20210728 RIB Ontwikkelingen gemeentefonds.pdf

Zaaknummer:

30003-2021

Documentnummer:

30003-2021:047015

Raadsinformatiebrief

Onderwerp Ontwikkelingen gemeentefonds Datum 27 juli 2021

Toelichting Richting de samenstelling van de begroting 2022 geeft een 2-tal recente ontwikkelingen met betrekking tot het gemeentefonds aanleiding om hierover tussentijds nadere informatie te verstrekken. Toegestane inzet compensatiemiddelen Jeugdzorg (zie bijlage 1 en 2) Op 2 juni jl. zijn er afspraken gemaakt tussen het rijk en de VNG over een Hervormingsagenda voor het Jeugdstelsel. Deze afspraken volgen op de arbitrage-uitspraak van de Commissie van Wijzen. Als onderdeel van de afspraken komt voor het jaar 2022 een eenmalig bedrag van € 1.319 miljoen extra beschikbaar, bovenop de eerder toegezegde € 300 miljoen. Voor Laarbeek is dit een eenmalig bedrag voor 2022 van € 1.358.165, hetgeen uiteindelijk zal worden verrekend via de septembercirculaire 2021. De structurele bekostiging voor de periode na 2022 is overgelaten aan het nieuwe kabinet. Daarom is vanuit de VNG er op aangedrongen dat gemeenten in hun meerjarenbegroting wel alvast rekening kunnen houden met de extra structurele middelen, vooruitlopend op de definitieve besluitvorming door het nieuwe kabinet. In gezamenlijkheid met het Rijk en IPO (=Interprovinciaal Overleg) zijn hier nu afspraken over gemaakt. Daarbij is het uitgangspunt gehanteerd dat voor het begrotingsproces 2022 en volgende jaren maximaal 75% ingerekend mag worden van genoemde bedragen uit de Hervormingsagenda Jeugd.

Dit leidt voor Laarbeek tot het volgende structurele beeld waar maximaal extra mee rekening mag worden gehouden: LAARBEEK

2022

2023

2024

2025

2026

2027

2028

(bedragen x € 1.000

Compensatie conform Hervormingsagenda Jeugd Maximaal in te rekenen compensatie

75%

Eerder ingerekend/verwerkt voorschot (was landelijk € 300 miljoen) Totale maximale netto compensatie Jeugdzorg

1.358

1.454

1.365

1.258

867

811

811

1.091

1.024

944

650

608

608

-315

-315

-315

-315

-315

-315

776

709

629

335

293

293

Herijking gemeentefonds (zie bijlage 3 en 4) Eerder is door het Rijk de herijking van het gemeentefonds aangekondigd en de eerste cijfers hierover berekend. Deze zijn door Laarbeek nog niet financieel vertaald in het meerjarenperspectief, maar opgenomen in de risicoparagraaf. Vooral omdat er nog onduidelijkheid was over de precieze hoogte van de verwachte (nadelige) effecten.

In februari 2021 is een eerste advies door het Rijk voorgelegd aan het ROB (Raad voor het Openbaar Bestuur) over de gevolgen van de voorgenomen herijking van het gemeentefonds per 2023, gebaseerd op de werkelijke cijfers 2017. Dit resulteerde voor Laarbeek in een nadelig herverdeeleffect van € 11 per inwoner. Voor Laarbeek zou dit een structureel nadeel betekenen van ± € 251.000. Dit eerste advies is echter als gevolg van diverse reacties van onder andere gemeenten en ROB terugverwezen naar de tekentafel. Het nu in juli 2021 aan het ROB voorgelegde nieuwe advies heeft ertoe geleid dat voor Laarbeek het nadelig herverdeeleffect is gestegen naar € 23 per inwoner. Voor Laarbeek leidt dit tot een indicatief structureel nadeel van ± € 526.000. Laarbeek

clusters gemeentefonds: sociaal domein klassiek domein algemene eigen middelen

Advies februari 2021

-101

173

-83

HERVERDEELEFFECT € per TOTAAL inwoner x € 1.000 -11 -251

Advies juli 2021

-79

196

-140

-23

-526

Aanvullende informatie: ➢

De actualisatie van de cijfers van 2017 naar 2019 is niet volledig afgerond.

➢

ROB en de VNG wordt nog om advies gevraagd

➢

Het volgend kabinet zal de definitieve herverdeeleffecten gaan vaststellen.

➢

Er geldt een financieel ingroeipad van maximaal € 15 per inwoner per jaar tot een maximum van € 60 per inwoner. Voor Laarbeek met een indicatief nadeel van € 23 betekent dit een ingroeipad van € 343.000 nadeel in 2023 (o.b.v. € 15 per inwoner), oplopend naar een nadeel van structureel € 526.000 in 2024 e.v. (o.b.v. € 23 per inwoner).

Samenvattend Beide ontwikkelingen met betrekking tot het gemeentefonds hebben een behoorlijke financiële impact. Dit zal een rol gaan spelen bij de samenstelling van de begroting 2022 en bijbehorend meerjarenperspectief 2023 t/m 2025 met daarbij een doorkijk naar de jaren 2026 en verder. De integrale afweging voor welk percentage de compensatie van de jeugdmiddelen wordt ingerekend en wanneer en voor welk bedrag de herverdeling van het gemeentefonds wordt opgenomen in de begroting, zal dan plaatsvinden. Bijlagen 1. Brief Ministerie van BZK dd 29 juni 2021 ‘Verdeelwijze incidentele middelen jeugdzorg 2022’ 2. Afspraken met het rijk en IPO over stelpost Jeugd - VNG 16 juli 2021 3. Brief Ministerie van BZK dd 9 juli 2021 ‘Antwoorden op tussenbericht ROB herijking gemeentefonds’ 4. Bijlage 1 behorende bij kamerbrief betreffende tabellen met uitkomsten bij ROB adviesaanvraag herijking gemeentefonds

Hoogachtend, Het college van burgemeester en wethouders, gemeentesecretaris van Laarbeek

de burgemeester van Laarbeek

J.W.M. van de Ven

F.L.J. van der Meijden