een verhoging voor de levering van gemeentelijke diensten waarvoor de gebruiker betaalt. Daarnaast wordt voorgesteld om stapsgewijs toe te werken naar kostendekkende leges.

De inkomstenverhoging heeft een kleiner effect dan vorig jaar. Dit komt omdat het aantal geraamde leges terugloopt, waardoor de verhoging lager uitvalt. 5 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Verhoging OZB (indexering) | 178.000 | 193.000 | 169.000 | 237.000 Verhoging verblijfsbelasting | 0 | 50.000 | 50.000 | 50.000 Verhoging inkomsten uit leges: - Reguliere verhoging van 5% | -15.000 | -15.000 | -15.000 | -15.000 - Structurele verhoging naar kostendekkendheid | 50.000 | 50.000 | 50.000 | 50.000 Totaal | 213.000 | 278.000 | 254.000 | 322.000 3. Bestaand beleid Ondanks dat we terughoudend zijn in aanpassingen binnen het bestaande beleid stellen we de volgende mutaties voor. Hiervan heeft ruim € 600.000 betrekking op bijstelling van zorgkosten.

2027 | 2028 | 2029 | 2030 Budgettaire meerkosten zorg sociaal domein: - Wmo | -244.000 | -244.000 | -244.000 | -244.000 - Jeugd | -355.000 | -355.000 | -355.000 | -355.000 - Bijzondere bijstand, minima- en schulddienstverlening | -12.400 | -12.400 | -12.400 | -12.400 Onafhankelijke cliëntondersteuning uitbreiden | -25.000 | -25.000 | -25.000 | -25.000 Subsidiering Stichting Leergeld | -23.000 | -23.000 | -23.000 | -23.000 Uitstel inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo | -104.000 | 0 | 0 | 0 Exploitatie MFA De Dreef | -50.000 | -50.000 | -50.000 | -50.000 Gevolgen afschaffen salderingsregeling per 1-1-2027 | -20.000 | -20.000 | -20.000 | -20.000 Uitbreiding basisschool De Sprankel (IHP) | 0 | 0 | -45.160 | -44.708 Aanpassing voorbereidingskrediet De Sprankel | 0 | -2.258 | 0 | 0 Aanpassing voorbereidingskrediet OBS De Driehoek | 0 | -2.760 | -2.760 | 0 Verhoging kosten opvang vluchtelingen | -25.000 | 0 | 0 | 0 Onderhoud abri's bij bushaltes | -25.000 | 0 | 0 | 0 Extra maatregelen waterbeheersplan | 0 | 0 | 0 | 0 Peelsamenwerking | -50.000 | -50.000 | -50.000 | -50.000 Hardware, licenties software en netwerksysteembeheer (*) | -200.000 | -200.000 | -200.000 | -225.000 Vernieuwing raadszaal, publiekshal en bedrijfskantine | pm | pm | pm | pm Tijdelijke inzet voorlichting en communicatie | -65.000 | 0 | 0 | 0 Wendbare organisatie (formatieve behoeften) (**) | pm | pm | pm | pm

Totaal | -1.198.400 | -984.418 | -1.027.320 | -1.049.108 (*) Het budget voor hardware, licenties software en netwerksysteembeheer wordt voor € 200.000 structureel bijgesteld. De stijgende kosten zitten voornamelijk in de indexering van contracten en licenties, bijstelling van het budget voor outsourcing systeem- en netwerkbeheer en benodigde middelen voor monitoring en informatiebeveiliging. (**) Er zijn verschillende formatieve vraagstukken binnen de organisatie. Op dit moment wordt er geïnventariseerd wat er nodig is om een wendbare en toekomstbestendige organisatie te blijven. De voorstellen kunnen zowel incidenteel als structureel van aard zijn. Een verdere uitwerking hiervan volgt in de komende begroting. 4. Nieuw beleid De kaderbrief is beleidsarm. De onderstaande investeringen zijn kleiner dan € 50.000, waardoor ze niet worden geactiveerd. De kosten komen volledig ten laste van het investeringsjaar. Verloop begrotingssaldi | 2027 | 2028 | 2029 | 2030 Vervangen brug Lage Heesweg Beek en Donk | -25.000 | 0 | 0 | 0 Beleids- en beheerplan invasieve exoten | -25.000 | 0 | 0 | 0 Totaal | -50.000 | 0 | 0 | 0 6 5. Gemeentefonds De bedragen zijn gebaseerd op prognoses uit de Voorjaarsnota van het Rijk. 6. Gemeenschappelijke regelingen De financiële gevolgen zijn verdeeld over verschillende gemeenschappelijke regelingen.

2027 | 2028 | 2029 | 2030 GGD Brabant Zuidoost | -42.777 | -42.777 | -42.777 | -42.777 GR Peelgemeenten | -89.651 | -89.651 | -89.651 | -89.651 Jeugdregio Een 10 voor de Jeugd | -27.045 | -27.045 | -27.045 | -27.045 Senzer | 124.765 | 1.538 | -4.398 | -82.433 Belastingsamenwerking Oost-Brabant (BSOB) | -9.721 | -9.721 | -9.721 | -9.721 Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) | -55.252 | -55.252 | -76.263 | -76.263 Metropool Regio Eindhoven (MRE) | -10.797 | -10.797 | -10.797 | -10.797 Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost (VRBZO) | -315.672 | -306.006 | -307.604 | -307.314 Totaal | -426.150 | -539.711 | -568.256 | -646.001 3. Beschouwing In de kadernota van vorig jaar lag onze focus op het begrotingsjaar 2026 en 2027. Met het strategisch denkraam als leidraad realiseerden we toen een structureel sluitende begroting in de jaarschijven 2026 en 2027. De voorstellen bestonden uit het scherper ramen van budgetten en beleidsmatige en formatieve bijstellingen. Daarnaast kwam financiële ruimte vrij door een tijdelijke Rijkscompensatie voor Jeugd en Wmo in de jaren 2025 t/m 2027. Vanaf 2028 blijft de onzekerheid echter bestaan. Onze financiële opgave is hiermee verschoven, maar niet van de baan. Feitelijk staan we ongeveer voor dezelfde financiële opgave als vorig jaar.

Om de financiële opgave het hoofd te bieden stellen we voor om in de komende begroting te koersen op een structureel sluitende begroting in boekjaar 2027. Om het negatieve perspectief in de jaren daarna behapbaar te houden zorgen we ervoor dat de structurele tekorten in 2028 t/m 2030 onder € 1 miljoen blijven. De begroting 2027 is hiermee stabiel en toekomstbestendig. 7 8 Bijlage 1: Afwegingskader Brede Welvaart en Bestaanszekerheid We sturen op het bestuursakkoord en het perspectief van Brede Welvaart geeft ons richting voor verdere invulling en het maken van keuzes. De prioriteit ligt hierbij op bestaanszekerheid. Brede Welvaart gaat om dát wat mensen van waarde vinden, over de kwaliteit van leven. Het is een bredere oriëntatie op (economische) groei dan het bruto binnenlands product dat zich slechts concentreert op materiële aspecten. Het gedachtegoed van Brede Welvaart richt zich op het verbeteren van de kwaliteit van leven in het hier en nu en bekijkt ook in hoeverre deze welvaart ten koste gaat van latere generaties of van mensen ergens anders in de wereld. Brede welvaart richt zich daarbij niet alleen op economische groei en de materiële welvaart, maar gaat ook over andere welvaartsaspecten zoals gezondheid, arbeid en vrije tijd, veiligheid, onderwijs, zorg, wonen, de kwaliteit van natuur en leefomgeving, en de waardering van het eigen leven.

Het kijkt daarmee naar de totale kwaliteit van leven en de leefomgeving (MRE, 2021). In de regionale processen en afwegingen waar onze gemeente onderdeel van uitmaakt, speelt het begrip Brede Welvaart al langer een rol. We benutten Brede Welvaart ook in deze kaderbrief als afwegingskader. Het sturen op Brede Welvaart is een kwestie van keuzes maken. Brede Welvaart bestaat uit een groot aantal aspecten die effect op elkaar hebben. Het is van belang om bij het sturen op Brede Welvaart oog te hebben voor alle elementen in samenhang met elkaar, maar daar wel keuzes in te maken. Het moet passen bij de lokale situatie. Het is maatwerk. De CBS-definitie van Brede Welvaart bestaat uit acht categorieën die als een mengpaneel fungeren. De toelichting die het CBS hierbij hanteert, scherpen we aan om te beschrijven hoe we vanuit onze kaderbrief naar de categorieën kijken. Per categorie wordt de CBS-beschrijving aangevuld met wat we hieronder verstaan in onze gemeente. Daarnaast geven we daarbij aan welke taakvelden uit de begroting hieronder vallen. 1. Subjectief welzijn Gaat over hoe mensen hun leven waarderen, om tevredenheid met het leven als geheel en met specifieke aspecten van het leven. Het gaat ook om positieve en negatieve gevoelens die mensen ervaren en de mate waarin ze het gevoel hebben dat hun leven doel en betekenis heeft.

Subjectief welzijn wordt sterk bepaald door de mate waarin mensen regie over hun leven ervaren. Het hangt ook samen met gezondheid, waar de focus ligt op deelname aan de samenleving. Tevredenheid is niet verder gespecificeerd maar lijkt een combinatie van meerdere factoren te zijn. Onderdelen uit onze begroting: geen specifiek taakveld, de hiernavolgende categorieën dragen hieraan bij. 2. Materiële welvaart Gaat over de mate waarin mensen in staat zijn om te voorzien in hun eerste levensbehoeften en invulling te geven aan hun leven. Het hebben van inkomen is hier een belangrijk onderdeel van. Onderdelen uit onze begroting: inkomensregelingen. 3. Gezondheid Gaat over gezond zijn en je gezond voelen en heeft betrekking op fysiek, mentaal en sociaal welzijn. Een goede gezondheid stelt mensen in staat regie op hun leven te houden. 9 Het vergroot de kansen om actief en gelijkwaardig deel te nemen aan de samenleving, onder andere door burgerparticipatie. De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) speelt hierin een belangrijke rol, omdat het mensen ondersteunt om volwaardig deel te nemen aan de maatschappij. Sport en de beschikbaarheid van sportvoorzieningen horen hier ook bij. Onderdelen uit onze begroting: Wmo, sportbeleid, sportaccommodaties, volksgezondheid en burgerparticipatie. 4.

Arbeid en vrije tijd Gaat over de hoeveelheid en kwaliteit van werk en over de balans tussen werk en vrije tijd. Betaald en onbetaald werk geeft mensen controle over hun leven, helpt bij het ontwikkelen van vaardigheden en geeft een gevoel van eigenwaarde en nut voor de samenleving. Hieronder verstaan we ook het faciliteren van (lokale) bedrijvigheid en arbeidsparticipatie. Vrije tijd draagt bij aan gezondheid, tevredenheid met het leven en sociale relaties. Hierbij hoort het faciliteren van recreatie en toerisme en het beleven van cultureel erfgoed. Onderdelen uit onze begroting: economische promotie, ontwikkeling, bedrijvenloket, arbeidsparticipatie, WSW en cultureel erfgoed. 5. Wonen Gaat over de woonsituatie van mensen. Een woning biedt onderdak, veiligheid, privacy en persoonlijke ruimte. Een goed en betaalbaar huis in een prettige buurt met toegang tot verschillende diensten draagt bij aan de kwaliteit van leven. Onderdelen uit onze begroting: wonen en bouwen, ruimte en leefomgeving en Wmo. 6. Samenleving Gaat over sociale relaties en maatschappelijke participatie. Sociale netwerken geven ondersteuning en dragen bij aan de kwaliteit van leven. Het gaat ook om een samenleving waaraan iedereen kan deelnemen. Voldoende en passende onderwijshuisvesting ondersteunt, samen met onderwijsbeleid, de ontwikkeling van jonge kinderen.

Ook de inzet voor eerstelijnsvoorzieningen voor de jeugd valt hieronder. Het faciliteren van cultuurbeoefening en culturele beleving versterkt sociale samenhang en deelname aan het maatschappelijk leven. Onderdelen uit onze begroting: onderwijshuisvesting, cultuurpresentatie, burgerparticipatie en eerstelijnsvoorzieningen jeugd. 7. Veiligheid Gaat over het vrij zijn van schade door misdaad, conflict, geweld, terrorisme, onderdrukking, ongelukken of natuurrampen. Het raakt het gevoel van veiligheid en het feitelijke risico op slachtofferschap. Onderdelen uit onze begroting: crisisbeheersing, openbare orde en veiligheid en jeugdreclassering. 8. Milieu Gaat over de kwaliteit van de omgeving waarin mensen leven. Een gezonde leefomgeving wordt enerzijds gekenmerkt door schone lucht, schoon water, voldoende en gezonde natuur en biodiversiteit en een bodem zonder vervuiling. Dat betekent voldoende aandacht aan zaken als riolering en afval. 10 Maar anderzijds gaat het ook om de ruimtelijke kwaliteit van de leefomgeving, waaronder het onderhoud van openbaar groen, openbare wegen en andere fysieke voorzieningen die bijdragen aan een veilige, prettige en duurzame woonomgeving. Onderdelen uit onze begroting: milieu, riolering, afval, openbaar groen en verkeer en vervoer.

Als we kijken naar de onderdelen van de gemeentelijke begroting zijn er onderdelen die niet onder een van bovenstaande categorieën passen. Het gaat dan bijvoorbeeld om kosten van het bestuur, personeel, burgerzaken, inkomsten uit OZB, andere belastingen en het gemeentefonds. Deze laten we in de verdeling buiten beschouwing. Bestaanszekerheid Als gemeente staan we voor alle thema’s van Brede Welvaart. Het gaat om de samenhangende kwaliteit van zowel de leefomgeving als de samenleving. Juist de combinatie en samenhang tussen thema’s maakt dat het gaat om brede welvaart voor álle inwoners. In het kader van de financiële opgave van 2027 en verder moeten we hier echter keuzes in maken. Bij het maken van keuzes zijn we teruggegaan naar de kern van de (wettelijke) taken van de gemeente. De primaire taak van de gemeente gaat over het instaan voor de basisbehoeften van inwoners. Dit maakt dat onze prioriteit ligt bij bestaanszekerheid. We gaan uit van eigen kracht en het netwerk van inwoners. Maar we willen een vangnet en springplank creëren voor inwoners die dit nodig hebben om weer regie over hun leven (terug) te krijgen. Dat betekent dat we binnen Brede Welvaart focus aanbrengen op de thema’s samenleving, gezondheid, veiligheid en wonen. En delen van subjectief welzijn en arbeid en vrije tijd.

Bestaanszekerheid valt onder de paraplu van Brede Welvaart, maar niet alle thema’s van Brede Welvaart zijn onderdeel van bestaanszekerheid. Bestaanszekerheid gaat om het hebben van een inkomen. Om een dak boven je hoofd waar je je veilig voelt. Om een duurzaam zorgstelsel waarin we werken aan een vitale samenleving en de vraag naar zorg proberen te voorkomen. Hiervoor is het van belang om sociale cohesie en ontmoeting te stimuleren. Inwoners komen in hun eigen kracht en kijken naar elkaar om. Het gaat om voldoende en geschikte onderwijsmogelijkheden. En het gaat om het tegengaan van een toenemende sociale en culturele tweedeling in de maatschappij. Op de andere thema’s van Brede Welvaart maken we scherpere keuzes. We investeren als dit de toekomstbestendigheid van de gemeente versterkt. Zo verliezen we de samenhang tussen de thema’s van Brede Welvaart niet uit het oog. Hierbij gaat het om de thema’s arbeid & vrije tijd en milieu en delen van subjectief welzijn en arbeid en vrije tijd. Disciplines die hieronder vallen gaan met name over de leefomgeving. Denk aan duurzaamheid, mobiliteit en (de kwaliteit van) de openbare ruimte.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://laarbeek.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/6394b877-8dd0-4132-8d46-42ed9efbf559?agendaItemId=bc18c839-22be-4291-a82d-5342b28ad8ba