20250227 13 Bijlage 1 Duurzaamheidsagenda stand van zaken 2024 voor RIB (1)

Stand van zaken duurzaamheidsagenda, 2024 Agenda ‘Duurzaam Wonen’ Categorie 1: Wat we nu al doen en blijven doen: Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

Partners

Stand van zaken/resultaat

1 Duurzaamheid in

Afspraken over energiebesparing, warmtetransitie en zonnepanelenproject.

Duurzame bestaande woningvoorraad

WoCom

Het thema duurzaamheid is inmiddels goed geborgd in de Doorlopend prestatieafspraken met woCom. Enkele keren per jaar wordt de voortgang van de prestatieafspraken met woCom besproken. Jaarlijks vindt een herijking van de prestatieafspraken plaats.

2 Samenwerking met SPDL en

Een samenwerking waarin we elkaar helpen om Duurzame bestaande duurzaamheid onder de aandacht te brengen bij woningvoorraad, inwoners. Daarnaast wordt inwoners praktische hulp Gedragsverandering aangeboden omtrent duurzame maatregelen in en om het huis.

Stichting Platform Duurzaam Laarbeek (SPDL) en Duurzaam Wonen Laarbeek (DWL)

De samenwerking met DWL wordt verder geprofessionaliseerd door middel van een Samenwerkingsovereenkomst (SOK). DWL geeft mede invulling aan het energieloket van gemeente Laarbeek. DWL brengt huisbezoeken en organiseert inloopsspreekuren.Daarnaast neemt DWL deel aan evenementen en werken zij aan een nieuwe website. Tevens wordt i.s.m. de gemeente een nieuwe huisstijl ontwikkeld. De wijze van samenwerking met SPDL moet (opnieuw) vormgegeven worden.

Doorlopend

3 Buurkracht

Organisatie die buren samenbrengt en ondersteunt in het opzetten van duurzame initiatieven, zoals gezamenlijk inkopen van zonnepanelen of isolatie.

Duurzame bestaande woningvoorraad, Gedragsverandering

Buurkracht, wijkraden, SPDL

De provincie en Buurkracht hebben begin 2023 het programma Sociale Innovatie Energietransitie 2 opgestart. Laarbeek doet mee aan dit programma. Eerst alleen met de kern Mariahout. Inmiddels met heel Laarbeek. Het komende jaar werken we toe naar een uitvoeringsplan voor Laarbeek.

Afgerond, opgenomen in programma SIE2

4 Operatie Steenbreek

In samenwerking met stichting Steenbreek en bewoners stimuleert de gemeente kleine lokale maatregelen om tuinen te vergroenen. Kortom: steen eruit, plan erin.

Natuurinclusieve gebouwde omgeving

Stichting Steenbreek, Groenondernemers, Inwoners

Sinds voorjaar 2024 hebben we een eigen groencoach in dienst die onze inwoners en ondernemers kan faciliteren en adviseren.

Doorlopend

5 Aanscherpen duurzaamheid in

Onderzoeken in hoeverre we duurzaamheid als criterium kunnen opnemen in gebiedsontwikkeling en in hoeverre we duurzaamheid kunnen formaliseren in de werkwijze van de afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling.

Duurzame nieuwbouw

Afdeling Ruimtelijke Ontwikkeling

Bij ruimtelijke plannen praten de medewerkers van team Doorlopend duurzaamheid in projectgroepen en via de omgevingstafel 'aan de voorkant' mee. Hierdoor worden aspecten m.b.t. duurzaamheid, groen, klimaatadapatie en biodiversiteit steeds beter in plannen geborgd.

prestatieafspraken woningcorporaties

DWL

gunningscriteria

Prioriteit

6 Subsidie afkoppelen regenwater Verminder afvoer van regenwater naar riolering.

Natuurinclusieve gebouwde omgeving

Samenwerkende Peelgemeenten

In 2023 en in 2024 is er weinig gebruik gemaakt van Doorlopend deze subsitieregeling. In 2024 is dit budget ingezet voor de regentonactie. Er zijn al enkele tientallen regentonnen geïnstalleerd en wegens succes loopt deze actie minimaal door t/m april 2025. Dit is om de zelfredsaamheid te stimuleren. Omdat afkoppelen niet persé in alle situaties gunstig is, gaan we afkoppelkaarten maken zodat we per straat advies kunnen geven over of het wel of niet verstandig is om af te koppelen voordat er een hemelwaterriool komt.

7 Organiseren

We organiseren 2x per jaar informatiebijeenkomsten over bepaalde onderwerpen waarin de gemeente inwoners informeert en met ze in gesprek gaat.

Gedragsverandering

O.a. SPDL, DWL, IVN, gastsprekers en experts. Per thema anders.

In november 2024 is een geslaagd energiebespaarcafé gehouden in Mariahout. In 2025 wordt dat ook in de andere kernen georganiseerd.

8 Deelname ‘duurzame huizen

Een aantal activiteiten per jaar waarin inwoners leren van hun buren. Goede voorbeelden krijgen een podium. Het platform voor de Nationale Duurzame Huizen Route heeft de organisatie in handen.

Duurzame bestaande woningvoorraad,

Nationale Duurzame Huizen Route, SPDL, DWL

Er zijn een aantal woningen uit Laarbeek aangemeld bij Doorlopend de Duurzame Huizenroute. Er heeft in 2024 helaas maar één huiseigenaar meegedaan aan de open dagen in november. Ondanks oproepen om deel te nemen en aanschrijven van aangemelde woningen zijn er helaas niet meer inwoners die hun huis open hebben gesteld. In 2025 maken we de afweging of het nog zinvol is om dit te continuëren.

Verbeteren van informatie over duurzame Duurzame bestaande informatievoorziening subsidies maatregelen, subsidies en leningen van de overheid woningvoorraad, en leningen (nationaal, regionaal en lokaal) op de website van Gedragsverandering de gemeente. Overzichtelijke lijst met partners en doorklik-links.

Subsidie-verstrekkers

In 2024 is alle informatie over duurzaamheid (waaronder Doorlopend informatie over susbidies en leningen) op de gemeentelijke website geactualiseerd en herschreven. Daarnaast is er een financieel informatiepakket met waardevoucher ontwikkeld en een handboekje gemaakt voor een toekomstbestendige woning en tuin. Goede informatievoorziening vraagt om voortdurende actualisatie.

duurzaamheidscafé

route’

9 Verbeteren

Doorlopend

10 Opstellen plan van aanpak

Onderzoeken hoe we duurzaamheid kunnen vervlechten in het minimabeleid en de uitvoering daarvan. Gedacht kan worden aan energiezuinige apparaten en gedragsverandering.

Gedragsverandering

Woningcorporaties, maatschappelijke organisaties

In juni 2023 zijn we gestart met de uitvoering van het Lopend project Plan van Aanpak Energiearmoede in de vorm van een witgoed- en infraroodpanelenactie. Er hebben inmiddels zo'n 400 inwoners aan deze actie meegedaan en deze loopt nog tot eind 2025. Eind 2024 is tevens het Energie Klusteam van start gegaan. Het Energie Klusteam bestaat uit vrijwilligers uit de buurt die gratis bij inwoners langs gaan die minder te besteden hebben om kleine energiebesparende producten aan te brengen in de woning. Denk hierbij aan radiatorfolie, tochtstrips, een waterbesparende douchekop en ledlampen. De coördinatie van dit team verloopt via de LEV-groep.

11 Toevoegen mogelijkheid

Mogelijk maken om duurzaamheidslening ook voor zonnepanelen in te zetten zodra project Groene Zone afgelopen is.

Duurzame bestaande woningvoorraad

SVN

Er is uitgezocht of de duurzaamheidslening van de gemeente via het Nationaal Warmtefonds kan lopen. Dit kan niet. Inwoners kunnen wel zelf via het warmtefonds een lening afsluiten voor zonnepanelen tegen een iets hogere rente t.o.v. onze duurzaamheidslening.

‘duurzaamheid en minima’

zonnepanelen aan duurzaamheidslening.

Afgerond

12 De Groene Zone Isoleren

Bekeken wordt of er een vervolgproject komt op het zonnepanelenproject. Mogelijk wordt dat een project voor woningisolatie.

Duurzame bestaande woningvoorraad, energiebesparing

Samenwerkende De Groene Zone Isoleren is een regionale samenwerking Lopend project gemeenten (exacte en opgezet om inwoners bij te staan bij het isoleren van aantal nog niet bekend) de woning. Het isoleren van woningen brengt de energierekening omlaag, vergroot het wooncomfort en is ook nodig om woningen uiteindelijk aardgasvrij te kunnen maken. Dit project is een vervolg op de Groene Zone 1.0 (zonnepanelen). Op 10 oktober 2024 is de Groene Zone Isoleren van start gegaan.

13 Opstellen informatiefolder voor Folder die informatie over

Duurzame bestaande duurzaamheidsmaatregelen op een positieve manier woningvoorraad, toegankelijk en overzichtelijk maakt. Duurzame nieuwbouw

Energieloket, DWL, SPDL

Voor bestaande woningen hebben we het handboekje Doorlopend voor een toekomstbestendige woning en tuin gemaakt. Bekeken wordt wat we hier voor nieuwbouw aan toe kunnen voegen aanvullend aan zaken die al geregeld zijn in het bouwbesluit en aansluitend op het convenant biobased bouwen. Mogelijk wordt een apart boekje gemaakt voor nieuwbouw.

14 Informeren over

Flyer opstellen om vervolgens breed uit te zetten in Natuurinclusieve de gemeente. Zo worden inwoners gestimuleerd om gebouwde omgeving tuinen te vergroenen en/of maatregelen te nemen om de biodiversiteit op en rondom het huis te bevorderen.

IVN

Voor bestaande woningen is dit opgenomen in het handboekje, zie punt 15. Voor nieuwbouw kunnen we dit meenemen in een nog te maken boekje over toekomstbestendige nieuwbouw (o.i.d). Ook aansluitend bij punt 15. Naast de informatiematerialen heeft de in 2024 aangestelde groencoach een belangrijke rol in het laagdrempelig informeren van inwoners over een groenere, natuurinclusievere bebouwde omgeving.

Doorlopend

Partners

Stand van zaken/resultaat

Prioriteit

Partners

Stand van zaken/resultaat

Prioriteit

bouwers en kopers

natuurinclusieve bebouwde omgeving

Categorie 2: Nieuwe activiteiten die we in 2025 opstarten: Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

Categorie 3: Wat we op de langere termijn willen doen (na 2025): Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

Agenda ‘Duurzame Leefomgeving’ Categorie 1: Wat we nu al doen en blijven doen: Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

15 Plek maken voor waterberging We hanteren het uitgangspunt dat we hemelwater in de openbare ruimte

zoveel mogelijk in de openbare ruimte kunnen bergen. Dat betekent dat het openbaar groen in de toekomst ook meer een functie krijgt om (tijdelijk) hemelwater te kunnen bergen.

Bijdrage ambitie

Partners

Duurzaam watersysteem Inwoners, werkvoorbereiders, aannemers

Stand van zaken/resultaat

Prioriteit

Doorlopende activiteit. Wordt meegenomen in reguliere werkzaamheden.

Doorlopend

16 Aanleg ecologische

Met ecologische verbindingszones verbinden we Verhoging biodiversiteit (nieuwe en bestaande) natuurgebieden met elkaar. De komende jaren zetten we in op de voorbereiding en realisatie van EVZ’s bij de Goorloop (afronding), de Heieindse Loop, Mariahouts Bos – Het Geregt en de Snelle Loop. Waar zich kansen voordoen is nooit exact te voorspellen, we moeten dus voldoende flexibiliteit hebben om te kunnen anticiperen op ontwikkelingen.

Diverse Doorlopende activiteit. In 2024 is het plan voor Blauwe Doorlopend, grondeigenaren, Poort fase 2 door het waterschap verder uitgewerkt en projectmatig op te waterschap, provincie, zijn de benodigde vergunningen aangevraagd. Dit plan pakken lokale organisaties zoals voorziet in realisatie van een EVZ en beekherstel langs de IVN, ZLTO, Laarbeeks Aa en de aanleg van een EVZ langs grote delen van de Landschap. Boerdonkse Aa en de Snelle Loop. In het kader van het zonnepark Liesvelden is een grondruil/-verkoop tot stand gekomen die hiervoor ruimte biedt. Aanvullend heeft het waterschap de nodige extra gronden kunnen verwerven. In 2025 start de realisatie. De voorbereidingen voor een EVZ langs de Heieindse Loop en een natuurvriendelijke oever langs de Donkersvoortse Loop zijn opgestart door het waterschap. In 2024 is in de kop van Aarle gestart met de realisatie van het grote natuurproject 'Het Gulden Land'. Dit zal in 2025 afgerond worden en in beheer overgedragen worden aan de gemeente Laarbeek.

17 Ecologisch bermbeheer

Vele kilometers bermen en sloten worden in Verhoging biodiversiteit Laarbeek ecologisch beheerd. We voeren maaisel af waardoor bermen verschraald worden en er meer ruimte komt voor bloemen. Waar voldoende ruimte is, kan struweel tot ontwikkeling komen of zelfs aangeplant worden. Deze aanpak is succesvol en blijven we continueren, waarbij we aandacht blijven houden voor de bergings- en afvoercapaciteit van sloten.

Aannemers en lokale organisaties zoals IVN, ZLTO en Laarbeeks Landschap.

Conform de onderliggende beheerplannen zijn de hiervoor Doorlopend aangewezen bermen ecologisch beheerd. Het slootonderhoud levert hier en daar nog wel eens discussie op m.b.t. ontvangstplicht van maaisel.

18 Stimuleren van de aanleg van

Bloemrijke akkerranden zijn positief voor de biodiversiteit en zorgen voor meer insecten en vogels. Bovendien geven ze een fraai beeld. We blijven de aanleg van deze randen jaarlijks stimuleren door middel van subsidie.

Agrarische ondernemers, Laarbeeks Landschap

Jaarlijks worden er bloemrijke akkerranden aangelegd Doorlopend door agrariërs. In totaal gaat het om ongeveer 1,8 hectare via Laarbeeks Landschap op particuliere grond en ongeveer 2,8 hectare op gemeentelijke (pacht)grond.

verbindingszones

bloemrijke akkerranden

Verhoging biodiversiteit

19 Verminderen aantal m2

In de dorpskernen is een groot deel van de Meer groen en minder openbare ruimte verhard. Dat is lang niet altijd verharding in dorpen omdat het noodzakelijk is. Bij wegreconstructies hanteren we het uitgangspunt dat alleen verharding wordt aangelegd waar die noodzakelijk is. Reststroken of overhoeken worden niet dicht bestraat, maar blijven groen. We werken actief mee aan bewonersinitiatieven om verharding in de openbare ruimte te verminderen.

Inwoners, werkvoorbereiders, aannemers

Doorlopende activiteit. Wordt meegenomen in reguliere Doorlopend werkzaamheden. We zetten er op in dat de ambities m.b.t. duurzaamheid en de werkzaamheden vanuit team Beheer Openbare Ruimte goed op elkaar afgestemd worden. De praktijk is vaak nog weerbarstig waardoor nog niet alle kansen worden benut. Het is een doorlopend leerproces.

20 Vergroten

Meer gebruik maken van waterdoorlatende bestratingsmaterialen (bijvoorbeeld grasstenen) of bestratingspatronen.

Meer groen en minder verharding in dorpen

Inwoners, werkvoorbereiders, aannemers

Doorlopende activiteit. Wordt meegenomen in reguliere werkzaamheden. Inmiddels wordt het grootste deel van nieuw aan te leggen parkeervakken uitgevoerd in waterdoorlatende grasbetonstenen.

21 Deelname aan Operatie

Laarbeek wordt vaak genoemd als voorbeeldgemeente op het gebied van groen, participatie en duurzaamheid. We delen onze successen graag en leren ook graag van andere Steenbreek-gemeenten. Daarom nemen we actief deel aan Steenbreekactiviteiten.

Samenwerken voor een duurzame leefomgeving

Steenbreek gemeenten De samenwerkingsovereenkomst met Stichting Steenbreek is in maart 2023 voor onbepaalde tijd verlengd.

Doorlopend

22 Boomfeestdag

We nemen jaarlijks actief deel aan de boomfeestdag Samenwerken voor een en werken daarmee aan bewustwording bij duurzame leefomgeving kinderen. De opzet van de boomfeestdag is gericht op educatie met als afsluiting het aanplanten van een boom op een bijzondere locatie.

Scholen en IVN Laarbeek

In oktober en november 2024 heeft IVN Laarbeek bij diverse groepen 5-6 van de Laarbeekse basisscholen weer workshops verzorgd. Bij BS de Sprankel zijn enkele bomen door de kinderen geplant. Daarnaast worden in maart 2025 enkele bomen geplant in het kader van Nationale Boomfeestdag.

Doorlopend

23 Zaaiacties

We organiseren jaarlijks collectieve zaaiacties waarbij de gemeente bloemzaad beschikbaar stelt en inwoners stukjes kunnen inzaaien.

Samenwerken voor een duurzame leefomgeving

Laarbeeks Landschap

Via de bloemzaadactie van Laarbeeks Landschap is ongeveer 7,5 hectare ingezaaid met graan- en bloemenmengsels. Ongeveer 80 inwoners van Laarbeek hebben meegedaan, variërend van enkele m2 tot 5.000 m2 ingezaaid oppervlak.

Doorlopend

24 Vervanging en aanplant van

Om een duurzaam en gevarieerd bomenbestand in Laarbeek te behouden gaan we structureel investeren in vervanging van bomen en waar mogelijk aanplant van nieuwe bomen. We maken een vervangingsplan en starten in het najaar met de uitvoering.

Verhoging biodiversiteit

IVN, Laarbeeks Landschap, inwoners, buurtverenigingen, dorpsraden.

In de wijk Opstal in Aarle-Rixtel is de planvorming en het Doorlopend, participatietraject voor het bomenplan succesvol projectmatig op te verlopen. Hetzelfde geldt voor de Adriaan Boutlaan in pakken Lieshout. Beide locaties zijn in 2024 gerealiseerd en afgerond. In 2023 is gestart met de voorbereiding van een bomenplan voor wijk De Regt in Beek en Donk. Dit zal in de loop van 2025 verder uitgewerkt worden. Er zal ook gestart worden met een bomenplan in de Eikenlaan in de wijk Voorbeemd in Beek en Donk.

verharding

infiltratiemogelijkheden van verharde oppervlakten

Steenbreek

bomen

Doorlopend

25 Stimuleren van de aanleg en

Provincie, inwoners en (agrarische) bedrijven

Er is in 2020 een samenwerkingsovereenkomst met provincie en Brabants Landschap gesloten voor de stimuleringsregeling landschap (stila). Jaarlijks worden enkele stilaprojecten in Laarbeek uitgevoerd, maar het budget biedt ruimte voor meer. In 2023 is een nieuwe ronde van het project ErvenPlus gestart, helaas valt de belangstelling tot nu toe tegen. M.b.t. de stilaregeling en ErvenPlus wordt de communicatie en voorlichting geïntensiveerd.

Doorlopend

26 Ondersteunen duurzame wijzen Wanneer initiatiefnemers zich bij de gemeente

Verduurzamen melden, dan geven we actief ondersteuning in de grondgebruik omschakeling naar duurzame vormen van buitengebied landbouw. Dat kan via bijdragen in uren, financiën of faciliteren met grond of planvorming. Het betreft altijd maatwerk.

Agrarische ondernemers

Als er initiatieven binnenkomen bieden wij actief ondersteuning. De praktijk is dat dit nog slechts incidenteel gebeurd.

Doorlopend

27 Aanleg nieuw bos

Om de biodiversiteit te vergroten en meer CO2 vast Verhoging biodiversiteit te leggen willen we minimaal 5 hectare nieuw bos aangelegd hebben in 2025. Dit kan zowel in de vorm van grotere oppervlakten bos als in de vorm van kleinere “tiny forests”.

Grondeigenaren

Er is enkele jaren geleden een nieuw bosje van 0,6 ha bij Lopend project de Laarweg aangeplant. Begin 2023 is er 1,5 hectare nieuw bos aangeplant in de Boerdonkse Kampen waarmee een verbinding tussen de bestaande bosgebieden gevormd wordt. Er is de nodige uitval geweest door droogte en vraatschade. In 2025 worden beide locaties afgerasterd tegen vraatschade en ingeboet om de bosontwikkeling op een voortvarende manier door te laten gaan. In 'Het Gulden Land' wordt ook ongeveer 3,5 hectare nieuw bos aangeplant. Daarmee wordt de gestelde doelstelling van 5 hectare nieuw bos in 2025 gerealiseerd.

28 Verbetering

We zetten in op verhoging van kennis m.b.t. Meer groen en minder bijvriendelijk beheer en passen vervolgens ons verharding in dorpen beheer aan om de leefomstandigheden van bijen en insecten te verbeteren. We maken gebruik van de campagne ‘Nederland Zoemt’.

IVN, werkvoorbereiders, aannemers, Nederlandse Bijenhoudersvereniging

De gemeenteraad heeft extra middelen vrijgemaakt om Doorlopend, de komende 15 jaar 75% van het groenareaal biodiverser projectmatig op te in te richten. Hiervoor is op een aantal locaties het pakken maaibeheer al aangepast. Inmiddels hebben ook de eerste omvormingen in het openbaar groen plaatsgevonden. Vanaf 2025 zullen deze verder projectmatig worden opgepakt.

29 Ontwikkelen groen-norm

In de afwegingen bij het verdelen van de schaarse Meer groen en minder ruimte in de dorpen vormen ruimte voor groen (en verharding in dorpen water) nog te vaak sluitposten. Veel andere functies zijn ‘genormeerd’, denk aan parkeernormen, normen voor breedte van wegen/voetpaden, bestemmingsplanregels, enz. Het zou in de discussie helpen, wanneer we in Laarbeek ook een groennorm zouden kunnen hanteren. We gaan onderzoek doen of dit mogelijk is en hoe dat dan vormgegeven zou kunnen worden.

Ontwikkelaars, inwoners, IVN

De Omgevingsvisie Kernen verkeert in de afrondende Afgerond fase. In deze omgevingsvisie wordt voorgesteld als uitgangspunt te hanteren dat in nieuwe uitbreidingsgebieden de norm van 75 m2 groen/water per woning geldt. Daarnaast hanteren we de 3+30+300 regel waar het gaat om bomen. Bij transitielocaties is maatwerk het uitgangspunt. Harde normeringen helpen daarbij niet. Op deze locaties is het uitgangspunt om te komen tot een verbetering van de bestaande situatie.

het onderhoud van landschapselementen en erfbeplantingen

van landbouw (bijvoorbeeld aanleg voedselbos (agroforestry))

leefomstandigheden voor bijen en insecten in openbaar groen

We sluiten in het voorjaar een nieuwe Verhoging biodiversiteit samenwerkingsovereenkomst met de provincie voor Stika (stimuleringskader groen blauwe diensten) of maken een eigen regeling voor ondersteuning van particuliere initiatieven ter verbetering van natuur en landschap. Daarnaast blijven we initiatieven voor de aanleg van erfbeplantingen stimuleren en wijzen we op subsidiemogelijkheden daarvoor.

30 Groenstrijd 3.0

Na de succesvolle Groenstrijd 2.0 werken we een nieuwe actie uit waarin de realisatie van duurzaamheidsdoelen en combinatie met inwonersparticipatie centraal staat.

Samenwerken voor een duurzame leefomgeving

Inwoners, groenondernemers, belangenorganisaties als IVN, dorpsraden.

31 Participeren in regionale

Er komt een regionale samenwerking op het gebied Duurzaam watersysteem Peelgemeenten, samenwerking klimaatadaptatie van klimaatadaptatie. Hierin gaat Laarbeek ook Waterschap participeren. Samenwerking is belangrijk en nodig om voor subsidies in aanmerking te komen.

Onze nieuwe groencoach heeft de contacten met de groenstrijd-teams aangehaald en faciliteert waar nodig. Daarnaast is hij voor alle inwoners en bedrijven beschikbaar om initatieven die aansluiten op onze vergroeningsambities te faciliteren met kennis, ondersteuning en subsidies. Dit begint steeds meer vruchten af te werpen. We zetten niet in op een nieuwe Groenstrijd 3.0, maar we haken aan bij andere projecten om die te verbreden met groen/klimaatadaptatie en daarmee integraler te maken. Een voorbeeld hiervan is het project 'Toekomstbestendige woningen'.

Doorlopend, projectmatig op te pakken

Onze beleidsadviseur klimaatadaptatie en biodiversiteit participeert in de regionale samenwerking.

Doorlopend

32 Uitvoering motie over

De gemeenteraad heeft een motie aangenomen Verhoging biodiversiteit waarin opgeroepen is om te onderzoeken of door samenwerking met andere buitengebiedpartners tot de aanleg van vlechtheggen kan worden gekomen.

ZLTO, Laarbeeks Landschap, agrarische ondernemers, inwoners buitengebied

Er is vanuit de Stila-regeling een mogelijkheid opgezet om Doorlopend dit collectief te doen. Ook is er door een storyteller een interview afgenomen bij een camping die gebruik heeft gemaakt van de Stila-regeling bij het plaatsen van heggen.

33 Groene schoolpleinen

Omvormen van verharde schoolpleinen naar groene Meer groen en minder schoolpleinen. Naast verhoging van de biodiversiteit verharding in dorpen geeft een groen schoolplein kinderen elke dag de kans op natuurbeleving en biedt het mogelijkheden voor natuureducatie. Een groen schoolplein brengt creativiteit, rust, ontdekking en beleving samen.

Scholen, IVN, ouders

Enkele basisscholen (Lieshout en Aarle-Rixtel) hebben zelf Doorlopend, het initiatief genomen voor vergroening van hun projectmatig op te schoolplein. Vanuit de gemeente nemen we een pakken faciliterende rol aan. In 2023 is een subsidieregeling om de vergroening van schoolpleinen te ondersteunen vastgesteld. Er is budget beschikbaar voor alle scholen in Laarbeek. Inmiddels hebben 3 basisscholen gebruik gemaakt van deze subsidieregeling en het schoolplein vergroend.

34 Ruimte voor waterberging aan

Om overtollig hemelwater te kunnen bergen is ruimte aan de randen van de dorpen nodig. Dat betekent benodigde gronden verwerven of afspraken maken met eigenaren. Veelal kunnen combinaties gemaakt worden met natuurdoelen.

35 Ruimte voor waterberging in

In samenwerking met het waterschap onderzoeken Duurzaam watersysteem Waterschap, we de kansen en mogelijkheden voor waterberging grondeigenaren in het buitengebied. Concreet wordt dit de komende tijd onderzocht in de omgeving van de Heieindse Loop.

vlechtheggen

de dorpsranden

het buitengebied

Duurzaam watersysteem Waterschap, grondeigenaren

In de Omgevingsvisie Kernen die momenteel afgerond Doorlopend, wordt, worden aan de randen van de dorpen zoeklocaties projectmatig op te aangegeven voor waterberging. Waar die daadwerkelijk pakken gerealiseerd worden, is afhankelijk van mogelijkheden en kansen die zich voordoen. Hier is inmiddels doorlopend aandacht voor. Dit is een primaire verantwoordelijkheid voor het waterschap, maar we trekken daarbij wel samen op. In het project Blauwe Poort fase 2, wordt het watersysteem door de beekontwikkeling en EVZ-aanleg robuster en wordt water langer vastgehouden. Hier is doorlopend aandacht voor en waar mogelijk pakken we samen met het waterschap kansen en starten we projecten op.

Doorlopend, projectmatig op te pakken

36 Aanleg keverbanken

Keverbanken zijn verhoogde stroken grond midden Verhoging biodiversiteit in een akker die ingezaaid worden met gras/kruiden. Ze bieden onderdak aan een grote hoeveelheid insecten en bevorderen de vogelstand. We gaan op zoek naar locaties/grondeigenaren die medewerking willen geven aan de aanleg van keverbanken.

Agrarische ondernemers, grondeigenaren

In het natuurontwikkelingsproject 'Het Gulden Land' zijn enkele keverbanken aangelegd. Ook bij eventuele toekomstige projecten zal afgewogen worden of de aanleg van keverbanken in dat geval meerwaarde heeft. Daarmee heeft het onderwerp doorlopend aandacht.

Doorlopend, projectmatig op te pakken

37 Opstellen

Bij het isoleren van (oudere) woningen kunnen er Natuurinclusieve coflicten ontstaan met beschermde diersoorten als bebouwde omgeving, vleermuizen, huismussen en gierzwaluwen die in de lokale warmtetransitie spouwmuren of onder daken van woningen leven. Via een SMP kunnen collectieve maatregelen worden uitgevoerd om teveel schade aan deze diersoorten te voorkomen. Met een SMP kan ontheffing verkregen worden voor het uitvoeren van isolatiemaatregelen.

Adviesbureau, Provincie, inwoners

Het opstellen van het SMP is aanbesteed. De benodigde inventarisaties zullen in 2025 starten. Om zo snel mogelijk te kunnen starten met de isolatie van woningen zetten we in op een pré-SMP waarbij de provincie al een ontheffing verleend voor een beperkt aantal woningen. Daarvoor worden op voorhand compenserende maatregelen voor de verschillende diersoorten genomen. Deze werkwijze wordt in het hele land toegepast, maar het is nog niet zeker of deze werkwijze juridisch standhoudt.

Nieuw

38 Dassentunnel Lekerstraat

Op de Lekerstraat in Beek en Donk zijn de Verhoging biodiversiteit afgelopen jaren enkele dassen doodgereden. Het gaat om een migratieroute tussen de dassenburcht op landgoed Eyckenlust en het dassenleefgebied ten noorden van de N279. We onderzoeken of een dassentunnel dit probleem op kan lossen.

Brabants Landschap, Dassenwerkgroep, inwoners

Een dassentunnel is technisch gezien mogelijk, maar het bijbehorende raster blijkt best complex vanwege de ligging van de diverse huiskavels, tuinen en inritten. Een ecoloog gaat nu eerst kijken hoe een das zich waarschijnlijk gaat gedragen zodat we ook met enige zekerheid kunnen bepalen of een dassentunnel ook daadwerkelijk functioneel kan zijn.

Nieuw

Partners

Stand van zaken/resultaat

Prioriteit

Soortmanagementplan (SMP)

Categorie 2: Nieuwe activiteiten die we in 2025 opstarten: Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

39 Ontwikkelen nieuw beleid

Vanuit de Rijksoverheid is de Maatlat klimaatadaptief en groen bouwen ontwikkeld. Deze zal de komende jaren minder vrijblijvend worden. We ontwikkelen nieuw beleid hoe we deze maatlat in Laarbeek gaan hanteren.

Duurzaam watersysteem Peelgemeenten, Waterschap

40 Actie vergroten boomspiegels

Boomspiegels in verharding zijn vaak erg klein. Het Meer groen en minder vergroten van de boomspiegels vermindert het verharding in dorpen aantal m2 verharding, zorgt voor meer groen en is goed voor waterberging en biodiversiteit. Vanaf 2021 gaan we jaarlijks minimaal 25 boomspiegels vergroten.

41 Voorbeeldtuinen

Realisatie van één of meer voorbeeldtuinen die kunnen dienen ter inspriatie voor de aanleg van groene tuinen bij nieuwbouw.

m.b.t. de Maatlat klimaatadaptief en groen bouwen

werkvoorbereiders, Bomenwerkgroep IVN

Duurzaam watersysteem, IVN, inwoners verhoging biodiversiteit

De Maatlat groene klimaatadaptieve gebouwde omgeving Nieuw is inmiddels gepubliceerd. Deze wordt in 2025 vertaald in lokaal beleid.

In 2025 gaat onze Groencoach een inventarisatie doen die in beeld moet brengen welke boomspiegels hier kansrijk voor zijn. Aan de hand daarvan wordt een startnotitie/projectplan opgesteld.

Nieuw

In 2025 onderzoeken we de mogelijkheden van de aanleg Nieuw van één of meer voorbeeldtuinen. Daarbij zoeken we bij voorkeur samenwerking met enkele inwoners.

42 Actie ‘mijn groene plein’

Omvormen van ‘versteende’ pleintjes naar ‘groene oases’. In Laarbeek liggen op diverse plekken pleintjes die grotendeels bestraat zijn. We bekijken de noodzaak daarvan en streven er naar om elk jaar één pleintje zo veel mogelijk te vergroenen en om te vormen tot een ‘mini parkje’.

Meer groen en minder verharding in dorpen

Inwoners, werkvoorbereiders

In 2025 gaat onze Groencoach een inventarisatie doen die in beeld moet brengen welke pleintjes hier kansrijk voor zijn. Aan de hand daarvan wordt een startnotitie/projectplan opgesteld.

Nieuw

Categorie 3: Wat we op de langere termijn willen doen (na 2025): Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

Partners

Stand van zaken/resultaat

Prioriteit

43 Vergroten van kennis over

Bodemvruchtbaarheid is een samenspel van vele factoren. Grofweg gaat het om een balans tussen biologie, chemie en structuur van de bodem. Elk van deze factoren heeft unieke kenmerken. Ze versterken elkaar maar tegelijkertijd bepaalt de zwakste schakel de kracht van het geheel. Het gehalte aan organische stof dat in de bodem aanwezig is, bepaalt in belangrijke mate de bodemvruchtbaarheid. We willen stimuleren dat de kennis over bodemvruchtbaarheid meer gedeeld wordt en dat het bewustzijn groeit. Dit zou moeten aanzetten tot individueel handelen van grondeigenaren.

Verduurzamen grondgebruik buitengebied

ZLTO, agrarische ondernemers

Conform planning nog niet opgepakt. Na een nadere afweging is de conclusie ook dat de beïnvloedingsmogelijkheden voor de gemeente hier dusdanig beperkt zijn, dat verdere inzet op dit actiepunt niet zinvol is. Voorgesteld wordt dit actiepunt te schrappen.

Schrappen

44 Voorwaarden stellen aan

Onderzoek uitvoeren naar de mogelijkheden om voorwaarden te stellen aan het gebruik van gemeentelijke pachtgronden. Bijvoorbeeld door verbod op toepassing chemische middelen, verplichting bloemrijke randen, voorschrijven activiteiten die bodemvruchtbaarheid verhogen, maatregelen om water vast te houden. Bij het stellen van voorwaarden, hoort ook het bieden van zekerheid.

Verduurzamen grondgebruik buitengebied

ZLTO

Er heeft conform planning nog geen onderzoek Lagere prioriteit plaatsgevonden. Mede door gebrek aan capaciteit bij grondzaken. Wel zijn enkele basisvoorwaarden gesteld in nieuwe pachtovereenkomsten (beperking gebruik chemische middelen, geen Round-Up, bloemrijke randen, e.d.).

bodemvruchtbaarheid / vastlegging CO2 in de bodem

gebruik gemeentelijke pachtgronden

Agenda ‘Duurzaam Ondernemen’ Categorie 1: Wat we nu al doen en blijven doen: Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

Partners

Stand van zaken/resultaat

45 Innovatiehuis De Peel

Samenwerking met andere Peelgemeenten, het waterschap en het bedrijfsleven omtrent innovatie. Voorbeelden hiervan zijn duurzame productieprocessen, de boerderij van de toekomst en duurzame inzetbaarheid van personeel.

Samenwerking, Circulair ondernemen, Energiebesparing

Gemeenten Asten, Deurne, Gemert-Bakel, Helmond, Someren. Waterschap Aa en Maas. VNO-NCW Brabant-Zeeland

Het Innovatiehuis is samen met InduSym (punt 51) bezig Doorlopend met onderzoek om materiaalstromen in de gemeente inzichtelijk te krijgen. Zo ontstaat uiteindelijk een goed beeld van welke afvalstromen er vrijkomen en welke bedrijven deze afvalstromen als grondstof kunnen gebruiken. In 2025 zal verder onderzocht worden welke rol de gemeente kan hebben bij het linken van deze materiaalstromen aan (duurzame) lokale bedrijven.

46 Boer, Bier, Water

Samenwerking waarbij restwater van Bavaria hergebruikt wordt bij agrarische bedrijven voor irrigatie. Ook is er aandacht voor duurzaam en verantwoord agrarisch grondgebruik, zodat de bodem vitaal blijft en verdroging wordt tegengegaan. Daarnaast wordt innovatie gestimuleerd waarmee het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen kan worden verminderd.

Samenwerking, Circulair ondernemen

Swinckels Family Het project draagt bij aan een goede relatie tussen Doorlopend Brewers, ZLTO, gemeente en buitengebiedondernemers. Door aangehaakt Waterschap Aa en te zijn houden we zicht op de waterketen in het Maas, Rabobank, buitengebied en de initiatieven van ondernemers. Agrifirm en de Europese Inhoudelijk hebben we weinig betrokkenheid en zijn het Unie vooral de andere partners die de kar trekken. Waar activiteiten van de partners bijdragen aan gemeentelijke doelstellingen, kunnen we op projectbasis financieel of anderszins ondersteunen.

47 Inventariseren restwarmte en

Om de warmtevraag en het warmteaanbod in de gemeente te kunnen duiden in een transitievisie warmte, moeten reststromen van biomassa en restwarmte duidelijk in beeld zijn.

Circulair ondernemen, Energiebesparing

Samenwerking RES Binnen onze regio is de coalitie Groen Gas actief. De MRE, Parkmanagement, coalitie brengt verschillende relevante aspecten van InduSym, ODZOB mestvergisting in kaart. Denk aan de energiepotentie, de beschikbaarheid, gezondheid en veiligheid, maatschappelijke aspecten, milieu aspecten, enz. Duidelijk moet worden hoe de gemeenten en hun partners gas verkregen uit vergisting van mest uit de veehouderij kunnen inzetten als duurzame warmtebron. De gemeente Laarbeek is niet actief in deze coalitie en mestvergisting is in Laarbeek ook niet aan de orde. Daarom kan deze actie voor Laarbeek als afgerond worden beschouwd.

Afgerond

48 InduSym

InduSym brengt bedrijven in contact die baat hebben bij elkaars reststromen. InduSym haalt informatie op over energie- en materiaalgebruik, waarna gekeken wordt hoe deze stromen circulair te maken zijn op een efficiënte en duurzame manier.

Samenwerking, Circulair ondernemen, Energiebesparing

InduSym, ondersteund door de gemeente, parkmanagement en Innovatiehuis De Peel

Doorlopend

reststromen (biomassa)

Indusym is samen met het Innovatiehuis De Peel (punt 48) bezig met onderzoek om materiaalstromen in de gemeente inzichtelijk te krijgen. Zo ontstaat uiteindelijk een goed beeld van welke afvalstromen er vrijkomen en welke bedrijven deze afvalstromen als grondstof kunnen gebruiken. In 2025 zal verder onderzocht worden welke rol de gemeente kan hebben bij het linken van deze materiaalstromen aan (duurzame) lokale bedrijven.

Prioriteit

49 Duurzaamheidsmarkt

Diverse verenigingen en bedrijven laten zien wat er Samenwerking, zoal aan duurzame initiatieven bestaat. Daarnaast Zichtbaarheid worden er activiteiten georganiseerd.

Diverse verenigingen en In 2023 is er in de Week van de Duurzaamheid (begin bedrijven. SPDL, oktober) een duurzaamheidsmarkt in het Energiehuis Helmond Openluchttheater in Mariahout georganiseerd waar ook diverse bedrijven vertegenwoordigd waren.

Afgerond

Partners

Stand van zaken/resultaat

Prioriteit

Stand van zaken/resultaat

Prioriteit

Categorie 2: Nieuwe activiteiten die we in 2025 opstarten: Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

Categorie 3: Wat we op de langere termijn willen doen (na 2025): Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

Partners

50 Aanhaken in communicatie bij

Input en informatie geven tijdens samenkomsten van ondernemersplatformen over duurzame maatregelen voor bedrijven, in samenwerking met partners. Input leveren voor interne nieuwsbrieven en mailings.

Samenwerking, Zichtbaarheid

Stichting Conform planning nog niet opgepakt. Gezien gebrek aan Schrappen Parkmanagment urgentie en capaciteit wordt voorgesteld deze activiteit te Laarbeek, Innovatiehuis schrapen. De Peel, Vier, Centramanagement, Ondernemersfonds, e.a.

51 Lobbyen voor (financieel)

In proces ondersteunen van (collectieve) duurzame Samenwerking initiatieven, zoals inkoop zonnepanelen. Invloed uitoefenen op wet- en regelgeving waar mogelijk.

Stichting Parkmanagement Laarbeek, ondernemersfonds Laarbeek, Zonnig Helmond de Peel B.V.

Conform planning nog niet opgepakt. Gezien gebrek aan Schrappen urgentie en capaciteit wordt voorgesteld deze activiteit te schrapen.

52 Duurzame bedrijven in beeld

Er zijn diverse goede voorbeelden van duurzame Zichtbaarheid bedrijven/boeren. Het is goed om deze voorbeelden ‘in the picture’ te zetten en te laten zien wat er zoal op het vlak van duurzaamheid gebeurt. Overzicht van duurzame bedrijven (wellicht in kaart) op de gemeentelijke website. Wat doen ze? Waar kun je duurzame producten vinden? Wie kan helpen met het verduurzamen van je huis? Promotie van deze tool.

Duurzame initiatieven, (agrarische) bedrijven, organisaties. Mooi Laarbeek Krant

Conform planning nog niet opgepakt. Gezien gebrek aan Schrappen urgentie en capaciteit wordt voorgesteld deze activiteit te schrapen.

ondernemers-platformen

interessante regelingen voor ondernemers omtrent duurzame maatregelen.

Agenda ‘Duurzaam Grondstoffengebruik’ Categorie 1: Wat we nu al doen en blijven doen: Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

Partners

53 Zwerfvuilprogramma met

Vrijwilligers die zwerfvuil ruimen krijgen grijpstokken, zakken e.d.

Zwerfafval verminderen

Buurtconciërge, diverse Dit jaar is er weer uitvoerig samengewerkt met Laarbeek (vrijwilligers)Schoon De gemeente draagt zorg voor voldoende organisaties materialen en een bedankje voor de vrijwilligers. Daarnaast hebben de zwerfafvalvrijwillers eigen veiligheidshesjes ontvangen en extra communicatiemateriaal.

54 Communicatie afvalscheiding

Laten uitvoeren van scheidingsanalyses van restafval in Laarbeek en resultaten laten zien aan inwoners als onderdeel van de voorlichtingscampagne.

Afval verminderen en scheiden

Blink

We communiceren uitvoerig over afval scheiden op de Doorlopend gemeentewebsite, themapagina in de MooiLaarbeek Krant en via items op sociale media. Hierbij vragen we ook aandacht voor lokale initiatieven als de repair cafés.

55 Landelijke opschoondag

Meedoen aan landelijke opschoondag, waarin met groepen vrijwilligers zwerfvuil wordt opgeruimd langs de wegen.

Zwerfafval verminderen

Scouting, IVN, scholen

De Landelijke Opschoondag is weer georganiseerd in samenwerking met Laarbeek Schoon.

56 Voorlichtings-campagne

Campagne met o.a. sociale media, krant, achterkant afvalkalender en een ‘voorbeeldcontainer’ waarop scheiding wordt weergegeven.

Afval verminderen en scheiden

Diverse media

We communiceren uitvoerig over afval scheiden op de Doorlopend gemeentewebsite, themapagina in de MooiLaarbeek Krant en via items op sociale media. Hierbij vragen we ook aandacht voor lokale initiatieven als de repair cafés.

57 Blink

Afspraken met Blink maken over verduurzamen bedrijfsvoering (waterstofauto’s, nascheiding etc.).

Afval verminderen en scheiden, Afvalverwerking

Blink

Duurzaamheid blijft een belangrijk doel voor Blink. Echter Lopend project heeft 2024 in het teken gestaan van de ontvlechting met PreZero. Hierbij is het doel geweest de service naar de inwoners doorlopend te laten zijn. Gemeente Laarbeek heeft dit zo goed als mogelijk gesteund. In 2025 wordt de GR nogmaals herzien om meer stappen te kunnen zetten naar samenwerking met andere gemeentes en duurzaamheid.

58 Renovatie milieustraat

De milieustraat in Lieshout wordt opnieuw ingericht. Afval verminderen en scheiden

Blink

In 2024 zijn de laatste stappen gezet m.b.t. het Lopend project beschikbaar stellen van krediet voor de renovatie van de milieustraat. In november heeft de gemeenteraad krediet beschikbaargesteld voor de renovatie van de milieustraat conform een modulair principe. De milieustraat wordt dankzij een half verhoogd modulair bordes niet alleen gebruiksvriendelijk, maar door de aanpasbaarheid ook toekomstbestendig.

o.a.vrijwilligers faciliteren

Stand van zaken/resultaat

Prioriteit Doorlopend

Doorlopend

59 Informatiecampagne

tweedehands kopen en verkopen

Informatie over de manieren waarop spullen in Hergebruik en reparatie Laarbeek een tweede leven krijgen, ism met organisaties die spullen inzamelen (kringloopwinkel, kledingbank…).

Maatschappelijke organisaties

In 2024 zijn we gestart met actief communiceren over manieren waarop spullen een tweede leven kunnen krijgen. Op de duurzaamheidpagina in de MooiLaarbeek krant is aandacht gevraagd voor de drie repair cafés die Laarbeek rijk is. Daarnaast is er een specifieke pagina op de gemeentesite gemaakt waar allerlei informatie te vinden is over deze repair cafés.

Doorlopend

Partners

Stand van zaken/resultaat

Prioriteit

In 2024 heeft Blink in samenwerking met de gemeenten Gemert-Bakel en Asten proefgedraaid met een GRIPcontainer. Aan de hand van een nog uit te voeren evaluatie zal in 2025 een concreet plan worden gemaakt voor de inzet een GRIP-wagen in Laarbeek.

Nieuw

Jeugdgemeenteraad en Tussen mei en september 2024 is een pilot doorlopen in Zorg om het Dorp Mariahout waarbij onderzocht is of het verminderen van Mariahout het aantal openbare afvalbakken leidt tot meer bewustwording en daarmee minder afvaldumping en bijplaatsing. De pilot heeft uitgewezen dat het verminderen van het aantal afvalbakken huisvuildumpingen voorkomt. Het daarnaast strategisch inzetten van hondenpoepbakken voorkomt overlast. In 2025 wordt de optimalisatie van het aantal afvalbakken kern voor kern met passende participatie opgepakt.

Nieuw

Prioriteit

Categorie 2: Nieuwe activiteiten die we in 2025 opstarten: Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

60 Grip-wagen of alternatief

Kleine hoeveelheden (moet in een shopper passen) Hogere service en minder Blink van diverse gratis afvalstromen + puin en hout dumping gratis aanleveren op de milieustraat (bv op 1e woensdag van de maand).

61 Optimaliseren openbare

Pilot afvalbakken Mariahout

afvalbakken

Afval verminderen en scheiden

Categorie 3: Wat we op de langere termijn willen doen (na 2025): Nr Activiteit 62 Organiseren ‘plastic challenge’

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

Partners

Stand van zaken/resultaat

Schrijven over de plastic challenge als ‘goed voornemen’. Het grote consumeren van kerst ligt weer achter ons: nu proberen om een tijdlang plastic te vermijden.

Plasticvrij

Diverse media

Conform planning nog niet opgepakt. Gezien gebrek aan Schrappen urgentie en capaciteit wordt voorgesteld deze activiteit te schrapen.

Project 100-100-100

Conform planning nog niet opgepakt. Gezien gebrek aan Schrappen urgentie en capaciteit wordt voorgesteld deze activiteit te schrapen.

63 Organiseren 100-100-100 actie Landelijke campagne: 100 huishoudens 100 dagen Afval verminderen en 100% afvalvrij.

scheiden

Agenda ‘Duurzame Energie’ Categorie 1: Wat we nu al doen en blijven doen: Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

Partners

We nemen actief deel aan de werkgroep warmte van de MRE om bij te dragen aan de strategievorming in de regio. Daarnaast doen we kennis op over de lokale vormgeving van de warmtetransitie.

Lokale warmtetransitie, Regionale energiestrategie (RES)

MRE-structuur RES, I.v.m. prioritering en een nog openstaande vacature zijn werkgroep warmte RES, we niet meer vertegenwoordigd in de werkgroep warmte warmtetransitiemakers van de MRE. Daarom kan deze actie voor Laarbeek als provincie afgerond worden beschouwd.

Afgerond

65 Opstellen en uitvoeren visie op De visie schetst onder welke voorwaarden

Lokale stroomtransitie

N.v.t.

De visie grootschalige opwek uit 2019 is geëvalueerd en als herziening is de Lokale Energie Strategie vastgesteld (okt. 2022). Er zijn vijf zonneparken onherroepelijk vergund en in bedrijf of in aanbouw. Alle bezwaar- en beroepsprocedues zijn afgerond.

Afgerond

66 Faciliteren kleinschalige opwek Naast grootschalige opwek willen we ook voor

Lokale stroomtransitie

Inwoners en ondernemers

Het project De Groene Zone is succesvol afgerond. Op dit Afgerond moment faciliteren we de kleinschalige opwek via zonnepanelen niet meer.

67 Beleidsharmonisatie de Peel

In overleg met de andere Peelgemeenten wordt gezocht naar harmonisatie van energiebeleid, met nadruk op landschappelijke voorwaarden.

Regionale energiestrategie (RES)

Peelgemeenten

De RES 1.0 is vastgesteld en binnen de Peel wordt de Doorlopend samenwerking meer vormgegeven, bijvoorbeeld door regulier Peeloverleg en door te verdelen wie aan welke coalities deelneemt voor de uitvoering van RES-projecten.

68 Project Gulden Energie

Onderzoek naar de mogelijkheden van gebruik van restwarmte uit de RWZI van Aarle-Rixtel.

Lokale warmtetransitie

Waterschap, gemeente Helmond

Uit het haalbaarheidsonderzoek is gebleken dat de RWZI voldoende restwarmte heeft om een groot deel van de woningen van Aarle-Rixtel en een wijk in Helmond-Noord te verwarmen. Het ontwikkelonderzoek waarbij onder andere de technische en financiële haalbaarheid verder wordt onderzocht verkeert in een afrondende fase.

Lopend project

69 Begeleiden aanvragen

In de Visie op grootschalige opwek worden pilotprojecten voor zonne- en windparken toegestaan. Deze worden beoordeeld en begeleid bij de uitvoering, inclusief participatietraject met omwonenden / inwoners.

Lokale stroomtransitie

Initiatiefnemers, omwonenden

Inmiddels zijn vijf vergunningen voor zonneparken onherroepelijk. De nieuwe Lokale Energie Strategie staat onder strenge voorwaarden nieuwe aanvragen toe. Praktisch gezien zijn er echter voorlopig geen nieuwe aanvragen te verwachten vanwege de problemen met netcongestie en een ongunstige marktsituatie voor ontwikkelaars. Daarom kan deze actie voor Laarbeek als afgerond worden beschouwd.

Afgerond

64 Deelname werkgroep warmte MRE

grootschalige opwek duurzame projectaanvragen voor het op grote schaal energie opwekken van duurzame energie in Laarbeek overwogen kan worden.

individuele bedrijven en huishoudens de opwek van groene stroom stimuleren. Dit wordt meegenomen binnen de thema’s duurzaam wonen en duurzaam ondernemen.

grootschalige opwek

Stand van zaken/resultaat

Prioriteit

70 Uitvoering RES

Implementatie van de energietransitie in Laarbeek op basis van de RES.

Lokale warmtetransitie, Lokale stroomtransitie, Regionale energiestrategie (RES)

21 MRE-gemeenten, Enexis, provincie

De uitvoering van de RES op lokaal niveau vindt plaats parallel aan het opstellen van de RES. In Laarbeek hebben we op alledrie de onderwerpen binnen de RES energiebesparing, duurzame opwek elektriciteit en duurzame warmte - projecten lopen en/of afgerond.

71 Opstellen en vaststellen RES

We participeren in de totstandkoming van de RES 2.0.

Regionale energiestrategie (RES)

21 MRE-gemeenten, Enexis, provincie

We participeren in de RES door deelname aan het Lopend project ambtelijk overleg energietransitie (ambtelijk) en het poho energietransitie (bestuurlijk). Binnen de Peel wordt samen opgetrokken met één gezamenlijke vertegenwoordiger in de stuurgroep (bestuurlijk) energietransitie en het programmateam energietransitie (ambtelijk).

72 Dorpsplan warmtetransitie

Opstellen en uitvoeren van een dorpsplan voor de warmtetransitie in Mariahout.

Lokale warmtetransitie

bewoners(groepen), Woningcorporaties, Zorg om het Dorp, Buurkracht, Provincie

We nemen, samen met 9 andere gemeenten, deel aan Lopend project Sociale Innovatie Energietransitie 2 (SIE2). Dat wordt geleid door de provincie en Buurkracht. In eerste instantie namen we deel met de kern Mariahout. De deelname is uitgbreid naar heel Laarbeek. We werken toe naar dorpsplannen voor al onze kernen.

73 Uitvoeringsplan

Opstellen en uitvoeren van een plan voor energiebesparing door inwoners en bedrijven.

Lokale warmtetransitie Lokale stroomtransitie

bewoners(groepen), Woningcorporaties, Dorpsraad

Er wordt geen apart uitvoeringsplan opgesteld maar er zijn verschillende energiebesparingsacties die van start gaan zoals: De Groene Zone Isoleren en het Nationaal Isolatieprogramma. Hiervoor zijn landelijke subsidies aangevraagd en toegekend.

74 Week van de duurzaamheid

Organiseren activiteiten rondom de verschillende Meerdere duurzaamheidsthema's, o.a. voor kick-off plan energiearmoede en -besparing, en aandacht vragen voor Duurzaamheidsfonds.

Meerdere

In oktober 2023 hebben we een 'week van de Afgerond duurzaamheid' georganiseerd met verschillende activiteiten over de verschillende duurzaamheidsthema's.

Lokale stroomtransitie

Bewoners(groepen), dorpsraden, IVN

Dit fonds is gestart in 2023. Er is een eerste aanvraag Doorlopend toegekend. Nu er meer zonneparken in bedrijf zijn/komen, zal het fonds ook actiever gevuld worden met afdrachten. Dat geeft meer financiële ruimte voor de ondersteuning van projecten. We gaan de mogelijkheden van het omgevingsfonds duurzaamheid actiever communiceren zodat mensen beter de weg weten te vinden. Ook onze groencoach vervult daarin een belangrijke rol.

Onder dit project worden meerdere Lokale warmtetransitie, energiebesparingsacties gebundeld waaronder De verhoging biodiversiteit Groene Zone Isoleren, het energieklusteam, voorlichting over energiebesparing, e.d. Doel van het project is om inwoners te stimuleren en te ontzorgen in het besparen van energie in de woning. Ook onze groencoach is aanwezig om uitleg te geven over het duurzaam inrichten van de tuin.

bewoners(groepen), Woningcorporaties, Dorpsraad

In november 2024 is het project 'Toekomstbestendige Woningen' van start gegaan met de eerste wijkactie in Lieshout en een energiebespaarcafé in Mariahout. Beide activiteiten waren goed bezocht. In 2025 wordt dit gecontinueerd naar andere dorpen en wijken.

2.0

Mariahout

energiebesparing

75 Omgevingsfonds Duurzaamheid Begeleiden en beoordelen projecten die bekostigd worden uit het omgevingsfonds dat gekoppeld is aan de exploitatie van de zonneparken.

76 Project 'Toekomstbestendige woningen'

Doorlopend, projectmatig op te pakken

Lopend project

Nieuw

77 Uitbreiding

elektriciteitsnetwerk

Om de netcongestie op te lossen zijn de komende Lokale warmtetransitie jaren forse investeringen in uitbreiding en Lokale stroomtransitie verzwaring van het elektriciteitsnetwerk nodig. Hiervoor staan Enexis en Tennet primair aan de lat, maar de gemeente heeft een belangrijke faciliterende rol in ruimtelijke procedures én het vinden van de benodigde ruimte (bovengronds en ondergronds) in ons openbaar gebied. Waarschijnlijk speelt batterijopslag daar ook een rol bij.

Enexis en Tennet, Provincie, exploitanten batterijopslag

Zowel met Tennet (hoogspanningsstation Aarle-Rixtel) als Nieuw met Enexis (middenspanningstations bij onze dorpen) is het overleg opgestart en zijn de eerste principeverzoeken ingediend.

Stand van zaken/resultaat

Categorie 2: Nieuwe activiteiten die we in 2025 opstarten: Nr Activiteit 78 Dorpsplan warmtetransitie Aarle-Rixtel

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

Partners

Prioriteit

Opstellen en uitvoeren van een dorpsplan voor de warmtetransitie in Aarle-Rixtel.

Lokale warmtetransitie

bewoners(groepen), Het dorpsplan voor Aarle-Rixtel wordt meegenomen in het Nieuw Woningcorporaties, programma SIE2. dorpsraad, projectteam Gulden Energie

Categorie 3: Wat we op de langere termijn willen doen (na 2025): Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

Partners

Stand van zaken/resultaat

Prioriteit

Opstellen en uitvoeren van een dorpsplan voor de warmtetransitie in Lieshout.

Lokale warmtetransitie

bewoners(groepen), Woningcorporaties, dorpsraad

Conform planning nog niet opgepakt.

Lagere prioriteit

80 Dorpsplan warmtetransitie Beek Opstellen en uitvoeren van een dorpsplan voor de

Lokale warmtetransitie

bewoners(groepen), Woningcorporaties, dorpsraad

Conform planning nog niet opgepakt.

Lagere prioriteit

79 Dorpsplan warmtetransitie Lieshout

en Donk

warmtetransitie in Beek en Donk.

Agenda ‘Duurzame Gemeentelijke Organisatie’ Categorie 1: Wat we nu al doen en blijven doen: Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

Partners

Stand van zaken/resultaat

81 Communicatie & PR

De gemeentelijke organisatie heeft een voorbeeldfunctie als het gaat om de verduurzamingsopgave. Iedereen zal hierin zijn steentje moeten bijdragen. Om haar inwoners te motiveren, zal de gemeente zelf ook actie moeten ondernemen.

Voorbeeldfunctie

Diverse media

Periodiek communiceert de gemeente actief over Doorlopend duurzaamheidsonderwerpen of haar eigen duurzame gedrag. Dit gebeurt via social media, onze website en via de MooiLaarbeekkrant (zowel digitaal als op papier). In de MooiLaarbeekkrant verschijnen jaalijkst enkele themapagina's onder het motto 'Laarbeek schittert duurzaam'. We continueren deze communicatievormen ook in 2025.

82 Uitvoeren maatregelen

In het Meerjaren Onderhouds Plan (MJOP) wordt een route uitgestippeld waarin duidelijk wordt wanneer welke gebouwen zoveel mogelijk zijn verduurzaamd, welke acties daarvoor moeten worden genomen en hoeveel dit zal kosten. Bij uitvoering ook zichtbaar maken voor inwoners.

Vastgoed, Voorbeeldfunctie

Beheerders, aannemers Het uitvoeringsprogramma van de vastgestelde Lopend project Routekaart (februari 2023) verduurzaming van ons maatschappelijk vastgoed is in volle gang. Dit doen we in samenwerking met het Ontzorgingsloket van de Provincie. Het eerste project (gemeentehuis Laarbeek) is inmiddels afgerond en succesvol verlopen. Projecten 2,3 en 4, (Sportpark De Hut, Sporthal den Ekker en OBS ’t Klokhuis) zijn inmiddels aanbesteed en in opdracht gegeven. Uitvoering van deze verduurzamingswerken zal dit jaar plaatsvinden. Ook is er versneld begonnen met het aanbrengen van LED-verlichting bij de gymzalen, sporthallen, brandweerkazernes, brede scholen en de kleedaccommodaties van de sportparken. Met deze werkwijze komen meerdere panden (versneld) al voor het jaar 2030 aan de beurt om de eerste “verduurzamingsslag” te maken.

83 Manifest Maatschappelijk

De gemeente stelt hierin doelstellingen die verder Inkoop gaan dan het toepassen van de minimumeisen. Drie focuspunten hierin: CO2 reductie, milieuvriendelijk materiaalgebruik en afvalloze organisatie.

BIZOB, PIANOo, leveranciers

De opvolger van MVI is Maatschappelijk Verantwoord Opdracht geven en Inkopen (MVOI). De gemeente Laarbeek heeft geen MVOI-actieplan gemaakt, wat niet wil zeggen dat we niet proberen zo duurzaam mogelijk opdracht te geven en in te kopen. In 2024 heeft nog geen herziening van het inkoopbeleid plaatsgevonden.

84 Duurzame mobiliteit belonen

Belonen van werknemers die duurzaam reizen, bijv. Mobiliteit door vergoeden van OV / fiets.

Medewerkers

Hierbij wordt aangesloten op de CAO Gemeenten. Doorlopend Daarnaast hebben we een elektrische auto en dienstfietsen beschikbaar voor 'duurzamere' dienstreizen.

85 Duurzaam gedrag stimuleren

Acties rondom bijv. printgedrag, koffiebekertjes, Werkgedrag plastic gebruik, lichten uitdoen, computer niet op standby en dergelijke voor duurzamer werkgedrag.

Medewerkers

De afgelopen jaren zijn hier flinke stappen in gezet. We werken zoveel mogelijk digitaal, koffiebekertjes zijn vervangen door mokken en verlichting werkt veelal op bewegingsmelders.

energiescans via MJOP

Verantwoord Inkopen (MVI)

Prioriteit

Lopend project

Doorlopend

Categorie 2: Nieuwe activiteiten die we in 2025 opstarten: Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

86 Werksessies duurzaam inkopen Drie werksessies waarin de voortgang van de

Bijdrage ambitie

Partners

Stand van zaken/resultaat

Inkoop

Onder verantwoordelijkheid van gemeentelijk projectleider MVI

Conform planning nog niet opgepakt. Gezien gebrek aan Schrappen urgentie en capaciteit wordt voorgesteld deze activiteit te schrapen.

Partners

Stand van zaken/resultaat

inkoopdoelstellingen worden besproken. Enerzijds met als doel om de voortgang te bewaken, anderzijds met het doel om blijvende aandacht voor dit doel te vragen in de organisatie.

Prioriteit

Categorie 3: Wat we op de langere termijn willen doen (na 2025): Nr Activiteit

Beschrijving / onderbouwing

Bijdrage ambitie

Prioriteit