2022_08_30 Presentatie thematische raadsbijeenkomst_MB beheer en onderhoud openbare ruimte.pdf

Herziening groen- en bomenbeheer ‘Van sober en doelmatig naar biodivers en klimaatbestendig’

Thematische avond, 30 augustus 2022

Inhoud presentatie Deel 1: • Het proces • Huidige situatie en ontwikkelingen • Keuzes bestuursakkoord ‘Samen aan zet’ Deel 2: • Nieuwe uitgangspunten voor bomenbeheer Deel 3: • Nieuwe uitgangspunten voor groenbeheer Deel 4: • Scenario’s en keuzemogelijkheden

Herziening groen- en bomenbeheer

Deel 1: algemeen

Het proces • Vanavond opiniërend de koersdiscussie. • Opnemen van financiële consequenties van een voorkeursscenario groenbeheer in de begroting 2023. • Nader uitwerken bomenbeheer in scenario’s m.b.t. toekomstbomen en financiële consequenties in kadernota 2024 opnemen. • Raadsvoorstel voor wijzigingen Groenbeleidsplan en Bomenbeleidsplan. • Opstellen beheerplan voor 10 jaar en op basis daarvan instellen van een financiële voorziening of reserve om fluctuaties in uitgaven op te vangen.

Huidige situatie • Sober en doelmatig • Beeldkwaliteiten • Beheersbare kosten • Toenemende onzekerheden

Ontwikkelingen • Klimaatverandering • Participatie, mondige inwoners • Leefbaarheid en gezondheid • Duurzaamheidsambities • Kostenstijgingen – Algemeen – Senzer

Bestuursakkoord ‘Samen aan zet’

Meer integrale aandacht voor wonen, klimaat, water en groen.

Bestuursakkoord ‘Samen aan zet’

Bestuursakkoord ‘Samen aan zet’

Bestuursakkoord ‘Samen aan zet’

Bestuursakkoord ‘Samen aan zet’

Vertaling bestuursakkoord • Alleen verharden waar dat nodig en functioneel is. • Er komt meer groen en minder verharding. • Meer ruimte voor wateropvang in het groen. • Aanplant en behoud van bomen wordt belangrijker. Daar hoort een duurzame (bovengrondse én ondergrondse) groeiruimte bij. • Boomspiegels vergroten. • De groeninrichting wordt aangepast waardoor er meer variatie ontstaat en de biodiversiteit verhoogd wordt.

Herziening groen- en bomenbeheer

Deel 1: algemeen Vragen / discussie

Herziening groen- en bomenbeheer

Deel 2: bomenbeheer

Huidige situatie Bomenbeleidsplan dateert uit 2013 Bomenvervangingsplan uit 2020 Algemene beheerkosten: Onderhoudskosten: Totaal: Beschikbaar: Structureel tekort:

25.000 116.000 141.000 117.000 24.000

Vervangingskosten:

106.000

→ voor 2022 en 2023 voldoende

Onzekerheden bomenbeheer • Kostenstijgingen en inflatie → inschatting risico + € 15.000 (vanaf 2025) • Bomen worden steeds groter → inschatting risico + € 5.000 • Bomen worden steeds kwetsbaarder → inschatting risico + € 10.000 Onzekerheden kunnen leiden tot € 30.000 extra kosten op jaarbasis

Beleidswijzigingen bomen • Meer variatie in boomsoorten, ook in hoofdgroenstructuren. • Nieuwe indeling in boomklassen. • (Toekomstig) kroonvolume van bomen is belangrijker dan aantallen bomen. Oudere bomen zijn veel waardevoller. • We hanteren de 3-30-300 regel als richtlijn. Daarom zeer terughoudend zijn met kappen van grote bomen.

3-30-300 regel

3-30-300 regel: score Laarbeek

Beleidswijzigingen bomen • Grote bomen die al op duurzame, geschikte plaatsen staan, laten we daar staan. • Herzien van het uitgangspunt dat we ‘…alleen bomen planten waar ze oud kunnen worden…’. Dat betekent steeds minder bomen omdat er te weinig groeiruimte is. We accepteren compromissen en suboptimale omstandigheden.

Boomklassen ‘Toekomstbomen’: • Klasse 1: (potentieel) waardevolle boom. • Klasse 2: Structuurboom. → Duurzame standplaatsen. → Investeren in goede inrichting groeiplaats, flink kroonvolume mogelijk, hoge biodiversiteitswaarde. ‘Sfeerbomen’: • Klasse 3: Reguliere boom. • Klasse 4: Boom met verkorte omlooptijd. • Klasse 5: Vormboom. → Leefbaarheid, beeld, klimaat, bewustwording. → Beperkte levensduur, minder hoge investering in plantgat.

Bomenvervangingsplan • Bomenvervangingsplan is een rekenmodel, geen plan waarin staat welke boom wanneer vervangen wordt. • Budget ook gebaseerd op ‘sober en doelmatig’ en alleen vervangen wat technisch noodzakelijk is. • Praktijk leert dat uit participatietrajecten komt dat er vaak meer vervangen wordt en bijkomend werk is. • Globaal kun je stellen dat vervanging van sfeerbomen uit het huidige budget kan. • Aanwijzen van toekomstbomen betekent aanvullende investeringen. • Nader onderzoek noodzakelijk om goed onderbouwde voorstellen te kunnen doen / keuzes te kunnen maken.

Herziening groen- en bomenbeheer

Deel 2: bomenbeheer Vragen / discussie

Herziening groen- en bomenbeheer

Deel 3: groenbeheer

Huidige situatie inhoudelijk Groenbeleid- en -structuurplan dateert uit 2011 Status groen:

- hoofdgroenstructuur - wijkgroen - overig groen

Onderhoudsniveaus:

- intensief - standaard - extensief

Huidige situatie financieel

Bovendien: Aanleg- en algemene kosten: € 141.000

Onzekerheden groenbeheer

Beleidswijzigingen groen • Indeling in hoofdgroenstrucuur, wijkgroen en overig groen blijft bestaan, actualisatie in omgevingsvisie kernen. • Meer variatie in groen komt in plaats van ‘eenduidig en herkenbaar’, ook in hoofdgroenstructuren. • Nieuwe indeling in groentypen en onderhoudsniveaus die beter aansluit op ambities m.b.t. klimaatadaptatie, biodiversiteit en leefbaarheid.

Beleidswijzigingen groen • Investeren in omvormingen; niet meer om te besparen, maar juist om invulling aan ambities te geven. • Beleid m.b.t. verhuur/verkoop groenstroken herzien. • Chemische onkruidbestrijding ook beleidsmatig geschrapt. • Speelbeleid is herzien en vervalt uit het groenbeleidsplan.

Nieuwe groentypen • Belevingsgroen  was ‘intensief’ • Biodivers groen  na omvorming uit ‘standaard’ • Basisgroen  was ‘standaard’ • Natuurlijk groen  was ‘extensief’

Biodivers groen en basisgroen • Splitsing huidige onderhoudsniveau ‘standaard’: → basisgroen → biodivers groen • Basisgroen is nagenoeg hetzelfde als ‘standaard’. • Biodivers groen vraagt omvorming: → omvormingskosten (eenmalig) → verhoging structurele onderhoudskosten • Het beeld / de uitstraling verandert

Verandering door omvorming

Herziening groen- en bomenbeheer

Deel 3: groenbeheer Vragen / discussie

Herziening groen- en bomenbeheer

Deel 4: scenario’s en keuzes

Ambitie en politieke keuze • Voor uitvoeren afspraken bestuursakkoord ‘Samen aan zet’ is beleidswijziging naar meer biodivers groen nodig. • Keuzemogelijkheden: → hoeveel wil je omvormen? → in welk tempo wil je omvormen? • Rekenmodel en scenario’s.

Scenario’s -

+

Ambitie

+ Scenario A

Scenario C1

Geen wijzigingen

75% omvormen Omvormingsperiode 5 jaar S n e l h e i d

Scenario B

Scenario C2

Scenario D

50% omvormen Omvormingsperiode 10 jaar

75% omvormen Omvormingsperiode 10 jaar

100% omvormen Omvormingsperiode 10 jaar

Scenario C3 75% omvormen Omvormingsperiode 15 jaar -

.

Elk ander scenario kan doorgerekend worden

Scenario’s: onderhoudskosten

Scenario’s: omvormingskosten

Scenario’s: tijdsbesteding

Scenario’s

-

+

Ambitie

+

Bij ongewijzigd beleid Onderhoudskosten 2023 € 886.034/jaar

C1: 75% biodivers, in 5 jaar. In omvormingsperiode Onderhoudskosten stijgen € 56.610/jaar Omvormingskosten: € 823.637/jaar Omvorming: 1.157 uur ≈ € 62.131/jaar S n e l h e i d

Na omvormingsperiode Onderhoudskosten € 1.169.086/jaar

B: 50% biodivers, in 10 jaar.

C2: 75% biodivers, in 10 jaar.

D: 100% biodivers, in 10 jaar.

In omvormingsperiode

In omvormingsperiode

In omvormingsperiode

Onderhoudskosten stijgen € 16.981/jaar

Onderhoudskosten stijgen € 28.305/jaar

Onderhoudskosten stijgen € 39.629/jaar

Omvormingskosten: € 276.398/jaar

Omvormingskosten: € 411.818/jaar

Omvormingskosten: € 547.239/jaar

Omvorming: 394 uur ≈ € 21.158/jaar

Omvorming: 579 uur ≈ € 31.092/jaar

Omvorming: 764 uur ≈ € 41.027/jaar

Na omvormingsperiode

Na omvormingsperiode

Na omvormingsperiode

Onderhoudskosten € 1.055.849/jaar

Onderhoudskosten € 1.169.086/jaar

Onderhoudskosten € 1.282.323/jaar

C3: 75% biodivers, in 15 jaar. -

In omvormingsperiode Onderhoudskosten stijgen € 18.870/jaar Omvormingskosten: € 274.546/jaar Omvorming: 386 uur ≈ € 20.728/jaar

Na omvormingsperiode Elk ander scenario kan doorgerekend worden

Onderhoudskosten € 1.169.086/jaar

Onderhoudskosten stijgen € 56.610/jaar Omvormingskosten: € 823.637/jaar Omvorming: 1.157 uur ≈ € 62.131/jaar

Na omvormingsperiode Onderhoudskosten € 1.169.086/jaar

C2: 75% biodivers, in 10 jaar. In omvormingsperiode

aar

Onderhoudskosten stijgen € 28.305/jaar

r

Omvormingskosten: € 411.818/jaar

ar

Omvorming: 579 uur ≈ € 31.092/jaar

r

Scenario’s D: 100% biodivers, in 10 jaar.

→ 10 jaar lang elk jaar € 442.910 In omvormingsperiode Onderhoudskosten stijgen € 39.629/jaar aan omvormingskosten Omvormingskosten: € 547.239/jaar Omvorming: 764 uur ≈ € 41.027/jaar (investering + tijdsbesteding).

Na omvormingsperiode

Na omvormingsperiode

Onderhoudskosten € 1.169.086/jaar

Onderhoudskosten € 1.282.323/jaar

Jaar 1: biodivers, + in € 471.216 C3: 75% 15 jaar.

Jaar 2: + € 499.521 In omvormingsperiode Jaar 3: + € 527.826 Onderhoudskosten stijgen € 18.870/jaar Jaar 4: + € 556.131 Omvormingskosten: € 274.546/jaar Jaar 5: + € 584.436 Omvorming: 386 uur ≈ Jaar 6: + €€20.728/jaar 612.741 Jaar + € 641.046 Na 7: omvormingsperiode Jaar 8: + € 669.351 Onderhoudskosten € 1.169.086/jaar Jaar 9: + € 697.656 Jaar 10: + € 725.962 Vanaf jaar 11: + € 283.051

Elk ander scenario kan doorgerekend worden

→ 10 jaar lang stijgen de onderhoudskosten jaarlijks met € 28.305. → Na 10 jaar zijn de structurele onderhoudskosten gestegen van € 886.000 naar € 1.169.086.

Herziening groen- en bomenbeheer

Deel 4: scenario’s en keuzes Vragen / discussie

Herziening groen- en bomenbeheer

Einde presentatie