13 20260618 bijlage 1 en 2 bij brf dd 25 11 2025.pdf (2) (3) (1) (Geanonimiseerd) (1)
Tekst van het document
| Tegenover | de | sterk | gestegen | vraag | naar personeel | stond | een | arbeidsaanbod | dat | dit | groeitempo | niet | kon | bijbenen | , ondanks | een | forse | stijging | van | de arbeidsparticipatie. | In | 2023 | liep | de | netto | arbeidsparticipatie | in | Nederland | op | tot | een | recordhoogte | van | 731% , | (zie paragraaf | 4. 1). | Tien | jaar | eerder | was | het | aandeel | werkenden | ruim | 6 | procentpunt | lager | , namelijk | 667%. , | De | stijging | van de | arbeidsparticipatie | doet | zich | breed | voor | in Nederland. | In | Helmond-De | Peel | was | de | arbeidsparticipatie | iets | hoger | dan het | landelijk | gemiddelde. | Eind | 2023 | bereikte | de | netto | arbeidsparticipatie | er | een | recordhoogte | van | 737%. , | Bijna | 74 | op de | 100 | inwoners | van | Helmond-De | Peel | van | 15 | tot | 75 | jaar | hadden | op | dat | moment | betaald | werk. Naar | een | gematigd | groeipad Afbeelding | 1. 1 toont | niet | alleen | de | ontwikkeling | van | de | economie | in de | afgelopen | jaren | , maar | ook | de | ramingen | voor | de jaren | 2024 | - 2032. | Hogere | lonen | en | een | aantrekkende | wereldhandel | zorgen | er | volgens | het | CPB | voor | dat | 2024 | en | 2025 - met | respectievelijk | 06% , | en | 15% , | economische | groei | - een | gematigd | groeitempo | wordt | bereikt.
| Dit | betekent | een duidelijk | lagere | economische | groei | dan | in | de | jaren | 2021 | en | 2022. | Daarbij | is | het | volgens | het | CPB | goed | te bedenken | dat niet | alles | kan | en | zeker | niet | alles | tegelijk: | “Er | zijn | duidelijke | restricties | op | de | arbeidsmarkt | , in de | overheidsfinanciën | en op | het | gebied | van | ruimte | en | milieu. | Ten | aanzien | van | de | diverse | uitdagingen | op | de | middellange | termijn | (zoals onderwijskwaliteit | , woningbouw | , energietransitie | , toenemende | zorgvraag) | zijn | scherpe | keuzes | daarom | noodzakelijk. | ” De | economie | lijkt | hiermee | vanaf | 2024 | terug | te keren | naar | een | gematigd | groeitempo | , na | een | turbulente | periode. Krappe | arbeidsmarkt | verdwijnt | niet | vanzelf | …. Ook | de | komende | jaren | lost | de | krapte | naar | verwachting | niet | vanzelf | op | als | de | economie | in een | lager | tempo | groeit | dan de | afgelopen | jaren. | De | beschikbaarheid | van | voldoende | personeel | wordt | begrensd | door | demografische | ontwikkelingen. De | vergrijzing | van | de | Nederlands | bevolking | zet | verder | door. | Veel | werkenden | bereiken | de | komende | jaren | de pensioenleeftijd | en | verlaten | de | arbeidsmarkt.
| Daartegenover | staan | te | weinig | jongeren | om | de | uitstroom | op | te vangen (zie | paragraaf | 3. 2). | De | potentiële | beroepsbevolking | – alle | personen | van | 15 | tot | 75 | jaar | – stijgt | naar | verwachting | de komende | jaren | beperkt | vanwege | de | demografische | samenstelling. | De | zorgsector | heeft | zelfs | te | maken | met | een | dubbel effect | van | de | vergrijzing | ; | een | ouder | wordende | bevolking | doet | een | groter | beroep | op | de | zorg | , terwijl | ook | het | personeel | in de | zorgsector | zelf | ouder | wordt. …. . en | beperkt | economische | groei | en | maatschappelijke | ambities De | economische | groei | blijft | op | de | middellange | termijn | gematigd | en | de | overheid | blijft | vooralsnog | expansief | beleid voeren. | Gezien | het | beperkte | personeelsaanbod | zijn | er | duidelijke | restricties | op | de | arbeidsmarkt. | De | mismatch | tussen vraag | en | aanbod | versterkt | dit , aangezien | niet | al het | beschikbare | personeelsaanbod | kan | worden | ingezet | om | aan | de personeelsvraag | te voldoen.
| Ook | de | beperkte | bereidheid | om | meer | uren | te werken | in kraptesectoren | met | veel deeltijdwerkers | , zoals | onderwijs | en | zorg | , de | beperkte | groei | van | de | arbeidsproductiviteit | en | het | verschuiven | van werkgelegenheid | van | hoog- | naar | laagproductieve | sectoren | dragen | bij aan | de | aanhoudend | krappe | arbeidsmarkt. | In | een dergelijke | situatie | is het | zaak | iedereen | die | kan | en | wil | werken | in beeld | te brengen | , te activeren | , te | ontwikkelen | en | deel | te laten | nemen | op | de | arbeidsmarkt. | De | komende | hoofdstukken | gaan | verder | in | op | de | ontwikkeling | van | de werkgelegenheid | , de | beschikbaarheid | van | arbeidskrachten | , discrepanties | tussen | vraag | en | aanbod | en | de | mogelijkheden om | deze | dichter | bij elkaar | te | brengen. Regio | in Beeld | Helmond-De | Peel | 2024-2025 | 5 2. | Gestage | groei | werkgelegenheid Helmond-De | Peel Met | de | terugkeer | naar | een | gematigd | groeipad | voor | de | Nederlandse | economie | , komt | ook | de | ontwikkeling | van | de werkgelegenheid | in een | rustiger | vaarwater | terecht. | Uitschieters | naar | beneden | en | naar | boven | die | de | banenontwikkeling in de | coronajaren | en | het | herstel | daarna | kenmerkten | , komen | in 2024 | en | 2025 | in | Helmond-De | Peel | niet | langer | voor.
| De omvang | van | de | vacaturemarkt | neemt | iets | af , maar | blijft | op | een | hoog | niveau. | De | relatieve | rust | in de werkgelegenheidsontwikkeling | betekent | echter | niet | dat | ook | de | uitdagingen | op | de | arbeidsmarkt | vanzelf | verdwijnen. Hoewel | de | krapte | op | de | arbeidsmarkt | over | een | historisch | hoogtepunt | heen | lijkt | te | zijn , blijven | werkgevers | de | komende jaren | last | houden | van | personeelstekorten. 2. | 1. | Banenontwikkeling | in | rustiger | vaarwater De | werkgelegenheid | ontwikkelde | zich | in de | afgelopen | jaren | behoorlijk | positief | (zie | afbeelding | 2. 1). | Zo | groeide | het | aantal werknemersbanen | in de | arbeidsmarktregio | Helmond-De | Peel | sinds | 2020 | met | 6. 600. | De | economie | bleek | weerbaar | en herstelde | snel | van | de | twee | crises | die | elkaar | in korte | tijd opvolgden | (corona | en | energiecrisis). | In | 2023 | kwam | de ontwikkeling | van | de | werkgelegenheid | in | een | lagere | versnelling | terecht | als | gevolg | van | een | lagere | economische | groei | en aanhoudende | personeelstekorten. | CPB | verwacht | dat | de | economie | terugkeert | naar | een | gematigd | groeipad | van | rond | de 1% | per | jaar. | De | arbeidsmarkt | volgt | met | een | gestage | groei | van | de | werkgelegenheid.
| Werkgevers | vullen | de | groeiende productie | voor | een | deel | in met | een | uitbreiding | van | werknemersbanen. | In | de | jaren | 2024 | en | 2025 | neemt | het | aantal banen | van | werknemers | in Helmond-De | Peel | hierdoor | toe | met | respectievelijk | 800 | (08%) , | en | 1. 000 | (1%) | en | komt | uit | op 108. | 900. | De | verwachte | banengroei | in | Helmond-De | Peel | ligt hiermee | iets | boven | het | landelijk | gemiddelde. Afbeelding | 2. 1 | Ontwikkeling | werknemersbanen Helmond-De | Peel | , realisatie | 2019 | – 2023 | en | prognoses | 2024 | en | 2025 | (absolute | aantallen | , x | 1. 000) 110 108 106 104 102 100 98 96 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2025 Realisatie | Prognose Bron: | realisatie | CBS | , prognose | Bureau | Louter | in opdracht | van | UWV Box | 2. 1. | Aan | de | slag | als | zelfstandige Naast | werknemersbanen | telt | Helmond-De | Peel | ook | steeds | meer | banen | van | zelfstandigen. | In | de | periode | 2018 | – | 2023 groeide | het | aantal | zelfstandigenbanen | met | 11% | naar | 37. | 200. | In | diezelfde | periode | nam | het | aantal | werknemersbanen | toe met | 7%. | In | de | jaren | 2024 | en | 2025 | groeit | het | aantal | banen | van | zelfstandigen | naar | verwachting | door | tot | zo’n | 37. 700.
Daarmee | komt | het | aandeel | banen | van | zelfstandigen | uit | op | ongeveer | 26% | van | het | totale | aantal | banen. | Banen | voor zelfstandigen | zijn | er | in Helmond-De | Peel | vooral | in de | bouw | , overige | zakelijke | diensten | , zorg | & | welzijn | en | specialistische zakelijke | diensten. | Relatief | gezien | komen | de | meeste | zelfstandigenbanen | voor | in de | sector | landbouw | & visserij. Voor | een | toenemend | deel | van | de | mensen | met | een | WW-uitkering | biedt | zelfstandig | ondernemerschap | een | goede | kans | op werk. | In | economisch | gunstige | tijden | - met | grote | personeelstekorten | - zet | een | groter | deel | van | de | WW’ers | de | stap | naar zelfstandig | ondernemerschap. | Van | alle | mensen | in Helmond-De | Peel | die | in | de | eerste | helft | van | 2023 | vanuit | de | WW | weer aan | het | werk | gingen | , zette | 34% , | (40 | mensen) | de | stap | naar | zelfstandig | ondernemerschap. | Dat | doen | zij voornamelijk | als zelfstandige | zonder | personeel. Bron: | UWV | (2024) | , Zelfstandigen | in beeld. Regio | in Beeld | Helmond-De | Peel | 2024-2025 | 6 Sterkere | banengroei | in | Helmond-De | Peel In de | jaren | 2024 | en | 2025 | neemt | de | werkgelegenheid | in de | meeste | arbeidsmarktregio’s | licht | toe.
| Helmond-De | Peel bevindt | zich | met | een | verwachte | banengroei | van | 1% | in 2025 | boven | het | gemiddelde | van | de | 35 | arbeidsmarktregio’s | (zie afbeelding | 2. 2). De | regio’s | met | de | sterkste | groei | van | het | aantal | Afbeelding | 2. 2 Ontwikkeling | werknemersbanen werknemersbanen | zijn | Groot-Amsterdam | , Flevoland | en | 35 | arbeidsmarktregio’s | , prognose | 2023-2025 Midden-Holland. | Ook | Zuidoost-Brabant | en | Midden-Utrecht | (gemiddeld | per | jaar) laten | een | bovengemiddelde | groei | zien. | De | geringste banengroei | zit in de | Limburgse | regio’s | , Achterhoek | , Zeeland | , Drenthe | en | Friesland. | In | Noord- | en | Zuid-Limburg | is in de jaren | 2023 | – 2025 | zelfs | sprake | van | een | beperkte banenkrimp. | Daarmee | zetten | de | regionale | patronen | in de werkgelegenheidsontwikkeling | van | de | afgelopen | jaren | door | , met | een | sterkere | banengroei | in de | verstedelijkte | regio’s | en minder | banengroei | in decentrale | gebieden. | Regionale bevolkingsgroei | of | –krimp | is een | belangrijke | verklaring | voor het | verschil | in de | regionale | banenontwikkeling. Bevolkingsgroei | heeft | een | positief | effect | op | de | ontwikkeling van | de | werkgelegenheid | in sectoren | als | detailhandel | , horeca | , onderwijs | en | openbaar | bestuur.
| In | Helmond-De | Peel | groeit naar | verwachting | de | bevolking | van | 18 | tot en | met | 65 | jaar | iets sterker | dan | het | landelijk | gemiddelde. | Een | sterke bevolkingsgroei | zorgt | voor | een | grotere | toename | van | het potentiële | arbeidsaanbod. Factoren | als | de | ligging | ten | opzichte | van | economische | centra | , regionale | marktgroei | en | opleidingsniveau | van | de beroepsbevolking | spelen | een | rol in | de | regionale werkgelegenheidsontwikkeling. | Zo | profiteert | Helmond-De Peel | als | onderdeel | van | Brainport. | Bron: | UWV 2. | 2. | Structuur | werkgelegenheid | beïnvloedt | regionale | ontwikkeling Ook | de | sectorstructuur | heeft | invloed | op | de | regionale | ontwikkeling | van | de | werkgelegenheid. | Helmond-De | Peel | kenmerkt zich | door | een | oververtegenwoordiging | van | sectoren | als | industrie | , landbouw | , bouw | en | uitzendbureaus. | Sectoren | als | ICT , financiële | diensten | en | openbaar | bestuur | zijn | er minder | sterk | aanwezig. | Afbeelding | 2. 3 (zie | volgende | pagina) | geeft | een beeld | van | de | werkgelegenheidsstructuur | in Helmond-De | Peel | en | de | verwachte | banenontwikkeling | in 2025.
| De afbeelding | laat | drie | dingen | zien: ◼ | De | omvang | en | verdeling | van | het | aantal | verwachte | banen | van | werknemers | in 2025 | ; hoe | meer | banen | , hoe | groter | de bol. ◼ | De | verwachte | procentuele | groei | of krimp | in 2025 | ten | opzichte | van | 2024 | ; boven | de | horizontale | as | is sprake | van groei | , eronder | van | krimp. ◼ | Het | relatieve | belang | van | een | sector | voor | de | regio | in 2025. | Dit | is hier | het | regionale | aandeel | van | een | sector | in het aantal | banen | van | werknemers | , in verhouding | tot | het | landelijke | aandeel | van | die | sector | in het | aantal | banen | van werknemers. | Links | van | de | verticale | as | is het | regionale | aandeel | kleiner | dan | het | landelijke | aandeel | , rechts | groter. Lichte | groei | in | de | meeste | sectoren | in Helmond-De | Peel Volgens | de | UWV | Arbeidsmarktprognose | groeit | in Helmond-De | Peel | in 2025 | het | aantal | banen | van | werknemers | licht | in de meeste | sectoren. | Opvallend | zijn | uitzendbureaus | (+300) | , industrie | (+100) | en | detailhandel | (+100) | , deze | sectoren zijn | belangrijk | voor | Helmond-De | Peel | en | verwachten | een | groei | in | 2025. De | industrie | is een | belangrijke | sector | voor | Helmond-De | Peel.
| Sommige | industriële | takken | hebben | een | zwaar | jaar achter | de | rug. | Vooral | in energie-intensieve | sectoren | is de | hoge | energieprijs | een | belangrijke | remmende | factor. | De metaalindustrie | was | de | enige | sector | binnen | de | industrie | die zich | in 2023 | staande | wist | te | houden. | Naast | de | productie van | metaal | , valt | de | elektrotechnische | en | machine-industrie | hier | ook | onder. | Denk | aan | bedrijven | in de | chipsector | , waar juist | veel | vraag | naar | is. Het | aanhoudende | personeelstekort | kan | voor | werkgevers | een | stimulans | zijn | om | vol | in | te zetten op | technologische | ontwikkelingen | , automatisering | en | digitalisering. | Hierdoor | blijft de | arbeidsproductiviteit | toenemen | en zijn | minder | werknemers | nodig | voor | de | productie. Met | 300 | extra | banen | dragen | uitzendbureaus | flink | bij aan | de | totale | groei | van | de | werkgelegenheid | in 2025. | Het | gaat hier | vooral | om | uitzendbanen. | De | sector | heeft | enkele | turbulente | jaren | achter | de | rug | met | grote | schommelingen | in de werkgelegenheid. | Veel | uitzendkrachten | werken | op | tijdelijke | basis | in horeca | , industrie | , transport | , groothandel | en landbouw | en | vangen | daar | pieken | en | dalen | in de | productie | op.
| De | uitzendbureaus | vormen | daarmee | een conjunctuurgevoelige | sector | die | in de | coronacrisis | behoorlijk | hard | werd | getroffen | , in | de | daaropvolgende | jaren | flinke groei | liet zien | en | vervolgens | weer | kromp | door | de | zwakke | economische | groei. | In | 2025 | volgt | , met | een | iets | hogere economische | groei | , een | licht | herstel. | Maar | naar | verwachting | komt | het | aantal | banen | op | de | middellange | termijn | niet terug | op | het | niveau | van | voor | 2023. | Naast | minder | vraag | raakt | ook | strengere | wet- | en | regelgeving | de | uitzendsector. Regio | in Beeld | Helmond-De | Peel | 2024-2025 | 7 Deze | maakt | uitzendwerk | duurder | en | minder | flexibel. | Verder | is het | in een | aanhoudend | krappe | arbeidsmarkt | moeilijk | om geschikte | flexibele | arbeidskrachten | te vinden | en | te plaatsen. | Ook | kiezen | werkenden | vaker | voor | vaste | loondienst | of | voor ondernemerschap | als | zzp’er. Hoewel | zorg | & | welzijn | in | Helmond-De | Peel | maar | iets | sterker | aanwezig | is in | Helmond-De | Peel | ten | opzichte | van | andere regio’s | , is het | na | de | industrie | wel | de | grootste | sector | in de | regio | met | 19. 100 | banen. | Met | bijna | 300 | extra | banen | zorgt | de sector | voor | een | belangrijk | deel | van | de | totale | banengroei | in 2025.
| De | bevolkingsgroei | en | de | vergrijzing | zijn | belangrijke drijfveren | voor | de | toenemende | zorgvraag. | Hoewel | de | werkgelegenheid | in de | zorgsector | hierdoor | blijft | groeien | , is het groeipad | wel | lager | dan | de | afgelopen | jaren. | Dit | komt | vooral | doordat | de | groei | wordt | gedrukt | door | de | aanhoudende personeelstekorten | in de | sector. | Ook | detailhandel | (+100) | draagt | bij | aan | de | banengroei | in Helmond-De | Peel. | De detailhandel | profiteert | van | het | verwachte | herstel | van | de | koopkracht | en | het | toenemende | consumentenvertrouwen. | De werkgelegenheid | groeit | in deze | sector | echter | maar | licht. | Personeelstekorten | , automatisering | en | robotisering | en verdergaande | verschuiving | naar | online | verkopen | zorgen | ervoor | dat | er | minder | personeel | wordt | ingezet | om | de toenemende | productie | te realiseren. Afbeelding | 2. 3 | Werknemersbanen | per | sector: | omvang | , aandeel | en | ontwikkeling Helmond-De | Peel | , verwachte | omvang | (2025) | en | groeiprognose | 2024-2025 ggrrooeeii 3% overige | diensten | uitzendbureaus 2% | ICT zorg | en | welzijn spec. | zakelijke diensten 1% | ov.
zakelijke | diensten detailhandel | industrie transport horeca | groothandel bouw 0% onderwijs openbaar | bestuur | landbouw -1% | oonnddeerrvveerrtteeggeennwwoooorrddiiggdd financiële diensten | oovveerrvveerrtteeggeennwwoooorrddiiggdd kkrriimmpp | tt. . oo. . vv. . NNeeddeerrllaanndd | tt. . oo. . vv. . NNeeddeerrllaanndd Bron: | UWV Lichte | krimp | openbaar | bestuur | , landbouw | en | financiële | diensten Niet | in alle | sectoren | groeit | de | werkgelegenheid | , in 2025 | is een | lichte | krimp | voor | de | sectoren: | openbaar | bestuur | , landbouw | en | financiële | diensten. | Helmond-De | Peel | heeft | hiervan | minder | last | dan | regio’s | waarin | deze | sectoren | sterker aanwezig | zijn. | Het | openbaar | bestuur | staat | de | komende | jaren | voor | flinke | uitdagingen | op | verschillende beleidsterreinen. | Hiervoor | is veel | personeel | gevraagd. | Er is dus | groeipotentieel. | Toch | krimpt | het | aantal | banen | licht | door beleidskeuzes | , doordat | niet | alle | vacatures | ingevuld | kunnen | worden | en | door | automatisering. | De | werkgelegenheid | in de landbouw | daalt | ook | licht. | De | marges | in de | sector | staan | onder | druk | door | stikstofmaatregelen | , mestproblematiek | , hoge kosten | vanwege | energieprijzen | en | plannen | voor | het | krimpen | van | de | veestapel.
| De | onzekerheid | over | wat | er met | de sector | gaat | gebeuren | maakt | dat | ondernemers | negatief | gestemd | zijn | over | de | komende | jaren. | Voor | financiële | diensten maakt | automatisering | veel | handmatige | werkzaamheden | overbodig. | Dit | zorgt | voor | concentratie | van | werkzaamheden | op de | hoofdkantoren | in | de | grote | steden. Box | 2. 2. | Uitzendkrachten | vangen | tijdelijke | of structurele | personeelstekorten | op Uitzendkrachten | vangen | in alle | sectoren | tijdelijke | of structurele | personeelstekorten | op. | Ook | de | uitzendsector | heeft | moeite om | voldoende | geschikt | personeel | te vinden. | Dit | komt | deels | omdat | werkenden | in de | huidige | krappe | arbeidsmarkt | vaker een | vast | contract | krijgen | aangeboden | of kiezen | voor | ondernemerschap | als | zzp’er. | Het | aantal | uitzenduren | is in 2023 | dan ook | gekrompen | met | 14% | ten | opzichte | van | 2022. | Volgens | de uitzendsector | is in de | administratie | het | aantal | uitzenduren met | 23% | afgenomen | en | ging | dit gepaard | met | een | omzetdaling. | Bij de | industrie | (9%) | en | techniek | (10%) | daalde | het aantal | uitzenduren | ook | , maar | steeg | de | omzet.
| Verder | heeft | de uitzendsector | te maken | met | aangepaste | wet- | en regelgeving | die | uitzendkrachten | duurder | en | minder | flexibel | maken. Door | de | jaren | heen | is de | samenstelling | van | de | uitzendkrachten | veranderd | (zie | afbeelding | 2. 4). Het | aandeel | reguliere uitzendkrachten | is tussen | 2015 | en | 2022 | afgenomen | , terwijl | het | aandeel | arbeidsmigranten | is toegenomen | van | 16% | naar 33%. | De | mogelijke | nieuwe | wet | om | schijnzelfstandigheid | onder | zzp’ers | tegen | te gaan | kan | juist gunstig | uitpakken | voor uitzenders. | De | flexibele | arbeidsrelatie | van | een | uitzendkracht | is dan | een | voor | de | hand | liggend | alternatief. Regio | in Beeld | Helmond-De | Peel | 2024-2025 | 8 Afbeelding | 2. 4 Samenstelling | uitzendkrachten | (Nederland) 64% 56% 49% 33% 27% 20% | 16% | 17% | 18% 2015 | 2020 | 2022 Scholieren/studenten | Arbeidsmigranten | Reguliere | uitzendkrachten Bron: | CBS | Microdata | , UWV | Polisadministratie | , bewerking | SEO | Economisch | Onderzoek | en bewerking | ABU Van | alle | uitzendkrachten | werkten | de | meesten | in de | industrie | (16%) | gevolgd | door | zorg | & | welzijn | (11%) | en | vervoer | & opslag | (11%). Meer | cijfers | over | de | ontwikkeling | van | regionale | werknemersbanen | zijn | te | vinden | in het | dashboard | Werknemersbanen. 2. | 3.
| Arbeidsmarkt | nog | altijd | krap Vanaf | het | eerste | kwartaal | van | 2022 | was | de | arbeidsmarkt | krap | (zie | afbeelding | 2. 5 op | de | volgende | pagina). | Het historische | hoogtepunt | van | de | krapte | werd | bereikt | in het | tweede | kwartaal | van | 2022. | Daarna | koelde | de | arbeidsmarkt langzaam | af en | nam | ook | de | krapte | af. | De | arbeidsmarkt | in Helmond-De | Peel | blijft | desondanks | krap. | Voor | veel werkgevers | blijft | het | lastig | om | geschikt | personeel | te | vinden. Vraag | daalt | , aanbod | stabiliseert De | afgenomen | spanning | eind | 2023 | werd | vooral | veroorzaakt | doordat | er | minder | vraag | was | naar | personeel. | Het personeelsaanbod | veranderde | niet | veel | in die | periode: | het | aantal | kortdurend | WW’ers | bleef | ongeveer | gelijk | in | het | eerste halfjaar | van | 2024. De | stagnerende | economie | heeft | invloed | op | de | vacaturemarkt | , maar | legt | deze | niet | stil. | Hoewel | de | beperkte werkgelegenheidsgroei | amper | zorgt | voor | uitbreidingsvraag | , blijft | de | vacaturemarkt | op | een | hoog | niveau | door vervangingsvraag | die | ontstaat | als | personeel | met | pensioen | gaat | of | van | baan | wisselt. | Toch | kromp | de | vacaturemarkt | als gevolg | van | de | milde | economische | recessie.
| Het | aantal | openstaande | vacatures | nam | hierdoor | af van | 5. 420 | medio | 2023 naar | 5. 150 | in het | tweede | kwartaal | van | 2024 | , een | daling | van | 5%. | Ondanks | de | daling | in | 2023 | , blijft | het | aantal openstaande | vacatures | in Helmond-De | Peel | groot. | De | regionale | vacaturemarkt | is medio | 2024 | zelfs | bijna | 90% | groter dan | eind | 2019 | , vlak | voor | de | uitbraak | van | corona. | Ten | opzichte | van | begin | 2016 | groeide | de | vacaturemarkt | zelfs | met 320%. Afbeelding | 2. 5 | Ontwikkeling | UWV | Spanningsindicator | arbeidsmarkt Helmond-De | Peel | , 1e | kwartaal | 2016 | – | 2e | kwartaal | 2024 zeer | krap krap gemiddeld ruim zeer | ruim 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 Bron: | UWV Regio | in Beeld | Helmond-De | Peel | 2024-2025 | 9 Box | 2. 3. | De | arbeidsmarkt | naar | opleiding | en | beroep | tot | 2028 Het | Researchcentrum | voor | Onderwijs | en | Arbeidsmarkt | (ROA) | brengt | tweejaarlijks | het | rapport | De | arbeidsmarkt | naar opleiding | en | beroep | uit. Van | de | 225 , | miljoen | baanopeningen | tot | 2028 | komt | 90% | door | vervanging | op | de | arbeidsmarkt. | Het gaat | dan | om | het | vervangen | van | werkenden | die | met | pensioen | gaan | of om | andere | redenen | de | arbeidsmarkt | (tijdelijk) verlaten.
| De | krappe | arbeidsmarkt | in 2024 | wordt | tot 2028 | minder | krap | , maar | voor | 31 | beroepsgroepen | blijven | er “(zeer) grote” | knelpunten | en | voor | 19 | beroepsgroepen | “enige” | knelpunten | in de | personeelsvoorziening. De | arbeidsmarkt | blijft tot 2028 | volgens | ROA | krap | voor | technici | , zorgpersoneel | en | onderwijzend | personeel. | Dit | ondanks | de groeiende | aantallen | gediplomeerden | uit die | richtingen | die | de | arbeidsmarkt | instromen. | De | komende | jaren | is de | uitstroom uit sectoren | als zorg | en | onderwijs | groot. | Werkgevers | houden | daarom | moeite | om | geschikt | personeel | te vinden | voor functies | als arts , verpleegkundige | , docent | basisonderwijs | , leider | kinderopvang | , ingenieur | , vakspecialist | natuur | en techniek | , metaalarbeider | , machinemonteur | en | elektricien. | Ondanks | de | daling | van | de | werkgelegenheid | in de | agrarische sector | , blijven | er hier | door | vergrijzing | wel | knelpunten | bestaan. | Er | zijn te weinig | jongeren | die | een | diploma | in deze | richting behalen. | Tot | slot | verwacht | ROA | grote | knelpunten | voor | juristen | , politie-inspecteurs | en | overheidsambtenaren. Voor | andere | beroepen | wordt | de arbeidsmarkt | volgens | ROA | minder | krap.
| Zo | voorziet | ROA | voor | ICT-beroepen | een stagnatie | van | de | werkgelegenheidsgroei. | Een | verklaring | hiervoor | is dat | deze | specialisten | over | de | volle | breedte | van | de arbeidsmarkt | ingezet | worden | en | dus | ook | effecten | ondervinden | van | minder | gunstige | economische | vooruitzichten | in andere sectoren | dan | alleen | de | ICT-sector. | Dat | betekent | echter | niet | dat | de | personeelstekorten | voor | ICT-beroepen | verdwijnen. In | de afgelopen | jaren | is er een | sterke | toename | geweest | van | het | aantal | gediplomeerden | uit het | hoger | onderwijs. | De arbeidsmarktperspectieven | voor | bachelor | gediplomeerden | worden | hierdoor | naar | verwachting | de | komende | jaren | wat minder | gunstig. | Voor | gediplomeerden | op | masterniveau | en | mbo-4 | niveau | zijn | de | perspectieven | wel | gunstig. | Het | aanbod van | mbo-4 | gediplomeerden | is net | voldoende | om | aan | de | (vervangings)vraag | te kunnen | voldoen. Bron: | Researchcentrum | voor | Onderwijs | en Arbeidsmarkt | (2023) | , De arbeidsmarkt | naar | opleiding | en beroep | tot 2028. Vooral | vacatures | voor | technische | vakmensen | op | mbo-niveau Afbeelding | 2.
6 | toont | het | aantal | openstaande | vacatures | in Helmond-De | Peel | aan | het | eind | van | het | tweede | kwartaal | van 2024 | naar | beroepsklasse | en | -niveau. | De | indeling | naar | beroepsniveau | is op | basis | van | de | internationale | ISCO- classificatie | , die | een | indeling | van | niveaus | in vier | categorieën | kent: ◼ | Beroepsniveau | 1: | eenvoudige | routinematige | taken | , waarvoor | elementair | of lager | onderwijs | volstaat | ; ◼ | Beroepsniveau | 2: | weinig | tot | middelmatig | complexe | taken | , waarvoor | lager | of | middelbaar | onderwijs | vereist | is ; ◼ | Beroepsniveau | 3: | complexe | taken | , waarvoor | middelbaar | of | hoger | onderwijs | vereist | is ; ◼ | Beroepsniveau | 4: | zeer | complexe | gespecialiseerde | taken | , waarvoor | hoger | of wetenschappelijk | onderwijs | vereist | is. Van | de | vacatures | die | medio | 2024 | openstonden | in Helmond-De | Peel | waren | de | meeste | voor | een | technisch | beroep | , vooral op | beroepsniveau | 2. | Het | gaat | hier | om | beroepen | als | machinemonteur | , productiemachinebediener | , elektricien | , automonteur | , loodgieter | en | installateur. Afbeelding | 2.
6 | Openstaande | vacatures | naar | beroepsrichting | en | -niveau Helmond-De | Peel , 2e | kwartaal | 2024 Technisch Economisch | en | administratief Zorg | en | welzijn Commercieel Transport | en logistiek Dienstverlenend Managers Pedagogisch ICT Openbaar | bestuur Creatief | en | taalkundig 0 | 200 | 400 | 600 | 800 | 1. 000 | 1. 200 | 1. 400 | 1. 600 beroepsniveau | 1 | beroepsniveau | 2 | beroepsniveau | 3 | beroepsniveau | 4 Bron: | UWV Naast | technische | beroepen | , stonden | ook | veel | economische | & administratieve | vacatures | open. | Deze | vacatures | zijn eveneens | veelal | op | beroepsniveau | 2 , zoals | productieplanner | , transportplanner | , ondersteunend | secretarieel | medewerker | , financieel-administratief | medewerker | en | medewerker | klantenservice. | Verder | telt Helmond-De | Peel | veel | openstaande vacatures | voor | zorg | & welzijn | , het | gaat | hier | om | beroepen | als | verzorgenden | op | beroepsniveau | 2. Tevens | staan | er veel vacatures | open | voor | commerciële | beroepen. | Vacatures | voor | beroepen | met | veel | eenvoudige | routinematige | taken (beroepsniveau | 1) | zijn | vooral | te | vinden | in transport | & logistiek | en | dienstverlenende | beroepen. Regio | in Beeld | Helmond-De | Peel | 2024-2025 | 10 Het | gaat | hier | vooral | om | vakkenvullers | , magazijnmedewerkers | en | schoonmakers.
| Meer | informatie | en | actuele | cijfers | zijn te vinden | in | het | dashboard | Vacaturemarkt. Steeds | meer | beroepsgroepen | bereiken | omslagpunt Waar | de | spanning | op | de | arbeidsmarkt | een | aantal | kwartalen | achtereen | daalde | , nam | deze | in het | tweede | kwartaal | van 2024 | weer | licht | toe. | De | arbeidsmarkt | in Helmond-De | Peel | is vanaf | het | 2 e kwartaal | van | 2021 | krap | gebleven. | Voor | 39 | van de | 69 | beroepsgroepen | bleef | de | arbeidsmarkt | zeer | krap. | Voor | 24 | beroepsgroepen | was | de | arbeidsmarkt | krap. | Voor | 4 beroepsgroepen | (administratief | medewerkers | , secretaresses | , grafisch | vormgevers | en | productontwerpers | en | verleners van | overige | persoonlijke | diensten) | gold | een | gemiddelde | spanning. | In | deze | beroepsgroepen | waren | er | ongeveer | evenveel vacatures | als | kortdurend | werkzoekenden. Afbeelding | 2.
7 | Spanningsindicator | arbeidsmarkt 35 | arbeidsmarktregio’s | (landkaart) | en | Helmond-De | Peel | naar | beroepsrichting | (tabel) | , 2e | kwartaal | 2024 Helmond-De | Peel Beroepsklasse Zorg | en | welzijn | zeer | krap Openbaar | bestuur | zeer | krap Dienstverlenend | zeer | krap ICT | zeer | krap Pedagogisch | zeer | krap Technisch | zeer | krap Commercieel | krap Managers | krap Transport | en | logistiek | krap Economisch | en | administratief | krap Creatief | en | taalkundig | krap Totaal | krap Bron: | UWV De | krapte | op | de | arbeidsmarkt | en | de | daarmee | gepaard | gaande | personeelstekorten | doen | zich | voor | in een | breed spectrum | van | beroepen. | De | tabel | in afbeelding | 2. 7 laat | zien | dat | de | spanningsindicator | in | het | tweede | kwartaal | van | 2024 in Helmond-De | Peel | voor | zes | van | de | elf | beroepsrichtingen | een | zeer | krappe | arbeidsmarkt | aangeeft. De | overige | beroepsrichtingen | hebben | een | krappe | arbeidsmarkt. | Binnen | de | beroepsrichtingen | verschilt | de | spanning tussen | de | beroepsgroepen | en | beroepen | die | daaronder | vallen. | Meer | informatie | en | actuele | cijfers | zijn | te vinden | in het dashboard | Spanningsindicator.
Blijvende | tekorten | door | maatschappelijke | uitdagingen De | verwachting | is dat | het | aantal | faillissementen | , ontslagen | en | WW-uitkeringen | oploopt. | Dit | betekent | niet | dat | de personeelstekorten | verdwijnen. | Vooral | in sectoren | met | grote | maatschappelijke | opgaven | blijft | de | krapte | een | aanhoudend probleem. | Dit geldt | met | name | voor | zorg | , onderwijs | , ICT | en | techniek. | Deze | sectoren | hebben | al jaren | te | maken | met krapte. | Het | gaat | in Helmond-De | Peel | dan | om | beroepen | als | verzorgenden | en | verpleegkundigen | , leraren | basisonderwijs | , programmeurs | en | security | specialisten | , monteurs | en | installateurs. | Personeel | in deze | sectoren | is schaars | , of het | nu | wel of niet | goed | gaat | met | de | economie. | Zelfs | tijdens | de | coronacrisis | , toen | Nederland | grotendeels | op | slot | ging | , bestonden | er personeelstekorten | in deze | sectoren. | Andere | sectoren | zijn | meer | afhankelijk | van | de | economie | , zoals | de | zakelijke dienstverlening | , detailhandel | of horeca. | In deze | sectoren | neemt | de | krapte | sterker | toe | of af | als | het | economisch | beter | of slechter | gaat.
| Naar | verwachting | blijft | het | gebrek | aan | personeel | op | de | lange | termijn | een | structureel | probleem | in bovengenoemde | sectoren | met | grote | maatschappelijke | opgaven. | Het | verleden | heeft | laten | zien | dat | de | tekorten hardnekkig | zijn , ondanks | alle | inspanningen | van | sectoren | om | de | krapte | tegen | te | gaan. | Het | volgende | hoofdstuk | gaat | in op | de | grote | maatschappelijke | opgaven | waar | Nederland | mee | te maken | heeft | en | de | invloed | die | deze | hebben | op | de personeelstekorten. Regio | in Beeld | Helmond-De | Peel | 2024-2025 | 11 3. | Krappe | arbeidsmarkt | blijft | bestaan In de | afgelopen | decennia | wisselden | periodes | van | krappe | en | ruime | arbeidsmarkt | elkaar | af. De | ontwikkeling | liep | met enige | vertraging | min | of meer | parallel | aan | de | economische | groei | of | krimp. | De | afgelopen | jaren | laten | echter | een trendbreuk | zien. | Al | enige | tijd | is er een | krappe | arbeidsmarkt | in Helmond-De | Peel. | Zelfs | tijdens | de | coronacrisis | daalde deze | krapte | maar | zeer | kortstondig | en | oversteeg | de | vraag | naar | personeel | het | aanbod | weer | snel. | Ook | medio | 2024 | , als | de economie | zich | in een | gematigd | groeitempo | ontwikkelt | is nog | steeds | sprake | van | een | krappe | arbeidsmarkt.
| Deze | krapte heeft | verschillende | oorzaken. | Een | aantal | van | deze | oorzaken | zorgt | ervoor | dat | de | arbeidsmarkt | ook | de | komende | jaren voor | veel | beroepen | krap | zal | blijven. 3. | 1. | Ontwikkeling | beroepsbevolking | houdt | vraag | personeel | niet | bij Het | vorige | hoofdstuk | liet | zien | dat | de | vraag | naar | personeel | de | laatste | jaren | aanzienlijk | is toegenomen. | Vaak | kan | deze toegenomen | vraag | worden | opgevangen | door | een | groei | in de | beroepsbevolking. | Als | het | aantal | beschikbare | mensen | ook groeit | blijft de | arbeidsmarkt | in evenwicht. De | beroepsbevolking | houdt | echter | de | vraag | naar | personeel | niet | bij (afbeelding | 3. 1). | Tussen | 2016 | en | 2019 | is de beroepsbevolking | licht | gestegen | , maar | het | aantal | openstaande | vacatures | is naar | verhouding | veel | sterker | gegroeid. | In 2017 | , 2018 | en | 2019 | was | dat | al het | geval. | Ook | toen | was | er | economische | hoogconjunctuur. | In 2020 | daalde | het | aantal vacatures | door | de | coronapandemie. | Na | 2020 | ontstond | er sterke | economische | groei | door | inhaalvraag | na | corona. Hierdoor | nam | ook | het | aantal | vacatures | zeer | sterk | toe. | Het | beschikbare | aanbod | van | mensen | heeft | de | toegenomen | vraag niet | kunnen | bijbenen. Afbeelding | 3.
1 | Ontwikkeling | vacatures | en | beroepsbevolking Helmond-De | Peel | , indexcijfers | 2016 | – 2023 | (2016 | = | 100) 420 380 340 300 260 220 180 140 100 60 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 Vacatures | Beroepsbevolking Bron: | CBS | en UWV Volgens | de | Primos | bevolkingsprognose | neemt | de | potentiële | beroepsbevolking | (het | deel | van | de | bevolking | dat | gelet | op zijn | leeftijd | in aanmerking | komt | voor | deelname | aan | het | arbeidsproces) | landelijk | tot | 2035 | nog | toe. | In Zuidoost-Noord- Brabant | neemt | de | potentiële | beroepsbevolking | iets | sterker | toe | dan | het | landelijk | gemiddelde. | Vooral | stedelijke | regio’s zijn | minder | vergrijsd | doordat | de | inwoners | relatief | jong | zijn | en | het | inwoneraantal | groeit | door | natuurlijke | bevolkingsgroei. Tevens | hebben | ze | een | grote | aantrekkingskracht | op | immigranten | , zoals | internationale | studenten | , expats | en | andere arbeidsmigranten. | Maar | ook | hier | neemt | de | vergrijzing | de | komende | jaren | naar | verwachting | toe. | Naar | verwachting krimpt | de | potentiële | beroepsbevolking | in gebieden | langs | de | oostgrens | van | het | land | , vooral | in het | noorden | en | zuiden.
Deze | regio’s | zijn | doorgaans | sterker | vergrijsd | , er | wonen | naar | verhouding | veel | inwoners | die | de | pensioengerechtigde leeftijd | hebben | bereikt. | Jonge | mensen | trekken | er doorgaans | weg | voor | studie | of werk | , en | er | komen | minder | mensen | bij door | bijvoorbeeld | buitenlandse | migratie. | Ook | wordt | verwacht | dat | de | vraag | naar | personeel | wat | zal | afvlakken | waardoor de | krapte | iets | zal | afnemen. | Wel | staat | Nederland | juist | de | komende | tijd | een | aantal | maatschappelijke | uitdagingen | te wachten | die | ook | de | inzet | van | veel | en | gespecialiseerd | personeel | vragen. 3. | 2. | Door | verhoging | pensioenleeftijd | (tijdelijk) | meer | aanbod Een | van | de | maatschappelijke | uitdagingen | is de | vergrijzing: | het | aandeel | mensen | van | 65 | jaar | of ouder | neemt | toe | en | ook de | komende | jaren | wordt | deze | groep | groter. | Geleidelijk | schuiven | 57. | 300 | inwoners | van | 50 | tot | 65 | jaar | door | naar | de | groep 65-plus | en | bereiken | de | pensioengerechtigde | leeftijd. | Deze | groep | is groter | dan | jongere | leeftijdsgroepen | (zie | afbeelding 3. 2).
Regio | in Beeld | Helmond-De | Peel | 2024-2025 | 12 De | naam | ‘bevolkingspiramide’ | suggereert | een | brede | basis | aan | jongeren | die | geleidelijk | de | taken | en | functies | van | oudere groepen | kunnen | overnemen | , waarbij | ruimte | is voor | een | toename | in de | vraag | naar | personeel. | In | de | jaren | ‘50 | was | dit ook | het | geval. | Al | geruime | tijd | is van | een | piramidevorm | feitelijk | geen | sprake | meer: | de | basis | is smaller | dan | het | deel | vlak boven | het | midden. | Het | aantal | jongeren | is laag | ten | opzichte | van | het | aantal | ouderen. Afbeelding | 3. 2 | Bevolkingspiramide Helmond-De | Peel | , 2024 > = | 85 | jaar 80 | tot | 85 | jaar 75 | tot | 80 | jaar 70 | tot | 75 | jaar 65 | tot | 70 | jaar 60 | tot | 65 | jaar 55 | tot | 60 | jaar 50 | tot | 55 | jaar 45 | tot | 50 | jaar 40 | tot | 45 | jaar 35 | tot | 40 | jaar 30 | tot | 35 | jaar 25 | tot | 30 | jaar 20 | tot | 25 | jaar 15 | tot | 20 | jaar 10 | tot | 15 | jaar 5 tot | 10 | jaar < | 5 jaar 15. 000 | 10. 000 | 5. 000 | 0 | 5. 000 | 10. | 000 | 15.
| 000 MannenVrouwen Bron: | CBS Hoewel | het | nooit | het | primaire | doel | is | geweest | - dat | was | met | name | het | betaalbaar | houden | van | het | pensioenstelsel | - heeft | het | verhogen | van | de | pensioenleeftijd | ervoor | gezorgd | dat | de | krapte | op | de | arbeidsmarkt | is gedempt. | Landelijk | is | de netto | arbeidsparticipatie | van | mensen | tussen | de | 55 | en | 65 | jaar | de | afgelopen | tien | jaar | toegenomen | van | 58% | naar | 75%. En | ook | de | netto | arbeidsparticipatie | van | de | 65 | tot | 75-jarigen | is toegenomen. | Daarmee | hebben | deze | groepen | gezorgd voor | extra | arbeidsaanbod | , hoewel | niet | alle | 60-plussers | fulltime | werken. Op | een | gegeven | moment | gaat | deze | groep | toch | echt | met | pensioen. | Er | zijn | op | dit | moment | 14. | 100 | mensen | van | 60 | jaar | of ouder | in | Helmond-De | Peel | die | in | loondienst | werken. | Verreweg | de | meesten | van | hen | zullen | de | komende | jaren | de arbeidsmarkt | verlaten. | Hiermee | wordt | niet | alleen | afscheid | genomen | van | mensen | , maar | met | hen | ook | van | veel | kennis | en ervaring. | Juist | de | laatste | paar | jaar | van | hun | carrière | kan | gebruikt | worden | om | deze | kennis | en | ervaring | aan | een | jongere generatie | over | te | brengen.
Het | aantal | werkenden | in loondienst | boven | de | 60 | is | vooral | groot | in industrie | (3. 000) | en | zorg | & | welzijn | (2. | 900). Opvallend | is ook | het | hoge | aantal | 60-plussers | in de | detailhandel. | Het | gaat | hier | om | 900 | werkenden. | Hoewel | het | totaal aantal | werkenden | in | de | detailhandel | hoog | is , gaat | het | hier | om | 8% | van | het | totaal. | Dit | lage | aandeel | past | bij | het | landelijke beeld | , net | als | bijvoorbeeld | in | de | horeca | en | de | ICT. Deze | uitstroom | van | 60-plussers | de | komende | jaren | zal | een | negatief | effect | hebben | op | de | potentiële | beroepsbevolking | , een | effect | dat | niet | volledig | door | jongeren | kan | worden | gecompenseerd. | Toch | is de | bevolking | gegroeid | , hoofdzakelijk door | immigratie. 3. | 3. | Motieven | voor | migratie Vanaf | 2015 | komt | de | bevolkingsgroei | in | Nederland | en | Helmond-De | Peel | hoofdzakelijk | of | zelfs | uitsluitend | door | een positief | migratiesaldo. | De | natuurlijke | bevolkingsontwikkeling | (geborenen | minus | overledenen) | in | Helmond-De | Peel | is de laatste | twee | jaar | licht | negatief. | Verder | hebben | ook | binnenlandse | verhuizingen | invloed | op | de | bevolkingsontwikkeling | in Helmond-De | Peel.
| Driekwart | (75%) | van | de | immigranten | in | Nederland | in | 2023 | was | tussen | de | 15 | en | 45 | jaar. | Het | motief voor | migratie | varieert | sterk | en | daarmee | ook | of | de | immigranten | werken | of | zich | beschikbaar | stellen | voor | werk. Regio | in Beeld | Helmond-De | Peel | 2024-2025 | 13 Box | 3. 1. | Bevolkingsgroei | door | immigratie De | bevolking | in | Nederland | groeit | al geruime | tijd. | Waren | er | begin | 2013 | 168 , | miljoen | inwoners | ; in augustus | 2024 | werd | de grens | van | 18 | miljoen | gepasseerd. | Bevolkingsgroei | heeft | twee | oorzaken: ◼ | Natuurlijke | groei: | het | aantal | (levend) | geborenen | is hoger | dan | het | aantal | overledenen | ; ◼ | Positief | migratiesaldo: | het | aantal | immigranten | is hoger | dan | het | aantal | emigranten. De | bevolkingsgroei | in | Nederland | komt | hoofdzakelijk | door | een | positief | migratiesaldo | (zie | afbeelding | 3. 3). | Meer | dan | de | helft van | de | immigranten | komt | uit Europa. | Een | groot | deel | van | het | hoge | migratiesaldo | in 2022 | en | 2023 | hangt | samen | met | de oorlog | in | Oekraïne. | Andere | grote | herkomstlanden | uit Europa | zijn | Polen | , Roemenië | , Bulgarije | en | Duitsland. | Bijna | drie | op | de tien | immigranten | komt | uit | Azië | , met | name | uit | Syrië | , Turkije | en | India.
| Uit | Afrika | , Amerika | en | Oceanië | is het | aantal immigranten | lager. Afbeelding | 3. 3 | Ontwikkeling | bevolking | , Nederland | , 2013-2023 250. | 000 200. | 000 150. | 000 100. | 000 50. 000 0 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 -50. 000 natuurlijke | bevolkingsgroei | migratiesaldo Bron: | CBS De | gepubliceerde | Bevolkingsprognose | 2023-2070 | van | het | CBS | beschrijft | de | meest | waarschijnlijke | toekomstige bevolkingsontwikkeling | , maar | kent | ook | onzekerheden. | CBS | heeft | zeven | toekomstvarianten | uitgewerkt | die | laten | zien | hoe de | bevolking | in Nederland | er in | 2050 | uit | kan | zien | als | het | aantal | kinderen | , de | levensverwachting | en | de | migratie | zich anders | ontwikkelen | dan | in | de | Bevolkingsprognose | wordt | verondersteld. | Volgens | alle | varianten | zal | het | aantal | inwoners | dat is geboren | buiten | Nederland | toenemen | , en | het | aantal | inwoners | dat | zelf | in Nederland | is geboren | met | ouders | die | ook | in Nederland | zijn | geboren | afnemen. | In | 2023 | woonden | er | in Nederland | 36 , | miljoen | 65-plussers | , 20 | procent | van | het | totaal aantal | inwoners. | In | alle | bevolkingsvarianten | neemt | het | aantal | mensen | in | de | leeftijdsgroep | 65 | jaar | en | ouder | toe.
| De bandbreedte | varieert | van | 21% | tot | 28%. Bron: | CBS | (2024) | , Verkenning | Bevolking | 2050: | meer | inwoners | geboren | buiten | Nederland. | En | CBS | (2024) | , Verkenning | Bevolking | 2050: | meer ouderen | en | meer | hoogopgeleiden. In | 2022 | kwamen | er | in | totaal | bijna | 360. | 000 | mensen | naar | Nederland | (exclusief | mensen | met | een | Nederlandse nationaliteit). | Het | belangrijkste | motief | was | vanwege | de | oorlog | in | Oekraïne. | Het | ging | om | ruim | 100. | 000 | mensen (waarvan | 30. | 000 | jonger | dan | 18 | jaar) | die | uit | Oekraïne | zijn | gevlucht | en | hier | tijdelijk | bescherming | hebben aangevraagd | (zie | afbeelding | 3. 4). | Oekraïners | mogen | werken | , maar | werkgevers | moeten | bij | UWV | melden | dat | zij | iemand uit | Oekraïne | in dienst | nemen. | Eind | 2023 | werkte | volgens | CBS | 55% | van | de | Oekraïners | die | tussen | de | 15 | en | de | 65 | jaar oud | zijn | in loondienst | , de | meesten | via | een | uitzendbureau. | Dit | is dus | exclusief | diegenen | die | als | zelfstandige | werkzaam zijn. | De | groep | 0-18 | jaar | maakt | voor | kortere | of | langere | tijd | gebruik | van | onderwijs | en/of | kinderopvang. Afbeelding | 3. 4 | Motieven | migratie Nederland | , 2022 Tijdelijke | bescherming Arbeid Gezin Studie Overig Asiel 0 | 20. 000 | 40. 000 | 60.
000 | 80. | 000 | 100. | 000 | 120. | 000 EU/EVA | Niet-EU/EVA Bron: | CBS | , Immigranten | EU/EVA | en Immigranten | niet | EU/EVA Nb: | De | EU | bestaat | uit 27 | landen. | Tot | de | Europese | Vrijhandels | Associatie | (EVA) | behoren | Liechtenstein | , Noorwegen | , IJsland | en | Zwitserland. Regio | in | Beeld | Helmond-De | Peel | 2024-2025 | 14 Een | van | de | belangrijkste | motieven | voor | migratie | is arbeid: | daarvan | kwamen | in 2022 | zo’n | 75. | 000 | mensen | , allen | 18 jaar | of ouder | , naar | Nederland | , waarvan | ruim | 60% | uit | de | EU/EVA-landen. | Arbeidsmigranten | zijn | ruwweg | in | twee groepen | te | verdelen: | de | grootste | groep | doet | relatief | eenvoudig | , laagbetaald | werk | en | worden | ‘arbeidsmigranten’ genoemd | en | komen | vrijwel | alleen | uit | (Oost-)Europese | landen. | De | tweede | groep | bestaat | uit | beter | betaalde | migranten | ; zij worden | vaak | 'expats' | of 'kennismigranten' | genoemd. | Zij komen | zowel | van | binnen | als | van | buiten | de | EU/EVA. | Van buiten | de | EU/EVA | komen | vrijwel | alleen | kennismigranten | naar | Nederland | om | te | werken. De | arbeidsparticipatie | is (uiteraard) | hoog: | 84% | van | de | arbeidsmigranten | van | 15 | tot | 75 | jaar | was | in 2021 | - na | een verblijfsduur | van | een | jaar | in Nederland | - aan | het | werk.
Ook | gezinsmigratie | was | in | 2022 | een | vaak | voorkomend | motief | voor | immigratie. | In | 2022 | ging | het | om | 71. | 000 | mensen die | vanwege | gezinsvorming | of -hereniging | naar | Nederland | kwamen. | Een | kwart | hiervan | is | tussen | de | 0 | en | 18 | jaar | en | zal enige | tijd | gebruik | maken | van | onderwijs | en/of | kinderopvang. | Gezinsmigratie | volgt | vaak | arbeidsmigratie. | Volgens onderzoek | van | ESB | komen | er | met | elke | tien | arbeidsmigranten | zes | gezinsmigranten | mee. | De | arbeidsparticipatie | van gezinsmigranten | van | 15 | tot | 75 | jaar | is relatief | laag: | in | 2021 | werkte | - | na | een | verblijfsduur | van | een | jaar | in | Nederland | - 69% | van | de | gezinsmigranten | uit de | EU/EVA | en | 46% | van | de | gezinsmigranten | van | buiten | de | EU/EVA. Bijna | 40. | 000 | immigranten | kwamen | in 2022 | naar | Nederland | voor | het | volgen | van | een | studie | , iets | meer | van | buiten | de EU/EVA | dan | van | binnen | de | EU. | Studenten | van | buiten | de | EU/EVA | hebben | hiervoor | een | verblijfsvergunning | nodig. Buitenlandse | studenten | werkten | niet | zo | vaak | naast | hun | studie.
| Na | een | verblijfsduur | van | een | jaar | werkten | in 2021 slechts | 7% | van | de | studenten | uit | de | EU/EVA | en | 17% | van | de | studenten | van | buiten | de | EU/EVA | naast | hun | studie. | Voor studenten | van | buiten | de | EU/EVA | moet | een | werkgever | een | Tewerkstellingsvergunning | (TWV) | aanvragen. Asiel | speelt | relatief | een | bescheiden | rol | bij | migratiemotieven. | Asiel | wordt | alleen | aangevraagd | door | mensen | van | buiten de | EU/EVA. | In | 2022 | ging | het | om | bijna | 28. | 000 | mensen. | Ruim | een | derde | hiervan | is jonger | dan | 18 | jaar. | Een | asielzoeker mag | in Nederland | werken | , maar | dit | gebeurt | nog | weinig. | In | 2021 | is na | een | verblijfsduur | van | een | jaar | in | Nederland slechts | 6% | van | de | asielmigranten | van | 15 | tot 75 | jaar | aan | het | werk. | De | werkgever | moet | een | Tewerkstellingsvergunning (TWV) | aanvragen. | De | asielaanvraag | moet | dan | wel | minstens | zes | maanden | in behandeling | zijn. | Asielzoekers | blijven | , als ze | een | verblijfsstatus | krijgen | en | ‘statushouders’ | worden | , wel | veel | langer | in Nederland | dan | mensen | die | voor | werk | of studie | komen | (meer | over | statushouders | in | hoofdstuk | 4). Tot | slot | is er | nog | een | groep | van | ruim | 36.
| 000 | die | om | een | overige | of onbekende | reden | naar | Nederland | komt. | Dit | zijn hoofdzakelijk | mensen | uit | de | EU/EVA. Tussen | 2017 | en | 2022 | is het | aantal | arbeidsmigranten | veel | sterker | toegenomen | dan | migranten | die | vanwege | een | ander motief | naar | Nederland | kwamen | (met | uitzondering | van | de | mensen | die | onder | de | Tijdelijke | Bescherming | vallen). | Dat | geldt zowel | voor | mensen | van | binnen | als | van | buiten | de | EU/EVA. | Waarschijnlijk | hangt | dit | samen | met | de | personeelskrapte | in Nederland. | Ook | het | CPB | constateert | dat | migratie | samenhangt | met | de | economische | conjunctuur: | gaat | het | economisch goed | , komen | er | meer | migranten. | Deze | migranten | kunnen | (tijdelijk) | personeelstekorten | verminderen | in bepaalde sectoren | , maar | dan | is het | van | belang | dat | ze | aan | het | werk | zijn. | Tegelijkertijd | is ook | het | aantal | gezinsmigranten | sterk toegenomen. | De | arbeidsdeelname | is , met | uitzondering | van | de | arbeidsmigranten | , laag | voor | alle | groepen | migranten. Tegelijkertijd | zorgen | extra | migranten | (inclusief | gezinsmigranten) | ook | voor | extra | vraag | naar | goederen | en | diensten | zoals zorg | en | onderwijs.
| Organisaties | als | het | CPB | en | de | Adviesraad | voor | migratie | stellen | dan | ook | dat | “meer | migratie | geen oplossing | is voor | demografische | en | economische | uitdagingen”. 3. | 4. | Wat | veroorzaakt | de | krappe | arbeidsmarkt? In | paragraaf | 3. 1 | werd | duidelijk | dat | de | beroepsbevolking | de | vraag | naar | arbeid | niet | bijhoudt. | Tot | nu | toe | is de belangrijkste | oorzaak | voor | de | krapte | dan | ook | vooral | de | sterke | economische | groei | in 2017 | , 2018 | en | 2019 | en | in 2021 | en 2022 | (zie | ook | paragraaf | 1. 1). | Het | aantal | vacatures | nam | flink | toe. | Daarnaast | zijn | er | nog | andere | oorzaken | die | bijdragen aan | de | huidige | krapte. In | Nederland | werken | relatief | veel | mensen | , maar | tegelijkertijd | relatief | weinig | uren Nederland | kent | een | relatief | hoge | arbeidsparticipatie | (zie | ook | hoofdstuk | 4). | Volgens | het | CPB | heeft | Nederland | met | meer dan | 76% | de | hoogste | bruto | arbeidsparticipatie | van | alle | EU-landen | , dat | is het | aandeel | van | de | – | werkzame | en | werkloze | – beroepsbevolking | in de | bevolking | van | 15 | tot | 75 | jaar. | De | arbeidsparticipatie | in Nederland | steeg | de | afgelopen | decennia sterk | , maar | het | groeitempo | nam | de | afgelopen | jaren | wel | af.
Het | ligt | dan | ook | niet | voor | de | hand | dat | de | participatie | de komende | jaren | nog | sterk | doorstijgt. | Er | blijft | namelijk | een | steeds | kleiner | wordend | deel | van | de | bevolking | over | om structureel | te | participeren | op | de | arbeidsmarkt. Arbeidspotentieel | onder | gepensioneerden Een | groep | die | nu | nog | relatief | weinig | werkt | zijn | de | mensen | boven | de | 67 | jaar ; zij | zijn | veelal | met | pensioen. | De arbeidsparticipatie | van | 60-plussers | is de | afgelopen | tien | jaar | gestegen. | Potentieel | kan | ook | het | aantal | mensen | dat | ná deze | leeftijd | nog | doorwerkt | toenemen. | Een | indicatie | hiervoor | is , volgens | onderzoek | van | ABN | AMRO | uit | 2024 | , dat | het aantal | werkende | 67-plussers | (doorwerkers) | in tien | jaar | tijd | al verdubbeld | is naar | 236. | 000 | in | 2023. | In | de | praktijk | zullen veel | 67-plussers | vooral | parttime | werken. | Toch | kan | een | uitbreiding | van | deze | groep | er | ook | voor | zorgen | dat | de | krapte | iets afneemt | (zie | hoofdstuk | 5). Dat | er | grote | potentie | is bleek | ook | al uit | eerder | onderzoek | van | NIDI | uit | 2023: | ongeveer | één | op | de | vier | werkenden | staat ervoor | open | om | door | te | werken | na | het | bereiken | van | de | pensioenleeftijd.
| Belangrijke | voorwaarden | voor | werkenden | zijn vaak | de | keuzevrijheid | in het | aantal | uren | dat | ze | werken | en | de | mogelijkheid | om | die | uren | zelf | in | te delen. Regio | in Beeld | Helmond-De | Peel | 2024-2025 | 15 Ook | is een | concreet | plan | van | tevoren | een | belangrijke | factor | om | daadwerkelijk | door | te | werken. | Werkenden | overwegen eerder | om | door | te werken | wanneer | zij het | idee | hebben | dat | leidinggevenden | dit | ondersteunen. | Werkgevers | doen | er daarom | goed | aan | om | vroegtijdig | het | gesprek | aan | te | gaan | met | werknemers | en | samen | na | te | denken | over | langer doorwerken. | Mogelijk | willen | doorwerkers | een | (beperkt) | aantal | taken | behouden | of | willen | ze meer | een | coachende | en adviserende | rol voor | een | aantal | dagen | in de | week. Steeds | minder | werkenden | willen | meer | uren | werken Volgens | CBS | werkten | er in | het | eerste | kwartaal | van | 2024 | 47 , miljoen | mensen | in Nederland | in deeltijd. | Daarvan | wilden 519. | 000 | mensen | meer | uren | werken | en | waren | daarvoor | beschikbaar. | Dat | is ongeveer | 11% | van | de | mensen | die | in deeltijd | werken. | Dat | lijkt | veel | , maar | in het | eerste | kwartaal | van | 2014 | wilden | nog | 840. | 000 | mensen | meer | uren | werken | en waren | daarvoor | beschikbaar.
| Dat | was | ruim | 23% | van | de | mensen | die | destijds | in | deeltijd | werkten. | In | de | afgelopen | jaren daalde | dus | het | aantal | mensen | dat | meer | uren | wil | werken. | Tegelijkertijd | zijn | er ook | mensen | die | niet | meer | , maar | juist minder | uren | willen | werken. Arbeidsproductiviteit | neemt | beperkt | toe De | arbeidsproductiviteit | meet | de | gemiddelde | productie | per | werknemer | per | tijdseenheid. | Hoe | hoger | de arbeidsproductiviteit | , hoe | meer | er met | hetzelfde | aantal | mensen | geproduceerd | kan | worden. De | arbeidsproductiviteit | ligt vergeleken | met | andere | landen | in de | EU | in Nederland | relatief | hoog. | In | 2021 | stond | Nederland nog | op | de | 11e | plaats | wereldwijd | qua | arbeidsproductiviteit. | Wel | is de | groei | in | productiviteit | de | afgelopen | decennia | steeds verder | teruggelopen. | In | de | jaren | negentig | nam | de | arbeidsproductiviteit | nog | toe | met | gemiddeld | 15% , | per | jaar , sinds 2010 | is dit | ongeveer | 05% , | per | jaar | en | in 2023 | daalde | de | arbeidsproductiviteit | zelfs | met | 13%. , | De | grootste | bijdrage | aan de | totale | economische | groei | kwam | daarmee | in | de | afgelopen | periode | van | extra | inzet | van | arbeid | , en | niet | van | de productiviteitsgroei.
| Ook | in internationaal | perspectief | ligt | de | productiviteitsgroei | in Nederland | al jaren | lager | dan | in veel andere | OESO-landen. Box | 3. 2. | Mogelijke | oorzaken | lage | groei | arbeidsproductiviteit Wat | de | exacte | oorzaken | zijn | van | de | achterblijvende | arbeidsproductiviteitsgroei | is onduidelijk. | Verschillende | verklaringen worden | genoemd. | Zo | wordt | er een | relatie | gelegd | tussen | de | arbeidsproductiviteit | en | de | groei | van | zelfstandigen | en | flexibele arbeid. | De | arbeidsproductiviteit | bij deze | groepen | is lager. In | sommige | sectoren | is de | arbeidsproductiviteitsgroei | sterk | gedaald. | In de | delfstoffenwinning | hangt | dit samen | met | het besluit | om | de | gaswinning | in Groningen | terug | te draaien | en | uiteindelijk | helemaal | te stoppen. | De | teruggelopen productiviteitsgroei | in de | financiële | dienstverlening | hangt | vermoedelijk | deels | samen | met | de financiële | crisis | van 2008/2009 | en | de | striktere | regelgeving | die | daaruit | voortvloeide | voor | de | sector. | Voor | andere | sectoren | blijft het | speculeren. Daarnaast | wordt | gewezen | op | het | toenemend | werkgelegenheidsaandeel | van | laagproductieve | sectoren. | Hierdoor | daalt | de arbeidsproductiviteitsgroei.
| Zo | is de | werkgelegenheid | in Nederland | sterk | gegroeid | in laagproductieve | sectoren | als horeca | , zorg | , kunst | , cultuur | en | recreatie | en | vooral | de | overige | zakelijke | dienstverlening | , waaronder | uitzendbureaus | , schoonmaakbedrijven | en | beveiliging. | Anderzijds | heeft | ook | een | daling | van | het | werkgelegenheidsaandeel | van | sectoren | met een | hoger | dan | gemiddelde | productiviteit | bijgedragen | aan | de | afname | van | de | macroproductiviteitsgroei. | Hierbij | ging | het vooral | om | de | telecommunicatie | , chemie | , groothandel | en | de | financiële | dienstverlening. Andere | mogelijke | verklaringen | zijn | een | afname | in economische | dynamiek. | In | dit verband | worden | ook | kwakkelende bedrijven | genoemd | die | hun | activiteiten | voortzetten | in | plaats | van | al dan | niet | gedwongen | stoppen. | Zij zijn | minder productief | dan | gezonde | bedrijven | en | investeren | minder. | Ook | wordt | een | verband | gelegd | met | afnemende | publieke | R&D investeringen. | Juist | deze | R&D | investeringen | hebben | – | met | private | R&D | investeringen | en | investeringen | in menselijk kapitaal | (opleiding | en | scholing) | – een | positief | effect | op | de | arbeidsproductiviteitsontwikkeling.
Bron: | ESB | (2024) | , Lage | groei | productiviteit | mede | door | ongunstige | structuur | economie. | ESB | (2024) | , Productiviteitsmisère | staat niet | los | van | lonen | en flexibel | werk. | CBS | (2022) | , De | productiviteitsparadox | vanuit | Nederlands | perspectief. | CBS | (2019). | Lagere productiviteit | door | groei | zelfstandigen. De | vergrijzing | van | het | personeelsbestand | in | de | afgelopen | jaren | waardoor | de | komende | jaren | mensen | de | arbeidsmarkt verlaten | zal | flinke | invloed | hebben | op | de | arbeidsmarkt | en | zorgt | er voor | dat | de | krapte | aanhoudt. | Het | verhogen | van | de arbeidsproductiviteit | kan | dan | nog | belangrijker | worden. | In een | aantal | sectoren | zal | de | vraag | naar | personeel | aanhouden of mogelijk | zelfs | toenemen. 3. | 5. | Maatschappelijke | uitdagingen | roepen | om | meer | én | gespecialiseerd personeel Naast | de | vergrijzing | staat | Nederland | ook | voor | een | aantal | andere | uitdagingen. | Met | name | de | zorg | , onderwijs | en maatregelen | voor | verduurzaming | in | verschillende | sectoren | vragen | om | meer | en | ander | personeel. | Ook | gaan ontwikkelingen | in ICT | en | digitalisering | snel. | Dit | zorgt | voor | blijvende | tekorten | in deze | sectoren. Nederland | staat | voor | grote | veranderingen | op | digitaal | gebied.