7 20250522 Zienswijze brief conceptbegroting MRE 2026

Metropoolregio Eindhoven Postbus 985 5600 AZ EINDHOVEN

uw brief:

1007043764\JME\HLE

kenmerk:

verzonden op:

zaaknummer:

10844-2025

bijlage(n):

onderwerp: Zienswijze op conceptbegroting 2026

behandeld door:

N. Groothoff

afschrift:

datum:

22 mei 2025

Geacht Dagelijks Bestuur van de Metropoolregio Eindhoven,

Op 13 maart 2025 hebben wij van u de conceptbegroting 2026 ontvangen met het verzoek hierover als raad een zienswijze in te dienen. Wij hebben de conceptbegroting 2026 op 15 mei 2025 besproken in de commissie Sociale en Algemene Zaken en hebben in onze raadsvergadering van 22 mei 2025 deze zienswijze vastgesteld. Wij verzoeken u onze zienswijze conform artikel 35 lid 3 Wet Gemeenschappelijke regelingen aan de conceptbegroting toe te voegen voordat u deze aan het Algemeen Bestuur aanbiedt. Onze zienswijze

Gemeenten staan in 2026 (ravijnjaar) en de jaren daarna voor een financieel uitdagende periode. In de concept programmabegroting 2026 MRE is zichtbaar dat u hiervoor oog heeft, echter wat ons betreft nog niet voldoende. Op een aantal punten geven wij in deze brief een zienswijze om de urgentie op de enorme financiële uitdaging te benadrukken. Terughoudend financieel beleid We willen nadrukkelijk vragen om de mogelijkheden van aanvullende middelen en besparingen voor de komende jaren te verkennen. U stelt voor 2026 een terughoudend financieel beleid voor. Behoudens indexering en aanpassing aan gewijzigde inwoneraantallen veranderen de gemeentelijke bijdragen niet. Naast de inzet op het verkrijgen aanvullende middelen uit rijks-, provinciale- en Europese programma’s en uit de private sector benoemt u een aantal kansen waar mogelijk in 2026 en de jaren daarna financieel voordeel te behalen valt. Het is de moeite waard om dergelijke kansen voortvarend te verkennen. Als ook verder te onderzoeken naar bezuinigingsmogelijkheden.

In het kader van uw voorstel voor de uitwerking van het gezamenlijk delen van bedrijfsvoeringsfuncties wijzen wij u voor de volledigheid op een in 2020, door de toenmalige directeuren van de vier GR-en, uitgevoerd onderzoek waar toen geconcludeerd werd dat dit geen effect zal hebben. Indexering Wij roepen alle verbonden partijen op om geen indexering toe te passen voor in ieder geval 2026 en 2027. Zoals eerder verwoord staan gemeenten voor een grote financiële uitdaging. Gevolg hiervan zijn de begrenzingen van de financiële middelen van de gemeenten. Onze gemeente moet moeilijke keuzes maken en prioriteiten stellen. Het kan niet anders dan dat de gemeenschappelijke regelingen hier ook in bijdragen en hun verantwoordelijkheid nemen. We begrijpen de uitdagingen waar MRE voor staat en dat het zeer lastig is om te bezuinigen. Desondanks doen wij deze oproep. In de vorig jaar ingediende zienswijze is aangegeven dat er met de concept begroting kan worden ingestemd, maar dat er bezuinigingen moeten worden doorgevoerd als de verwachte effecten van het ravijnjaar ook echt plaats gaan vinden. Dat is het geval. Mede gezien de oproep van de VNG en het principe van trap op trap af kan de gemeente niet alleen de zware bezuinigingen dragen. Hierdoor moet er ook gekeken worden naar het verlengd lokaal bestuur en moeten bezuinigingen ook plaats vinden bij de gemeenschappelijke regelingen.

Daarom wordt nu door de gemeente Laarbeek voorgesteld om geen indexering toe te passen voor de jaren 2026 en 2027 zodat de gemeentelijke bijdragen niet verhogen. Daarnaast is het nodig om, zoals eerder aangegeven, verdere bezuinigingen te onderzoeken of andere inkomsten te verhogen waardoor de gemeentelijke bijdragen gelijk blijven of liever nog, verlaagd kunnen worden. Wij vragen om de komende jaren de indexeringsmethodiek gezamenlijk te onderzoeken en aan te passen. Waarbij deze ingaat vanaf 2028. We zien ook ruimte bij de gehanteerde indexeringsmethodiek. Wij verwachten van de Gemeenschappelijke Regelingen dat ze in het kader van scherper begroten ook daarbij passende indexpercentages hanteren. Daarom is ons verzoek om de komende jaren de indexeringsmethodiek gezamenlijk (gemeenten en Gemeenschappelijke Regelingen) te onderzoeken en aan te passen met ingang van 2028. Eerst de regionale basis op orde We zitten nog midden in de transformatie: de programmasturing vraagt zowel van de MRE organisatie als van de 21 gemeenten nog de nodige aanpassingen. Met de begrotingen van 2024 en 2025 zijn de voorwaarden gecreëerd om de rol van de MRE te transformeren van procesondersteuning naar programmasturing. De kernopgave van de MRE organisatie blijft daarbij het faciliteren van de samenwerking tussen de 21 gemeenten in Zuidoost Brabant.

Totdat deze regionale basis op orde is vragen wij om gepaste terughoudendheid met de (capaciteits)inzet op de bovenregionale samenwerking. Realisatie vraagt keuzes en prioriteiten We moeten als regio, de 21 gemeenten en MRE-organisatie samen, keuzes maken en heldere prioriteiten stellen, zodat we gezamenlijk de regionale schaalsprong maken die realistisch is en voor alle partijen uitvoerbaar is.

De realisatie van de schaalsprong en de daarmee samenhangende opgaven zijn organisatorisch en financieel niet alleen voor de MRE-organisatie, maar ook voor iedere gemeente uitdagend. Uw conclusie is dat gezien de urgentie en noodzakelijke versnelling er weinig ruimte is voor uitstel. U geeft aan dat bij het heroverwegen van prioriteiten binnen de regionale opgaven er de keuze is tussen vertraging, uitstel of het verlagen van het ambitieniveau. In de aanbiedingsbrief adviseert u de huidige lijn te bestendigen omdat de regionale opgaven groot zijn, juist om versnelling vragen en in het belang van alle 21 gemeenten zijn. Deze versnelling dient evenwel uiteindelijk door de 21 gemeenten geleverd / uitgevoerd te worden. Ook zij moeten prioriteren vanwege de beperkte financiële ruimte en druk op de gemeentelijke uitvoeringscapaciteit. Dit vraagt om het maken van keuzes en het stellen van prioriteiten, niet alleen ten aanzien van ambities en fasering, maar ook ten aanzien van rolneming. Temeer omdat, zoals u ook aangeeft bij Regionale Strategie, u op realisatie wil focussen. De binnenkort op te starten voorbereiding van een nieuw samenwerkingsakkoord 2027-2030 biedt een geschikte mogelijkheid om die keuzes samen te gaan maken.

21 gemeenten sterker verbinden op Brainport We vragen het MRE om alle gemeenten frequenter en eerder te verbinden op de uitvoering van het Meerjarenplan Brainport Development 2025-2032. Met het in 2025 genomen besluit over de MRE bijdrage aan de meerjaren financiering Brainport Development 2025-2032 is ook de basisorganisatie van Brainport Development op orde gebracht. In het verlengde hiervan vragen wij de MRE, in haar hoedanigheid als aandeelhouder namens de 21 gemeenten, om alle gemeenten frequenter en eerder te verbinden op de uitvoering van het Meerjarenplan Brainport Development 2025-2032.

Meer informatie Heeft u nog vragen? Neem dan contact op met de heer N. Groothoff, mail naar gemeente@laarbeek.nl onder vermelding van ons kenmerk van deze brief of bel naar ons algemene nummer (0492) 469 700. De raad van de gemeente Laarbeek, de griffier

burgemeester

M.L.M. van Heijnsbergen

Mw. Drs. L.A.G.P. van der Aa