CConstaterende datLaarbeek
Koppel je AI →
Document · PDF

6 20261028 Raadsvoorstel Landdrift-concept

Commissie Ruimtelijke Zaken 27 oktober 2026, gemeente LaarbeekBij agendapunt: Voorstel tot vaststelling Adviesrecht inzake de realisatie van het Landdrift-concept op Landgoed Eijkenlust (tiny houses)2.562 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Zaaknummer: 10055-2026 Documentnummer: 10055-2026:049970 Raadsvergadering d.d. 12 november 2026 Aan de raad, Onderwerp Adviesrecht gemeenteraad omgevingsvergunning BOPA Ontwikkeling van het concept Landdrift aan de Gemertseweg 5 in Beek en Donk. Portefeuillehouder R.A.G. van den Berkmortel Beslispunten 1. Besluiten een positief standpunt in te nemen met betrekking tot het bindend adviesrecht voor de omgevingsvergunning BOPA Ontwikkeling van het concept Landdrift aan de Gemertseweg 5 in Beek en Donk en het college van B&W te adviseren de omgevingsvergunning te verlenen; 2. Het standpunt te laten verworden tot een definitief raadsadvies indien de zienswijzenperiode geen aanleiding geeft tot wezenlijke wijziging van het project, én er tussen ontwerp omgevingsvergunning en het verlenen van de definitieve omgevingsvergunning geen ruimtelijk relevante wijzigingen worden aangebracht in het plan. Samenvatting Er is een omgevingsvergunning aangevraagd voor het ontwikkelen van het concept Landdrift op het landgoed Eyckenlust aan de Gemertseweg 5 in Beek en Donk. Het grootste deel van de voorgenomen activiteiten (natuurinclusieve landbouw en natuurontwikkeling) passen binnen de huidige planologische kaders. Echter de plaatsing van maximaal 10 tiny houses voor een periode van maximaal 15 jaar, is in strijd met het omgevingsplan.

Op grond van de Omgevingswet moet de gemeenteraad in de gelegenheid worden gesteld een bindend advies uit te brengen over de aanvraag, alvorens het college een besluit neemt op de aanvraag. Met dit voorstel wordt de gemeenteraad gevraagd zijn advies uit te brengen. Aanleiding Er is een omgevingsvergunning aangevraagd voor het ontwikkelen van het concept Landdrift op het landgoed Eyckenlust aan de Gemertseweg 5 in Beek en Donk. Onderdeel van het project betreft de plaatsing van tien tijdelijke tiny houses voor maximaal vijftien jaar, daarom dient, op grond van de Omgevingswet en het raadsbesluit van 21 december 2023, de gemeenteraad in de gelegenheid worden gesteld een bindend advies uit te brengen over de aanvraag, alvorens het college een besluit mag nemen op de aanvraag. Het project De beoogde ontwikkeling betreft de realisatie van het gebiedsconcept Landdrift op de gronden behorend bij de Elisabethhoeve op Landgoed Eyckenlust. Het initiatief voorziet in de ontwikkeling van circa 5 hectare agrarische gronden tot een landschapsinclusief en Zaaknummer: 10055-2026 Documentnummer: 10055-2026:049970 regeneratief landschap, waarin natuurontwikkeling, duurzame voedselproductie en een tijdelijke collectieve woonvorm op een integrale wijze met elkaar worden verbonden.

De ontwikkeling is erop gericht de landschappelijke, ecologische en maatschappelijke kwaliteit van het gebied duurzaam te versterken. De projectlocatie maakt onderdeel uit van de gebiedsontwikkeling Beek en Donk-Oost. Binnen deze gebiedsontwikkeling is Landgoed Eyckenlust aangewezen als een belangrijke landschappelijke drager, waar wordt ingezet op versterking van natuur, water, biodiversiteit, cultuurhistorie en recreatieve beleving. Landdrift vormt één van de eerste concrete projecten waarmee invulling wordt gegeven aan deze ambities. Binnen de projectlocatie wordt de huidige agrarische bedrijfsvoering getransformeerd naar een vorm van landschapsinclusieve en regeneratieve landbouw. De ontwikkeling vindt gefaseerd plaats. In de eerste fase worden onder meer een tuinderij, pluktuin en kleinschalige voedselproductie gerealiseerd. In de daaropvolgende fasen wordt het gebied verder ontwikkeld met agroforestry, een voedselbos, kruidenrijke graslanden en extensieve natuurontwikkeling. Door deze combinatie van functies ontstaat een robuust landschap waarin voedselproductie, natuurontwikkeling en klimaatadaptatie elkaar versterken. Ter ondersteuning van de landbouwactiviteiten worden diverse kleinschalige voorzieningen gerealiseerd.

Het betreft onder meer een glazen kas, twee kweektunnels, een gereedschapsschuurtje en een watersilo voor de opvang en opslag van hemelwater ten behoeve van de beregening van de gewassen. Daarnaast worden halfverharde paden aangelegd voor de bereikbaarheid van de verschillende onderdelen van het terrein. Ook wordt op kleinschalige wijze ruimte geboden aan het houden van maximaal 10 schapen en 225 kippen. De dieren worden ondergebracht in verplaatsbare dierenverblijven, bestaande uit een mobiele schapenkar en een mobiele kippenkar. Naast de landschapsontwikkeling voorziet het initiatief in de realisatie van een kleinschalige collectieve woonvorm, bestaande uit tien tijdelijke en verplaatsbare tiny houses. De woningen worden voor een periode van maximaal vijftien jaar gerealiseerd en zijn gegroepeerd rondom het bestaande erf van de Elisabethhoeve. Onderdeel van de aanvraag is een beeldkwaliteitsplan, inclusief bouwregels, waar de woningen aan moeten voldoen. Tevens worden een kapschuur, parkeervoorzieningen en halfverharde ontsluitingspaden aangelegd. De woningen maken geen zelfstandige woonontwikkeling mogelijk, maar vormen een onlosmakelijk onderdeel van het Landdrift-concept. De bewoners leveren een actieve bijdrage aan het beheer van het landschap, de voedselproductie en de verdere ontwikkeling van het gebied.

De woonfunctie heeft een tijdelijk karakter en bestaat uit verplaatsbare woningen die uitsluitend voor een periode van maximaal vijftien jaar aanwezig zijn. Na afloop van deze periode worden de woningen verwijderd, terwijl de agrarische functie en de gerealiseerde natuur- en landschapswaarden behouden blijven. De tijdelijke woningen vormen daarmee geen permanente verstedelijking van het buitengebied, maar faciliteren de transitie naar een toekomstbestendig landbouw- en natuurlandschap. Hierdoor blijft het landelijke karakter van de projectlocatie behouden en wordt de ruimtelijke kwaliteit op lange termijn juist versterkt. Zaaknummer: 10055-2026 Documentnummer: 10055-2026:049970 Landdrift is een integraal gebiedsconcept waarin landschapsontwikkeling, regeneratieve landbouw, natuurontwikkeling en gemeenschapsvorming met elkaar worden verbonden. Het is de bedoeling dat dit concept ook op andere plekken gerealiseerd kan worden. Belangrijk onderdeel van het concept is de collectieve woonvorm met een tijdelijk karakter. De tien wooneenheden worden voor een periode van maximaal vijftien jaar toegestaan en dienen verplaatsbaar te zijn. Het tijdelijke karakter is tevens onderdeel van de landschappelijke ontwikkelingsstrategie. De woongemeenschap wordt als achtererf bij de Elisabethhoeve gevoegd.

Volgens het ontwerp verdwijnt deze tijdelijke woongemeenschap na circa vijftien jaar, waarna de betreffende gronden onderdeel kunnen worden van het verder ontwikkelde voedselbos. De gronden waarop de huisjes worden geplaatst zijn en blijven in eigendom van het landgoed. De toekomstige bewoners huren dus een deel van het perceel waarop zij hun eigen “meegenomen” woning kunnen plaatsen. Na afloop van de maximale termijn “pakken” zij hun woning weer op om (mogelijk) op een andere Landdriftlocatie te worden geplaatst. De gronden worden weer in gebruik genomen als volledig onderdeel van het agrarisch en landschappelijke systeem. Landdrift is in de Ontwikkelrichting Beek en Donk-Oost expliciet benoemd als voorbeeldproject voor regeneratieve landbouw, biodiversiteitsherstel en maatschappelijke innovatie. Het initiatief vormt daarmee een concrete invulling van de provinciale en gemeentelijke ambities voor een toekomstbestendig landelijk gebied, waarin natuur, landbouw, wonen en samenleving elkaar versterken.

De ontwikkeling draagt in het bijzonder bij aan: • het herstel en de versterking van de biodiversiteit; • de transitie naar regeneratieve en landschapsinclusieve landbouw; • het verbeteren van de bodemkwaliteit en het waterbergend vermogen; • de versterking van de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteit van Landgoed Eyckenlust; • de ontwikkeling van een klimaatbestendig en veerkrachtig landschap; • het stimuleren van sociale cohesie, gemeenschapsvorming en maatschappelijke betrokkenheid; • een toekomstbestendige ontwikkeling van Landgoed Eyckenlust en Beek en Donk- Oost. Procedure Vanuit praktische overweging is er voor gekozen om nu een gefaseerde BOPA aan te vragen: De eerste fase betreft een omgevingsvergunning voor die onderdelen die af wijken van het omgevingsplan (BOPA), in dit geval de mogelijkheid voor het toestaan van 10 tijdelijke woningen voor een periode van maximaal 15 jaar, binnen de gronden met de functie 'Agrarisch met waarden – Landschaps- en natuurwaarden 1'. De aanvraag is vergezeld door de “Onderbouwing fysieke Leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk”. Hierin is onderbouwd dat het initiatief voldoet aan het criterium van ETFAL (‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’).

Wanneer deze eerste fase van de BOPA is verleend, met in acht name van uw advies, kan daarna eenvoudig voor de bouw van elke afzonderlijke tijdelijke woning, onder verwijzing naar eerder genoemde onderbouwing, omgevingsvergunning worden verleend. De periode Zaaknummer: 10055-2026 Documentnummer: 10055-2026:049970 van 15 jaar gaat lopen zodra de vergunning voor het eerste huisje is verleend. Omdat niet alle woningen tegelijkertijd worden gebouwd/geplaatst, kan het zijn dat sommige huisjes er korter zullen staan dan die 15 jaar. We hebben voor deze fasering gekozen omdat op voorhand niet duidelijk is wanneer de afzonderlijke woningen worden gerealiseerd en wat het ontwerp daarvan is. Wat dat laatste betreft zal voldaan moeten worden aan het beeldkwaliteitsplan, inclusief bouwregels, welke onderdeel uit maakt van de aanvraag. Het adviesrecht Het college van B&W is het bevoegd gezag om te beslissen op de aanvraag. Bij de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft de gemeenteraad de mogelijkheid gekregen categorieën aan te wijzen, waarin zij bindend advies wenst uit te brengen voordat het college beslist op de aanvraag, indien er sprake is van een BOPA. Dit is nog het meest te vergelijken met de vroegere ‘verklaring van geen bedenkingen’.

Uw raad heeft opvolging gegeven aan deze mogelijkheid met het besluit van 21 december 2023 ‘betreffende het adviesrecht bij afwijkingen van het omgevingsplan’. Een van de aangewezen categorieën betreft een BOPA waarbij ‘twee of meer (tijdelijke) woningen worden toegestaan in het buitengebied’. Het adviesrecht is dus van toepassing. Het advies Het advies van uw raad mag alleen betrekking hebben op de wettelijke beoordelingsregels, niet op bijvoorbeeld overwegingen vanuit de openbare orde, uitvoeringsdetails of verkeerskunde. De vraag die voorligt is dus of u op basis van de aangevraagde vergunning, met bijbehorende bescheiden tot een positief besluit kunt komen. Het college meent van wel, en adviseert eenzelfde standpunt in te nemen. De onderstaande argumenten kunnen daarbij dienen als onderbouwing van het raadsadvies. Het is aan u om dit over te nemen, aan te vullen of anderszins te besluiten. Beoogd effect en/of resultaat Te komen tot een bindend advies van de gemeenteraad over de aangevraagde activiteiten die afwijken van het Omgevingsplan voor de ontwikkeling van het concept Landdrift aan de Gemertseweg 5 in Beek en Donk. Argumenten 1.1 Het plan past binnen de ontwikkelrichting van het gebied. De voorgenomen ontwikkeling aan de Gemertseweg 5 te Beek en Donk voorziet in de realisatie van het gebiedsconcept Landdrift.

Het initiatief bestaat uit de ontwikkeling van een toekomstbestendig landschap waarin landschapsinclusieve landbouw, natuurontwikkeling, waterbeheer, cultuurhistorie en een tijdelijke collectieve woonvorm op integrale wijze met elkaar worden verbonden. De tijdelijke woningen zijn daarbij ondersteunend aan het beheer en de ontwikkeling van het gebied en vormen geen zelfstandige woningbouwontwikkeling. De ontwikkeling sluit bovendien aan bij de beleidsmatige ontwikkelrichting van het gebied zoals opgenomen in de Omgevingsvisie Laarbeek, de Omgevingsverordening Noord-Brabant, de ontwikkelrichting Beek en Donk-Oost en de gebiedsontwikkeling van Landgoed Eyckenlust. Het initiatief geeft concreet invulling aan de provinciale en gemeentelijke ambities voor een klimaatbestendig, natuurinclusief en multifunctioneel buitengebied. Met de ontwikkeling wordt circa 5 hectare agrarische grond getransformeerd naar een gebied waarin Zaaknummer: 10055-2026 Documentnummer: 10055-2026:049970 natuurontwikkeling, voedselproductie en landschapsbeheer centraal staan. Door de aanleg van een voedselbos, agroforestry, een tuinderij, kruidenrijke graslanden, een poel, een waterbassin en nieuwe landschapselementen worden de biodiversiteit, de waterhuishouding, de bodemkwaliteit en de landschappelijke kwaliteit aanzienlijk versterkt.

Tegelijkertijd wordt de cultuurhistorische structuur van Landgoed Eyckenlust behouden en verder ontwikkeld. De tijdelijke collectieve woonvorm vormt een essentieel onderdeel van dit gebiedsconcept. De bewoners leveren een actieve bijdrage aan het beheer van het landschap, de voedselproductie en de natuurontwikkeling. De woningen zijn kleinschalig, verplaatsbaar en worden uitsluitend voor een periode van maximaal vijftien jaar gerealiseerd. De periode van 15 jaar gaat lopen zodra de vergunning voor het eerste huisje is verleend. Omdat niet alle woningen tegelijkertijd worden gebouwd/geplaatst, kan het zijn dat sommige huisjes er korter zullen staan. Onderdeel van de aanvraag is een beeldkwaliteitsplan, inclusief bouwregels, waar de woningen aan moeten voldoen. Na afloop van deze periode worden de woningen zonder blijvende aantasting van het landschap verwijderd. Hiermee wordt voorkomen dat sprake is van een structurele verstedelijking van het buitengebied. Het plan is besproken op de intaketafel en positief beoordeeld. Inmiddels is ook de provincie in principe akkoord. 1.2 enkel het onderdeel wonen is in strijd met het vigerende omgevingsplan Het grootste deel van de voorgenomen activiteiten (natuurinclusieve landbouw en natuurontwikkeling) past binnen de huidige planologische kaders.

Echter de plaatsing van maximaal 10 tiny houses voor een periode van maximaal 15 jaar, past daar niet binnen. Om deze strijdigheid te passeren is een omgevingsvergunning aangevraagd voor de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (afgekort BOPA). 1.3 Er is sprake van een goede, wenselijke ontwikkeling die voldoet aan ETFAL Zoals in de inleiding is verklaard, moet het bindend advies zijn gebaseerd op de wettelijke instructieregels voor de omgevingsvergunning. Dat betekent dat de argumenten voor een positief of negatief raadsadvies geënt moeten zijn op een ‘evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ (ETFAL, wat vroeger een ‘goede ruimtelijke ordening’ heette). Bij de beoordeling van de aanvraag is geconstateerd dat het initiatief voldoet aan het criterium van ETFAL. De aanvraag is niet in strijd met de instructieregels. Geconcludeerd wordt dat sprake is van een goede onderbouwing van de fysieke leefomgeving en een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Er bestaan vanuit ruimtelijk en milieuhygiënisch oogpunt geen belemmeringen voor het verlenen van een omgevingsvergunning voor de buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). 2.1.

Deze werkwijze is het meest efficiënt Aangezien de omgevingsvergunning wordt voorbereid met de uitgebreide voorbereidingsprocedure, moet bij de terinzagelegging van de ontwerp omgevingsvergunning ook al het raadsadvies ter inzage worden gelegd. Echter, bij het uitbrengen van het advies dient de raad op de hoogte te zijn van alle op de zaak betrekking hebbende stukken. Dus ook eventuele zienswijzen en ambtshalve wijzigingen aan het plan. Maar die stukken zijn pas bekend ná de terinzagelegging. Dat betekent in principe dat het verzoek tweemaal aan u ter Zaaknummer: 10055-2026 Documentnummer: 10055-2026:049970 overweging zou moeten worden voorgelegd; eenmaal om het voorgenomen advies ter inzage te kunnen leggen, en eenmaal om kennis te nemen van alle zienswijzen en eventuele wijzigingen aan het project, met alle bijbehorende ambtelijke en bestuurlijke inzet en doorlooptijden. Het is daarom mogelijk om te besluiten dat het standpunt dat u nu uitbrengt automatisch evolueert tot het definitieve raadsadvies, indien de ruimtelijke kenmerken van het project hetzelfde blijven bij de definitieve omgevingsvergunning. Anders zou tweemaal uw mening over dezelfde ontwikkeling worden gevraagd, zonder nieuwe feiten of inzichten. Kanttekeningen o.a.

financiële, juridische, communicatieve en veiligheidsaspecten 1 Het is mogelijk voorwaarden te verbinden aan het advies of het advies aan te passen De Omgevingswet en het instrument adviesrecht geven de mogelijkheid het advies verder in te kleden met voorwaarden die aan de omgevingsvergunning moeten worden verbonden. Dit dient dat wel via een amendement op het voorstel te gebeuren. Het kan dus zijn dat de bovenstaande motivering niet geheel overeenkomt met de wens of mening van de raad. De gemeenteraad mag echter niet adviseren tegenstrijdig met de wettelijke beoordelingsregels omgevingsrecht (Bkl, Bbl e.d.) 2 De lijst met categorieën van gevallen is ruim geformuleerd Het adviesrecht is bedoeld om de raad positie te geven bij grote afwijkingen van het omgevingsplan. De categorieën van gevallen zijn op dit moment vrij algemeen en soms ook multi-interpretabel geformuleerd, waardoor bijvoorbeeld één onderdeel uit een totaalontwikkeling, waarbij ook maar enige strijdigheid met het omgevingsplan ontstaat, aan uw raad moet worden voorgelegd. In de loop van komend jaar wordt de lijst herijkt, om een onnodige bestuurlijke en ambtelijke te voorkomen, en zeker te weten dat de lijst nog aansluit bij de wijze waarop de raad betrokken wenst te worden bij afwijkingen van het omgevingsplan.

Vervolgstappen Het advies van de gemeenteraad wordt verwerkt in de vergunning BOPA of een amendement wordt bijgevoegd als extra voorschriften worden opgelegd. Bijlagen (meegezonden stuk(ken), ter inzage gelegde stukken) 1. Raadsbesluit Adviesrecht gemeenteraad omgevingsvergunning BOPA Ontwikkeling van het concept Landdrift aan de Gemertseweg 5 in Beek en Donk; 2. Aanvraag omgevingsvergunning; 3. Onderbouwing fysieke leefomgeving (ETFAL; 4. Ontwerpboek Landdrift Eyckenlust (beeldkwaliteitsplan); 5. Plankaart Landdrift Eyckenlust; 6. Participatieverslag Landdrift Eyckenlust Zaaknummer: 10055-2026 Documentnummer: 10055-2026:049970 Het college van burgemeester en wethouders, loco-gemeentesecretaris burgemeester B. Brouwers L.A.G.P. van der Aa

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://laarbeek.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/a4b92265-6b84-420c-98d8-15e2593c456b?agendaItemId=a9265ac4-fabc-4435-b30d-308492e87249