4 20210721 RIB Uitvoering motie ABL 5-11-2020 onderzoek mogelijke invoering blauwe papiercontainers Bijlage.pdf

Adviesrapport papierinzameling gemeente Laarbeek 1. Inleiding 1.1 Aanleiding voor het adviesrapport Op dit moment zamelen we in de kernen elke twee weken papier in, waarvoor inwoners kartonnen dozen of eigen bakken gebruiken, zoals wasmanden en dergelijke. In het buitengebied wordt elke vier weken ingezameld, ook daar gebruiken mensen eigen dozen of bakken. In het najaar van 2020 heeft de gemeenteraad zich gebogen over enkele bezuinigingsmaatregelen in de afvalinzameling. Onder andere het minder frequent inzamelen van oud papier kwam ter sprake. Vierwekelijks in plaats van tweewekelijks inzamelen van oud papier geeft een kostenbesparing, maar is tegelijk een vermindering van de dienstverlening aan inwoners. Daarom heeft de fractie ABL in een motie geopperd om de haalbaarheid en wenselijkheid van het verstrekken van oud papier containers te onderzoeken. Dit is door wethouder Briels toegezegd in november 2020. Door het inzetten van containers wordt de dienstverlening verbeterd. Het heeft daarnaast andere voordelen zoals het verminderen van zwerfvuil en het verminderen van de fysieke belasting voor inzamelaars. Enkele nadelen zijn bijvoorbeeld het ruimtegebruik en de kosten voor de containers. Dit advies geeft een overzicht van argumenten voor en tegen papiercontainers en voor en tegen vierwekelijks inzamelen.

Om tot dit advies te komen is onder andere gesproken met belanghebbenden Blink en WoCom, en is een enquête gehouden die door meer dan 2200 inwoners is ingevuld.

1.2 Context: papierinzameling in Nederland In Nederland wordt oud papier en karton vrijwel overal gescheiden ingezameld en gerecycled. Nederlanders produceren gemiddeld zo’n 63 kg oud papier per persoon per jaar, waarvan 78% gescheiden wordt ingezameld. In Laarbeek zien we aanzienlijk meer oud papier: 91 kg per persoon per jaar. Dit komt onder andere doordat veel bedrijven oud papier aanbieden en we niet controleren wat van bedrijven is en wat van inwoners. We scheiden relatief goed, 81% wordt gescheiden aangeboden. Toch verdwijnt er per persoon nog 17 kg papier in het restafval per jaar. Een deel daarvan is ‘vervuild’ papier dat ook in het restafval thuishoort. Papier zoals gebruikte tissues en vieze pizzadozen kan niet worden gerecycled. Kengetallen papier 2020 Totaal oud papier per persoon per jaar Totaal gescheiden ingezameld oud papier per persoon per jaar (huis aan huis en milieustraat) Hoeveelheid papier in restafval per persoon per jaar

Nederlands gemiddelde 63 kg 49 kg (78%)

Laarbeek 91 kg 74 kg (81%)

14 kg (23%)

17 kg (19%)

Er zijn verschillende inzamelmethodes voor oud papier in Nederland. Veel gemeenten zamelen huis-aan-huis in. Dit kan met verschillende frequenties (wekelijks, tweewekelijks, vierwekelijks) en met of zonder gebruik van papiercontainers. Andere gemeenten hebben brengvoorzieningen, zoals grote papiercontainers die altijd beschikbaar zijn (net als glasbakken) of die twee- of vierwekelijks een dag worden neergezet. Weer anders is om het papier te laten inzamelen door verenigingen, zoals sportclubs, die daar een vergoeding voor ontvangen. Dit laatste zien we om veiligheidsredenen steeds minder vaak. Ten slotte zijn er (grotere) gemeenten die meerdere systemen naast elkaar laten bestaan, bijvoorbeeld met een apart systeem voor hoogbouw. Over het algemeen wordt opgemerkt dat hoe makkelijker het de inwoner wordt gemaakt, hoe groter het scheidingspercentage is. Het inzamelen van oud papier is niet kostendekkend. Oud papier is een opbrengststroom, dat wil zeggen dat de gemeente geld ontvangt voor elke kg oud papier die we aanleveren aan verwerkers. Dat bedrag is wel kleiner dan de kosten die we maken om in te zamelen. Hoe meer we per ronde inzamelen, hoe efficiënter het is om de wagens te laten rijden. Het gescheiden inzamelen van oud papier is nog altijd aanzienlijk goedkoper dan wanneer het bij het restafval zit.

Restafval inzamelen is ook duur, maar daarnaast betalen we een hoge verbrandingsbelasting voor aangeleverd restafval. Ten slotte is recycling vanuit milieuoogpunt wenselijker dan verbranden. Dit past in de wens om de economie meer circulair te maken. Deze wens is uitgesproken in de landelijke VANG-doelstellingen: Van Afval Naar Grondstof.

1

1.3 Keuzemogelijkheden In dit adviesrapport zijn niet alle keuzemogelijkheden voor inzameling behandeld, maar wordt ingezoomd op twee keuzes: • De frequentie van inzamelen: tweewekelijks of vierwekelijks • Het al dan niet invoeren van papiercontainers Bij de afweging worden verschillende soorten argumenten benoemd, zoals wenselijkheid door inwoners, kosten, milieuvoordelen, arbotechnische voordelen en de ruimtevraag. Er is bewust gekozen om geen geheel nieuwe systemen te onderzoeken en ook de optie om meerdere systemen in te voeren (bijvoorbeeld maatwerk voor hoogbouw) is niet onderzocht. Het onverplicht invoeren van containers (waarbij mensen ze kunnen weigeren en het oude systeem van dozen blijven gebruiken) is ook niet meegenomen, omdat de inzamelwagens waar we mee werken óf geschikt zijn voor containers, óf voor dozen, maar niet allebei. We zien nu dat mensen soms uit eigen beweging containers aanschaffen, die dan door Blink handmatig moeten worden leeggeschud. Dat is onwenselijk. Het advies is daarom om te kiezen voor een gemeentebrede invoering van containers of voor het helemaal niet invoeren, maar om geen twee systemen naast elkaar te laten bestaan. De aanleiding van het onderzoek is een zoektocht naar kostenefficiëntie waarbij de dienstverlening zo min mogelijk onder druk komt te staan.

Nieuwe systemen of meerdere parallelle systemen zijn vaak óf erg prijzig, óf gaan ten koste van de huidige dienstverlening. Daarom wordt alleen gekeken naar de bovenstaande twee keuzes, die een minder groot effect hebben.

2. Onderzoeksmethode Het onderzoek is een inventarisatie van de voor- en nadelen van vierwekelijks inzamelen en van de invoering van papiercontainers. De gemeenteraad heeft eerder aangegeven dat het belangrijk is om te achterhalen wat inwoners hiervan vinden: zij zijn immers de gebruikers en goede dienstverlening staat hoog in het vaandel. Daarom is een enquête uitgezet onder de inwoners. Daarnaast is gesproken met belanghebbenden Blink (als uitvoerder) en WoCom (als vertegenwoordiger van een deel van de inwoners). Ten slotte is er geïnformeerd naar de ervaringen van buurgemeenten en bieden landelijke organisaties zoals MilieuCentraal veel informatie. Er is landelijke data over oud papier inzameling verzameld om een inschatting te kunnen maken van de potentiële gevolgen van het invoeren van containers. Op die manier kunnen we voorspellen wat de meerkosten zijn, wat de besparingen zijn, en wat de milieuwinst is als er minder papier in het restafval belandt.

2.1 Enquête Er is een enquête uitgezet onder inwoners. De enquête bestond uit vier vragen en is via een flyer in de Mooi Laarbeek Krant en via sociale media onder de aandacht gebracht. Inwoners konden de enquête digitaal invullen op de gemeentelijke website, met maximaal één inzending per IP-adres. De enquête is drie weken opengesteld. In die tijd hebben 2234 mensen de vragen ingevuld. Daarnaast zijn er via het KCC 10 telefonische reacties binnengekomen en heeft één inwoner de lijst geprint en in het gemeentehuis ingeleverd. Al deze reacties zijn meegenomen. Bij alle vragen was ruimte voor toelichting, dit heeft een lijst van meer dan 8000 opmerkingen opgeleverd. In de vragenlijst is gevraagd naar: 1. De wenselijkheid van een papiercontainer 2. De wenselijkheid van vierwekelijks inzamelen met een papiercontainer 3. De wenselijkheid van vierwekelijks inzamelen zonder een papiercontainer 4. De woonsituatie (huis of appartement, wel of geen tuin) De laatste vraag is gesteld vanwege de aanname dat een papiercontainer ruimte vraagt die wellicht niet gemakkelijk beschikbaar is voor kleinbehuisde inwoners. Naast deze vraag zijn er geen persoonsgegevens opgevraagd. De gesloten vragen zijn geanalyseerd en de antwoorden op de open vragen zijn voorzien van codes om antwoorden te kunnen groeperen.

Als bijvoorbeeld iemand opmerkt dat het vervelend is dat het papier nat kan worden, kreeg dat de code ‘regen’. Zo zijn de toelichtingen inzichtelijk gemaakt.

2

Een kleine kanttekening wordt geplaatst bij de representativiteit van de enquête. Zo heeft maar een zeer klein deel inwoners zonder tuin of buitenruimte de vragenlijst ingevuld, waardoor deze groep misschien is ondervertegenwoordigd. Daarnaast zien we regelmatig dat een vraag met ‘ja’ wordt beantwoord terwijl de toelichting juist duidt op een ‘nee’, of andersom. Ondanks de poging om de enquête zo kort en overzichtelijk mogelijk te houden, kan het toch zijn dat mensen de vragen niet juist hebben gelezen of geïnterpreteerd.

3. Afwegingen invoering papiercontainers Hieronder worden verschillende argumenten behandeld voor en tegen de invoering van papiercontainers. Onderaan dit hoofdstuk vindt u een overzicht met de argumenten. Voor dit advies is uitgegaan van enkele uitgangspunten, namelijk: • Elk huishouden krijgt een eigen container, beschikbaar in de maten 80 liter, 140 liter en 240 liter. • Papier wordt alleen nog ingezameld via de container, geen eigen doosjes meer. Wel kan papier gratis worden ingeleverd bij de milieustraat. • De kosten van de containers worden via de afvalstoffenheffing doorberekend, het bedrag wordt over 10 jaar afgeschreven. Men hoeft dus geen container te ‘kopen’.

3.1 Wenselijkheid onder inwoners De inwoners is gevraagd of zij willen dat er een blauwe papiercontainer komt in Laarbeek. Aan deze vraag is een uitleg voorafgegaan over wat daarbij de ‘spelregels’ zijn (zie bijlage 1). Er komt een zeer verdeeld beeld uit de antwoorden: 51% is voor invoering van de papiercontainers, 44% is tegen en de overige inwoners geven geen toelichting. Slechts 90 personen hebben aangegeven geen tuin of buitenruimte te hebben, dus deze groep is slecht vertegenwoordigd.

Wilt u dat er naast de grijze en groene container ook een blauwe papiercontainers komt in Laarbeek? Inwoners zonder tuin/ buitenruimte (90)

22

64

4

Inwoners met tuin/ buitenruimte (2065)

1099

866

100

Alle inwoner (2232)

1141

986

105

0%

10% Ja

20% Nee

30%

40%

Geen antwoord

3

50%

60%

70%

80%

90%

100%

Genoemde argumenten voor papiercontainers De toelichtingen laten zich verdelen in zes argumenten: 1. Zwerfvuil: met containers is er geen overlast meer van rondwaaiend papier. 2. Straatbeeld: met containers ontstaat een netter en schoner straatbeeld op inzameldagen. 3. Gemak inwoner: het is gemakkelijker om een container te gebruiken dan een eigen doos. 4. Gemak inzamelaar: inzamelaars hoeven geen zware dozen meer te tillen. 5. Duurzaamheid: met een container inzamelen is duurzamer en efficiënter. 6. Kostenreductie: de inzameling wordt goedkoper. 7. Regen: met containers ontstaat er bij regen minder overlast. Onderstaande grafiek laat zien dat vooral de argumenten over zwerfvuil en gemak voor de inwoner belangrijk gevonden worden door de voorstanders van papiercontainers. 250 200 150 100 50 0 1. Zwerfvuil

2. Straatbeeld

3. Gemak inwoner

4. Gemak inzamelaar

5. Duurzaamheid 6. Kostenreductie

7. Regen

Figuur 1 Aantallen argumenten voor inzamelen met papiercontainer

Genoemde argumenten tegen papiercontainers Toelichting laten zich verdelen in 5 argumenten 1. Ruimtegebrek: Extra container wordt als bezwaarlijk gezien, geen ruimte in of buitenshuis. 2. Kosten: Het is voor inwoners bezwaarlijk dat de afvalstoffenheffing door invoering verhoogd wordt. 3. Aanbieden: Huidig aanbieden van oud papier ervaart men als prima, “dus waarom een container”. 4. Ongemak inwoner: Een papiercontainer wordt in gebruik als ongemakkelijk ervaren. 5. Straatbeeld: Door extra containers wordt het straatbeeld verstoort en onoverzichtelijk. 250 200 150 100 50 0 1. Ruimtegebrek

2. Kosten

3. Aanbieden

Figuur 2 Aantallen argumenten tegen inzamelen met papiercontainer

4

4. Ongemak inwoner

5. Straatbeeld

250

250

200

200

150

150

100

100

50

50

0

0

De toelichtingen laten zich verdelen in zes argumenten: 1. Zwerfvuil: met containers is er geen overlast meer van rondwaaiend papier. 2. Straatbeeld: met containers ontstaat een netter en schoner straatbeeld op inzameldagen. 3. Gemak inwoner: het is gemakkelijker om een container te gebruiken dan een eigen doos. 4. Gemak inzamelaar: inzamelaars hoeven geen zware dozen meer te tillen. 5. Duurzaamheid: met een container inzamelen is duurzamer en efficiënter. 6. Kostenreductie: de inzameling wordt goedkoper. 7. Regen: met containers ontstaat er bij regen minder overlast.

Toelichting laten zich verdelen in 5 argumenten 1. Ruimtegebrek: Extra container wordt als bezwaarlijk gezien, geen ruimte in of buitenshuis. 2. Kosten: Het is voor inwoners bezwaarlijk dat de afvalstoffenheffing door invoering verhoogd wordt. 3. Aanbieden: Huidig aanbieden van oud papier ervaart men als prima, “dus waarom een container”. 4. Ongemak inwoner: Een papiercontainer wordt in gebruik als ongemakkelijk ervaren. 5. Straatbeeld: Door extra containers wordt het straatbeeld verstoort en onoverzichtelijk.

Figuur 3 Tabel voor en tegen argumenten in één overzicht

Concluderend kunnen we stellen dat er geen overtuigend draagvlak is onder de inwoners die aan de enquête hebben deelgenomen. Er is een kleine meerderheid die vanwege toenemend gemak voor de inwoner en een netter straatbeeld door minder zwerfvuil voorstander is van invoering van containers. Daar staat tegenover dat tegenstanders aanvoeren dat men niet nog één container in of aan huis wenst dit vanwege ruimtegebrek. De verhoging van de afvalstoffenheffing als bezwaarlijk wordt ervaren en dat men tevreden is over het huidig aanbieden van het oud papier in kartonnen dozen. De ophaal frequentie van één keer per twee weken wordt als niet duurzaam ervaren.

3.2 Minder zwerfvuil en hogere kwaliteit openbare ruimte Een van de argumenten die bij inwoners vaak terugkomt is het verminderen van zwerfvuil en het verbeteren van het straatbeeld. De gemeente herkent dit probleem, vooraf aan de inzameling en tijdens de inzameling raakt papier soms los, waarna het door de straten waait. De inzamelaars hebben niet de tijd om het ontstane zwerfvuil te verzamelen. De buitendienst geeft aan dat het Arbo- technisch wenselijk is om over te gaan naar inzameling van OPK middels rolcontainers. Er zijn enkele voordelen te benoemen met de inzameling van containers: • Het beeld in de straat is meteen anders. Mogelijk kan men de containers groeperen met als positief effect minder stop en go en minder C02 uitstoot. • Er kan geen verwaaiing van papier plaats vinden als papier aangeboden wordt in containers. Zwerfafval kan direct invloed hebben. • De containers bieden meer volume dan los aanbieden in kartonnen dozen en de burger zal meer gaan scheiden.

5

•

Daarnaast heeft de gemeente een zorgplicht voor haar inwoners en niet voorbedrijven, die zijn verplicht hun afval waar “bedrijf OPK” onder valt apart af te voeren. Je ziet ook hoofdzakelijk dat bedrijven karton aanbieden en geen bond papier.

3.3 Kosten “In de Nota investeringen, afschrijving en waardering gemeente Laarbeek 2019 is geen afschrijvingstermijn voor containers opgenomen. In dat geval schrijft de nota voor dat het college de te hanteren afschrijvingstermijn vaststelt. Het voorstel is om hiervoor een termijn van 10 jaar te hanteren. Daarmee wordt aangesloten bij de door Blink ingeschatte levensduur van een container. Andere gemeenten hanteren veelal ook een termijn van 10 jaar.” Daarmee wordt aangesloten bij de door Blink ingeschatte levensduur van een container. Andere gemeenten hanteren veelal ook een termijn van 10 jaar. Daarnaast gaat dit voorstel uit van het afschrijven van het gehele bedrag inclusief distributie en communicatie. De spelregels (BBV, artikel 63, lid 2) geven ruimte om dit soort bijbehorende kosten ook mee te nemen als activa. Dit leidt tot een verhoging van de afvalstoffenheffing als gevolg van deze maatregel van ruwweg € 2,60 tot € 3,00, afhankelijk van de precieze uitvoering van het plan. Financiële toelichting De inkoopkosten voor de containers worden geschat tussen de € 21,00 en € 24,50 afhankelijk van mogelijk voordeel bij aankoop op grote schaal. Daarnaast zijn er kosten voor distributie en communicatie. Dit levert het volgende kostenplaatje op:

Gemiddelde aanschaf containers

Distributie per container Communicatiebudget Subtotaal Jaarlijkse afschrijving 10% Jaarlijkse rentelast 1% Totale jaarlijkse kosten Jaarlijkse kosten per huisaansluiting o.b.v. 9,500 aansluitingen

Scenario goedkope inkooptraject Prijs Aantal Totaal € 21,00 9.500 € 199.500 € 2,50 9.500 € 23.750 € 5.000 € 5.000 € 228.250 € 22.825 € 2.282,50 25.107,50 € 2,64

Scenario reguliere inkooptraject Prijs Inkoop totaal 24,50 9.500 € 232.750 € 2,50 9.500 € 23.750 € 5.000 € 261.500 € 26.150 € 2.615 € 28.765 € 3,03

Hoe groot de besparing is doordat er wellicht beter gescheiden wordt, is lastig in te schatten. Vanwege vervuild papier is 100% scheiding nooit haalbaar, en met 81% doet Laarbeek het al goed. In Laarbeek zijn we doorgaans conservatief met het inschatten van gedragsverandering. Dat zou betekenen dat we eerst een jaar het nieuwe systeem proberen, om daarna de inschatting van de aangeboden tonnen restafval evt. naar beneden bij te stellen voor het jaar erop. Daarnaast ontstaat een kostenreductie doordat er minder zwerfvuil geruimd hoeft te worden. Ten slotte werkt het ook kosten reducerend dat de inzameling veel sneller en efficiënter wordt. Zeker als inwoners de containers enigszins groeperen, wat vaak gebeurt met de grijze en groene container, komt dit de snelheid van de inzameling ten goede waardoor er minder uren uitbetaald hoeven te worden.

3.4 Milieuvoordelen Landelijke cijfers geven aan dat mensen beter papier scheiden als er een container wordt aangeboden dan als het in losse dozen zit. Blink beaamt dit en stelt dat dit komt doordat de containers een groter volume bieden dan een of enkele losse dozen: het is makkelijker hanteerbaar waardoor afval beter gescheiden wordt. Dit heeft een groot voordeel voor het milieu: in plaats van verbrand wordt het papier gerecycled. Dit sluit aan bij de Laarbeekse doelstellingen voor circulaire economie en de landelijke VANG-doelstellingen.

3.5 Arbotechnische voordelen Blink geeft een positief advies over het invoeren van papiercontainers, vanwege de arbotechnische voordelen. Voor inzamelaars is het minder belastend om met containers te werken dan om dozen te tillen. Het tillen is nog wel toegestaan binnen de Arbo- wetgeving, mits de dozen niet te zwaar worden aangeboden. Dit is gelukkig doorgaans niet het geval.

6

3.6 Ruimtegebruik De containers kosten ruimte die niet iedereen misschien heeft. We zien dit argument onder de mensen zonder buitenruimte terugkomen en herkennen dit ook uit eerdere discussies over de invoering van de groene container en het verminderen van de inzamelfrequentie van restafval. Kleinbehuisde mensen hebben niet de ruimte om de container te bewaren zonder dat het erg onhandig wordt. Niet alle appartementencomplexen zijn geschikt voor het plaatsen van enkele 240 liter containers. Een groter formaat containers voor meerdere gezinnen is kostentechnisch dan weer erg onwenselijk, omdat grotere containers niet door dezelfde vuilniswagen kunnen worden geleegd.

3.7 Dienstverlening Het is de vraag of de invoering van papiercontainers de dienstverlening voor inwoners verbetert. Aan de ene kant maakt het scheiden gemakkelijker, hebben containers een hoog gebruikersgemak omdat men niet meer hoeft te tillen, en wordt het straatbeeld netter. maar aan de andere kant is het verplicht invoeren van de containers een probleem voor mensen met weinig ruimte. Mensen met buitenruimte kunnen hun papier droog en afsluitbaar buiten zetten, maar voor mensen zonder deze ruimte is het een nadeel.

3.8 Overzicht argumenten De volgende argumenten voor en tegen invoering van papiercontainers zijn in dit hoofdstuk behandeld:

3.1

titel wenselijkheid

3.2

zwerfvuil

3.3

kosten

3.4

milieu

3.5

arbotechnisch

3.6

ruimtegebruik

3.7

dienstverlening

argument Draagvlak laat een verdeeld beeld zien: 51% is voorstander, 44% is tegenstander Containers verminderen zwerfvuil en dragen bij aan een netter straatbeeld en een hogere kwaliteit van de openbare ruimte De maatregel leidt waarschijnlijk tot een stijging van de afvalstoffenheffing Containers dragen bij aan beter scheiden, circulaire economie en minder verbranding en zijn daarmee goed voor het milieu Containers zorgen voor betere arbotechnische omstandigheden voor de inzamelaars Containers vragen ruimte die niet alle mensen hebben, voor kleinbehuisde mensen is dat een probleem Over het algemeen ervaren mensen meer gemak en dus een toename in dienstverlening, behalve kleinbehuisde mensen.

voor/tegen tegen voor tegen voor voor tegen -

Het is een politiek besluit om deze argumenten te wegen, voor beide uitkomsten valt iets te zeggen. We zien dat elke gemeente in Nederland daar een eigen keuze in maakt. Wel merken wij op dat de discussie over papiercontainers is voortgekomen uit een verlangen naar goede dienstverlening, het verminderen van zwerfvuil, en het zoeken naar kostenreductie in de afvalbegroting. Als vooral deze argumenten gewicht krijgen leidt dat tot het advies om geen containers in te voeren.

4. Afweging vierwekelijks inzamelen De optie om vierwekelijks in te zamelen is zowel zelfstandig bekeken als in combinatie met het invoeren van papiercontainers. In de begeleidende tekst bij de enquête is aangegeven dat het vierwekelijks inzamelen een kostenbesparende maatregel is, waarvan we ons afvragen of de frequentie vaak genoeg is.

4.1 Vierwekelijks inzamelen zonder container Het vierwekelijks inzamelen zonder container is aan de inwoners voorgelegd. Dat leidt tot de volgende respons:

7

Als u géén papiercontainer krijgt, vindt u het dan vaak genoeg als het papier elke vier weken ingezameld wordt? Inwoners zonder tuin/ buitenruimte (90)

27%

72%

1%

Inwoners met tuin/ buitenruimte (2065)

27%

71%

2%

Alle inwoner (2232)

27%

71%

2%

0%

10%

20%

30%

40%

Ja

Nee

Geen antwoord

50%

60%

70%

80%

90%

100%

Bijna driekwart van de inwoners geeft aan dat vierwekelijks inzamelen te weinig is. Er is daarbij geen verschil tussen inwoners met of zonder tuin of andere buitenruimte. Hierdoor kunnen we duidelijk stellen dat er weinig draagvlak is voor deze maatregel. De toelichtingen die onderbouwen waarom het niet voldoende is om vierwekelijks in te zamelen zijn: 1. Hoeveelheid: in vier weken wordt te veel papier verzameld om goed thuis op te kunnen slaan 2. Toenemende hoeveelheid: steeds meer verpakkingen zijn van papier dus het wordt steeds meer 3. Zwerfvuil: langer zelf opslaan leidt tot meer zwerfvuil in de omgeving Aan de andere kant worden de volgende argumenten gegeven voor het vierwekelijks inzamelen zonder container: 1. Gemak: het verzamelen in dozen is ook handig 2. Hoeveelheid: als particulier heb je niet zoveel papier, vierwekelijks inzamelen is voldoende 3. Buitengebied: in het buitengebied is het al jaren zo, dus er verandert niets. 40%

40%

30%

30%

20%

20%

10%

10%

0% 1. Hoeveelheid

2. Toenemende hoelveelheid

0%

3. Zwerfvuil

1. Gemak

De toelichtingen die onderbouwen waarom het niet voldoende is om vierwekelijks in te zamelen zijn: 1. Hoeveelheid: in vier weken wordt te veel papier verzameld om goed thuis op te kunnen slaan 2. Toenemende hoeveelheid: steeds meer verpakkingen zijn van papier dus het wordt steeds meer 3. Zwerfvuil: langer zelf opslaan leidt tot meer zwerfvuil in de omgeving

2. Frequentie 3. Buitengebied

Aan de andere kant worden de volgende argumenten gegeven voor het vierwekelijks inzamelen zonder container: 1. Gemak: het verzamelen in dozen is ook handig 2. Frequentie: als particulier heb je niet zoveel papier, vierwekelijks inzamelen is voldoende 3. Buitengebied: in het buitengebied is het al jaren zo, dus er verandert niets.

Figuur 8 percentage argumenten wel/niet vierwekelijks inzamelen

8

4.3 Combinatie: vierwekelijks inzamelen met container Ten slotte kijken we naar de combinatie van beide maatregelen: het vierwekelijks inzamelen met container. Ook daarover zijn de inwoners bevraagd, en dit levert het volgende beeld:

Als u wél een blauwe container krijgt, vindt u het dan vaak genoeg als het oud papier elke vier weken wordt opgehaald? Inwoners zonder tuin/ buitenruimte (90)

47%

36%

18%

Inwoners met tuin/ buitenruimte (2065)

66%

26%

8%

Alle inwoner (2232)

64%

27%

9%

0%

10%

20%

30%

40%

Ja

Nee

Geen antwoord

50%

60%

70%

80%

90%

100%

De bewoners die elke vier weken inzamelen met de container wenselijk vinden geven de volgende toelichtingen: 1. Hoeveelheid: qua hoeveelheid papier is het vierwekelijks ledigen dan voldoende 2. Gemak: het is gemakkelijk dat het papier niet meer in huis bewaard hoeft te worden, en het is minder gedoe met buiten zetten, ook met slecht weer 3. Formaatkeuze: als we vierwekelijks gaan inzamelen met containers moeten inwoners wel zelf het formaat kunnen kiezen.

9

De bewoners die elke vier weken inzamelen van de container NIET wenselijk vinden geven de volgende toelichtingen: 1. Hoeveelheid: de hoeveelheid papier in vier weken is meer dan er in een container past 2. Ruimte: er is geen plek voor een extra container 3. Verplichting: er is weerstand tegen het verplichte karakter van de maatregel 4. Gewicht container: als de container volledig vol zit is deze te zwaar 5. Alternatieven: inwoners opperen alternatieven zoals ruimere openingstijden van de milieustraat of het aanbieden van oud papier in centrale bakken net zoals de glasbakken. 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% 1. Hoeveelheid

1. 2.

3.

2. Gemak

3. Formaat keuze

Hoeveelheid: qua hoeveelheid papier is het vierwekelijks ledigen dan voldoende Gemak: het is gemakkelijk dat het papier niet meer in huis bewaard hoeft te worden, en het is minder gedoe met buiten zetten, ook met slecht weer Formaatkeuze: als we vierwekelijks gaan inzamelen met containers moeten inwoners wel zelf het formaat kunnen kiezen.

1. 2. 3. 4. 5.

Figuur 9 Wenslijk/onwenselijk om

10

Hoeveelheid: de hoeveelheid papier in vier weken is meer dan er in een container past Ruimte: er is geen plek voor een extra container Verplichting: er is weerstand tegen het verplichte karakter van de maatregel Gewicht container: als de container volledig vol zit is deze te zwaar Alternatieven: inwoners opperen alternatieven zoals ruimere openingstijden van de milieustraat of het aanbieden van oud papier in centrale bakken net zoals de glasbakken.

5. Conclusies en aanbevelingen 5.1 Advies over papiercontainers Zoals hoofdstuk 3 laat zien zijn er zowel voordelen als nadelen bij de invoering van papiercontainers in Laarbeek. De genoemde argumenten zijn erg uiteenlopend: van milieuwinst tot oog voor kleinbehuisde inwoners en van zwerfvuil tot arbo-omstandigheden. Het is een politieke keuze om deze argumenten af te wegen en tot een besluit te komen. Ook kan altijd nog gekozen worden voor een tussenvorm waarbij in een wijk of kern een pilot wordt gedaan om ervaring op te doen met containers en/of met vierwekelijks inzamelen. In de politieke discussie over dit onderwerp heeft de raad eerder voorkeuren uitgesproken. De voorkeur gaat uit naar een betaalbare afvalinzameling, een inclusief systeem waar alle inwoners baat bij hebben, een goede dienstverlening en een systeem dat oog heeft voor milieu en een net straatbeeld. En heel belangrijk: voor een verandering moet breed draagvlak zijn. Gelet op deze politieke wensen wordt geadviseerd om geen papiercontainers in te voeren. De invoering van containers maakt de afvalinzameling duurder en een breed draagvlak ontbreekt. De dienstverlening wordt voor een groot deel van de inwoners verbeterd, maar niet voor iedereen. Ten slotte wordt de beoogde milieuwinst door beter scheiden en minder zwerfvuil niet bereikt.

De raad zou kunnen overwegen om budget vrij te maken voor activiteiten die afval scheiden verbeteren en/of zwerfvuil aanpakken, zonder dat daar de grote investeringen of ruimtelijke nadelen aan kleven die bij containers het geval zijn. Dergelijke activiteiten kunnen over het algemeen op een breed draagvlak rekenen.

5.2 Advies over vierwekelijks inzamelen Het draagvlak voor vierwekelijks inzamelen is vooral aanwezig op het moment dat wel containers worden ingevoerd. Kiezen we daar niet voor dan maken mensen zich zorgen over de verminderde dienstverlening door het ophopende papier. Het vier weken bewaren van papier wordt als probleem ervaren. Tegelijk is de besparing door deze maatregel beperkt. Daarom wordt geadviseerd om niet in te gaan tot vierwekelijks inzamelen. In de balans tussen dienstverlening en kostenbesparing lijkt dit de dienstverlening serieus te verminderen, terwijl de kostenbesparing gering is.

5.3 Aanvullend advies: communicatie Ongeacht welk besluit de raad neemt, wordt geadviseerd om aandacht te besteden aan de communicatie hierover. Bijna een kwart van de Laarbeekse huishoudens heeft de enquête ingevuld en ook op sociale media is er flink over gediscussieerd. Het is belangrijk om te laten zien hoe we met de input van de inwoners zijn omgegaan en wat de nieuwe ‘spelregels’ zijn van de papierinzameling. Ook als er niets verandert is het goed om daar nog eens op te wijzen, bijvoorbeeld op de onwenselijkheid van zelf aangeschafte containers. Mochten we wel overgaan tot containers en/of tot vierwekelijks inzamelen, dan zal ook daarover zorgvuldig moeten worden gecommuniceerd. Bij de invoering van containers moet aanvullend worden gecommuniceerd over de planning, de acties die de inwoners dienen te ondernemen, de keuzemogelijkheden voor volumes en dergelijke.

Bijlage: enquête

11

Bijlage: Mini enquête papierinzameling Inleiding De gemeente Laarbeek denkt na over de papierinzameling. Op dit moment halen we elke twee weken oud papier op aan huis, inwoners bieden het aan in kartonnen dozen. We kijken of dit efficiënter zou kunnen. Daarom willen we graag van onze inwoners weten hoe u denkt over het invoeren van papiercontainers en over het minder vaak inzamelen. Vult u deze vragen voor ons in? Dan kan de gemeenteraad hierover een goede keuze maken! Het invullen van de vragen kost ongeveer 5 minuten. Er zijn 4 vragen in totaal. We vragen geen persoonsgegevens, dus uw reactie blijft anoniem. Leest u voor het beantwoorden van de vragen onderstaande informatie. We vinden het fijn als u ook een toelichting op uw antwoorden wilt geven. De voor- en nadelen van papiercontainers Papiercontainers staan netjes in het straatbeeld en er waait geen papier meer rond op de inzameldagen. Het is voor mensen een handige manier om het papier te verzamelen en het is voor de inzamelaars makkelijker dan losse dozen. Een nadeel is wel dat de papiercontainer ruimte kost en dat de gemeente de aanschaf moet betalen. De containers kosten per adres ongeveer €3 extra per jaar, dit bedrag wordt opgeteld bij de afvalstoffenheffing. De voor- en nadelen van vierwekelijks inzamelen Op dit moment zamelen we elke twee weken oud papier in.

De gemeenteraad overweegt om dit te verminderen naar eens per vier weken. Dit is goedkoper voor inwoners, het bespaart per adres per jaar ongeveer €1,65. Om inwoners te helpen om vier weken het papier op te sparen, zouden de containers ingevoerd kunnen worden. Spelregels: zo werkt het - We blijven papier huis-aan-huis inzamelen en dit blijft gratis. -

Papier kan ook altijd gratis worden ingeleverd op de milieustraat.

-

Er bestaat één systeem in Laarbeek, dus of iedereen krijgt een container, of niemand.

-

Elk adres krijgt zijn eigen container (geen verzamelbakken in de wijk, omdat dat overlast veroorzaakt). Containers zijn 80 liter, 140 liter of 240 liter, net als het restafval en GFT.

Vraag 1: WENSELIJKHEID PAPIERCONTAINERS Wilt u dat er naast de grijze en groene container ook blauwe papiercontainers komen in Laarbeek, en waarom? Ja Nee Geen mening Toelichting: …… Vraag 2: VIERWEKELIJKS INZAMELEN MET CONTAINERS Als u wél een blauwe container krijgt, vindt u het dan vaak genoeg als het oud papier elke vier weken wordt opgehaald, en waarom? ja nee weet ik niet toelichting: …… Vraag 3: VIERWEKELIJKS INZAMELEN ZONDER CONTAINERS

12

Als u géén blauwe container krijgt, vindt u het dan vaak genoeg als het papier elke vier weken ingezameld wordt? Ja Nee Weet ik niet Toelichting: … Vraag 4: WOONSITUATIE Wat is uw woonsituatie? Ik woon in een appartement zonder tuin / buitenruimte Ik woon in een appartement met tuin / buitenruimte Ik woon in een woning zonder tuin / buitenruimte Ik woon in een woning met tuin / buitenruimte Dat zeg ik liever niet

13