20220510 RIB Wijziging wet gemeenschappelijke regelingen.pdf

Zaaknummer:

19952-2022

Documentnummer:

19952-2022:471400

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Wijziging wet gemeenschappelijke regelingen Datum 10 mei 2022 Toelichting Aanleiding wetswijziging Regelmatig worden taken van provincies, waterschappen en gemeenten ondergebracht bij gemeenschappelijke regelingen (GR). De Wet gemeenschappelijke regelingen (Wgr) regelt vervolgens de kaders en de bevoegdheden van deze (bestuursrechtelijke) samenwerking tussen overheden. Er zijn vier verschillende soorten gemeenschappelijke regelingen, namelijk (van licht naar zwaar): A. De gemeenschappelijke regeling ‘zonder meer’ (zonder bestuur); B. Centrumgemeente; C. Gemeenschappelijke orgaan; D. Bedrijfsvoeringorganisatie; E. Openbaar lichaam. Het is voor raadsleden vaak lastig om binnen een GR invulling te geven aan de controlerende en kaderstellende rol. Zij zitten letterlijk op afstand en bovendien zijn het vaak wethouders of burgemeesters die in een bestuur van een GR plaatsnemen, waardoor de raad geen directe zeggenschap heeft. De reden voor aanpassing van de Wgr is dus om de raad beter in positie te brengen ten opzichte van participaties van gemeente in GR’en en om dus meer invloed uit te kunnen uitoefenen. Inhoudelijke wijziging wet Op 1 juli 2022 treedt deze wetswijziging in werking. De wijziging heeft overigens geen invloed op gemeenschappelijke regelingen ‘zonder meer’ (zie type A hierboven).

Inhoudelijk zorgt de wetswijziging ervoor dat de kaderstellende en controlerende rol van gemeenteraden wordt versterkt en dat de participatiemogelijkheden van burgers en belanghebbenden bij de besluitvorming in gemeenschappelijke regelingen worden vergroot. Concreet gaat het om de volgende drie categorieën van wijzigingen die betrekking hebben op de raad: 1. Versterking positie raad bij besluitvorming binnen een GR; 2. Verbetering positie raad met betrekking tot het functioneren van een GR; 3. Aanvullende controle-instrumenten voor de raad.

Voor een compleet overzicht welke specifiek-inhoudelijke bevoegdheden er voor uw raad bijkomen, wordt verwezen naar de brief van het Ministerie van BZK, d.d. 19 april 2022 (zie bijlage 1). Wat betekent dit voor uw raad? Voor een deel zijn de besturen van de GR zelf aan zet. Zij zullen de regeling moeten aanpassen aan de wijzigingen die de wet met zich meebrengt. 1 U zult als raad dan ook de komende tijd uw toestemming moeten verlenen aan de voorstellen tot wijziging van GR’en waar Laarbeek aan deelneemt. De GR tussen Laarbeek en Gemert-Bakel is een regeling ‘zonder meer’ (zonder bestuur). Deze hoeft niet te worden aangepast aan de nieuwe Wgr, maar zal desondanks op termijn aan uw raad ter goedkeuring worden aangeboden vanwege actualiteiten in de samenwerking tussen beiden gemeenten. U wordt hier vanzelf over geïnformeerd. Onderwerpen die in de GR’en zullen worden aangepast en die aan uw raad ter goedkeuring moeten worden aangeboden, zijn onder meer het maken van afspraken over evaluatie (stilstaan bij functioneren GR) en uittreding uit de regeling. Maar ook zullen de wettelijke termijnen voor het indienen van de kadernota, ontwerpbegroting en begroting moeten worden doorgevoerd in de GR’en. De mogelijkheid tot het indienen van zienswijzen door uw raad wordt uitgebreid, zoals bij een ontwerpregeling.

Bij welke besluiten uw raad zienswijzen kan indienen, zal moeten worden opgenomen in de GR en ook daarover kunt u uw goedkeuring uitspreken.2 Verder zult u merken dat u meer/vaker wordt geïnformeerd vanuit het bestuur van GR’en, vanwege de actieve informatieplicht. Dit betreft alle informatie die uw raad nodig heeft om uw taak goed te kunnen vervullen. Uw raad zal voorts een besluit moeten nemen bij de individuele GR’en tot: -

Het instellen van een regionale adviescommissie (bestaande uit raadsleden uit deelnemende gemeenten), dat eerder in het besluitvormingsproces kan dienen als klankbordgroep en als stem van de raden van de regio;

-

Het instellen van een regionale onderzoekscommissie vanwege het recht van onderzoek, dat het functioneren van een GR kan onderzoeken mits de raad de regeling niet (mede) heeft getroffen en alle deelnemende raden ermee akkoord gaan.

Hoe wordt uw raad verder geïnformeerd

1

Op 1 juli a.s. treden meteen een aantal wijzigingen in werking. Voor een aantal wijzigingen

geldt een zogenaamde overgangstermijn van twee jaar die gemeenschappelijke regelingen kunnen benutten om hun regelingen aan te passen aan de nieuwe wet. 2

Voor de goede orde, het geven van goedkeuring kan enkel worden onthouden wegens strijd

met het recht of het algemeen belang.

In de komende maanden zal een thema avond worden ingepland voor de samenwerkingsagenda verbonden partijen. Hierin wordt uw raad verder geïnformeerd over de verbonden partijen en uw rol als raad. Hierbij zal ook verdere aandacht besteed worden aan de WGR. Bijlagen 1. Brief Ministerie van BZK 19 april 2022 betreft ‘Wijziging wet gemeenschappelijke regelingen’ Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders, gemeentesecretaris

burgemeester

J.W.M. van de Ven

F.L.J. van der Meijden