8 20211014 Toelichting vgbp Duin 10 Lieshout v20072021 (002).pdf
Tekst van het document
Toelichting bestemmingsplan
Toelichting bestemmingsplan Gemeente xx Duin 10, Lieshout
Gemeente xx Duin 10, Lieshout
Titel - straat+plaats
0
Colofon
Gemeente
Laarbeek
Planlocatie
Duin 10, Lieshout
Datum
20 juli 2021
Status
Vastgesteld
IMRO-code
NL.IMRO.1659.BPBGDuin10LH-VG01
Opgesteld door
Van Dun Ontwerp & Planologie Dorpsstraat 54 5113 TE Ulicoten T. 013 519 94 58 Postel 8 5711 ET Someren T. 0493 745 015 E. info@ontwerp-planologie.nl I. www.ontwerp-planologie.nl
Projectnummer
918110.005/HvV
Inhoudsopgave 1. Inleiding ........................................................................................................... 5 1.1.
Aanleiding en doel ............................................................................................. 5
1.2.
Ligging plangebied ............................................................................................ 5
1.3.
Geldend planologisch regime .............................................................................. 5
1.4.
Procedure ......................................................................................................... 6
1.5.
Leeswijzer ........................................................................................................ 7
2. Planbeschrijving ............................................................................................... 8 2.1.
Bestaande situatie ............................................................................................. 8
2.2.
Beoogde situatie ............................................................................................... 8
3. Beleidskader ................................................................................................... 11 3.1.
Rijksbeleid ...................................................................................................... 11
3.1.1. 3.1.2. 3.2.
Provinciaal beleid ............................................................................................ 11
3.2.1. 3.2.2. 3.2.3. 3.3.
Nationale Omgevingsvisie .......................................................................... 11 Ladder duurzame verstedelijking ................................................................ 11 Omgevingsvisie Noord-Brabant .................................................................. 11 Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014 ............................................ 12 Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant ............................................ 13
Gemeentelijk beleid ......................................................................................... 16
3.3.1. 3.3.2.
Structuurvisie 2010-2020 ‘Groei in Balans’................................................... 16 Bestemmingsplan ..................................................................................... 17
4. Milieuhygiënische en planologische aspecten ................................................ 19 4.1.
Milieueffectrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling ...................................... 19
4.2.
Waterhuishouding ........................................................................................... 19
4.2.1. 4.2.2. 4.2.3. 4.3.
Natuur............................................................................................................ 25
4.3.1. 4.3.2. 4.4.
Waterrelevant beleid ................................................................................. 19 Bestaande waterhuishoudkundige situatie ................................................... 21 Beoogde waterhuishoudkundige situatie ..................................................... 23 Natuurnetwerk Nederland (NNN)................................................................ 25 Wet natuurbescherming ............................................................................ 26
Cultuurhistorie, aardkunde en archeologie ......................................................... 28
4.4.1. 4.4.2.
Cultuurhistorie en aardkunde ..................................................................... 29 Archeologie .............................................................................................. 29
4.5.
Landschappelijke inpassing .............................................................................. 30
4.6.
Bodemkwaliteit ............................................................................................... 31
4.7.
Spuitzones ...................................................................................................... 31
4.8.
Bedrijven en milieuzonering ............................................................................. 32
4.9.
Geur .............................................................................................................. 33
4.9.1.
Omgekeerde werking ................................................................................ 33
4.9.2. 4.10.
Woon- en leefklimaat ................................................................................ 33 Luchtkwaliteit .............................................................................................. 33
4.10.1. 4.10.2.
Niet in betekenende mate.......................................................................... 34 Woon- en leefklimaat ................................................................................ 34
4.11.
Geluid ......................................................................................................... 36
4.12.
Verkeer en parkeren..................................................................................... 36
4.12.1. 4.12.2. 4.13.
Verkeer .................................................................................................... 36 Parkeren .................................................................................................. 36 Externe veiligheid......................................................................................... 37
4.13.1. 4.13.2.
Regelgeving ............................................................................................. 37 Toetsing aan beleid................................................................................... 37
4.14.
Technische infrastructuur ............................................................................. 38
4.15.
Volksgezondheid .......................................................................................... 38
4.15.1. 4.15.2. 4.15.3. 4.15.4. 4.15.5.
Veedichtheid ............................................................................................ 38 Endotoxinen ............................................................................................. 39 Zoönosen ................................................................................................. 40 Geitenhouderij .......................................................................................... 40 Conclusie ................................................................................................. 41
5. Juridische planbeschrijving ............................................................................ 42 5.1.
Juridische achtergrond ..................................................................................... 42
5.2.
Toelichting verbeelding .................................................................................... 42
5.3.
Toelichting regels ............................................................................................ 42
6. Uitvoerbaarheid .............................................................................................. 43 6.1.
Financiële uitvoerbaarheid................................................................................ 43
6.2.
Maatschappelijke uitvoerbaarheid ..................................................................... 43
6.2.1. 6.2.2.
Vooroverleg.............................................................................................. 43 Zienswijzen en beroep .............................................................................. 43
7. Bijlagen .......................................................................................................... 44 Bijlage 1
Landschappelijk inpassingsplan .................................................................. 44
Bijlage 2
Ecologische Quickscan............................................................................... 44
Bijlage 3
Nader onderzoek Huismussen .................................................................... 44
Bijlage 4
Verkennend bodemonderzoek .................................................................... 44
1. Inleiding In dit hoofdstuk komen de aanleiding en het doel, de ligging van de planlocatie, het geldend planologisch regime en de procedure aan bod. Daarnaast is in dit hoofdstuk een leeswijzer opgenomen. 1.1. Aanleiding en doel Op de locatie Duin 10 te Lieshout (hierna: plangebied) is een voormalige varkenshouderij gevestigd. De initiatiefnemer is voornemens de varkenshouderij te beëindigen en de bestemming ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’ te wijzigen in de bestemming ‘Wonen’. Het voornemen is in strijd met het vigerend bestemmingsplan. Derhalve dient een bestemmingsplanprocedure te worden doorlopen. 1.2. Ligging plangebied Het plangebied betreft de locatie Duin 10 te Lieshout. De locatie in gelegen in het buitengebied van de gemeente Laarbeek op een afstand van ca. 650 meter van de kern Lieshout. Kadastraal is de locatie bekend als gemeente Lieshout, sectie I, nummers 1553 en 1554 en kent een gezamenlijke grootte van 2,975 ha. Op het perceel staat een bedrijfswoning, diverse stallen ten behoeve van de varkenshouderij en een loods ten behoeve van het akkerbouwbedrijf. Op onderstaande verbeelding is de ligging van het plangebied weergegeven en wordt het plangebied (met een rode lijn) aangeduid.
Lieshout Afbeelding 1: Ligging en aanduiding plangebied (bron ondergrond: www.ruimtelijkeplannen.nl)
De omgeving van het plangebied is agrarisch van karakter, met enkele agrarische bedrijven en burgerwoningen. Aan de oost-, west-, zuidwest- en noordzijde wordt het plangebied begrensd door agrarische gronden. Aan de zuidoostzijde grenst het plangebied aan de weg Beemdkant. 1.3. Geldend planologisch regime Het plangebied is gelegen binnen het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ van de gemeente Laarbeek. Dit bestemmingsplan is vastgesteld op 06-07-2010 door de gemeenteraad. In dit plan kent de locatie de enkelbestemming ‘Agrarisch - Agrarisch bedrijf’. Met daarbij de volgende dubbelbestemmingen en aanduidingen: - Dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 2’ (gedeeltelijk) - Functieaanduiding: ‘intensieve veehouderij’ - Gebiedsaanduiding: ‘overig bebouwingsconcentratie – 10’ (gedeeltelijk) - Gebiedsaanduiding: ‘reconstructiewetzone – verwevingsgebied’
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
5
Het plangebied kent in de huidige situatie een bouwvlak met een oppervlakte van 1,2 ha. Op onderstaande afbeelding is een uitsnede van de verbeelding behorende bij het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ weergegeven.
Afbeelding 2: uitsnede verbeelding vigerend bestemmingsplan (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
Naast het hierboven genoemde bestemmingsplan is tevens het bestemmingsplan ‘Parkeernormen Laarbeek’ (vastgesteld 07-06-2018) van toepassing voor het plangebied. Dit bestemmingsplan betreft een paraplubestemmingsplan waarbij het vigerende Parkeerbeleidsnota 2014 (en diens rechtsopvolger(s)) van de gemeente Laarbeek ingepast in de vigerende bestemmingsplannen van de gemeente Laarbeek. Hierdoor wordt het voor de gemeente mogelijk om bij nieuwbouwplannen of wijzigingen van het gebruik eisen te kunnen (blijven) stellen aan het aantal parkeerplaatsen en hierbij te toetsen aan het gemeentelijk parkeerbeleid. Voor onderhavig plangebied zijn in dit bestemmingsplan geen specifieke bestemmingen en aanduidingen opgenomen. 1.4. Procedure Voor het beoogde initiatief dient een bestemmingsplan te worden vastgesteld, conform artikel 3.1 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro). Het plan doorloopt als volgt de procedure. Allereerst wordt er een concept-ontwerpbestemmingsplan opgesteld waarin onderbouwd wordt dat het initiatief voldoet aan het gemeentelijk en provinciaal beleid en aan alle relevante milieu- en ruimtelijke ordeningsaspecten. In deze fase wordt overleg gevoerd met de gebruikelijke overlegpartners zoals gemeente, provincie en waterschap. Eventuele opmerkingen worden verwerkt in het ontwerpbestemmingsplan.
Volgens artikel 3.8 Wro is op de voorbereiding van een bestemmingsplan afdeling 3.4 van de Algemene wet bestuursrecht (Awb) van toepassing. Dit houdt in dat het ontwerpbestemmingsplan gedurende 6 weken voor iedereen ter inzage wordt gelegd. Tijdens deze periode van 6 weken kan een ieder zienswijzen kenbaar maken. Binnen 12 weken nadat het ontwerpbestemmingsplan ter inzage heeft gelegen, moet de gemeente beslissen over de vaststelling van het bestemmingsplan. Hierbij worden eventuele zienswijzen in acht genomen.
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
6
Nadat het bestemmingsplan is vastgesteld, wordt het opnieuw 6 weken ter inzage gelegd. Binnen deze 6 weken kunnen belanghebbenden die tijdig zienswijzen kenbaar hebben gemaakt bij het ontwerp en belanghebbenden die kunnen aantonen dat zij niet in de gelegenheid zijn geweest om tijdig zienswijzen kenbaar te maken, beroep indienen bij de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State. Als er geen beroep wordt ingesteld, dan is het bestemmingsplan daags na afloop van de beroepsperiode onherroepelijk. Zodra het bestemmingsplan in werking is getreden kunnen de benodigde omgevingsvergunningen voor het beoogde initiatief worden aangevraagd. 1.5. Leeswijzer In deze toelichting zijn in het eerste hoofdstuk een inleiding op het initiatief gegeven, waarin de aanleiding, het doel, de ligging van de planlocatie, het geldend planologische regime en de te doorlopen procedure zijn beschreven. In hoofdstuk 2 worden de bestaande en beoogde situatie omschreven. Het van toepassing zijnde nationaal, provinciaal en gemeentelijk beleid wordt uiteengezet in hoofdstuk 3. Hierna worden in hoofdstuk 4 de milieuhygiënische en planologische aspecten beschreven. De juridische achtergrond van het bestemmingsplan, een toelichting op de verbeelding en een toelichting op de regels wordt gegeven in hoofdstuk 5.
De financiële en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het initiatief wordt verantwoord in hoofdstuk 6.
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
7
2. Planbeschrijving In dit hoofdstuk worden de bestaande en beoogde situatie beschreven. Hierin komt naar voren welke veranderingen er plaatsvinden binnen de planlocatie. 2.1. Bestaande situatie Zoals al aangegeven, is het plangebied gelegen in het buitengebied van de gemeente Laarbeek. De omgeving van het plangebied is agrarisch van karakter, met enkele agrarische bedrijven en burgerwoningen. Aan de oost-, west-, zuidwest- en noordzijde wordt het plangebied begrensd door agrarische gronden. Aan de zuidoostzijde grenst het plangebied aan de weg Beemdkant. Op de locatie Duin 10, in het buitengebied van Lieshout, is de varkenshouderij gevestigd. Ten behoeve van deze varkenshouderij zijn twee stallen, één veldschuur en een bedrijfswoning aanwezig. De stallen worden grotendeels gebruikt als vleesvarkensstallen. De veldschuur wordt gebruikt als opslag en als werktuigenberging voor de akkerbouwtak.
Veldschuur (opslag en werktuigenberging
Vleesvarkensstal
Bedrijfswoning
Afbeelding 3: weergave functie aanwezige bebouwing (bron ondergrond: www.ruimtelijkeplannen.nl)
2.2. Beoogde situatie De initiatiefnemer is voornemens de varkenshouderij te beëindigen en de bestemming ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’ te wijzigen in de bestemming ‘Wonen’. Op locatie is initiatiefnemer voornemens de akkerbouwtak in stand houden, ook wil men hobbymatig een aantal paarden blijven houden. Doordat initiatiefnemer mee doet aan de Saneringsregeling varkenshouderij moeten de varkensstallen worden gesaneerd. Er zal in totaal ruim 1.980 m² aan varkensstallen worden gesaneerd. Op onderstaande afbeelding is aangegeven welke gebouwen op grond van de regeling worden gesaneerd. Vervolgens wordt de beoogde situatie gedetailleerder beschreven.
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
8
Veldschuur Paardenstallen Te slopen stallen Opslagruimte
Opslagruimte
Bedrijfswoning
Afbeelding 4: weergave te slopen en te behouden bedrijfsbebouwing op plangebied
De bestaande veldschuur en het voorste gedeelte van de linker en rechter varkensstal en het achterste gedeelte van de rechtervarkensstal mogen volgens de regeling blijven staan. Aangezien de veldschuur aan de achterzijde van het bouwvlak is gesitueerd, zou het vreemd zijn om deze te laten staan wanneer de andere bebouwing wordt gesloopt. Ook zijn de andere gebouwgedeeltes verspreid over het perceel wanneer de varkensstallen zijn afgebroken. Initiatiefnemer wil daarom de huidige veldschuur afbreken en een nieuwe loods bouwen aan de achterzijde van de berging van de voorste stal. Deze loods zal de bestaande loods en andere gebouwgedeeltes vervangen. De nieuwe loods zal worden gebruikt ten behoeve van de akkerbouwtak en voor de huisvesting van de paarden en eventuele andere hobbymatig gehouden dieren. Met de gemeente is overeenkomen dat er 475 m2 bijgebouwen in de beoogde situatie aanwezig mag zijn. Overigens zal de veldschuur ten tijde van de sanering van de varkensstallen en de nieuwbouw van de nieuwe loods nog wel blijven staan, omdat anders tijdens deze werkzaamheden onvoldoende opslagruimte op de locatie aanwezig is. Na afronding van alle werkzaamheden zal deze veldschuur worden gesloopt. Momenteel is er circa 2 hectare in gebruik voor de akkerbouw, hier komt straks nog 0,5 hectare bij wat nu bouwvlak is.
Omdat de aandacht van initiatiefnemer de afgelopen jaren voornamelijk naar de varkenshouderij is gegaan, is er nooit een ingewikkeld bouwplan voor de akkerbouwtak geweest. Nu de varkenshouderij wordt beëindigd wil men de akkerbouwtak meer aandacht geven. De tractoren en bijbehorende machines voor de akkerbouwtak moeten binnen worden gestald, hiervoor moet ruimte in de nieuwe loods worden gereserveerd. Ook het gereedschap wat gebruikt wordt ten behoeve van de machines krijgt een plaats in de loods. Vanwege de stalling van machines, werktuigen en paardentrailer in de nieuwe loods, is het wenselijk om vanwege de doorrijhoogte, een maximale goothoogte aan te houden van 4 meter, en een maximale bouwhoogte van 7 meter. Momenteel houdt initiatiefnemer hobbymatig een aantal paarden. Deze paarden, naar verwachting in totaal 4 paarden en 3 veulens, wil men ook in de toekomst blijven houden en hiervoor moeten stallen worden gecreëerd. Een aantal van deze paarden bestaat uit drachtige merries die meer ruimte nodig hebben, waardoor ruimere boxen moeten worden gemaakt. Ook het hooi en stro voor de paarden zullen moeten worden opgeslagen, hiervoor is ook opslag in de loods nodig. Ook de aanhanger en paardentrailer krijgen een plaats in de loods.
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
9
Ten slotte zal de loods gebruikt worden als privébijgebouw van initiatiefnemer. Denk hierbij aan een garage voor de fietsen, scooters en auto’s van de familie en voor opslag van diverse spullen. Ook de zitmaaier en het tuingereedschap voor het onderhoud van de tuin moet hierin worden opgeslagen. De navolgende schets geeft een indicatie weer van de gewenste situatie.
Afbeelding 5: weergave gewenste situatie
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
10
3. Beleidskader In dit hoofdstuk wordt het relevante beleid uiteengezet. Het initiatief wordt getoetst aan het rijks-, provinciaal en gemeentelijk beleid. 3.1. Rijksbeleid
3.1.1. Nationale Omgevingsvisie
De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) is op 11 september 2020 vastgesteld en in werking getreden. In de NOVI geeft het Rijk een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De NOVI stelt daarbij een nieuwe aanpak voor: integraal, samen met andere overheden en maatschappelijke organisaties, en met meer regie vanuit het Rijk. Met steeds een zorgvuldige afweging van belangen wil men werken aan de volgende prioriteiten: 1. Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie 2. Duurzaam economisch groeipotentieel 3. Sterke en gezonde steden en regio’s 4. Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied Verder heeft men in de Uitvoeringsagenda Nationale Omgevingsvisie 2021-2024 een aantal voorlopige NOVI-gebieden geselecteerd. Het plangebied is niet gelegen in één van deze gebieden. Binnen de prioriteit 4 ‘toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied’ gaat het onder andere over de transitie in het buitengebied. Onderhavige ontwikkeling past binnen deze prioriteit, en vormt derhalve geen belemmering binnen deze Nationale Omgevingsvisie.
3.1.2. Ladder duurzame verstedelijking
De ladder voor duurzame verstedelijking (art. 3.1.6 lid 2 Besluit ruimtelijke ordening) is ingericht voor een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten waardoor de ruimte in stedelijke gebieden optimaal wordt benut. De ladder moet verplicht worden toegepast bij ruimtelijke besluiten die een nieuwe stedelijke ontwikkeling (wonen, werken, detailhandel en overige stedelijke voorzieningen) mogelijk maken. Op 1 juli 2017 is het Besluit ruimtelijke ordening gewijzigd, waarbij een nieuwe Laddersystematiek geldt. De Ladder is onder andere van toepassing op plannen voor wonen, die worden aangemerkt als nieuwe stedelijke ontwikkeling. Op basis van jurisprudentie blijkt echter dat de realisatie van één of enkele woningen niet gezien wordt als een stedelijke ontwikkeling zoals gedefinieerd in het Bro. Dit betekent dat in onderhavig plan niet verder aan de Ladder behoeft te worden getoetst, aangezien de woning feitelijk al aanwezig is. 3.2. Provinciaal beleid Het geldende ruimtelijke beleid van de provincie Noord-Brabant is omschreven in de Omgevingsvisie, Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014 en de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant.
3.2.1. Omgevingsvisie Noord-Brabant
De provincie Noord-Brabant heeft op 14 december 2018 de omgevingsvisie Noord-Brabant vastgesteld. De omgevingsvisie vindt zijn legitimatie in de Omgevingswet. Vanzelfsprekend staan de achterliggende doelen van de Omgevingswet dan ook centraal in de positiebepaling van de Brabantse Omgevingsvisie. Onder het motto ‘eenvoudig beter’, doelt de Omgevingswet op meer inzichtelijkheid, en een grotere voorspelbaarheid en gebruiksgemak van het Omgevingsrecht. Ook beoogt de wet meer bestuurlijke afwegingsruimte en een meer samenhangende benadering van de fysieke leefomgeving in beleid, besluitvorming en regelgeving. Het doel van de omgevingsvisie is om de kwaliteit van de leefomgeving voor alle Brabanders te verbeteren. In de visie is voor verschillende programma’s de ambitie geformuleerd hoe de Brabantse leefomgeving er in 2050 uit moet zien. Daarbij zijn mobiliserende tussendoelen gesteld voor 2030 om het einddoel te kunnen bereiken. De uitwerking in programma’s is een opgave die de visie volgt en die in opeenvolgende bestuursperiodes de opdracht en ruimte geeft om dat met eigen accenten in te vullen.
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
11
Het belangrijkste programma dat hier een rol speelt is ‘omgevingskwaliteit’. Het Brabantse doel voor 2050 in dit programma is:
‘Brabant heeft een goede leefomgevingskwaliteit doordat wij op alle aspecten beter presteren dan wettelijk als minimumniveau is bepaald. Brabant staat met zijn TOP-landschap van oude en nieuwe landschappen in de top 5 van Europa. De biodiversiteit binnen en buiten de natuurgebieden is op orde, de lucht- en waterkwaliteit voldoet en de bodem is vitaal.’ Het tussendoel voor 2030 in dit programma is:
‘Brabant heeft een aanvaardbare leefomgevingskwaliteit doordat wij voor alle aspecten voldoen aan de wettelijke normen. Natuurgebieden zijn ingericht, de afname van biodiversiteit is naar een positieve trend omgebogen, waardevolle cultuurhistorische landschappen zijn behouden en er is breed draagvlak voor de nieuwe energie- en klimaatadaptieve landschappen door de ontwerpende aanpak.’ Deze basisopgave is veelomvattend en gaat over milieuaspecten zoals een schone bodem, schoon water (ondergrond) en schone lucht. Maar ook om landschappelijke- en cultuurhistorische aantrekkelijkheid, een goede woon- en werkomgeving met een aantrekkelijk aanbod aan voorzieningen, stilte en een natuurrijke omgeving, waarin biodiversiteit en recreatie hand in hand gaan. Het initiatief voldoet aan het tussendoel voor 2030 omdat aan alle milieu wet- en regelgeving wordt voldaan. Door de afname van emissies (vanwege de beëindiging van de varkenstak) en een zorgvuldige landschappelijke inpassing van het plangebied wordt ook een positieve bijdrage geleverd aan de leefomgevingskwaliteit. Hiermee wordt een eerste stap gezet richting het einddoel van 2050. Het initiatief past dus binnen de Omgevingsvisie voor Noord-Brabant.
3.2.2. Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014
De Structuurvisie 2010 – partiële herziening 2014 (Sv 2014) betreft een herziening van de op 1 oktober 2010 vastgestelde Structuurvisie ruimtelijke ordening. De partiële herziening is door Provinciale Staten van Noord-Brabant op 7 februari 2014 vastgesteld en in werking getreden op 19 maart 2014. De Structuurvisie geeft de hoofdlijnen van het provinciaal ruimtelijk beleid tot 2025 weer (met een doorkijk naar 2040). De visie is bindend voor het ruimtelijk handelen van de provincie. Het is de basis voor de wijze waarop de provincie de instrumenten inzet die de Wet ruimtelijke ordening biedt. De genoemde visie is vertaald in de regels van de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Daarnaast ondersteunt de structuurvisie het beleid op andere provinciale beleidsterreinen, zoals het economisch-, mobiliteits-, sociaal-, cultureel-, milieu- en natuurbeleid. Volgens de structurenkaart, zie navolgende afbeelding, ligt het plangebied in het gemengd landelijk gebied. In het gemengde landelijke gebied vindt een vermenging van functies plaats. Naast het gebruik van de gronden ten behoeve van de land- en tuinbouw, is er ook plaats voor natuur, water, recreatie, toerisme en kleinschalige stedelijke functies. Omdat de locatie in het gemengde landelijk gebied ligt, hanteert de provincie het multifunctionele gebruik als uitgangspunt.
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
12
Afbeelding 6: uitsnede Structurenkaart SV 2014 (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
De locatie is dus onderdeel van een multifunctioneel gebied. Er vinden naast agrarische bedrijven ook niet-agrarische, kleinschalige stedelijke functies, waterfuncties, natuur en recreatie plaats. Het initiatief past daarom binnen de uitgangspunten van de Sv 2014.
3.2.3. Interim Omgevingsverordening Noord-Brabant
De Interim omgevingsverordening (Iov) betreft een samenvoeging van verschillende regelingen op provinciaal niveau met betrekking tot de fysieke leefomgeving. Dit betekent dat de regels betrekking hebben op milieu, natuur, ruimtelijke ordening, water, bodem en wegen. De Iov is daarbij een eerste stap op weg naar een definitieve omgevingsverordening, die op grond van de op handen zijnde Omgevingswet moet worden vastgesteld en die verplicht is voor provincies. De laatste versie van de Iov is op 14 februari 2020 door Provinciale Staten vastgesteld en is per 22 februari 2020 in werking getreden. De Iov is opgesteld vanuit een doelgroepenbenadering. Dit is ook het systeem dat de Omgevingswet, en de daaronder liggende wetgeving, hanteert. Dit betekent dat de regels in de Iov zijn gegroepeerd in hoofdstukken waarbij de doelgroep van de regel, de zogenaamde normadressaat, leidend is. Regels waar gemeenten bij vaststelling van een bestemmingsplan rekening mee moeten houden zijn opgenomen in hoofdstuk 3. Deze regels zijn in de vorm van instructieregels opgenomen waarbij de verschillende niveau’s zijn opgedeeld in meerdere afdelingen. Voor elke ruimtelijke ontwikkeling geldt dat toepassing moet worden gegeven aan de basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies zoals deze zijn opgenomen in paragraaf 3.1.2.
Voor het overige dient getoetst te worden aan de regels die van toepassing zijn op het werkingsgebied waarin de planlocatie ligt. In dit geval ligt het plangebied gelegen in de werkingsgebieden ‘boringsvrije zone’, ‘gemengd landelijk gebied’, ‘landelijk gebied’ en ‘stalderingsgebied’, zie navolgende afbeelding.
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
13
Afbeelding 7: uitsnede Iov hst. 3 ‘Instructieregels aan gemeenten’ (bron: viewer Iov geconsolideerd 01-03-2020)
Afdeling 3.6 bevat de voorwaarden voor een vitaal platteland, die onder andere van toepassing zijn op het gemengd landelijk gebied. Met het initiatief wordt onder andere een bestaande bedrijfswoning gewijzigd naar een burgerwoning. Er zal derhalve worden getoetst aan artikel 3.69 ‘Afwijkende regels (burger)woningen’. Artikel 3.12 bevat regels ten aanzien van de aanduiding ‘boringsvrije zone’. Hierin wordt gesteld: “Een bestemmingsplan van toepassing op Boringsvrije zone strekt mede tot het behoud van de weerstandbiedende bodemlagen.” Een bestemmingsplan als bedoeld in het eerste lid stelt regels die het risico op schade aan de bodem en het zich daarin bevindende grondwater voorkomen. Binnen de aangegeven ‘boringsvrije zone’ gaat het om een maximale boordiepte van 80 meter. Het initiatief betreft geen plan met een boringen dieper dan 80 meter en daarom heeft het geen invloed op de weerstandbiedende bodemlagen. Een nadere toetsing aan de regels met betrekking tot de ‘boringsvrije zone’ is derhalve niet noodzakelijk. Voor de bescherming van de ‘boringsvrije zone’ zijn er in voorliggend plan regels en een aanduiding ‘milieuzone – boringsvrij zone’ opgenomen. Verder bevat artikel 3.52 aanvullende regels ten aanzien van het ‘stalderingsgebied’. Deze regels hebben betrekking op een toename in de oppervlakte dierenverblijven voor hokdieren.
Met het initiatief wordt de veehouderij ter plaatse gesaneerd. De regels met betrekking tot het ‘stalderingsgebied’ zijn derhalve niet van toepassing. Aan de relevante artikelen zal hierna worden getoetst. Basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies (paragraaf 3.1.2) Onder een evenwichtige toedeling van functies wordt verstaan dat invulling wordt gegeven aan een goede omgevingskwaliteit met een veilige, gezonde leefomgeving. Hiervoor moet rekening worden gehouden met: - zorgvuldig ruimtegebruik; - de waarden in een gebied door toepassing van de lagenbenadering; - meerwaardecreatie. Deze aspecten zijn in de Iov nader uitgewerkt in de artikel 3.6 t/m 3.8. Daarnaast geldt voor ontwikkelingen in het landelijk gebied ook dat er sprake moet zijn van kwaliteitsverbetering (zie artikel 3.9). Deze artikelen worden hieronder nader toegelicht.
Zorgvuldig ruimtegebruik (artikel 3.6)
Conform artikel 3.6 houdt zorgvuldig ruimtegebruik in dat in beginsel gebruik wordt gemaakt van een bestaand ruimtebeslag. Een bestaand ruimtebeslag ligt binnen het werkingsgebied ‘Stedelijk gebied’ of een bestaand bouwperceel. Wanneer er sprake is van een stedelijke ontwikkeling dient toepassing te
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
14
worden gegeven aan artikel 3.1.6, tweede lid, van het Besluit ruimtelijke ordening (ladder voor duurzame verstedelijking). Alle gebouwen, bijbehorende bouwwerken en ander permanente voorzieningen dienen te worden geconcentreerd binnen een bouwperceel. In de beoogde situatie is sprake van een bestaand ruimtebeslag, aangezien er sprake is van een bestaand bouwperceel. Er vindt daarnaast geen uitbreiding, maar verkleining van het bouwvlak plaats. Er wordt derhalve voldaan aan het bepaalde in artikel 3.6.
Toepassing van de lagenbenadering (artikel 3.7)
De toepassing van de lagenbenadering omvat het effect van de ontwikkeling op verschillende lagen. Hierbij dient onderzocht te worden wat de effecten zijn op: - de ondergrond - de netwerklaag - de bovenste laag Met het effect op de ondergrond worden o.a. de aspecten bodem, grondwater en archeologische waarden bedoeld. De netwerklaag omvat aspecten zoals infrastructuur, natuurnetwerk, energienetwerk, waterwegen waaronder een goede, multimodale afwikkeling van het personen- en goederenvervoer. In de beschouwing van de bovenste laag dienen aspecten zoals cultuurhistorische en landschappelijke waarden, de omvang van de functie en de bebouwing, de effecten op bestaande en toekomstige functies, de effecten op volksgezondheid, veiligheid en milieu aan bod te komen. Hierbij dient te worden gekeken naar het verleden, heden en toekomst. De beoogde ontwikkeling mag geen negatieve effecten hebben op de waarden in de omgeving en dient ook in de toekomst geen beperkingen op te leveren voor de omgeving. De toetsing van de gevolgen van het initiatief op bovengenoemde aspecten is uitgebreid uiteengezet in hoofdstuk 4 van deze toelichting.
Meerwaardecreatie (artikel 3.8)
Het aspect meerwaardecreatie omvat een evenwichtige benadering van de economische, ecologische en sociale aspecten die in een gebied en bij een ontwikkeling zijn betrokken. Het biedt de mogelijkheid om opgaven en ontwikkelingen te combineren, waardoor er meerwaarde ontstaat. Daarnaast ontstaat een bijdrage aan andere opgaven en belangen dan die rechtstreeks met de ontwikkeling gemoeid zijn. In dit bestemmingsplan wordt meerwaarde gecreëerd door de bestemmingswijziging te combineren met een goede landschappelijke inpassing. Daarnaast is er sprake van een afname van de emissies en bebouwd oppervlak waardoor ook het leefmilieu in de omgeving wordt verbeterd.
Kwaliteitsverbetering (artikel 3.9)
Een bestemmingsplan in landelijk gebied moet gepaard gaan met een fysieke verbetering van het landschap. Daarnaast moet worden aangetoond hoe deze fysieke verbetering financieel, juridisch en feitelijk wordt verzekerd. Een verbetering kan o.a. bestaan uit een landschappelijke inpassing, behoud of herstel van cultuurhistorisch waardevolle bebouwing of terreinen, het slopen van bebouwing of aanleggen van extensieve recreatieve mogelijkheden. Deze vormen van kwaliteitsverbetering moeten worden geborgd in het bestemmingsplan. Over de exacte invulling van de kwaliteitsverbetering zijn in het regionaal ruimtelijk overleg tussen gemeenten en provincie afspraken gemaakt. Binnen de gemeente Laarbeek is de Landschapsinvesteringsregeling van toepassing. Dit houdt het volgende in: - het omzetten van een agrarisch bouwvlak naar een woonbestemming wordt gezien als een categorie 2 ontwikkeling waarbij de overtollige bebouwing wordt gesloopt, verhardingen worden verwijderd en de omvang van het agrarisch bouwvlak wordt teruggebracht naar een relatief aanvaardbare woonbestemming; - het oppervlak aan bijgebouwen wordt gemaximeerd op 500 m2 en voor elke m2 boven het toegestane oppervlak aan bijgebouwen van 150 m2 wordt een bijdrage van €12,- in rekening gebracht.
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
15
- De locatie dient landschappelijk te worden ingepast. Toepassing van voornoemde regeling op uw voorgesteld plan betekent dat voor deze bestemmingswijziging ter zijner tijd een bedrag van €3.900,- (475 m2 – 150 m2 * €12,-) als LIRbijdrage aan de gemeente dient te worden betaald. Verder zal de locatie landschappelijk moeten worden ingepast. De locatie is in de huidige situatie al landschappelijk ingepast. In de bijlagen is een landschappelijk inpassingsplan opgenomen waarop de inpassing is weergegeven (bijlage 1). De aanleg en instandhouding van deze landschappelijke inpassing wordt feitelijk en juridisch verzekerd door de opname van een voorwaardelijke verplichting in de regels van het bestemmingsplan. De beoogde ontwikkeling is derhalve in overeenstemming met artikel 3.9 van de Iov. Ontwikkeling van niet agrarische functies (paragraaf 3.6.7) Paragraaf 3.6.7 bevat de voorwaarden voor de ontwikkeling van niet agrarische functies in het landelijk gebied. Het initiatief moet getoetst worden aan artikel 3.68 en 3.69 ten aanzien van Wonen in Landelijk gebied.
Wonen in landelijk gebied (artikel 3.68 & 3.69)
In artikel 3.68 van de Iov is opgenomen dat alleen bestaande burgerwoningen en bedrijfswoningen zijn toegestaan. In afwijking hiervan (artikel 3.69) kan het gebruik van een voormalige bedrijfswoning als burgerwoning mogelijk worden gemaakt als is verzekerd dat:
1. er geen splitsing in meerdere woonfuncties plaatsvindt;
Er wordt met het initiatief slechts één woonbestemming gecreëerd.
2. overtollige bebouwing wordt gesloopt.
Zoals reeds uiteen is gezet wordt de overtollige bebouwing met het initiatief gesaneerd.
Er kan derhalve worden geconcludeerd dat het initiatief voldoet aan de regels voor Wonen in het landelijk gebied. Conclusie Gelet op bovenstaande voldoet de ontwikkeling aan de voorwaarden die zijn opgenomen in de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. 3.3. Gemeentelijk beleid Het gemeentelijk beleid is omschreven in de gemeentelijke structuurvisie en het bestemmingsplan.
3.3.1. Structuurvisie 2010-2020 ‘Groei in Balans’
In de ‘Structuurvisie 2010-2020’ staan de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling van het hele grondgebied van Laarbeek en de hoofdzaken van het gemeentelijk beleid tot het jaar 2020. De structuurvisie is op 16 september 2010 vastgesteld. In de structuurvisie wordt ten aanzien van het buitengebied aangegeven dat dit onder druk staat. Door de verreikende transformatie die in de landbouw plaatsvindt, is er een nieuwe positiebepaling gaande waarbij de verschillende belangen om voorrang vechten zoals landbouw, toerisme, bedrijvigheid, infrastructuur, wonen, natuur en water. Dit wordt duidelijk in de bijbehorende Visiekaart, waarin de verschillende belangen zijn gepositioneerd binnen de gemeente Laarbeek.
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
16
Plangebied
Afbeelding 8: visiekaart behorende bij structuurvisie 2010-2020 ‘Groei in Balans’ (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
Het plangebied is gelegen in het buitengebied, in een gebied waar geen specifiek belang of functie is aangewezen. Het initiatief ziet toe op de wijziging van een agrarische bestemming in een woonbestemming, waarbij de voormalige bedrijfswoning wordt gebruikt als burgerwoning. Voor deze functie is ruimte in het buitengebied. Deze ontwikkelingen passen binnen het beleid zoals verwoord in de structuurvisie.
3.3.2. Bestemmingsplan
Zoals al in de inleiding van deze toelichting beschreven is voor de planlocatie het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ geldend. In dit plan kent de locatie de enkelbestemming ‘Agrarisch - Agrarisch bedrijf’ met daarbij de volgende dubbelbestemmingen en aanduidingen: - Dubbelbestemming: ‘Waarde – Archeologie 2’ (gedeeltelijk) - Functieaanduiding: ‘intensieve veehouderij’ - Gebiedsaanduiding: ‘overig bebouwingsconcentratie – 10’ (gedeeltelijk) - Gebiedsaanduiding: ‘reconstructiewetzone – verwevingsgebied’ Het plangebied kent in de huidige situatie een bouwvlak met een oppervlakte van ca. 1,2 ha. Op onderstaande afbeelding is een uitsnede van de verbeelding behorende bij het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ weergegeven.
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
17
Afbeelding 9: uitsnede verbeelding vigerend bestemmingsplan (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
Binnen het plangebied is gedeeltelijk de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 2’ van toepassing. Dit wordt in deze toelichting nader toegelicht in paragraaf 4.4.2. Hieruit volgt dat deze dubbelbestemming geen belemmering vormt voor het initiatief. Ook de gebiedsaanduidingen ‘reconstructiewetzone – verwevingsgebied’ en ‘overige bebouwingsconcentratie – 10’ vormen geen belemmering voor het initiatief, en worden in deze toelichting dan ook niet nader beschreven. Naast het hierboven genoemde bestemmingsplan is tevens het bestemmingsplan ‘Parkeernormen Laarbeek’ (vastgesteld 07-06-2018) van toepassing voor het plangebied. Dit bestemmingsplan betreft een paraplubestemmingsplan waarbij het vigerende Parkeerbeleidsnota 2014 (en diens rechtsopvolger(s)) van de gemeente Laarbeek ingepast in de vigerende bestemmingsplannen van de gemeente Laarbeek. Hierdoor wordt het voor de gemeente mogelijk om bij nieuwbouwplannen of wijzigingen van het gebruik eisen te kunnen (blijven) stellen aan het aantal parkeerplaatsen en hierbij te toetsen aan het gemeentelijk parkeerbeleid. Voor onderhavig plangebied zijn in dit bestemmingsplan geen specifieke bestemmingen en aanduidingen opgenomen. In het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ is de beoogde ontwikkeling niet rechtstreeks mogelijk.
Er is in dit bestemmingsplan wel een wijzigingsbevoegdheid opgenomen (artikel 4.7.5) om onder voorwaarden de bestemming te wijzigen in de bestemming ‘Wonen’ voor zover het de voormalige agrarische bedrijfswoning betreft. Er kan geen gebruik worden gemaakt van deze wijzigingsbevoegdheid aangezien het gewenste aantal m2 bijgebouwen het maximum van binnen deze wijzigingsbevoegdheid overschrijdt. Om deze reden wordt een herziening van het bestemmingsplan voorbereid. De regels van deze herziening zullen zo veel mogelijk aansluiten bij het bestemmingsplan ‘Buitengebied’.
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
18
4. Milieuhygiënische en planologische aspecten Op grond van het bepaalde in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro) is het verplicht om inzicht te bieden in de relevante milieuhygiënische en planologische aspecten. In dit hoofdstuk worden deze aspecten beschreven. 4.1. Milieueffectrapportage en vormvrije m.e.r.-beoordeling Een milieueffectrapportage (MER), en de bijbehorende procedure (m.e.r.), is een hulpmiddel om de belangen van het milieu volwaardig te betrekken bij de besluitvorming over plannen en projecten. Het gaat hierbij enkel om plannen en projecten die kunnen leiden tot initiatieven waardoor het milieu mogelijk nadelig wordt beïnvloed. Als uitgangspunt gelden voor plannen, waaronder partiële herzieningen, onderstaande criteria om te beoordelen of een MER noodzakelijk is: - Plannen waarvoor een passende beoordeling nodig is in verband met een mogelijk significant negatief effect op Natura 2000 gebieden. - Plannen die kaderstellend zijn voor toekomstige m.e.r.- (beoordelings)plichtige besluiten; Ten aanzien van het eerste criterium geldt dat er in deze situatie geen sprake is van een plan waarvoor een passende beoordeling nodig is in verband met een mogelijk significant negatief effect op Natura 2000-gebieden. In paragraaf 4.3 is een uitgebreide toelichting opgenomen voor de mogelijke effecten van het plan op de Natura 2000-gebieden.
Op basis van deze paragraaf kan worden geconcludeerd dat er met de beoogde ontwikkeling geen effecten voor beschermde soorten en vogels te verwachten zijn. Een plan is kaderstellend voor een toekomstig m.e.r.- (beoordelings)plichtig besluit indien er sprake is van een overschrijding van de grenswaarden uit de C- of D-lijst van het Besluit m.e.r. Onder de grenzen uit de C- en D-lijst van het Besluit m.e.r. geldt sinds 7 juli 2017 een vormvrije m.e.r.-beoordelingsplicht. Dit houdt in dat er bekeken moet worden of er bij het initiatief sprake is van dusdanig bijzondere omstandigheden of milieueffecten dat er toch een MER moet worden opgesteld. Het initiatief betreft de bestemmingswijziging van ‘Agrarisch – Agrarisch bedrijf’ naar ‘Wonen’, waardoor de agrarische bedrijfswoning als burgerwoning in gebruik wordt genomen. Dergelijke ontwikkelingen komen niet voor in de C- en D-lijst van het Besluit m.e.r.. Het gaat om een functiewijziging, die verder geen milieuhygiënische effecten heeft op de omgeving. Hieruit kan worden geconcludeerd dat er voor het initiatief geen (vormvrije) m.e.r.-beoordelingsplicht geldt. Uit bovenstaande kan worden geconcludeerd dat er geen sprake is van een verplichting tot het opstellen van een MER en het doorlopen van de bijbehorende procedure. 4.2.
Waterhuishouding Sinds 1 november 2003 is het verplicht om bij ruimtelijke ingrepen de watertoets toe te passen. Deze verplichting is wettelijk geregeld in het Besluit ruimtelijke ordening (Bro). Door middel van deze watertoets moet inzicht worden geboden in de effecten van het initiatief op de waterhuishouding. In het kader van de watertoets dient de gemeente voorafgaand aan de procedure het voornemen van de ruimtelijke ingreep aan het waterschap te verzenden. De gemeente en het waterschap kunnen afspraken maken over de wijze waarop het aspect water in het ruimtelijk plan is opgenomen. In deze waterparagraaf komen de volgende onderdelen aan bod: - Beschrijving waterrelevant beleid; - Bestaande waterhuishoudkundige situatie; - Beoogde waterhuishoudkundige situatie.
4.2.1. Waterrelevant beleid
De Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) is vanaf 22 december 2000 van kracht. De KRW heeft als doel om te komen tot schone, ecologisch gezonde stroomgebieden, waarin water op een duurzame manier wordt gebruikt. Om dit doel te bereiken is een systematiek opgesteld die alle Europese lidstaten in de nationale wetgeving moeten implementeren en uitvoeren. De Nederlandse regering heeft invulling aan de KRW gegeven door middel van de Waterwet, die in werking is getreden op 22 december 2009. De Waterwet regelt het beheer van het oppervlakte- en grondwater en verbetert ook de samenhang tussen
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
19
het waterbeleid en ruimtelijke ordening. De visies met betrekking tot het waterbeleid worden door de verschillende bestuurslagen in diverse plannen beschreven. Provincie Het beleid van de provincie Noord-Brabant richt zich op het bereiken en in stand houden van watersystemen die ruimte bieden aan een gezond leefmilieu voor mens, dier en plant. Daarbij zijn economische en ecologische ontwikkelingen met elkaar in evenwicht en is het hebben en houden van een veilige en bewoonbare provincie een randvoorwaarde. Dit beleid is vertaald in de Omgevingsvisie en Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. De belangrijkste aspecten zijn: - Een robuust en veerkrachtig water- en natuursysteem; - Een betere waterveiligheid door preventie; - Koppeling van waterberging en droogtebestrijding. Zoals reeds uiteen is gezet in paragraaf 3.2.3 liggen er binnen de Iov geen werkingsgebieden voor wat betreft het aspect water op de planlocatie. Er zijn derhalve geen voorwaarden waar in het kader van de Iov aan getoetst dient te worden. De watertoets en de wijze waarop de provincie daar mee omgaat, is beschreven in het Provinciaal Milieu en Waterplan (PMWP). Provinciale Staten hebben op 18 december 2015 het Provinciaal Milieu- en Waterplan 2016 – 2021 ‘Samen naar een duurzaam gezonde en veilige leefomgeving in Brabant vastgesteld (PMWP).
Hiermee zijn twee aparte provinciale plannen samengevoegd, te weten het voormalige ‘PWP 2010-2015’ en het ‘Provinciale Milieuplan 2012-2015’. Het doel van dit plan is het creëren van een gezonde leefomgeving voor mens, dier en plant, waarin we veilig kunnen wonen en waar ruimte is voor economische, maatschappelijke en ecologische ontwikkelingen. Het aspect water maakt hier onderdeel van uit. Kort gezegd gaat het PMWP voor: - Voldoende water voor mens, plant en dier; - Schone en gezonde leefomgeving (bodem, water en lucht); - Bescherming van Brabant tegen overstromingen en externe risico’s; - Verduurzaming van de grondstoffen-, energie- en voedselvoorziening. Gemeenten en waterschappen dienen hun waterbeleid te baseren op de uitgangspunten die de provincie in hun PMWP stelt. De PMWP is enkel voor de provincie Noord-Brabant zelf bindend. Zoals weergegeven is in onderstaande afbeelding heeft de planlocatie in het PMWP de waterhuishoudkundige functie ‘Water voor het gemengd landelijk gebied’ toegekend gekregen. Deze aanduiding komt overeen met de aanduiding ‘gemengd landelijk gebied’ uit de Structuurvisie ruimtelijke ordening en de Interim omgevingsverordening Noord-Brabant. Het waterbeheer richt zich op een goede waterhuishouding voor een duurzame en concurrerende landbouw.
Randvoorwaarden zijn de verplichtingen uit de Kaderrichtlijn Water en afstemming met de maatregelen voor de Natura 2000-gebieden en de Natte natuurparels. Voor het overige geldt geen specifiek beschermingsbeleid.
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
20
Afbeelding 10: uitsnede kaart ‘Gezondheid – 1’ PWMP (bron: www.ruimtelijkeplannen.nl)
Op de kaart 2 en 3 behorende bij de PMWP heeft het plangebied geen aanduiding gekregen. Volgens het beleidskader van de PMWP is dus geen specifiek beschermingsregime van toepassing binnen de planlocatie. Hiermee past het initiatief binnen het beleidskader van de PMWP. Waterschap Waterschap Aa en Maas is de beheerder van zowel de kwantiteit als de kwaliteit van het grond- en oppervlaktewater in de omgeving van de planlocatie. Het waterbeheer is gericht op het duurzaam beheren van het watersysteem, waarbij uitgegaan wordt van een watersysteembenadering. In het waterbeheerplan ‘Werken met water voor nu en later’ beschrijft Waterschap Aa en Maas de hoofdlijnen van haar beleid. Het huidige waterbeheerplan beschrijft de plannen voor de periode 2016 – 2021. De missie van het waterschap is: ‘Het ontwikkelen, beheren en in stand houden van gezonde, robuuste en veerkrachtige watersystemen, die ruimte bieden aan een duurzaam gebruik voor mens, dier en plant in het gebied, waarbij de veiligheid is gewaarborgd en met oog voor economische aspecten’. Daarnaast heeft het waterschap waar nodig nog toegespitst beleid en beleidsregels op de verschillende thema’s/speerpunten uit het waterbeheersplan en heeft het waterschap een eigen verordening; De Keur en de Legger.
De Keur bevat gebods- en verbodsbepalingen met betrekking tot ingrepen die consequenties hebben voor de waterhuishouding en het waterbeheer. De legger geeft aan waar de waterstaatswerken plus bijbehorende beschermingszones liggen, aan welke afmetingen en vorm die moeten voldoen en wie onderhoudsplichtig is. Veelal is voor deze ingrepen een watervergunning van het waterschap benodigd. In sommige gevallen vallen de werkzaamheden onder een Algemene regel. Dan kan er onder voorwaarden sprake zijn van vrijstelling van de vergunningsplicht. De Keur en de Algemene regels zijn te raadplegen via de site van waterschap Aa en Maas.
4.2.2. Bestaande waterhuishoudkundige situatie
Ten zuidwesten van het plangebied is een A-watergang gelegen. Deze is in eigendom van het Waterschap Aa en Maas. Ten behoeve van deze watergang is een beschermingszone opgenomen, zoals te zien is op navolgende uitsnede van de kaart ‘Vastgestelde Legger Oppervlaktewater’ van het Waterschap Aa en Maas.
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
21
Afbeelding 11: uitsnede Vastgestelde Legger Oppervlaktewater (bron: Waterschap Aa en Maas)
In de bestaande waterhuishoudkundige situatie binnen het plangebied wordt het bedrijfsafvalwater van huishoudelijke aard geloosd op het gemeentelijk riool. Voor het overige wordt er uit de inrichting enkel niet-verontreinigd hemelwater geloosd. Dit hemelwater is afkomstig van regenwater dat op de daken en erfverharding valt. Gemiddeld valt er jaarlijks 0,8 m3 niet-verontreinigd hemelwater per m2 verhard oppervlak. Dit hemelwater wordt door middel van afschot van daken en erfverharding geloosd op omliggende perceelsloten, en niet direct op de nabij gelegen A-watergang. De bedoelde omliggende perceelsloten zijn op onderstaande afbeelding aangegeven.
Omliggende perceelsloten
Afbeelding 12: weergave nabijgelegen perceelsloten (bron ondergrond: www.ruimtelijkeplannen.nl)
Op het bedrijf wordt aandacht besteed aan het schoonhouden van het verhard oppervlak. Er is sprake van good-house-keeping management. De erfverharding en de daken worden zo vaak als voor de goede orde noodzakelijk is schoon gehouden. Op het bedrijf vinden geen bijzondere activiteiten plaats die ertoe kunnen leiden dat er stoffen in aanraking kunnen komen met het hemelwater. Het nietverontreinigde hemelwater kan dus zonder problemen worden geloosd op de omliggende perceelsloten.
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
22
4.2.3. Beoogde waterhuishoudkundige situatie In de gewenste situatie wordt het intensieve veehouderijbedrijf beëindigd. Het afvalwater van huishoudelijke aard zal, net zoals in de bestaande situatie, geloosd worden op het gemeentelijk riool. De beoogde situatie zal een positief effect hebben op de waterhuishouding. Overtollige (agrarische) bedrijfsbebouwing en erfverhardingen zullen verdwijnen. Hiervoor is er sprake van een afname in oppervlakteverhardingen. Dit brengt een afname in puntlozing met zich mee. Neerslag kan op deze gronden dus direct infiltreren in de bodem, en zal niet rechtstreeks geloosd worden op de nabij gelegen A-watergang. Bij de nieuwbouw van het beoogde bijgebouw zal gebruik worden gemaakt van milieuvriendelijke bouwmaterialen en niet van uitlogende bouwmaterialen, zoals lood, koper, zink en zacht PVC. Deze stoffen kunnen zich ophopen in het water(bodem)systeem en hebben hierdoor een zeer nadelige invloed op de water(bodem)kwaliteit en ecologie. Verder zullen de beschermingszones ten opzichte van omliggende watergangen in acht worden genomen. Binnen 5 meter van de watergang ten zuidwesten van het plangebied worden geen nieuwe obstakels, zijnde bebouwing dan wel landschapselementen, mogelijk gemaakt. Zoals aangegeven is waterschap Aa en Maas de beheerder van de kwaliteit en kwantiteit van het gronden oppervlaktewater binnen het plangebied.
Door middel van de Keur van Waterschap Aa en Maas, die in werking is getreden op 1 maart 2015, kan worden bepaald bij welke ontwikkelingen mitigerende maatregen getroffen moeten worden. Dit om versnelde afvoer van hemelwater op het watersysteem te voorkomen. Bij voorkeur wordt ervoor gezorgd dat het hemelwater alsnog kan infiltreren in de bodem, eventueel via mitigerende maatregelen zoals een retentievoorziening. De Keur schrijft voor dat mitigerende maatregelen nodig zijn indien sprake is van een toename van het verhard oppervlak met meer dan 2.000 m2, na de inwerkingtreding van de Keur 2009 (22-12-2009). Waterschap Aa en Maas is overigens voornemens om de grenswaarde te wijzigen naar 500 m2. De grootte van de retentievoorziening moet in beide gevallen (resp. 2000 m2 of 500 m2) worden berekend conform de rekenregel die in de nieuwe Algemene regels van de Keur van de waterschappen is geïntroduceerd. Deze rekenregel luidt als volgt: Benodigde compensatie (in m3) = toename verhard oppervlak (m2) x ‘gevoeligheidsfactor’ x 0,06 (m) In de beoogde situatie is er een aanzienlijke afname van het verhard oppervlak (door sloop van de stallen en het verwijderen van erfverharding) en zal er in de toekomst 475 m 2 bijgebouwen aanwezig zijn.
Om inzichtelijk te maken waar het hemelwater afkomstig van deze 475 m 2 bijgebouwen zal worden geïnfiltreerd is hierna de grootte van de retentievoorziening berekend ten behoeve hiervan. De gevoeligheidsfactor is af te leiden uit de kaart die bij de nieuwe Keur is gevoegd. Hierbij is het grondgebied van het desbetreffende waterschap, in dit geval de Dommel, verdeeld in drie categorieën. Naarmate de gevoeligheid van een gebied of oppervlaktewatersysteem voor de gevolgen van piekafvoeren lager is, is minder compensatie nodig. Er worden drie waarden voor de gevoeligheidsfactor gehanteerd: ¼ (Laag), ½ (Gemiddeld) en 1 (Hoog). Zoals uit navolgende afbeelding blijkt is er voor de locatie aan de Duin 10 te Lieshout een gevoeligheidsfactor van 1 (Hoog) van toepassing.
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
23
Plangebied
Afbeelding 13: uitsnede kaart ‘Gevoeligheidsfactor’ (bron: Keurkaarten waterschap Aa en Maas)
De factor 0,06 (m) vertegenwoordigt een waterschijf van 60 mm (600 m 3/ha) die de hoeveelheid water aangeeft die onder maatgevende omstandigheden daadwerkelijk op het watersysteem terecht zou komen als er geen voorziening wordt aangelegd. Deze is door het waterschap vastgelegd op basis van eigen onderzoek en toekomstscenario’s. Dit is een vast gegeven in de formule. Alle onderdelen van de rekenregel zijn bekend. Dit betekent dat de volgende rekensom gemaakt kan worden. Benodigde compensatie = 475 m2 x 1 x 0,06 = 28,5 m3 Bij de uitwerking van de compenserende maatregelen zal ook rekening gehouden moeten worden met de gemiddelde hoogste grondwaterstand (GHG). De voorziening mag namelijk niet dieper worden afgegraven dan de GHG ter plaatse. De gemiddelde hoogste grondwaterstand is af te leiden uit de gedetailleerde bodematlas van de provincie Noord-Brabant. Zoals uit navolgende afbeelding blijkt ligt de gemiddelde hoogste grondwaterstand ter plaatse tussen 20 en 40 cm beneden maaiveld.
Plangebied
Afbeelding 14: uitsnede Bodematlas (GHG) (bron: provincie Noord-Brabant)
Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
24
Er zal ten behoeve van dit initiatief een knip- en scheerheg worden gerealiseerd ten noordoosten van het plangebied. Deze knip- en scheerheg zal iets verlaagd worden aangelegd, net zoals een gedeelte van de gronden achter deze knip- en scheerheg (ten noordoosten van deze heg). Hierdoor ontstaat er een laagte over een lengte van ca. 47 m1, een gemiddelde breedte van 3,5 meter en een gemiddelde diepte van 0,2 meter. De inhoud van deze laagte zal ca. 29 m3 zijn, en hiermee voldoende groot zijn om te voldoen aan de benodigde compensatie. Op navolgende afbeelding is de beoogde retentie/infiltratiesloot weergegeven, met daarbij een doorsnede-tekening van de sloot. Doorsnede laagte t.h.v. knip- en scheerheg: 0,2 0,25
3,0
0,25
Afbeelding 15: weergave beoogde knip- en scheerheg met doorsnede-tekening
Hieruit kan worden geconcludeerd dat er ten aanzien van het aspect water geen belemmeringen zijn voor het initiatief. 4.3. Natuur Voorafgaand aan de beoogde wijziging dient onderzocht te worden of er sprake is van een aantasting van wettelijk beschermde natuurwaarden op basis van de groene wet- en regelgeving. Onderstaand zijn de diverse aspecten ten aanzien van natuurwaarden beschreven.
4.3.1. Natuurnetwerk Nederland (NNN)
In de twintigste eeuw is veel Nederlandse natuur verdwenen. De overgebleven gebieden zijn vaak klein en liggen veelal ver uit elkaar. Hierdoor hebben bepaalde organismen moeite om gebieden te bereiken en zich er te handhaven, waardoor de diversiteit van planten, dieren en micro-organismen (de biodiversiteit) ook sterk achteruitgaat. Om de biodiversiteit te behouden en te versterken is het Natuurnetwerk Nederland opgericht. Het Natuurnetwerk Nederland is een netwerk van natuurgebieden en verbindingszones. Het Natuurnetwerk Nederland (NNN) is in de eerste plaats belangrijk als netwerk van leefgebieden voor veel planten en dieren. In het NNN liggen: - Bestaande natuurgebieden, waaronder de 20 Nationale Parken; - Gebieden waar nieuwe natuur aangelegd wordt; - Landbouwgebieden, beheerd volgens agrarisch natuurbeheer; - Ruim 6 miljoen hectare grote wateren: meren, rivieren, de kustzone van Noordzee en de Waddenzee; - Alle Natura 2000-gebieden. Het Rijk heeft het algemene NNN-beleid in het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) vastgelegd. Op grond van artikel 2.10.2 van het Barro moeten provincies bij provinciale verordening de Bestemmingsplan – Duin 10, Lieshout
25
NNN-gebieden aanwijzen en nauwkeurig begrenzen. Op grond van artikel 2.10.3 Barro moeten zij ook de wezenlijke kenmerken en waarden van die gebieden vastleggen. Daarnaast wijzen de provincies de natuurdoelen in de NNN aan. Elk NNN-gebied heeft een zogenaamd natuurdoel. Een natuurdoel beschrijft een bepaalde natuurkwaliteit en wordt gebruikt als een toetsbare doelstelling voor een natuurgebied. Natuur Netwerk Brabant (NNB) Vanaf 2014 zijn de provincies verantwoordelijke voor de begrenzing en de ontwikkeling van het NNN. De provincie Noord-Brabant heeft in zijn Interim omgevingsverordening (Iov) de gebieden opgenomen als Natuur Netwerk Brabant. Men wil in 2027 alle gaten in het netwerk hebben gedicht met nieuwe natuur. Ongeveer 90% van het Natuur Netwerk Brabant wordt gevormd door bestaande natuurgebieden. Tussen deze gebieden is men voornemens om verbindingen te leggen in de vorm van Ecologische verbindingszones. Door deze verbindingen tussen natuurgebieden kunnen dieren van het ene gebied naar het andere foerageren. De concrete ambities van de provincie Noord-Brabant staan in het Natuurbeheerplan Noord-Brabant 2016. De begrenzing van het netwerk is daarnaast ook opgenomen in de Iov. Het NNB kent geen specifiek beschermingsregime, anders dan via het ruimtelijke spoor.
Conform de kaart ‘Instructieregels gemeenten: natuur en stiltegebieden’ van de Iov is binnen de planlocatie geen NNB aanwezig, zie navolgende afbeelding. De beoogde ontwikkelingen hebben daarom geen invloed op de concrete ambities uit het Natuurbeheerplan 2016. Daarbij wordt opgemerkt dat door de aanleg van de zorgvuldige landschappelijke inpassing de ecologische waarden in de omgeving versterkt zullen worden.