CConstaterende datLaarbeek
Koppel je AI →
Document · PDF

6 20260702 Grondnota 2026

Raadsvergadering 2 juli 2026, gemeente LaarbeekBij agendapunt: Voorstel tot vaststelling van de Grondnota 20261.967 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen

Pagina 1 van 12

Pagina 2 van 12 Inhoudsopgave Managementsamenvatting ..................................................................... 3 Inleiding............................................................................................................................................3 Ontwikkelingen binnen grondbedrijf gemeente Laarbeek ............................................3 BBV-regelgeving..................................................................................... 5 Definitie grondexploitatie ..........................................................................................................5 Voorbereidingskrediet .................................................................................................................5 Kosten en opbrengsten binnen een grondexploitatie .....................................................5 Tussentijds winstnemen .............................................................................................................5 Prijscategorieën wonen .......................................................................... 6 Parameters .............................................................................................

7 Kostenindex ....................................................................................................................................7 Opbrengstenindex ........................................................................................................................7 Rekenrente ......................................................................................................................................7 Grondprijzen .......................................................................................... 8 Grondprijzen 2026 .......................................................................................................................8 Grondexploitatieportefeuille................................................................... 9 Reserve, voorziening en winstnemingen .............................................. 11 Reserve Grondexploitatierisico ............................................................................................. 11 Voorziening .................................................................................................................................. 11 Tussentijdse winstnemingen .................................................................................................

12 Pagina 3 van 12 Managementsamenvatting Inleiding In de paragraaf grondbeleid van de jaarrekening 2025 is verslaglegging gedaan over de ontwikkelingen van het grondbedrijf. De Grondnota 2026 geeft een toelichting op de uitgangspunten en ontwikkelingen binnen de grondexploitaties. De Managementrapportage grondexploitaties zal als vertrouwelijke bijlage worden toegevoegd aan de Grondnota en is in te zien voor raads- en commissieleden. In de Managementrapportage grondexploitaties wordt in meer detail gerapporteerd over de jaarlijkse actualisatie en resultaten van de individuele grondexploitaties. In december 2025 is de ‘Notitie grondprijzen en parameters 2026’ door de raad vastgesteld. Hierin is verslaglegging gedaan over de marktontwikkelingen van 2025 en de verwachtingen voor 2026 en verder. Ontwikkelingen binnen grondbedrijf gemeente Laarbeek Het grondbedrijf van de gemeente Laarbeek kent op dit moment 10 lopende grondexploitaties. Daarnaast heeft de gemeente een deelneming in de Hoge Regt en strategische gronden in bezit. In 2025 zijn de grondexploitaties Noordflank Heuvel en Floreffeplein geopend.

Met het openen van de grondexploitatie Noordflank Heuvel heeft de gemeenteraad besloten een eerder ontvangen bijdrage - op basis van de samenwerkingsovereenkomst, in combinatie met de onlangs aangegane aanvullende allonge met Ruimte voor Ruimte - in te zetten voor de ontwikkelingen op de Noordflank Heuvel. Deze bijdrage is momenteel onderdeel van de Reserve Kwaliteitsverbetering buitengebied. De besluitvorming over de administratieve verwerking van deze bijdrage vindt, vooruitlopend op de vaststelling van de jaarrekening 2025, plaats als onderdeel van deze Grondnota 2026. Daarnaast is de grondexploitatie Vogelenzang afgesloten. De besluitvorming over het afsluiten en het instellen van de ‘voorziening afrondende werkzaamheden’ ten behoeve van de nog te maken kosten is onderdeel van deze Grondnota 2026.

Pagina 4 van 12 Het totaalresultaat op eindwaarde, exclusief tussentijdse winstnemingen, van de grondexploitaties was bij de Grondnota 2025 € 2,7 miljoen voordelig en wordt bij de voorliggende Grondnota 2026 € 1,9 miljoen voordelig. Op totaalniveau is er sprake van een verslechtering van € 0,8 miljoen. De reden van deze verslechtering is met name het openen van de nieuwe grondexploitatie Noordflank Heuvel. In december 2025 heeft de raad een voorbereidingskrediet beschikbaar gesteld voor de planvoorbereiding van drie potentiële ontwikkellocaties. Op deze locaties heeft de gemeenteraad eerder een voorkeursrecht gevestigd. Pagina 5 van 12 BBV-regelgeving De gemeente Laarbeek voert consequent de actuele (verplichte) financiële regels uit zoals die door de commissie Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) zijn gesteld. Het grondbedrijf bevat enkel grondexploitaties die in uitvoering zijn oftewel “Bouwgrond in exploitatie” (BIE). Dit zijn de exploitaties waarin de gemeente actief investeert in de herontwikkeling of transformatie van een gebied. De ontwikkeling is gestart en de einddatum ligt in beginsel binnen nu en 10 jaar. Definitie grondexploitatie Gemeentelijke grondexploitaties zijn projecten waarin de gemeente een grondpositie heeft (meestal een cluster van eigendommen) met het oog op een ruimtelijke (her-) ontwikkeling.

En waarvan de gemeenteraad een grondexploitatiecomplex met een grondexploitatiebegroting heeft vastgesteld waarbij de kosten en opbrengsten in de tijd zijn gefaseerd. Met grondexploitaties worden ruimtelijke, economische, sociale en volkshuisvestelijke doelstellingen gerealiseerd. Voorbereidingskrediet Vooruitlopend op het openen van een grondexploitatie, of een faciliterend project, kunnen kosten verbonden aan de planvoorbereiding worden geactiveerd. Binnen een termijn van 5 jaar moet er een grondexploitatie zijn geopend, waardoor de geactiveerde kosten als boekwaarde kunnen worden ingebracht in de grondexploitatie. Lukt dit niet binnen deze termijn? Dan moeten de kosten worden afgewaardeerd of er moet een voorziening getroffen worden. Kosten en opbrengsten binnen een grondexploitatie Binnen een grondexploitatie mogen slechts de kosten toegerekend worden die zijn opgenomen in bijlage IV van het Omgevingsbesluit. De verwachte opbrengsten uit grondverkopen, zijn gebaseerd op door de gemeenteraad vastgestelde grondprijzen, taxaties, inschrijvingen of afwijkende grondprijzen die door de gemeenteraad zijn geaccordeerd. Tussentijds winstnemen Het is verplicht om (tussentijds) winst te nemen volgens de zogenaamde ‘percentage of completion methode’ (POC-methode). Deze methode houdt in dat de gemeente op basis van de voortgang van de grondexploitatie (tussentijds) winst neemt.

Bij de bepaling van de tussentijdse winstneming wordt rekening gehouden met de specifieke risico’s van de grondexploitatie. Dit werkt als volgt: percentage gemaakte kosten van de totale kosten * percentage gemaakte opbrengsten van de totale opbrengsten * nog te verwachten positief resultaat – projectspecifieke risico’s. Door het actualiseren van de grondexploitatie, kan het voorkomen dat er een correctie plaatsvindt op de eerder genomen tussentijdse winst. Prijscategorieën wonen Het Beleidskader Wonen 2023 is in het najaar van 2023 door de gemeenteraad vastgesteld. De programmering uit het Beleidskader Wonen 2023 is niet van toepassing voor lopende grondexploitaties waarvoor het programma reeds is vastgesteld. Voor plannen in voorbereiding wordt wel rekening gehouden met de programmering uit het Beleidskader Wonen 2023: Segmenten | Categorieën | Prijsgrenzen 20261 Sociaal (30%) | Sociale koop, goedkope huur, | Koop tot € 250.000,- V.O.N. betaalbare huur, sociale huur | Huur tot € 932,93 Betaalbaar (37%) | Lage, midden en hoge | Koop tussen € 250.000,- en middeldure koop, lage en hoge | € 420.000,- V.O.N. middenhuur | Huur tussen € 932,93 en € 1.228,07 Vrij (33%) | Dure koop, dure huur | Koop vanaf € 420.000,- V.O.N.

Huur vanaf € 1.228,07 1 Er wordt aansluiting gezocht bij de prijsgrenzen die jaarlijks door de Metropoolregio Eindhoven in de Regionale Begrippenlijst Wonen wordt vastgesteld. Pagina 6 van 12 Parameters Binnen een grondexploitatie worden de kosten en opbrengsten in de tijd gefaseerd. Hierdoor zijn deze afhankelijk van prijsontwikkelingen. Daarom wordt in een grondexploitatie gerekend met een index, ook wel een parameter genoemd. In december 2025 is de ‘Notitie grondprijzen en parameters 2026’ door de raad vastgesteld. Hierin is verslaglegging gedaan over de marktontwikkelingen van 2025 en de verwachtingen voor 2026 en verder. Hieronder volgt de samenvatting van de uitgangspunten waar in de grondexploitaties rekening mee is gehouden. Kostenindex Er zijn verschillende kostensoorten die ieder een eigen prijsontwikkeling kennen. Er wordt onderscheid gemaakt tussen de grond-, weg- en waterbouwkosten en de planontwikkelingskosten. Parameter | 2026 | 2027-2028 | 2029 e.v. Kosten voor grond-, weg- en | 4,5% | 3,5% | 2,0% waterbouw Planontwikkelings- en overige | 3,5% | 3,5% | 2,0% kosten Opbrengstenindex Parameter | 2026 | 2027-2028 | 2029 ev. Grondopbrengsten | 3,0% | 2,0% | 2,0% Woningbouw Grondopbrengsten | 2,0% | 2,0% | 2,0% Bedrijventerreinen Rekenrente Om projecten te realiseren worden kosten gemaakt en opbrengsten gerealiseerd.

Daarbij gaan de kosten voor de baten uit en ontstaat een boekwaarde. Over deze boekwaarde worden rentekosten toegerekend op basis van de regelgeving door de commissie BBV. In de begroting is deze rekenrente bepaald. Afwijkend van de opgestelde omslagrenteberekening is voor de jaren 2027 en verder gerekend met een rente van 0,52%. Hierbij wordt ingespeeld op de verwachte ontwikkelingen op de kapitaalmarkt en het mogelijk moeten aantrekken van vreemd vermogen door de gemeente. Dit ligt in lijn met de maximale afwijking zoals gesteld door de commissie BBV. Parameter | 2026 | 2027 | 2028 | 2029 Rekenrente | 0,02% | 0,52% | 0,52% | 0,52% Pagina 7 van 12 Pagina 8 van 12 Grondprijzen Bij de actualisatie van de gemeentelijke grondexploitaties is uitgegaan van de vastgestelde grondprijzen 2026 zoals opgenomen in de notitie ‘grondprijzen en parameters 2026’. Grondprijzen 2026 Uitgiftecategorie Grondprijs per m2 (excl. btw) 2026 Vrije sector € 410,- Betaalbare koopsector2 € 330,- Sociale woningbouw € 246,- Bedrijfskavels (Zichtzones) € 210,- Bedrijfskavels (Overige zones) € 185,- Woningbouw projectmatig, gestapeld en overig Taxatie of bieding. Uitgangspunt is marktconformiteit en minimaal bovenstaande grondprijzen per m² kavel of m² bruto-vloeroppervlakte.

Voor projectbouw, gestapelde bouw en overige gronden worden de grondprijzen vastgesteld door middel van een taxatie (residuele methode) of bieding. Hiermee wordt de marktconformiteit geborgd. 2 De definitie van de betaalbare koopsector ligt vast in de ‘Regionale begrippenlijst wonen 2025’ van de Metropoolregio Eindhoven Pagina 9 van 12 Grondexploitatieportefeuille Het totaalresultaat op eindwaarde van de grondexploitaties was bij de Grondnota 2025 € 2,7 miljoen voordelig en wordt bij de voorliggende Grondnota 2026 € 1,9 miljoen voordelig. Op totaalniveau is er sprake van een verslechtering van € 0,8 miljoen. De reden van deze verslechtering is met name het openen van de nieuwe grondexploitatie Noordflank Heuvel met een verwachte eindwaarde van € 1,0 miljoen negatief. Voor raadsleden ligt de Managementrapportage ter inzage waar meer in detail wordt gerapporteerd over de (mutaties binnen de) grondexploitatieportefeuille. Onderstaande tabel geeft een projectspecifieke verschillenanalyse op totaalniveau weer. Pagina 10 van 12

Pagina 11 van 12 Reserve, voorziening en winstnemingen Het voeren van grondexploitaties brengt risico’s met zich mee. Deze risico’s worden opgevangen met de Reserve grondexploitatierisico. Als een grondexploitatie een verlies geeft, wordt hiervoor een verliesvoorziening getroffen op eindwaarde. De positieve resultaten worden jaarlijks als winst genomen op basis van de POC-methode. Reserve Grondexploitatierisico Jaarlijks wordt een Monte Carlo risicoanalyse uitgevoerd om een inschatting te maken van de benodigde risicobuffer om de risico's uit de grondexploitaties en strategische gronden te kunnen afdekken. Op basis van deze risicoanalyse is een minimale buffer van ca. € 6,11 mln. vereist om de risico’s met 90% zekerheidsmarge af te dekken. Uit deze Monte Carlo risicoanalyse blijkt dat de minimaal benodigde weerstandscapaciteit in de Reserve Grondexploitatierisico’s € 2,95 miljoen moet bedragen. De actuele stand van de reserve is € 4,45 miljoen. Deze ligt dus boven de minimale weerstandscapaciteit. Er vindt pas een verlaging van de reserve plaats als de stand van de reserve € 2,0 miljoen hoger is dan de minimale weerstandscapaciteit. Hierdoor ontstaat een buffer voor onvoorziene risico’s, risico’s voor nog te openen grondexploitaties en worden jaarlijkse fluctuaties voorkomen. Het plafond van de Reserve Grondexploitatierisico’s bedraagt € 4,95 miljoen.

Er vindt daarom geen storting naar de Algemene Reserve plaats. Zie hiervoor het volgende overzicht. In de Managementrapportage grondexploitaties wordt per grondexploitatie een toelichting gegeven op de projectspecifieke risico’s. Voorziening Een aantal grondexploitaties laat een geprognotiseerd verlies zien. Dit verlies wordt afgedekt met een voorziening. Jaarlijks worden de grondexploitaties geactualiseerd waardoor het resultaat wordt bijgesteld. Voor 2025 zorgt dit, samen met het openen van de grondexploitatie Noordflank Heuvel, voor een stijging van het verwachte verlies met € 1,06 miljoen. Weerstandscapaciteit Bedrag (€ mln.) Benodigde weerstandscapaciteit totaal (bruto risicobedrag) 6,11 € Reeds getroffen verliesvoorzieningen 3,45 € Benodigde weerstandscapaciteit reserve (netto risicobedrag) 2,66 € Reservering winstneming afdracht algemene reserve 0,29 € Totaal benodigde Reserve Grondexploitatierisico 2,95 € Beschikbare weerstandscapaciteit (stand Reserve Grondexploitatierisico per 31-12-2025) 4,45 € Overschot dekking risico's 1,49 € Bepalen afstorting Algemene reserve Bedrag (€ mln.) Totaal benodigde Reserve Grondexploitatierisico 2,95 € Buffer Reserve Grondexploitatierisico 2,00 € Plafond Reserve Grondexploitatierisico 4,95 € Omvang Reserve Grondexploitatierisico 31-12-2025 4,45 € Afstorten Algemene reserve - € Verliesvoorziening | Bedrag (€ mln.) Verliesvoorziening

31-12-2024 | 2,40€ Mutatie 2025 | 1,06€ Verliesvoorziening 31-12-2025 | 3,45€ Tussentijdse winstnemingen In de onderstaande tabel zijn de (verwachte) winstnemingen weergegeven. Door het actualiseren van de grondexploitaties heeft bij twee grondexploitaties een correctie op de eerder genomen winst plaatsgevonden. Dit betreffen de negatieve winstnemingen. *Het uiteindelijke resultaat van dit complex is bestemd voor de Reserve Kwaliteitsverbetering buitengebied. Voor de realisatie van bouwkavels in het buitengebied (BIO kavels) is kwaliteitsverbetering in het buitengebied een voorwaarde. Eerder is besloten dat financiering van het project ‘Het Gulden Land’ plaatsvindt uit het resultaat van deze grondexploitatie (raadsbesluit d.d. 27 januari 2022). ** Het uiteindelijke resultaat van dit complex is bestemd voor de Algemene Reserve. Tussentijdse winstnemingen worden toegevoegd aan de reserve Grondexploitatierisico’s en na afronding van het complex overgeheveld naar de Algemene Reserve. Kerkakkers is een deelproject van het grote project rondom het herschikken van het voorzieningencluster Beek. Het project voorzieningencluster is gefinancierd vanuit de Algemene Reserve en de raad heeft daarom besloten dat de revenuen van dit complex ook naar Algemene Reserve moeten terugvloeien (raadsvoorstel d.d. 11 december en - besluit d.d. 16 maart 2017). Pagina 12 van 12

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://laarbeek.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/e9c9838c-b088-4ceb-806f-767865362853?agendaItemId=2dd4babc-85cb-4458-8b86-c10302aa75a8