2610094 Peelland_Integraal Veiligheidsplan definitief
Tekst van het document
Qua thematiek worden aandachtspunten gezien (landelijk – regionaal, met herkenning lokaal) op: • Zorg en veiligheid, met een focus op personen met onbegrepen gedrag en huiselijk geweld (incl. femicide). De ambitie is dat politie minder inzet op personen met onbegrepen gedrag en meer op geweld in afhankelijkheidsrelaties. Regionaal worden ook op het gebied van radicalisering, ondermijning (jonge aanwas en zorgfraude) en mensenhandel raakvlakken gezien. • Digitale veiligheid, vanwege het grote slachtofferschap van digitale delicten en het verdwijnende onderscheid tussen off- en online criminaliteit. Politie Oost-Brabant wil extra capaciteit inzetten op dit thema, ook als dit elders capaciteit kost. • Maatschappelijke onrust, neemt toe, zowel landelijk als binnen de geopolitiek. Het dreigingsbeeld terrorisme Nederland (DTN) laat nog steeds een substantiële dreiging zien vanuit jihadisme, snelle (online) radicalisering van jongeren, normalisering van rechtsextremisme en individualisering van radicalisering. Voor wat betreft strategische uitgangspunten bij veiligheidsbeleid worden landelijk, regionaal en lokaal ook dezelfde aandachtspunten gezien: • Wijkgericht/ verbonden: veiligheid begint bij preventie en in de samenleving zelf. Het is in basis niet iets om achteraf te repareren, maar iets om vooraf met elkaar te bouwen.
In de politie-eenheid Oost-Brabant bestaat de ambitie de rol van de wijkagent in de wijk te versterken binnen de brede wijkzorg in de keten. • Samenwerking is meer dan ooit nodig: - Met inwoners en maatschappelijke partners - Tussen zorg en veiligheid en het jeugddomein - Lokaal – regionaal – landelijk • Scherpe keuzes maken is nodig: waar voeren we lokale regie, hoe houden we de druk op organisaties behapbaar. Informatiegestuurd werken kan daarbij helpen. In de politie- eenheid Oost-Brabant bestaat de ambitie de inzet op lichtere strafbare feiten, zoals winkeldiefstal, te verminderen om ruimte te maken voor inzet op de meest impactvolle delicten. Overkoepelend beeld Als we kijken naar het landelijk, regionale en lokale beeld dan sluiten deze op hoofdlijn op elkaar aan. Overkoepelend geldt dat veiligheid met de jaren: • Veelkoppiger en complexer is geworden: van geweld, vermogensdelicten en vernielingen naar ondermijnende netwerken, verwevenheid met zorg en digitalisering. • Is gedigitaliseerd: 42% van het slachtofferschap bestaat uit een digitaal delict. • Niet meer alleen lokaal geworteld is: een delict in de Peel kan door digitalisering en vanuit ondermijnende netwerken afkomstig zijn van een dader(groep) vanuit de regio, land of zelfs daarbuiten. Daarnaast hebben schaarste (bijv.
woningen, stroom, zorg), sociaal maatschappelijke problemen (zoals armoede en kansenongelijkheid), individualisering en toegenomen spanningen en conflicten in de wereld invloed op veiligheid. Dit leidt tot een structurele overbelasting van het veiligheidsdomein. Zowel qua capaciteit als capaciteiten (zoals expertise) is het niet evenredig mee gegroeid. Lokale regie staat daarnaast onder druk, door de werking van het huidige bestel, maar ook door het deels wegvallen van lokale worteling. Specifiek in onze regio speelt ook de invloed van Brainport/ schaalsprong een rol in het (toekomstige) • Ondermijnende criminaliteit, vanwege het voortdurende misbruik van criminelen van inwoners, bedrijven en organisaties voor ondermijnende activiteiten. Dit wordt zichtbaar door explosies en drugslabs in woonwijken, (uitgebrande) hennepkwekerijen, jongeren die met de belofte van ‘snel geld’ misbruikt worden en ondernemers die onder druk komen te staan. Ook intimidatie en corruptie van het overheid komt daarbij voor. • Mensenhandel, gericht op arbeidsuitbuiting, criminele uitbuiting, seksuele uitbuiting en gedwongen orgaanuitbuiting. Binnen deze vormen wordt er een grove inbreuk gemaakt op de menselijke waardigheid en de lichamelijke en geestelijke integriteit van slachtoffers.
• Weerbare samenleving en overheid, zowel vanuit Den Haag, de provincie Brabant-Noord, RIEC als Veiligheidsregio wordt veel aandacht gevraagd voor de weerbare samenleving die zowel vanuit militaire en hybride dreiging relevant is, als in het kader van weerbaarheid tegen ondermijnende invloeden. Bijlage I Veiligheidsbeeld Peelland Voor de totstandkoming van dit IVP is een veiligheidsbeeld samengesteld voor het gebied Peelland. Dit beeld vormt de basis voor de geformuleerde strategische uitgangspunten en focusonderwerpen in het IVP . Het beeld is samengesteld door te kijken naar diverse documenten op landelijk, regionaal en lokaal niveau, beschikbare cijfers en veiligheidsmonitoren, bestuursakkoorden en gesprekken met professionals uit de verschillende gemeenten. Cijfermatig beeld Voor deze analyse is (met name) gekeken | • | Fietsendiefstal is een aandachtspunt voor | de jaren daarvoor. Dit speelt met name in | voelt zich soms onveilig in de eigen buurt. naar politiecijfers met betrekking tot | gemeente Gemert-Bakel, vanwege het | Laarbeek, Gemert-Bakel en Deurne. | Voor een ruime meerderheid spelen de geregistreerde criminaliteit, geweld | stabiel-hoge aantal, terwijl er in andere | onveiligheidsgevoelens geen rol. en overlast in Peelland.
Daarbij zijn de | gemeente (Helmond en Deurne) een flinke | • | Het aantal meldingen van overlast door volgende 3 hoofdgroepen onderscheiden: | daling zichtbaar is de laatste jaren. | personen met verward gedrag neemt op de | • | Verkeersoverlast en hondenpoep op straat vermogensdelicten (uitgesplitst in diefstallen/ | lange termijn sterk toe. Deze ontwikkeling is | drukken wat betreft overlast het meest op de inbraken en fraude), geweldsdelicten en | Geweldsdelicten | ook landelijk te zien, maar voor Peelland als | leefbaarheid. Ervaren sociale overlast neemt overlast en vernielingen. Ook is het beeld | Het aantal geweldsdelicten (bedreiging, | totaal wel sterker. De laatste 6 jaar komt de | in alle gemeenten toe of kent een hoog meegenomen uit de Veiligheidsmonitor | mishandeling en openlijk geweld tegen | toename geheel voor rekening van Helmond. | aantal. 2025 (op niveau Peel). De analyse is voor de | personen) is op de lange termijn gedaald. Dit | In het overige gebied van Peelland blijft het Peel opgesteld door gemeente Helmond. De | geldt vooral voor het aantal bedreigingen | aantal redelijk stabiel, maar kent het thema | • | De veiligheidsbeleving laat een stabiele volledige analyse is te raadplegen via deze | en mishandelingen.
Het aantal gevallen van | ook aandachtspunten vanwege het hoge | ontwikkeling zien, in lijn met Nederland en link: 2026 - Veiligheidsanalyse Peelland by | openlijke geweldpleging tegen personen | aantal registraties en/of de complexiteit | de Provincie. Helmond - Infogram. Daarnaast is gebruik | schommelt wat meer. Maar die aantallen | daarvan. gemaakt van informatie vanuit OM, aanvullende | liggen ook lager. In 2024 en 2025 is het aantal | • | Als we kijken naar de verschillen tussen informatie vanuit politie en met betrekking tot | bedreigingen gelijk gebleven. Ook het aantal | • | Het aantal registraties van overlast door | de Peelgemeenten dan zie je vanuit de huiselijk geweld van Veilig Thuis en landelijke | mishandelingen bleef in 2025 nagenoeg | alcohol en drugs laat op de lange termijn een | veiligheidsmonitor een vergelijkbaar documentatie. | gelijk. De daling van het aantal bedreigingen | lichte stijging zien. In 2025 is er wel weer | beeld, waarbij de inwoners van de kleinere en mishandelingen is ook op provinciaal en | een daling te zien. Dit speelt met name in | gemeenten wel positiever zijn op de Vermogenscriminaliteit | landelijk niveau zichtbaar. Als inwoners zelf | Helmond. | hoofdthema’s dan de inwoners van gemeente In algemene zin kan gezegd worden dat | gevraagd wordt of ze slachtoffer zijn geweest | Helmond.
Dit past ook bij het stedelijke vermogenscriminaliteit langjarig een dalende | van geweld dan zien we dat in 2025 1% | • | Overlast door zwervers is met name een | karakter van Helmond. ontwikkeling laat zien. Daarbij gelden wel de | slachtoffer is geweest van seksueel geweld | aandachtspunt in Helmond en laat de laatste volgende aandachtspunten: | (tov 3% in 2023). 4% is slachtoffer geweest van | twee jaar een stijging zien. | Instroom OM een of meerdere bedreigingen die niet online | Wegenverkeerswet delicten komen de laatste • | Digitale criminaliteit | plaatsvonden (tov 3% in 2023). Een kleinere | Overlast- en veiligheidsbeleving13 | jaren het meeste voor, met name rijden onder - | Dit laat zich lastig meten omdat dit | groep (1%) had te maken met bedreiging die | • | Inwoners van Peelland zijn over het | invloed. Daarna komen geweldsdelicten beperkt en op verschillende plekken | wel online plaatsvond (gelijk gebleven). | algemeen tevreden over de leefbaarheid en | (mishandeling, bedreiging, openlijk geweld gemeld wordt; | veiligheid in de buurt. Gemiddeld geven zij | en vernieling).
Op de derde plaats staan - | Tegelijkertijd laat de Veiligheidsmonitor | Huiselijk geweld blijft hierbij wel een belangrijk | een rapportcijfer 7,7 voor de mate waarin ze | vermogensdelicten zoals diefstal en zien dat inwoners zich over het | punt van aandacht waarbij zowel het aantal | prettig wonen in de buurt en een 7,5 voor de | opzetheling. Als we deze gegevens bekijken slachtofferschap op dit thema het meeste | meldingen bij Veilig Thuis hoog blijft, het | veiligheid in de buurt. | voor Helmond en de overige Peelgemeenten zorgen maken (16%) | daadwerkelijke slachtofferschap waarschijnlijk | apart, dan zien we kleine verschillen: veel hoger ligt12 en het huisverbod binnen | • | De meeste inwoners ervaren hun buurt als • | Woninginbraak | gemeenten maar beperkt toegepast wordt. | rustig en veilig. Zo geeft 64% aan dat er het | • | WVW94 8/4 Deelnemen of laten deelnemen - | In alle gemeenten, behalve Deurne, laat dit | afgelopen jaar weinig criminaliteit heeft | onder invloed blijft op de eerste plaats thema een dalende ontwikkeling zien; | Overlastregistraties | plaatsgevonden in de buurt. Nog eens 22% | staan. Dit geldt voor alle gemeenten, - | Het betreft een high impact crime en | Overlast vraagt aandacht. Het gebied Peelland | heeft helemaal geen criminaliteit gezien. | met uitzondering van Deurne.
Daar komt 5% (tweede plaats) van de inwoners in | maakt hierbij een negatievere ontwikkeling | Ook als inwoners gevraagd wordt hoe de | de grootste instroom vanuit SR 300/1 Peelland achten de kans groot van dit | door dan in Brabant of Nederland. Het | ontwikkeling van criminaliteit in hun buurt is | Mishandeling. delict slachtoffer te worden. | zwaartepunt ligt in Helmond: | geweest overheerst een gevoel van stabiliteit. • | Het aantal meldingen van jeugdoverlast | • | In Helmond staat eenvoudige diefstal op plek • | Diefstal af/uit/van overige voertuigen is een | in Peelland laat over de jaren heen een | • | Dat de meeste inwoners hun buurt als veilig | 2 en mishandeling op plek 3. thema om in de gaten te houden vanwege | schommelende ontwikkeling zien. In | ervaren zien we ook terug in het aandeel de stijgende ontwikkeling in een aantal | Helmond zien we sinds 2020 wel een daling. | mensen dat zich wel eens onveilig voelt | • | In de overige Peelgemeenten staan gemeenten. | In de rest van Peelland ligt het aantal | in de eigen buurt. Die groep is namelijk | mishandeling en rijden onder invloed meldingen in 2024 en 2025 hoger dan in | relatief klein: 2% voelt zich vaak en 9% | (WVW94 8/2) op plek 2 en 3. 32 | 33 Bestuursakkoorden | Professionals | Bronvermelding De bestuursakkoorden van de gemeenten laten | Als we kijken naar het beeld vanuit het volgende beeld zien.
Daarbij geldt dat | professionals binnen de gemeenten dan zien | 1 | Dreigingsbeeld Ondermijning Nederland 2026 veiligheid niet in alle bestuursakkoorden even | we de volgende overeenkomsten: uitgebreid terug komt. | 2 | Gemeenten-onder-druk-HCSS-2026-V2.pdf blz. 30 ‘reactie Commissie Bestuur en Veiligheid: Van • | Complexe casuïstiek en (woon)overlast | bestrijden naar versterken’. • | Ten opzichte van de huidige prioritaire | worden in alle gemeenten genoemd als thema’s in de Peel: | aandachtspunt. Dit hangt samen met diverse | 3 | Geweld in afhankelijkheidsrelaties: hier valt onder andere huiselijk geweld en thema’s zoals jeugd, gebruik alcohol/drugs, | Kindermishandeling onder. - | Aandacht voor ondermijning is een | verward/onbegrepen gedrag, huiselijk gezamenlijke noemer. Daarbij benoemen | geweld, maar ook korte lontjes tussen | 4 | Samenvatting | CBS, Prevalentiemonitor Huiselijk Geweld en Seksueel Grensoverschrijdend de kleine en middelgrote gemeenten ook | buurtbewoners; | gedrag 2024 specifiek het buitengebied. - | Zorg en veiligheid, op hoofdlijn of specifiek | • | Ondermijning is voor alle gemeenten een | 5 | NCTV: dreiging uit meerdere ideologische hoeken houdt aan, aanslagen worden in vroeg op de thema’s verward/onbegrepen en | belangrijk aandachtspunt.
De vijf landelijke | stadium voorkomen | Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid huiselijk geweld, worden in vier van de zes | gemeenten noemen daarbij ook het bestuursakkoorden genoemd. | buitengebied als specifiek aandachtspunt. | 6 | Nihilistisch extremisme | Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid - | Digitale veiligheid, extern gericht, komt in drie van de zes bestuursakkoorden voor. | • | Weerbaarheid wordt daarnaast als - | Maatschappelijke onrust en radicalisering | aandachtspunt genoemd. Aan de ene kant | 7 | Handreiking weerbaarheid en veerkracht op lokaal niveau worden in de bestuursakkoorden niet | vanwege de hybride/ militaire dreiging, maar genoemd. | ook voor ondermijnende invloeden of digitale | 8 | Regionaal beleidsplan 2027-2030 risico’s. • | Ten opzichte van overige thema’s/ | 9 | Cybercrime | Openbaar Ministerie aandachtspunten: | Aandacht voor zichtbaarheid van handhaving/ boa’s en samenwerking op dat gebied | 10 Veiligheidsmonitor 2025 - | Zichtbare handhaving, cameratoezicht en/ | worden daarnaast door professionals of boa’s en samenwerking politie: dit komt | genoemd. Dit geldt ook voor groei van de | 11 Het Cybercrimebeeld Nederland (CCBN) 2026 in vier van de zes bestuursakkoorden voor. | gemeente/schaalsprong en het horecagebied.
- | Veilige woon- en leefomgeving, variërend | Daarnaast komen meldingsbereidheid en | 12 | Samenvatting | CBS, Prevalentiemonitor Huiselijk Geweld en Seksueel Grensoverschrijdend op het gebied van tegengaan criminaliteit, | burgerparticipatie terug als belangrijke thema’s. | gedrag 2024 afval, vernieling en overlast komt in vier | Ook wordt veiligheid op straat genoemd. van de zes bestuursakkoorden voor. | 13 Gemeenten Asten, Deurne, Helmond en Someren deden in 2025 mee aan de Veiligheidsmonitor, - | Weerbaarheid van de samenleving komt in | Laarbeek deed een inwonerpeiling. vier van de zes bestuursakkoorden voor. Het beeld uit de bestuursakkoorden sluit aan bij de input die is opgehaald bij de bijeenkomst voor raadsleden in de Peel op 1 juni 2026. Daarbij kwamen ondermijning, digitale veiligheid, huiselijk geweld en verward/ onbegrepen gedrag het vaakst naar voren en werd aandacht gevraagd voor handhaving, preventie en zichtbaarheid. 34 | 35