12 20240424 Werkprogramma 2024 ODZOB
Tekst van het document
WERKPROGRAMMA GEMEENTE LAARBEEK ODZOB 2024
WERKPROGRAMMA GEMEENTE LAARBEEK 2024
In opdracht van
Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant Postbus 8035 5601 KA Eindhoven
Opgesteld door
Danny van de Waardenburg
Datum
November 2023
Status
definitief
Inhoudsopgave 1
2
Inleiding ........................................................................................................................................................5 1.1
Doel ....................................................................................................................................................5
1.2
Afbakening .........................................................................................................................................5
1.3
Uitgangspunten ..................................................................................................................................5
1.4
Voorbereiding, vaststelling, coördinatie uitvoering en monitoring ......................................................5
1.5
Financieel kader (in uren) ..................................................................................................................6
1.6
Kwaliteit ..............................................................................................................................................6
Vergunningverlening ....................................................................................................................................7 2.1
Inleiding ..............................................................................................................................................7
2.2
Vergunningverlening Milieubelastende activiteiten ............................................................................7
2.3
Regionaal operationeel kader vergunningverlening (ROK-VV) .........................................................7
2.4
Vergunningverlening Milieubelastende activiteiten bodem ................................................................8
2.5
Beoordelen meldingen mobiel breken................................................................................................8
2.6
Beoordelen meldingen gesloten bodemenergiesystemen (GBES) ....................................................8
2.7
Beoordelen asbestinventarisatierapporten ........................................................................................8
2.8
Juridische Ondersteuning ..................................................................................................................9
2.9
Wet electronische publicaties ............................................................................................................9
2.10 Leges milieu .....................................................................................................................................10 3
Toezicht en handhaving .............................................................................................................................11 3.1
Regionaal operationeel kader toezicht en handhaving (ROK-TH) ...................................................11
3.2
Systematiek ROK-TH .......................................................................................................................11 3.2.1 Signalen, klachten en meldingen ...........................................................................................11 3.2.2 Projectmatige aanpak en programmatisch toezicht ...............................................................12 3.2.3 Gerelateerde werkzaamheden onder het ROK-TH ................................................................13 3.2.4 Handhaving ............................................................................................................................13
3.3
Doelstellingen ..................................................................................................................................13
3.4
Toezicht bodem................................................................................................................................14
3.5
Toezicht mobiel breken ....................................................................................................................14
3.6
Toezicht gesloten bodemenergiesystemen (GBES) ........................................................................14
3.7
Toezicht asbestsloop .......................................................................................................................14
3.8
Juridische Ondersteuning ................................................................................................................15
4.
Advies ........................................................................................................................................................16
5.
Informatieanalyse, -verstrekking en –gegevensbeheer................................................................................16
November 2023 4 -
1
Inleiding
1.1
Doel
Voor u ligt het document “ODZOB werkprogramma gemeenten 2024” (hierna: werkprogramma). Dit werkprogramma heeft als doel een zo goed mogelijk beeld te geven van de taken die voor 2024 aan de Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant (ODZOB) worden opgedragen. Met dit werkprogramma wordt, voor wat betreft de taken die bij de ODZOB zijn belegd, invulling gegeven aan artikel 7.3 van het BOR.
1.2
Afbakening
Het werkprogramma geldt voor geheel 2024 en betreft de VTH basis- en verzoektaken en de overige verzoektaken (losse opdrachten) buiten het werkprogramma. De ODZOB is verantwoordelijk voor het operationele deel, terwijl de gemeenten verantwoordelijk blijven voor het strategische deel in de beleidscyclus. De ODZOB en de gemeenten zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het verbinden van de twee delen.
1.3
Uitgangspunten
Iedere deelnemer is zelf verantwoordelijk voor het onderbrengen van het basistakenpakket bij de ODZOB. Bij het uitvoeren van dit werkprogramma houdt ODZOB zich aan de DVO, regionaal uitvoeringsbeleid en de financiële kaders van dit werkprogramma. Het werkprogramma bestaat uit taken die onderdeel uitmaken van het primaire proces (productief en declarabel) en daaraan gerelateerde werkzaamheden (indirect productief en declarabel). De verhouding tussen primair proces en gerelateerde werkzaamheden kenmerkt zich door flexibiliteit. Bij meer procedures in het primaire proces wordt de inzet op gerelateerde werkzaamheden waar mogelijk versoberd. In bijlage 1 is een tabel toegevoegd waarin alle basis- en verzoektaken zijn opgenomen. Per deelnemer is aangegeven of wij de taak in uitvoeren en of wij daarvoor mandaat (m) hebben of de taak als advies (a) verstrekken.
Omgevingswet Op 1 januari 2024 treedt de Omgevingswet in werking en zal het takenpakket voor het eerst onder de vlag van de Omgevingswet worden uitgevoerd. Zowel voor provincie, gemeenten, ketenpartners als ODZOB wordt het een uitdaging om te gaan werken vanuit andere wetgeving. Dit betekent namelijk nieuwe en/ andere instrumenten, sturen op het gesprek aan de voorkant, (nog) meer integrale en digitale samenwerking en binnen dit geheel ontdekken wat de mogelijkheden en beperkingen zijn. Ondanks de lange aanloopperiode, zullen de eerste jaren van werken onder de omgevingswet “learning by doing” zijn. Dat is niet erg, zolang met elkaar het goede gesprek gevoerd blijft worden: “Werkt het zoals we het hadden bedacht?” en “Waar hebben we samen bij te sturen?”.
1.4
Voorbereiding, vaststelling, coördinatie uitvoering en monitoring
Het ODZOB werkprogramma gemeenten 2024 is door de ODZOB opgesteld. Tijdens het GPO van 11 mei 2023 is een doorkijkje gegeven naar het werkprogramma voor 2024 en de ontwerpbegroting 2024. Definitieve vaststelling van de begroting heeft door het AB plaatsgevonden op 14 september 2023. De in bijlage 2 opgenomen definitieve budgetten zijn in samenwerking met de betreffende gemeente bepaald. Het werkprogramma wordt door alle gemeenten individueel vastgesteld. De ODZOB coördineert de uitvoering van het werkprogramma. Zij rapporteert periodiek over de (financiële) uitvoering van het werkprogramma.
November 2023 5 -
1.5
Financieel kader (in uren)
Dit werkprogramma is opgesplitst in de volgende hoofdstukken: •
Vergunningverlening (basis- en VTH-verzoektaken);
•
Toezicht en handhaving (basis- en VTH-verzoektaken);
•
Advies (verzoektaken);
•
Informatieanalyse, -verstrekking en gegevensbeheer (basis- en verzoektaken).
Bij het opstellen van dit werkprogramma zijn onderstaande nieuwe ontwikkelingen meegenomen: •
Bodemtaken Vanaf 2024 worden de taken die voortvloeien uit de Wet bodembescherming (Wbb) een basistaak en maken hiermee onderdeel uit van het gemeentelijke werkprogramma. In een werkgroep met gemeenten is voor de uitvoering van deze bodemtaken regionaal uitvoeringsbeleid opgesteld, wat eind 2023 ter besluitvorming naar het AB zal gaan.
•
Gesloten bodemenergiesystemen Onder de Omgevingswet wordt het afhandelen van meldingen en het toezicht op gesloten bodemenergiesystemen een basistaak, waardoor de uitvoering bij de ODZOB komt te liggen.
•
Wet kwaliteitsborging bouwen Vanaf 1 januari 2024 is de Wet kwaliteitsborging bouwen (Wkb) van toepassing op de (gemeentelijke) bouwtaken. Dit heeft voor het uitvoeringsjaar 2024 gevolgen voor de gemeenten die de bouwtaak als verzoektaak bij de ODZOB ingebracht hebben. De wet wordt gefaseerd ingevoerd en geldt de eerste zes maanden alleen voor nieuwbouw van eenvoudige bouwwerken. Op 1 juli 2024 gaat de wet ook in voor verbouwingen van deze bouwwerken.
1.6
Kwaliteit
De ODZOB voldoet ten minste aan: •
De landelijke kwaliteitscriteria voor vergunningverlening, toezicht en handhaving (Kwaliteitscriteria
•
2.3). Het uniform volgen van de landelijke handhavingsstrategie. Overtredingen en de daarbij met toepassing van deze strategie gekozen interventies worden vastgelegd.
Voor het overige werkt de ODZOB continu aan verbetering van haar processen en de kwaliteit van haar producten.
November 2023 6 -
2
Vergunningverlening
2.1
Inleiding
We bevinden ons in een periode van omvangrijke ontwikkelingen met invloed op vergunningverlening. De ODZOB werkt intensief samen met haar deelnemers aan deze ontwikkelingen, zoals de invoering van de Omgevingswet, de transitie van de veehouderij en de doorontwikkeling van de VTH-taken van de ODZOB. Deze ontwikkelingen staan niet op zichzelf maar komen voort uit maatschappelijke ontwikkelingen: een andere blik op de leefomgeving, de veranderingen binnen de agrarische sector en een andere houding in de gesprekken met bedrijven, inwoners en maatschappelijke organisaties. Deze ontwikkelingen zijn concreet gemaakt in het Regionaal Operationeel Kader Vergunningverlening (ROKVV) dat is geactualiseerd en in maart 2024 opnieuw wordt vastgesteld door het AB.
2.2
Vergunningverlening Milieubelastende activiteiten
De werkzaamheden voor vergunningverlening voor milieubelastende activiteiten, onder het regime van de Omgevingswet, omvat: •
Conform overgangsrecht behandelen aanvragen omgevingsvergunning Wabo milieu;
•
Op basis van het uitvoeringsprogramma (ROK-VV) behandelen van aanvragen, ambtshalve wijzigingen en ambtshalve revisie omgevingsvergunning voor milieubelastende activiteiten, bouwactiviteiten en omgevingsplanactiviteiten. Hierbij is inbegrepen het voeren van vooroverleg (afstemming met gemeente, verstrekking informatie over overige vergunningplichten, participatie), advisering, en de behandeling van zienswijzen, bezwaar en beroep;
•
In voorkomende gevallen worden in afstemming met bevoegd gezag ook casemanagementtaken uitgevoerd;
•
Behandelen meldingen (o.a. OB/Bal, Bkl en Bbl);
•
Opstellen van maatwerkvergunningvoorschriften (Bal, Bkl en Bbl);
•
Overige adviezen m.b.t. milieubelastende activiteiten (b.v. beoordelen aanmeldnotitie, beoordelen MER voorafgaande aan vergunningprocedure, toetsen rapportage PRTR).
2.3
Regionaal operationeel kader vergunningverlening (ROK-VV)
De problematiek rondom stikstof en verduurzaming van de landbouw speelt in de deze regio een grote rol en heeft direct invloed op de behandeling van vergunningaanvragen. Daarnaast gaat onder de Omgevingswet de invulling van het onderwerp gezondheid bij vergunningverlening een rol spelen. De beleidsonderwerpen ZZS, Schone Lucht Akkoord, circulaire economie en energie werken de komende jaren door in de vergunningverlening en afhandeling van meldingen. Het Regionaal Operationeel Kader voor vergunningverlening (ROK-VV) is hierbij het beleidskader voor vergunningverlening op het Wabo-milieudeel. Het ROK-VV beschrijft effectievere milieuvergunningverlening voor het bereiken en in stand houden van een schone, veilige en duurzame fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit.
November 2023 7 -
In 2023 wordt de implementatie van het ROK-VV verder voortgezet. Hierbij hanteren we de volgende doelstellingen: 1.
We zorgen voor focus op milieurisico’s, die ertoe doen;
2.
We zorgen voor actuele vergunningen, waar nodig;
3.
We borgen integrale afstemming tussen vergunningverlening en toezicht en handhaving;
4.
We borgen integrale afstemming met regionale bevoegde gezagen en partners.
2.4
Vergunningverlening Milieubelastende activiteiten bodem
De werkzaamheden bestaan met name uit het beoordelen van meldingen. Het beoordelen van de meldingen valt onder de basistaak. Indien maatwerkvoorschriften opgesteld dienen te worden (op verzoek initiatiefnemer of beargumenteerd door gemeente) zal overgestapt worden naar het vergunningstraject. Bij de invoering van de Omgevingswet zijn er nog verontreinigingen die vallen onder het overgangsrecht.
2.5
Beoordelen meldingen mobiel breken
Het beoordelen van meldingen op grond van het Besluit mobiel breken wordt volgens een risicogerichte werkwijze uitgevoerd, zoals opgenomen in het evaluatierapport mobiele puinbrekers van april 2022.
2.6
Beoordelen meldingen gesloten bodemenergiesystemen (GBES)
We voeren werkzaamheden uit met betrekking tot het beoordelen van meldingen besluit lozen buiten inrichtingen en meldingen gesloten bodemenergiesystemen. Gesloten bodemenergiesystemen (GBES) worden in 2024 door de komst van de Omgevingswet een milieubelastende activiteit en eveneens een basistaak voor de ODZOB. Daarnaast wordt per direct de Omgevingsverordening van kracht waardoor bij een aantal gemeenten het veel moeilijker wordt om GBES toe te passen door de maximaal toegestane boordiepte die dan gaat gelden (bijvoorbeeld; in Gemert mag je dan nog tot circa 19 meter boren maar in Bakel tot circa 88 meter; in Bladel mag je tot circa 24 meter boren). Naar verwachting geeft dat een lichte afname van het aantal meldingen door deze boordiepte beperking ter bescherming van het drinkwater.
Er komen wel nog steeds meer GBES bij en dat vraagt om een zorgvuldige afweging, omdat systemen steeds dichter bij elkaar komen te liggen en elkaar en open bodemenergiesystemen of andere belangen kunnen beïnvloeden (minder koude of warmte opbrengst, interferentie kan dan optreden); Doordat er nog steeds veel systemen bijkomen (140 meldingen maar 400 systemen het eerste halfjaar 2023 bij 16 gemeenten) is het van belang om de meldingen goed te beoordelen; in 40% van de gevallen zijn deze nu niet goed ingevuld en vraagt dat meer zorgvuldigheid van de melders, maar ook alertheid bij de beoordeelaars en voor de toezichthouders.
2.7
Beoordelen asbestinventarisatierapporten
Het afhandelen van de sloopmelding is een gemeentelijke taak. De beoordeling van het asbestinventarisatierapport is echter een basistaak, maar maakt onderdeel uit van het proces van de afhandeling van de sloopmelding. Bij de uitwerking van de verbeterde werkafspraken in 2020 (AB d.d. 24 september 2020) is besloten om hier tijdens de evaluatie van het eerder vastgestelde uitvoeringsbeleid Asbest in 2022 op terug te komen.
Inmiddels is een nieuwe situatie ontstaan waardoor de AB-besluiten over de taakuitvoering door de gemeenten zelf, achterhaald zijn. De regionale werkwijze volgens het vastgesteld uitvoeringsbeleid Asbest lijken door de besluiten in het rapport ‘Van Aartsen’ te worden ingehaald en door de inwerkingtreding van de Omgevingswet per 1 januari 2024. Daarmee komt ook de geplande evaluatie in een ander daglicht te staan. November 2023 8 -
Met het DB is afgestemd om, vooruitlopend op het besluit van IBT, de evaluatie te richten op de werkafspraken en uitvoering door ODZOB (interne evaluatie) en de implementatie van het proces om te komen tot de overdracht van basistaken door alle gemeenten, met aandacht voor het benodigde budget vanuit gemeenten en het op orde brengen van de capaciteit door de ODZOB. Dit is vastgelegd in het regionaal uitvoeringsbeleid Asbest (technisch aangepast naar aanleiding van de Omgevingswet en het IBP-traject verbetering VTH-stelsel). Een groot deel van de gemeenten heeft de uitvoering van deze taken bij de ODZOB liggen. Een aantal gemeenten dragen deze taken vanaf 1 januari 2023 over en hiervoor is het werkprogramma aangepast. Voor de overige gemeenten zijn accountgesprekken gaande om tot een implementatieplan te komen, met als streefdatum 1 januari 2024.
2.8
Juridische ondersteuning
Onder juridische ondersteuning worden onderstaande taken verstaan: •
Bezwaar en (hoger) beroep behandelen alsmede verzoeken om voorlopige voorziening i.h.k.v. vergunningprocedures;
•
Algemene juridische ondersteuning bij vergunningprocedures
Het gaat veelal om werkzaamheden die tot een zelfstandig product leiden. Deze werkzaamheden zijn vaak moeilijk vooraf te ramen.
2.9
Wet elektronische publicaties
Per 1 juli 2023 is het voor overheden verplicht om bepaalde besluiten, naast fysiek, ook digitaal ter inzage te leggen. Dit is een vereiste uit de Wet elektronische publicaties (Wep), die tot doel heeft de toegankelijkheid van informatie voor burgers en bedrijven te vergroten en het gebruik van papier te verminderen. Dit heeft gevolgen voor de wijze waarop bevoegde gezagen (ontwerp)besluiten, zoals omgevingsvergunningen, publiceren.
Digitaal ter inzage leggen De Wep leidt niet tot een wijziging in welke stukken ter inzage gelegd moeten worden. De documenten die voorheen fysiek ter inzage moesten worden gelegd, moeten sinds 1 juli 2023 ook digitaal beschikbaar worden gesteld. Dit betreft doorgaans het (ontwerp)besluit en alle stukken die redelijkerwijs nodig zijn voor een beoordeling daarvan (denk bijv. aan een akoestisch rapport) voor een periode van 6 weken. De Wep verplicht dus niet om meer of andere documenten ter inzage te leggen ten opzichte van wat eerder fysiek verplicht is. Hierbij moeten we uiteraard ook rekening houden met de bescherming van persoonsgegevens. Voor zover de ODZOB uitgebreide procedures in mandaat in behandeling neemt, kan zij vanaf 1 januari 2024 ook de digitale ter inzage legging verzorgen. Alle stukken die ter inzage worden gelegd worden in dat geval door de ODZOB geanonimiseerd.
Publiceren Naast het ter inzage leggen zijn er ook diverse momenten van publiceren/kennisgeven van aanvragen/besluiten. Hierbij kan gedacht worden aan de kennisgeving dat een aanvraag binnen is gekomen, het verlengen van de beslistermijn, de kennisgeving van de digitale ter inzage legging en het besluit dan wel acceptatie van een melding. De publicatie-werkzaamheden worden vooralsnog niet standaard door de ODZOB verricht, tenzij hier specifieke afspraken over zijn gemaakt.
November 2023 9 -
2.10 Leges milieu Vanaf 1 januari kunnen gemeenten leges heffen voor aanvragen milieubelastende activiteiten. Het heffen van leges is een bevoegdheid van de heffingsambtenaar. Deze bevoegdheid valt daarmee niet onder het mandaat van het college aan de ODZOB. Daarmee blijft dit een verantwoordelijkheid van de heffingsambtenaar van de gemeente, tenzij hier specifieke afspraken over worden gemaakt. De ODZOB levert desgevraagd de benodigde informatie aan de heffingsambtenaar, die nodig is voor de hoogte van de te heffen leges.
November 2023 10 -
3
Toezicht en handhaving
3.1
Regionaal operationeel kader toezicht en handhaving (ROK-TH)
Op 22 november 2018 heeft het Algemeen Bestuur van de ODZOB ingestemd met het Regionaal Operationeel Kader voor de milieutaken toezicht en handhaving (ROK-TH). Het ROK-TH stelt de ODZOB beter in staat op een effectieve, efficiënte en innovatieve manier uitvoering te geven aan toezicht en handhaving met als resultaat een schone, gezonde en veilige leefomgeving. Het ROK-TH geeft tevens de ontwikkeling weer die onze deelnemers van de ODZOB verwachten. Belangrijkste onderdelen zijn in dat opzicht het verder eigen maken en verfijnen van de methodiek van informatiegestuurd toezicht, het beter verwerken van omgevingsfactoren en naleefgedrag bij het bepalen van de inzet van capaciteit en tot slot het inzetten van alternatieve instrumenten bovenop of in plaats van inspecties. Het ROK Milieutoezicht is operationeel vanaf 2019 en is tussentijds (Midterm-review) bestuurlijk geëvalueerd. In 2024 zal in de uitvoering van toezicht en handhaving worden vastgehouden aan de uitgangspunten van het ROK-TH.
3.2
Systematiek ROK-TH
Voor de uitvoering van toezicht en handhaving bij industriële en agrarische bedrijven werken we volgens de ROK systematiek. Binnen het ROK zijn vijf blokken te onderscheiden. Deze zijn hieronder schematisch weergegeven.
3.2.1
Signalen, klachten en meldingen
Een deel van het toezicht, zowel agrarisch als industrieel, is niet planbaar. Blok 1 bevat toezicht naar aanleiding van klachten, ongewone voorvallen en signalen (intern, van gemeente, waterschap, etc.). Het betreffen o.a. meldingen over inrichtingen, zoals geluids- of geuroverlast, maar ook meldingen over niet inrichtingen (drugsafval dumpingen, asbestbranden e.d.). Daarnaast doen zich gedurende het jaar omstandigheden voor waardoor het noodzakelijk of gewenst is toezicht of andere taken uit te voeren bij een inrichting die niet voorzien was in dit programma. Op basis van signalen kunnen bedrijven worden aangedragen voor een controle. Deze controles kunnen op initiatief van zowel de deelnemer als de ODZOB zijn. November 2023 11 -
Voor klachten merken we nog op dat hierop een analyse plaatsvindt om op basis van patronen informatie te krijgen over specifieke bedrijven, activiteiten, bedrijfstypen of gebieden. De resultaten hiervan kunnen aanleiding geven voor signaaltoezicht of programmatisch toezicht. 3.2.2
Projectmatige aanpak en programmatisch toezicht
Programmatisch toezicht is het vooraf planbare toezicht in de blokken 2 en 3. In blok 2 is dat thematisch toezicht, gemotiveerd vanuit bestuurlijk benoemde thema’s zoals veiligheid, gezondheid, de energietransitie en emissies. In blok 3 betreft het branchetoezicht, waarvoor in de aanloop van het ROK een prioritering is gemaakt die als basis dient.
Industriële bedrijven Parallel aan het opstellen van het totale werkprogramma is voor het industriële toezicht een lijst van projecten voor 2024 opgesteld. De bijbehorende projectplannen, met bedrijvenlijsten, zijn na een informatiebijeenkomst in november voor de regio beschikbaar. Dan wordt ook op basis van die projectenlijst een jaarprogramma gepresenteerd. In 2024 worden diverse projecten op gemeentelijke niveau uitgevoerd. Veiligheid: •
Risicorelevante bedrijven
•
Aandachtsbedrijven
•
LPG-tankstations
•
Propaantanks
•
Nieuwe energiedragers: Li-ion batterijen + waterstof
•
Brandveilige bulkopslag
•
Cryogene opslag in tanks
•
Afvalketen
•
Vuurwerk
•
Metaalindustrie: natlakken /coaten
Gezondheid: •
ZZS (ook vanuit veiligheid)
•
Legionella
•
Houtverwerking: stoken B en C hout
Duurzaamheid: •
Energietoezicht en/of circulaire economie
Fundament op orde: •
Meten is weten (luchtemissie)
•
Nieuwe bedrijven of vergunningen (opleveringscontroles)
•
Gebiedsgerichte controles industrieterreinen (inrichtingenbestand)
Veehouderijen In 2022 wordt middels risicoprioritering bepaald bij welke veehouderijen toezicht wordt gehouden. De belangrijkste milieurisico’s verbonden aan het houden van vee, de regionale en lokale bestuurlijke prioriteiten en doelen en het naleefgedrag worden bij deze prioritering betrokken en vervolgens vertaald naar risico indicatoren. De risicoprioritering zal nog in 2022 worden uitgevoerd. Deze is nog in belangrijke mate gevoed door de uitkomsten van ITV. Zo kan er per 1 januari 2023 direct gestart worden met de uitvoering. Bij het toezicht worden vervolgens de belangrijkste risico’s met de grootste diepgang gecontroleerd. Dus niet alleen de keuze November 2023 12 -
om een bedrijf met een bepaalde frequentie te controleren vindt risicogericht plaats, ook het toezicht bij dat bedrijf zelf wordt risicogericht uitgevoerd. Tot slot is de verwachting dat de ‘warme sanering veehouderijen’ doorloopt in 2023. 3.2.3
Gerelateerde werkzaamheden onder het ROK-TH
Om het toezicht uit te kunnen voeren moet er een planning zijn en dienen er projectplannen opgesteld te worden. Daarnaast monitoren we maandelijks de voortgang van de projecten en de budgetten. Al deze werkzaamheden hebben we ondergebracht in blok 4 van het ROK TH. 3.2.4
Handhaving
Repressieve bestuursrechtelijke en/of strafrechtelijke handhaving Blok 5 is erop gericht om middels de ons ter beschikking staande handhavingsinstrumenten opvolging te geven aan constateringen die vanuit toezicht zijn gedaan. Hierbij wordt de Landelijke Handhavingsstrategie gevolgd. De werkzaamheden bevatten naast het opstellen van een voornemen en beschikking tot opleggen van een last onder dwangsom of bestuursdwang ook het repressieve deel van het toezicht, zoals dwangsomcontroles en (geluid)metingen. Ook de behandeling van verzoeken om handhaving vallen onder blok 5. In 2022 is met de komst van het Team Handhaving gestart met het steviger inbedden van strafrechtelijke handhaving binnen de ODZOB. Daarmee wordt een betere koppeling gemaakt tussen het bestuurs- en strafrecht, in lijn met de uitgangspunten van de Landelijke Handhavingsstrategie. Binnen het Team Handhaving is capaciteit vrijgemaakt voor een aantal ‘grijze boa’s’ die structureel strafrechtelijke zaken op gaan pakken en afhandelen. Daarmee voldoet de ODZOB aan de kwaliteitscriteria. Zaken die strafrechtelijk opgepakt moeten worden, worden opgevolgd met een proces-verbaal (verkort of uitgebreid) of een bestuurlijke-strafbeschikking milieu. De boa’s treden ook in overleg en zoeken afstemming met het Openbaar Ministerie.
3.3
Doelstellingen
Artikel 7.2, lid 2 van het Besluit omgevingsrecht (BOR) stelt dat de bestuursorganen die deelnemen in een omgevingsdienst zorgen voor een uniform uitvoerings- en handhavingsbeleid. Daarin moet gemotiveerd worden aangegeven welke doelen de omgevingsdienst moet behalen bij de uitvoering en handhaving en welke activiteiten daartoe door de omgevingsdienst uitgevoerd worden. Middels het Regionaal operationeel beleidskader Toezicht en Handhaving (ROK-TH) wordt invulling gegeven aan dit artikel. Het AB heeft in december 2021 opdracht gegeven om verder te werken aan het verbeteren van het level playing field met betrekking tot een gezonde leefomgeving. Dit doen we door de doelstellingen uit het ROK Milieutoezicht scherper te formuleren aangezien de huidige omschrijving van de doelstellingen te veel interpretatieruimte laat en slecht meetbaar zijn. Hierbij vraagt men aandacht voor de prioriteitenlijsten die in het huidige ROK Milieutoezicht zijn opgenomen namelijk: de regionale risicomatrix, de maatschappelijke effecten en de omgevingsfactoren.
Monitoring In artikel 10.6 van de Regeling omgevingsrecht (MOR) is opgenomen dat in ieder geval de volgende gegevens gemonitord worden: •
Uitgevoerde controles
•
Geconstateerde overtredingen
•
Opgelegde bestuurlijke sancties
•
Processen-verbaal
November 2023 13 -
•
Over mogelijke overtredingen ontvangen klachten
Om aan deze wettelijke verplichting te kunnen voldoen, is door de ODZOB geïnventariseerd welke gegevens reeds worden vastgelegd, worden gerapporteerd aan gemeenten en waar verbeterpunten liggen.
3.4
Toezicht bodem
Het beoordelen van meldingen bodem wordt uitgevoerd volgens het nog vast te stellen Uitvoeringkader Bodem. Vanaf 2024 worden de uitvoerende taken gemonitord en geëvalueerd door de werkgroep bodem. Daar waar nodig wordt de uitvoering van de taken bijgestuurd. In overleg met betreffende gemeenten worden tijdens de voorbereiding van het werkprogramma de grote (infrastructurele) projecten geïnventariseerd. Dit kunnen zowel projecten zijn binnen de eigen gemeentegrenzen als projecten die de gemeentegrenzen overschrijden.
3.5
Toezicht mobiel breken
Het toezicht op het Besluit mobiel breken wordt volgens een risicogerichte werkwijze uitgevoerd.
3.6
Toezicht gesloten bodemenergiesystemen (GBES)
Het beoordelen van meldingen GBES is vanaf 1 januari 2024 (onder de Omgevingswet) als basistaak opgenomen. In 2021 is ervaring opgedaan met het toezicht op de aanleg van GBES. De hoeveelheid meldingen ziet de ODZOB door de grotere focus op de energietransitie en klimaat, fors toenemen. Ook heeft de ODZOB geconcludeerd dat de uitvoering van de aanleg van de systemen niet altijd naar wens plaatsvindt. Gebaseerd op het aantal ingediende meldingen en een risicogerichte aanpak, wordt op deze basistaak regio breed inzet verwacht, welke in het werkprogramma 2024 is opgenomen. Hierbij wordt uitgegaan van toezicht op 10% van de systemen. Dit toezicht vindt bij de aanleg plaats.
3.7
Toezicht asbestsloop
Vanaf mei 2019 is gestart met meer risico gericht (informatie gestuurd) toezicht. Locaties waar lage risico’s aanwezig zijn worden minder diepgaand gecontroleerd. Locaties waar meer risico bestaat worden nauwkeurig geïnspecteerd. Daarnaast worden projectmatig zaken opgepakt die vanuit het reguliere toezicht aandacht vragen. In 2022 is gestart met de evaluatie op de werkafspraken en uitvoering van asbest toezicht door ODZOB (interne evaluatie) en het opstellen van een implementatieplan. Dit is ook vastgelegd in het regionaal uitvoeringsbeleid Asbest.
Ketenaanpak De uitvoering van ketentoezicht is voor de ODZOB een wettelijke basistaak en daarmee een belangrijke methode om illegaliteit en milieucriminaliteit binnen de asbestverwijderingsketen gericht aan te kunnen pakken. Deze problematiek overstijgt zowel de gemeente- als de regiogrenzen en daarom wordt er door de drie Brabantse omgevingsdiensten geïnvesteerd in een Brabantbrede ketenaanpak. Jaarlijks stellen de drie omgevingsdiensten een gezamenlijk werkprogramma ketenaanpak op, waarin gezamenlijke uitvoeringsprojecten worden gedefinieerd. Binnen deze projecten is ruimte om innovatieve methodes en instrumenten te ontwikkelen en toe te passen. Het vormgeven en uitvoeren van de ketenaanpak asbest, bij voorkeur Brabantbreed, is een opgave die nog stevig aangepakt dient te worden. Voor ketentoezicht is 10 procent van het asbesttoezicht budget beschikbaar. Om het ketentoezicht adequaat te kunnen implementeren is een verruiming van het budget benodigd. Hieraan kan een impuls gegevens worden door het “ontschotten” van het totale budget voor het taakveld asbest waarbij de ODZOB de inzet van middelen en capaciteit beheerd. November 2023 14 -
3.8
Juridische Ondersteuning
Onder juridische ondersteuning worden onderstaande taken verstaan (deze maken geen onderdeel uit van het ROK-budget voor toezicht en handhaving): •
Bezwaar en (hoger) beroep behandelen alsmede verzoeken om voorlopige voorziening i.h.k.v. handhavingsprocedures. Hieronder valt het opstellen van een verweerschrift en de vertegenwoordiging van het college in rechte. In principe gaat het altijd om besluiten die door de ODZOB in mandaat zijn genomen. De bevoegdheid om te beslissen op een bezwaarschrift ligt bij het college, de behandeling van een beroep of hoger beroep tegen een dergelijk besluit valt wel onder deze paragraaf.
•
Invorderingsprocedures tot en met het nemen van een invorderingsbesluit. Dit houdt het vervolg in bij de vaststelling van een overtreding van een opgelegde last. Hieronder valt de verbeurtebrief (kennisgeving van de verbeurde dwangsom) die gepaard gaat met de mogelijkheid een zienswijze in te dienen tegen het voorgenomen besluit alsmede het besluit tot invordering van de verbeurde dwangsom. Het traject dat daarna volgt, zoals de aanmaning en de invordering bij dwangbevel blijft een bevoegdheid van de gemeente.
•
Algemene juridische ondersteuning bij handhavingsprocedures.
Het gaat veelal om werkzaamheden die tot een zelfstandig product leiden. Deze werkzaamheden zijn vaak moeilijk vooraf te ramen. In de tabel in bijlage 1 is per deelnemer opgenomen welke taken wij op dit onderdeel uitvoeren en of hiervoor mandaat is verleend of dat deze taak als advies wordt uitgevoerd.
November 2023 15 -
4. Advies Onder de adviestaken vallen alle door de ODZOB op verzoek van de gemeenten uitgevoerde taken die: •
Niet onder het basistakenpakket vallen of;
•
Geen betrekking hebben op milieubelastende activiteiten.
Onder de overige taken zijn zeer verschillende taken opgenomen. Werkzaamheden worden in overleg met de deelnemer uitgevoerd. Dit geldt ook voor verzoeken die worden ingediend in het kader van de Wet Open Overheid (Woo-verzoeken) voor zover deze VTH-gerelateerd zijn. De gemeente kan ervoor kiezen om deze werkzaamheden als verzoektaak in het werkprogramma op te nemen. In de tabel in bijlage 1 is per deelnemer aangegeven welke werkzaamheden uitgevoerd worden. Daarbij is aangegeven of hiervoor mandaat is verleend aan de ODZOB of dat deze taak als advies wordt aangeleverd.
5. Informatieanalyse, -verstrekking en –gegevensbeheer Vanuit diverse hoeken krijgt de ODZOB vragen om informatie. In de meeste gevallen zijn het vragen die betrekking hebben op een vergunning- of handhavingsprocedure en daarmee onder de basistaken van het werkprogramma vallen. Vaak worden er echter ook raadsvragen of persvragen gesteld, waarbij wij gevraagd worden om het college hierover te adviseren. Gerelateerd aan de VTH-processen worden op verzoek gegevens bijgehouden in diverse systemen. Het gegevensbeheer valt onder deze categorie. In bijlage 1 is per deelnemer aangegeven welke systemen er worden bijgehouden. Wij rapporteren minimaal 1 keer per jaar over de uitvoering van alle VTH-taken met het jaarverslag. Deze rapportage is ondergebracht in deze categorie. Ook de gerelateerde taken en de specifieke werkzaamheden van de accountmanagers vallen hieronder.
November 2023 16 -
Bijlage 1 WP 2024 inhoud op hoofdlijnen gemeente Laarbeek A. VERGUNNINGVERLENING Vooroverleg Milieuactiviteit industrieel Milieuactiviteit agrarisch Meervoudige aanvragen Gesloten bodemenergiesysteem
MANDAAT MANDAAT MANDAAT
Sloopactiviteit (met en zonder asbestinventarisatierapport) Bodemactiviteit (nieuw onder de Omgevingswet) Bouwactiviteit
MANDAAT MANDAAT MANDAAT
Juridische procedures vergunningverlening milieu behandelen bezwaar en (hoger)beroep (incl verweerschrift) Administratieve en procedurele afhandeling meldingen en vergunningen publiceren (Wep) digitale ter inzage legging (uitgebreide procedures) heffen leges milieuvergunningen inclusief legesbesluit
MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT
Juridische procedures vergunningverlening bouwen behandelen bezwaar en (hoger)beroep (incl verweerschrift) Administratieve en procedurele afhandeling meldingen en vergunningen publiceren (Wep) digitale ter inzage legging (uitgebreide procedures) heffen leges bouwvergunningen
LAARBEEK LAARBEEK MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT
MANDAAT
B. TOEZICHT EN HANDHAVING Milieuactiviteit industrie Milieuactiviteit agrarisch Bodemactiviteit (nieuw onder de Omgevingswet) Bodemactiviteit (voormalig besluit bodemkwaliteit) Bouwactiviteit (met uitzondering van handhaving) Sloopactiviteit verwijdering asbest Gesloten bodemenergiesystemen Klacht/meldingen behandelen Juridische procedures handhaving (met uitzondering van bouwen): opstellen+verzenden verbeurtebrief invorderingsbesluit behandelen bezwaar en (hoger)beroep (incl verweerschrift)
MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT
C. ADVIES Advies juridisch Verzoek Woo Advies bodem/water Advies geluid Zonebeheer Geluidmetingen Advies archeologie Advies erfgoed en omgevingskwaliteit Advies gebiedsontwikkeling Advies omgevingsplan Advies omgevingsveiligheid Advies energie en duurzaamheid Overig advies, nml…
ADVIES ADVIES ADVIES ADVIES MANDAAT MANDAAT ADVIES ADVIES ADVIES ADVIES ADVIES ADVIES ADVIES
D. INFORMATIEANALYSE, -VERSTREKKING EN GEGEVENSBEHEER Gegevensbeheer RVMK/ LVMK CIMLK verkeer CIMLK agrarisch KRD BZV (bouwen) REV IPPC database E-MJA (energie efficiency) E-PRTR Amice BIS M = Mandaat A = Advies
MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT MANDAAT
Bijlage 2 Financieel werkprogramma Ui t vr aag WP 2024
Gem een t e Laar b eek
Omschrijving PDC 2024
Soort taak (basis of verzoek) gemeente
Uren
---->
13.357 7.693
701.452 290.140
896.246 615.825
1.597.698 905.966
0 0 226 1.084 63 300 328 5.000 150 542
0 0 29.664 112.032 7.371 32.100 38.376
0 0 0 29.935
0 0 29.664 141.967 7.371 32.100 38.376 585.890 19.650 50.948
3.281
289.875
95.121
384.996
0 1.239 655 164 60 813 200 10 90 50
0 145.171 76.804 19.217 7.031
0 0 0
0 145.171 76.804 19.217 7.031 95.121 23.400 1.172 10.530 6.550
1.395
0
178.000
0 0 342 46 46 8 496 0 0 0 0 458
0
0 0 40.000 6.000 6.000 1.000 65.000 0 0 0 0 60.000
INFORMATIEANALYSE, -VERSTREKKING EN GEGEVENSBEHEER
987
121.437
7.300
128.737
ni et ges peci fi ceerd budget i nforma ti ea na l ys e, -vers trekki ng en gegevens beheer Gegevens beheer Ra pporta ge opdra chtgever Ex VVGB gel den Coördi na ti e en werkverdel i ng Accountma na gement
0 40 20 64 613 250
0
0 4.680 2.620
0 4.680 2.620 8.384 80.303 32.750
Totaaltelling werkprogramma VERGUNNINGVERLENING ni et ges peci fi ceerd budget vergunni ngverl eni ng Vooroverl eg Mi l i eua cti vi tei t i ndus tri eel Mi l i eua cti vi tei t a gra ri s ch Ges l oten bodemenergi es ys teem Sl oopa cti vi tei t Bodema cti vi tei t (ni euw onder de Omgevi ngs wet) Bouwa cti vi tei t Juri di s che procedures vergunni ngverl eni ng Admi ni s tra ti eve en procedurel e a fha ndel i ng mel di ngen en vergunni ngen
Ba s i s /Verzoek Ba s i s /Verzoek Ba s i s /Verzoek Ba s i s Ba s i s Ba s i s Verzoek Ba s i s Ba s i s
TOEZICHT EN HANDHAVING ni et ges peci fi ceerd budget toezi cht en ha ndha vi ng Mi l i eua cti vi tei t i ndus tri e Mi l i eua cti vi tei t a gra ri s ch Bodema cti vi tei t (ni euw onder de Omgevi ngs wet) Bodema cti vi tei t (voorma l i g bes l ui t bodemkwa l i tei t) Bouwa cti vi tei t Sl oopa cti vi tei t verwi jderi ng a s bes t Ges l oten bodemenergi es ys temen Kl a cht/mel di ngen beha ndel en Juri di s che procedures ha ndha vi ng
Ba s i s /Verzoek Ba s i s /Verzoek Ba s i s Ba s i s Verzoek Ba s i s Ba s i s Ba s i s Ba s i s
ADVIES ni et ges peci fi ceerd budget a dvi es Advi es juri di s ch Advi es bodem/wa ter Advi es gel ui d Gel ui dmeti ngen Advi es a rcheol ogi e Advi es erfgoed en omgevi ngs kwa l i tei t Advi es gebi eds ontwi kkel i ng Advi es omgevi ngs pl a n Advi es omgevi ngs vei l i ghei d Advi es energi e en duurza a mhei d Overi g a dvi es (ni et ges peci fi ceerd)
Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek
Verzoek Verzoek Ba s i s Ba s i s Ba s i s
Budget Budget verzoekbasistaken taken WP2024 WP2024
585.890 19.650 50.948
95.121 23.400 1.172 10.530 6.550
8.384 80.303 32.750
Totaal budget WP2024
Collectieve taken 2024
BEGROTING
94531
1.692.229
338000 i n 2023 € 6.550
178.000 0 0 40.000 6.000 6.000 1.000 65.000 0 0 0 0 60.000 a dvi es Al ex/Ja nneke
€0 €0 €0 € 29.900
ni et begroot i n wp 2023 en eerder
€0
€ 19.650
BUITEN WERKPROGRAMMA
Totaaltelling buiten werkprogramma
---->
VERGUNNINGVERLENING ni et ges peci fi ceerd budget vergunni ngverl eni ng Bouwa cti vi tei t
Verzoek
TOEZICHT EN HANDHAVING ni et ges peci fi ceerd budget toezi cht en ha ndha vi ng Bouwa cti vi tei t
Uren
Budget verzoektaken WP2024
740 0
97.000 0
0 0
0 0
0
0
0 0
0 0
740
97.000
0 0 0 229 0 0 458 0 0 0 53 0
0 0 0 30.000 0 0 60.000 0 0 0 7.000 0
INFORMATIEANALYSE, -VERSTREKKING EN GEGEVENSBEHEER
0
0
ni et ges peci fi ceerd budget i nforma ti ea na l ys e, -vers trekki ng en gegevens beheer
0
0
Verzoek
ADVIES ni et ges peci fi ceerd budget a dvi es Advi es juri di s ch Advi es bodem/wa ter Advi es gel ui d Gel ui dmeti ngen Advi es a rcheol ogi e Advi es erfgoed en omgevi ngs kwa l i tei t Advi es gebi eds ontwi kkel i ng Advi es omgevi ngs pl a n Advi es omgevi ngs vei l i ghei d Advi es energi e en duurza a mhei d Overi g a dvi es (ni et ges peci fi ceerd)
Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek Verzoek
Opmerkingen / toevoegingen:
Handtekening:
Handtekening:
Gemeente
Omgevingsdienst Zuidoost-Brabant
gel ui ds a neri ngen
Anthoni e Di el ema n
contra ctma na gement energi e