8 20210923 2. Eindrapportage enquete participatie Omgevingswet.pdf

Rapportage raadpleging – Participatie in de gemeente Laarbeek 12 augustus 2021

INLEIDING Voor u ligt de rapportage van de raadpleging onder inwoners van de gemeente Laarbeek over het onderwerp participatie in de gemeente Laarbeek.

AANLEIDING De wetgeving op het gebied van ruimtelijke ontwikkeling wordt op de schop gegooid. Er komt, naar verwachting in 2022, een nieuwe Omgevingswet die een aantal bestaande wetten gaat vervangen. In de Omgevingswet is samenwerken met de omgeving belangrijk. De gemeente Laarbeek wil de inwoners graag betrekken bij het op te stellen participatiebeleid voor de Omgevingswet. Hiermee wordt inzichtelijk hoe inwoners participatie ervaren en op welke manieren ze betrokken willen worden bij een (ruimtelijke) ontwikkeling in hun buurt. Ook krijgt de gemeente concrete tips en handvatten die helpen bij het opstellen van het participatiebeleid in het kader van de Omgevingswet. De gemeente Laarbeek heeft Toponderzoek gevraagd een raadpleging onder haar inwoners uit te voeren over dit onderwerp.

DOEL De algemene doel van de gemeente Laarbeek luidt als volgt: ‘Inzicht krijgen in hoe inwoners de huidige vormen van burgerparticipatie ervaren en wensen om het beleidskader burgerparticipatie op te kunnen stellen voor de Omgevingswet.' De raadpleging vormt een bouwsteen voor de gemeente Laarbeek waarbij: - het draagvlak voor de aanpak omtrent burgerparticipatie wordt vergroot door alle inwoners te betrekken; - de kwaliteit van burgerparticipatie wordt verhoogd door het te verrijken met (mogelijke) nieuwe invalshoeken; de belevingen van inwoners.

2

SAMENVATTING (RUIMTELIJKE) ONTWIKKELINGEN IN DE GEMEENTE LAARBEEK De reactie op de stelling “De gemeente Laarbeek biedt inwoners voldoende mogelijkheden om mee te praten over plannen en onderwerpen” is verdeeld: 25% is het (zeer) mee eens; 36% is neutraal en 31% is het (zeer) mee oneens.

47% van de respondenten heeft de afgelopen twee jaar meegedacht of meegepraat bij een (nieuw) idee of plan van de gemeente. Dit is voornamelijk geweest via een online vragenlijst (24%). Het grootste gedeelte van deze respondenten geven aan het (zeer) eens te zijn met de volgende stellingen: - De gemeente legde het plan, project of beleid uit in begrijpelijke taal (52%); - Ik voelde mij op mijn gemak (50%); Het grootste gedeelte van de respondenten die wél hebben meegedacht, geven aan het (zeer) oneens te zijn met de volgende stellingen: - Ik voelde mij gehoord (31%; 35% is neutraal); - Ik wist van te voren wat ik kon verwachten (31%; 35% is neutraal); - De gemeente liet mij achteraf weten wat er met mijn inbreng is gedaan (63%). Voor alle voorgelegde factoren m.b.t. ruimtelijke ontwikkelingen geldt dat men vaak geïnteresseerd is om betrokken te worden. De volgende factoren scoren het hoogst (op een schaal van 1-10): 1. Gevolgen op mijn woonomstandigheden (8,6); 2. Mate van impact op mijn eigen leefomgeving (8,6); 3. Locatie van het plan (8,2).

Bij het bouwen van een dakkapel wil de ruime meerderheid (60%) van de respondenten niet betrokken worden. Bij het kappen van een boom en het plaatsen van een schuur willen de respondenten voornamelijk geïnformeerd worden (respectievelijk 42% en 44%). Bij het bouwen van een appartementencomplex en het bouwen van een windmolen/ zonnepark willen de respondenten voornamelijk meebeslissen (respectievelijk 35% en 45%). 53% van de respondenten geeft aan dat ze willen dat de initiatiefnemer hun informeert indien er een plan of ruimtelijke ontwikkeling in de fysieke leefomgeving van de respondent plaats gaat vinden. Indien de gemeente een plan of ontwikkeling in de buurt van de respondent plaats laat vinden, dan wil 54% geïnformeerd worden; 56% wil door de gemeente betrokken worden door mee te denken. De e-mail (55%) is de meest genoemde benadering die de gemeente in kan zetten indien ze over een bepaalde kwestie meer willen weten. De respondenten geven aan dat ze verschillende verwachtingen hebben van de gemeente Laarbeek als ze zelf een plan hebben in de fysieke leefomgeving. De meest genoemde verwachting is gericht op de informatieverstrekking (bijv. over juridische zaken) (66%). Tot slot geeft 75% van de respondenten aan dat ze een samenvatting van wat er met de uitkomsten van een participatieproces gebeurt digitaal willen ontvangen.

Naarmate projecten groter van aard zijn, wordt ook de wens om er bij betrokken te worden ook groter. 3

SAMENVATTING VERDIEPING Als we kijken naar de mate van betrokkenheid bij de vijf verschillende plannen, dan worden bij alle manieren van betrokkenheid dezelfde drie gewenste benaderingswijzen het vaakst genoemd: - E-mail; - Bijeenkomst; - Online vragenlijst. Ook als we kijken naar de verschillende manieren van betrokkenheid bij een plan of ontwikkeling in de buurt, worden dezelfde drie gewenste benaderingswijzen het vaakst genoemd: - E-mail; - Bijeenkomst; - Online vragenlijst. Deze uitkomsten blijken uit de resultaten van de vragenlijst die door 534 inwoners is ingevuld.

4

ONDERZOEKSVERANTWOORDING METHODIEK Het onderzoek is online uitgevoerd. Deelnemers (16+) van het burgerpanel TipLaarbeek, hebben via email een uitnodiging ontvangen om deel te nemen aan het onderzoek. Daarnaast is een open link gedeeld via verschillende (social) media-kanalen van de gemeente Laarbeek en heeft DeMooiLaarbeekKrant de vragenlijst online gedeeld. De veldwerkperiode liep van 1 juli t/m 16 juli 2021. Hierbij is tweemaal een herinneringsmail gestuurd aan deelnemers van TipLaarbeek die nog niet gereageerd hadden. In totaal zijn 10 vragen aan de deelnemers voorgelegd.

RESPONS In totaal hebben n=534 respondenten aan het onderzoek deelgenomen. De maximale foutmarge bij deze steekproefgrootte bedraagt 4,2% (bij een betrouwbaarheidsniveau van 95%)*. Om de resultaten representatief te maken, is de respons gewogen op de variabelen geslacht en woonplaats. Ze zijn zodanig gewogen dat deze de verhoudingen in de populatie reflecteren. In de hiernaast weergegeven tabel zijn de respons- en populatieverhoudingen tegen elkaar afgezet voor wat betreft leeftijd, geslacht en woonplaats.

Geslacht

Respons

Populatie

Man

50%

50%

Vrouw

49%

50%

X

1%

0%

Leeftijd

Respons

Populatie

<40 jaar

14%

31%

40-65 jaar

54%

43%

> 65 jaar

31%

26%

Woonplaats

Respons

Populatie

Aarle-Rixtel

19%

25%

Beek en Donk

53%

47%

Lieshout

19%

19%

Mariahout

8%

9%

Hoe kleiner de foutmarge, hoe preciezer het gemeten resultaat. In dit onderzoek is de foutmarge maximaal plus of minus 4,2%. Het betrouwbaarheidsniveau geeft de statistische kans aan dat, bij herhaling van de meting onder gelijke omstandigheden, het resultaat van deze herhaalmeting binnen de foutmarge blijft. Concreet betekent dit dat wanneer hetzelfde onderzoek (onder dezelfde omstandigheden) 100 keer wordt uitgevoerd, er in 95 van de 100 keer dezelfde resultaten uitkomen (met een foutmarge van 4,2%)

5

RESULTATEN

(RUIMTELIJKE) ONTWIKKELINGEN IN DE GEMEENTE LAARBEEK

6

MOGELIJKHEDEN MEEPRATEN Vraag 1. "De gemeente Laarbeek biedt inwoners voldoende mogelijkheden om mee te praten over plannen en onderwerpen" 31% van de respondenten is het (zeer) oneens met de stelling “De gemeente Laarbeek biedt inwoners voldoende mogelijkheden om mee te praten over plannen en onderwerpen”. 25% van de respondenten is het (zeer) eens met de stelling; 36% geeft aan neutraal te zijn met de stelling.

Mogelijkheden om mee te praten over plannen en onderwerpen

n= 534

2% 23%

Zeer mee eens 36%

Mee eens Neutraal Mee oneens Zeer mee oneens

20%

Weet niet

11% 8%

7

BETROKKENHEID BIJ (NIEUW) IDEE OF PLAN Vraag 2. Heeft u in de afgelopen twee jaar meegedacht of meegepraat bij een (nieuw) idee of plan van de gemeente?

Betrokkenheid bij (nieuw) idee of plan van de gemeente

(n=506)

(Meerdere antwoorden mogelijk)

(Meerdere antwoorden mogelijk)

51% van de respondenten geeft aan niet te hebben meegedacht of meegepraat bij een (nieuw) idee of plan van de gemeente in de afgelopen twee jaar.

Ja, ik heb meegedacht aan de hand van een online vragenlijst

24%

Ja, ik heb meegedacht tijdens een bijeenkomst

Kijkende naar de respondenten die wel hebben meegedacht, dan is dit voornamelijk geweest: - Aan de hand van een online vragenlijst (24%); - Tijdens een bijeenkomst (18%); - Met een werkgroep (10%).

18%

Ja, ik heb meegedacht met een werkgroep

10%

Ja, ik heb meegedacht aan de hand van een schriftelijke vragenlijst

6%

Andere manier

5%

Nee, ik heb niet meegedacht of meegepraat

Weet niet

51%

2%

8

MATE VAN BETROKKENHEID Vraag 2.1 Kunt u voor de volgende stellingen aangeven of u het er mee eens bent of niet?

Kijkende naar uw laatste keer dat u betrokken bent geweest bij een plan, project of beleid van de gemeente:

> De gemeente legde het plan, project of beleid uit in begrijpelijke taal (n = 213) > Ik voelde mij op mijn gemak (n = 216)

7%

45%

29%

10%

40%

34%

> Ik voelde mij gehoord (n = 214)

6%

23%

> Ik wist van te voren wat ik kon verwachten (n = 216)

3%

30%

> De gemeente liet mij achteraf weten wat er met mijn inbreng is gedaan (n = 215)

Zeer mee eens

Mee eens

3%

19%

Neutraal

35%

35%

2% 3%

Mee oneens

11%

4% 4%

7% 4% 4%

21%

10%

5%

21%

10%

5%

60%

Zeer mee oneens

Weet niet

* Vraag 2.1 is alleen gesteld aan respondenten die bij vraag 2 aan hebben gegeven op een manier betrokken zijn geweest bij een (nieuw) idee of plan van de gemeente

9

INTERESSE OM BETROKKEN TE WORDEN Vraag 3. Kunt u aangeven welke factoren voor u belangrijk zijn om betrokken te zijn bij een ruimtelijke ontwikkeling? Graag horen we van u op een schaal van 1 tot 10 in hoeverre u geïnteresseerd bent om betrokken te worden. *

> Aard en vorm van de ontwikkeling (n = 415)

10%

> Locatie van het plan (n = 418)

8%

> Mate van impact op mijn eigen leefomgeving (n = 420)

4%

> Gevolgen op mijn woonomstandigheden (n = 422)

8%

> Tijdelijk hinder tijdens bouwproces (n = 422)

10%

Niet (zo) geïnteresseerd (1-5) * Voor verdeling van percentages, zie bijlage.

23%

16%

7,7

63%

8,2

73%

14%

8,6

79%

16%

8,6

73%

23%

Een beetje geïnteresseerd (6-7)

6,7

63%

Zeer geïnteresseerd (8-10)

Weet niet

Gemiddelde 10

MATE VAN BETROKKENHEID Vraag 4. Geef aan in welke mate u betrokken wilt zijn als onderstaande plannen in uw directe omgeving, uw eigen wijk plaats gaan vinden.

> Het bouwen van een dakkapel (n = 411)

31%

4% 3%

60%

2%

> Het kappen van een boom (n= 411)

42%

13%

3% 11%

31%

44%

12%

3% 8%

33%

> Het plaatsen van een schuur (n = 412)

> Het bouwen van een appartementencomplex (n = 412)

> Het bouwen van een windmolen/ zonnepark (n = 414)

33%

28%

22%

17%

3%

35%

45%

7%

7%

3%

Ik wil geïnformeerd worden

Ik wil meedenken

Ik wil meewerken

Ik wil meebeslissen

Ik wil niet betrokken worden 11

BETROKKENHEID BIJ INITIATIEF VANUIT INWONER Vraag 5. Stel er komt een plan of ruimtelijke ontwikkeling in de fysieke leefomgeving van een inwoner in uw omgeving, hoe wilt u betrokken worden bij dit initiatief?

Betrokkenheid bij initiatief vanuit inwoner

(n=401)

(Meerdere antwoorden mogelijk)

(Meerdere antwoorden mogelijk) Ik wil dat de initiatiefnemer mij informeert

53% van de respondenten geeft aan dat ze willen dat de initiatiefnemer hun informeert indien er een plan of ruimtelijke ontwikkeling in de fysieke leefomgeving van de respondent plaats gaat vinden. 36% van de respondenten wil daarnaast betrokken worden door mee te denken, dat de initiatiefnemer naar zijn/ haar mening vraagt. 21% van de respondenten wil meebeslissen over de uitvoering van het initiatief; 9% wil graag vanaf het begin meewerken aan het initiatief. 8% hoeft niet betrokken te worden bij een initiatief vanuit een inwoner.

53%

Ik wil dat de initiatiefnemer mij om mijn mening vraagt en mij mee laat denken

36%

Ik wil graag meebeslissen over de uitvoering van het initiatief

Ik wil graag meewerken aan het initiatief vanaf het begin

Andere manier

21%

9%

3%

Ik wil niet betrokken worden

8%

Weet niet

7%

12

BETROKKENHEID PLAN OF ONTWIKKELING VANUIT GEMEENTE Vraag 6. Op welke manier vindt u dat de gemeente u moet betrekken bij een plan of ontwikkeling in uw buurt? (Meerdere antwoorden mogelijk)

56% van de respondenten wil betrokken worden door mee te denken, dat de gemeente naar zijn/ haar mening vraagt. 54% geeft aan dat ze willen dat de gemeente hun informeert indien er een plan of ontwikkeling in de buurt van de respondent plaats gaat vinden. De respondenten die graag meedenken of om hun mening gevraagd worden, zijn niet in alle gevallen ook de respondenten die geïnformeerd willen worden: 28% van de totale steekproef heeft beide antwoorden aangevinkt.

32% van de respondenten wil meebeslissen over de uitvoering van het initiatief in zijn/ haar buurt; 14% wil graag vanaf het begin meewerken aan het plan.

Betrokkenheid bij plan of ontwikkeling vanuit gemeente(n=398) (Meerdere antwoorden mogelijk) Ik wil dat de gemeente mij om mijn mening vraagt en mij mee laat denken

56%

Ik wil dat de gemeente mij informeert

54%

Ik wil graag meebeslissen over de uitvoering van een plan of ontwikkeling in mijn buurt

32%

Ik wil graag meewerken aan het plan vanaf het begin

14%

Andere manier

2%

Ik wil niet betrokken worden

2%

Weet niet

2%

13

BENADERING OM MEE TE DENKEN Vraag 7. Als de gemeente Laarbeek uw mening over een bepaalde kwestie graag wil weten, hoe kunnen zij u dan het beste benaderen? (Meerdere antwoorden mogelijk)

De respondenten geven diverse benaderingen die de gemeente in kan zetten indien ze over een bepaalde kwestie meer willen weten. De vijf meest genoemde benaderingen: 1. Via een e-mail (55%); 2. Via een bijeenkomst (51%); 3. Via een online vragenlijst (49%); 4. Via TipLaarbeek.nl (29%); 5. Via een schriftelijke vragenlijst (24%).

Benadering indien mening over bepaalde kwestie gewenst is

(n=397)

(Meerdere antwoorden mogelijk) Via een e-mail

55%

Via een bijeenkomst

51%

Via een online vragenlijst

49%

Via TipLaarbeek.nl

29%

Via een schriftelijke vragenlijst

24%

Via een werk-/ wijkbezoek

22%

Via een werkgroep

14%

Via een poll op internet

11%

Via een discussie op sociale media

8%

Andere manier

5%

Geen voorkeur

3%

Weet niet

1% 14

VERWACHTING GEMEENTE LAARBEEK BIJ PLAN Vraag 8. Wat verwacht u van de gemeente Laarbeek als u zelf een plan heeft in de fysieke leefomgeving? (Meerdere antwoorden mogelijk)

De respondenten geven aan dat ze verschillende verwachtingen hebben van de gemeente Laarbeek als ze zelf een plan hebben in de fysieke leefomgeving. De vijf meest genoemde verwachtingen: 1. Informatieverstrekking (bijv. over juridische zaken) (66%); 2. Inhoudelijke ondersteuning (bijv. helpen bij het opstellen van een plan of subsidieaanvraag) (53%); 3. Netwerk voor de juiste contacten (39%); 4. Praktische ondersteuning (bijv. een ruimte beschikbaar stellen) (38%); 5. Publiciteit/ een platform om het initiatief te presenteren (24%). 3% van de respondenten geeft aan dat de gemeente geen rol heeft.

Verwachting van gemeente bij plan voor in de fysieke leefomgeving

(n=392)

(Meerdere antwoorden mogelijk) Informatieverstrekking (bijv. over juridische zaken)

66%

Inhoudelijke ondersteuning (bijv. helpen bij het opstellen van een plan of subsidieaanvraag)

53%

Netwerk voor de juiste contacten

39%

Praktische ondersteuning (bijv. een ruimte beschikbaar stellen)

38%

Publiciteit/ een platform om het initiatief te presenteren

24%

Uitgever van fondsen, vouchers, bewonersbudgetten en/ of andere financiële regelingen

19%

Database met een overzicht van inwoners initiatieven

13%

Andere rol

3%

De gemeente heeft geen rol

3%

Weet niet

13% 15

OP DE HOOGTE HOUDEN Vraag 9. Hoe wilt u over de uitkomsten van een participatieproces op de hoogte worden gehouden? (Meerdere antwoorden mogelijk)

Op de hoogte worden gehouden over uitkomsten van een participatieproces

(n=388)

(Meerdere antwoorden mogelijk)

75% van de respondenten geeft aan dat ze een samenvatting van wat er met de uitkomsten van een participatieproces gebeurt, digitaal willen ontvangen. 18% wil een samenvatting fysiek ontvangen. Daarnaast wil 22% van de respondenten op de hoogte worden gehouden aan de hand van een uitgewerkt plan door de gemeente; 20% wil een mondelinge evaluatie over het proces. 5% hoeft niet op de hoogte te worden gehouden over de uitkomsten.

Een samenvatting van wat er mee gebeurt, digitaal ontvangen

75%

Via een uitgewerkt plan door de gemeente

22%

Een gezamenlijke, mondelinge evaluatie over het proces

20%

Een samenvatting van wat er mee gebeurt, fysiek ontvangen

18%

Andere manier

3%

Ik hoef niet op de hoogte worden gehouden over de uitkomsten

5% 16

AFSLUITING Onderzoeksbureau Toponderzoek heeft voor de gemeente Laarbeek het onderzoek uitgevoerd. Toponderzoek is een Horsters no-nonsense bedrijf, dat sterk is in het raadplegen van meningen. In een mondige wereld waarin men direct resultaat wil zien, is het raadplegen van meningen / ervaringen / beleving van belang om te overleven. Onze professionele en flexibele medewerkers hebben interesse voor uw onderzoeksvraag om de beleving en inzichten vanuit de maatschappij regulier zichtbaar te maken. Door een transparant inzicht in hetgeen leeft en speelt onder burgers/ bestuurders/ politici, levert dit beter beleid en meer draagvlak op. Onderzoeksbureau Toponderzoek wil de betrokkenheid van de inwoners van Laarbeek vergroten. Via het panel TipLaarbeek kunnen alle inwoners in de gemeente Laarbeek hun mening kenbaar maken over onderwerpen die leven in hun samenleving. Ze geven raad, tips, om een gemeenschappelijk vraagstuk aan te pakken. Op TipLaarbeek.nl kan iedereen een aanmeldingsformulier invullen. Van tijd tot tijd worden deelnemers gevraagd naar hun mening over actuele onderwerpen. De deelnemers zijn en blijven anoniem en kunnen per onderzoek zelf beslissen of meedoen. Ze zijn niets verplicht. Het invullen van een enquête duurt slechts enkele minuten en de onderwerpen zijn sterk afhankelijk van de actualiteit.

TipLaarbeek is een gemeenschapspanel, opgezet vanuit de gemeenschap. Heeft u marktonderzoekvragen of andere vragen over burgerraadplegingen, dan kunt u deze altijd stellen aan enquete@toponderzoek.com. Het is ook mogelijk om zelf onderwerpen aan te dragen voor de lokale peilingen. Of wilt u ook graag eens met ons sparren over een onderzoek of participatietraject? Neem dan nu contact met ons op! TipLaarbeek maakt het gemakkelijk om zonder veel moeite je zegje te doen!

Toponderzoek Herstraat 20 5961 GJ Horst www.Toponderzoek.com enquete@toponderzoek.com 085-4860100

Toponderzoek is lid van MOA. 17