4 20240703 RIB Meicirculaire 2024 gemeentefonds

Zaaknummer:

14173-2024

Documentnummer:

14173-2024:480895

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Meicirculaire 2024 gemeentefonds Datum 11 juni 2024

Toelichting U wordt door middel van deze raadsinformatiebrief geïnformeerd dat de financiële effecten van de meicirculaire 2024 gemeentefonds (zie bijlage 1) voor het jaar 2024 worden verwerkt in de financiële rapportage 2024 en de financiële effecten voor de jaren 2025 t/m 2028 in de Kadernota 2025. Argumenten Onderstaand een aantal belangrijke aandachtspunten (niet limitatief) uit de meicirculaire 2024 gemeentefonds: Accressen In de meicirculaire 2024 is het toepassen van de nieuwe financieringssystematiek van het gemeentefonds vervroegd van 2027 naar 2024. Dit betekent dat de koppeling van het accres (=groei van de hoogte gemeentefonds) aan de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (bbp) per 2024 al is ingevoerd. Het hierdoor per saldo ontstane tekort wordt door het rijk voor 2024 volledig gecompenseerd en voor 2025 voor ongeveer 50%, zodat een tekort resteert van landelijk € 675 miljoen. Voor de jaren 2026 tot en met 2029 vindt volledige compensatie plaats, zodat uiteindelijk voor de gemeenten een positief saldo resulteert van landelijk € 675 miljoen, gelijk aan het bedrag van het schrappen van de oploop van de opschalingskorting. Opschalingskorting Sinds 2015 worden gemeenten geconfronteerd met een korting op het gemeentefonds, die oploopt tot landelijk € 975 miljoen in 2026.

Deze korting is opgelegd omdat gemeenten door gedwongen opschaling kosten zouden besparen. Sinds 2019 is een stand van de opschalingskorting bereikt van landelijk € 300 miljoen. In de meicirculaire 2024 is de oploop van de opschalingskorting vanaf 2026, een structurele uitname van landelijk € 675 miljoen, geschrapt. Dit geeft voor Laarbeek vanaf 2026 een structureel voordeel van ongeveer € 686.000. BTW-compensatiefonds Het BTW-Compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Gemeenten zijn in 2023 landelijk € 573 miljoen onder dit plafond gebleven met declaraties. In de septembercirculaire 2023 werd al een voorschot van landelijk € 359 miljoen uitbetaald. De definitieve afrekening BCF bedraagt hierdoor landelijk € 214 miljoen extra en dit bedrag wordt nu in 2024 incidenteel toegevoegd. Op basis van de ruimte onder het plafond van het jaar 2023 van landelijk € 573 miljoen, mag in de begroting 2025 een structurele stelpost opgenomen worden. Voor Laarbeek is dit een

structureel bedrag van maximaal ±€ 589.000. De provinciaal toezichthouders gebruiken dit als richtlijn bij het beoordelen van de (meerjaren)begroting. Wel adviseert het ministerie van BZK, gezien de onzekerheid over de toekomstige ontwikkeling van de ruimte, om voorzichtig te zijn met het opnemen van een structurele raming voor dit dekkingsmiddel. Besparingsverlies Jeugd In de meicirculaire 2024 is opgenomen dat de geraamde extra besparing van het Rijk van landelijk € 500 miljoen voor 2025 komt te vervallen, omdat de maatregelen die tot besparing moeten leiden nog niet zijn gerealiseerd. Deze voordelige bijstelling in 2025 verloopt nagenoeg budgettair neutraal, omdat gemeenten in de begroting voor Jeugdzorg al rekening mochten houden met deze voorgenomen besparing met een hieraan gekoppelde lagere raming van de uitgaven. Dit wordt nu vooralsnog alleen voor 2025 teruggedraaid. In de budgettaire bijlage bij het hoofdlijnenakkoord van de formerende partijen is opgenomen dat de besparing van landelijk € 511 miljoen op jeugdzorg ook voor 2026 en verder vervalt. Dit is uiteraard nog niet definitief en dus ook niet in de meicirculaire opgenomen.

Werkdrukverlaging Jeugdbescherming In oktober 2023 hebben het ministerie van Justitie en Veiligheid (JenV) en de VNG een bestuurlijk akkoord gesloten over het verlagen van de werkdruk in de uitvoering van de jeugdbescherming en jeugdreclassering door de gecertificeerde instellingen (GI’s). Hiervoor is landelijk € 60 miljoen benodigd. In het bestuurlijk akkoord is afgesproken dat het ministerie van JenV vanaf 2024 structureel jaarlijks € 30 miljoen bijdraagt aan deze werkdrukverlaging. Voor Laarbeek betekent dit vanaf 2024 een extra structureel budget van ±€ 33.000. Dienstverlening gemeenten aanpak armoede en schulden In 2023 heeft een incidentele toekenning in 2023 plaatsgevonden van landelijk € 40 miljoen. Deze toekenning vindt nu vanaf 2024 structureel plaats om gemeenten verder in staat te stellen om strategisch en doelgericht te handelen en hun activiteiten uit te breiden zoals het verdubbelen van het gebruik van schuldhulpverlening en het bevorderen van activiteiten om armoede onder kinderen te bestrijden. Voor Laarbeek betekent dit vanaf 2024 een extra structureel budget van ±€ 28.000. Samenvattend geeft deze meicirculaire 2024 gemeentefonds over alle jaren 2024 t/m 2028 (met uitzondering 2025), budgettair gezien een positieve bijstelling.

Financiën De budgettaire effecten als gevolg van de meicirculaire 2024 gemeentefonds zijn over de periode 2024 t/m 2028 als volgt: (+=voordelig budgettair effect / -=nadelig budgettair effect) (bedragen x 1.000)

Meicirculaire gemeentefonds 2024

2024 713

2025 -163

2026 1.307

2027 1.379

2028 1.393

De verwerking van de hieruit voortvloeiende financiële bijstellingen 2024 vindt plaats in de financiële rapportage 2024 en de financiële bijstellingen 2025 t/m 2028 in de Kadernota 2025.

Bijlagen 1. Meicirculaire 2024 gemeentefonds

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders, gemeentesecretaris

J.W.M. van de Ven

burgemeester

Y.C.M.G. de Boer