CConstaterende datLaarbeek
Koppel je AI →
Document · PDF

11 20261112 Onderbouwing fysieke leefomgeving - v2

Raadsvergadering 12 november 2026, gemeente LaarbeekBij agendapunt: B Voorstel tot vaststelling Adviesrecht inzake de realisatie van het Landdrift-concept op Landgoed Eyckenlust (tiny houses)56.948 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 8

Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk Projectlocatie Gemertseweg 5 Beek en Donk Omschrijving project Ontwikkeling van de collectieve woonvorm ‘Landdrift’ op Landgoed Eyckenlust Projectnummer LANDR01.OV01 Datum rapportage 17 september 2026, versie 01 Opgesteld door Agron Advies B.V. Pastoor van Schijndelstraat 33a 5469 PS Boerdonk Tel: 0492-347761 Email: info@agronadvies.nl Opdrachtgever Stichting Landdrift Gemertseweg 5 5741 PD Beek en Donk

Inhoud 1. | Inleiding | 1 1.1 | Aanleiding | 1 1.2 | Ligging en begrenzing projectlocatie | 2 1.3 | Vigerend planologisch-juridisch kader | 3 2. | Bestaande situatie | 5 3. | Voorgenomen ontwikkeling | 7 3.1 | Beschrijving voorgenomen ontwikkeling | 7 3.2 | Inrichting van de projectlocatie | 9 3.3 | Missie | 11 3.4 | Doelgroep | 12 3.5 | Strijdigheid omgevingsplan | 13 4. | Beleidskader | 14 4.1 | Rijksbeleid | 14 4.2 | Provinciaal beleid | 15 4.3 | Gemeentelijk beleid | 36 5. | Omgevingsaspecten | 40 5.1 | Het beschermen van de gezondheid en milieu | 40 5.2 | Geluid door activiteiten | 41 5.3 | Geur | 43 5.4 | Bodemkwaliteit | 46 5.5 | Wegen, verkeer en parkeren | 47 5.6 | Kwaliteit van de buitenlucht | 49 5.7 | Omgevingsveiligheid | 50 5.8 | Natuur | 52 5.9 | Water en watersystemen | 57 5.10 | Cultureel erfgoed, landschap en stedenbouw | 64 5.11 | Bedrijfsmatige activiteiten | 69 5.12 | M.e.r. beoordeling | 72 5.13 | Zorgvuldig ruimtegebruik/ ladder voor duurzame verstedelijking | 73 5.14 | Duurzaamheid | 73 6. | Beperkingengebied | 75 7. | Financiële en maatschappelijk haalbaarheid | 76 7.1 | Financiële haalbaarheid | 76 7.2 | Maatschappelijke uitvoerbaarheid | 76 8.

| Belangenafweging en conclusie | 78 Bijlagen Bijlage 1 | Landschappelijk ontwerp Landdrift Eyckenlust Bijlage 2 | Berekening stikstofdepositie Aerius Calculator Bijlage 3 | Rapport akoestisch onderzoek Bijlage 4 | Geurberekeningen Bijlage 5 | Rapport verkennend bodemonderzoek Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 1 1. Inleiding 1.1 Aanleiding De projectlocatie betreft de Elisabethhoeve aan de Gemertseweg 5 te Beek en Donk. De Elisabethhoeve is een historische boerderij die onderdeel uitmaakt van Landgoed Eyckenlust. De hoeve heeft in de huidige situatie een woonfunctie en wordt omgeven door circa 5 hectare agrarische gronden die onderdeel uitmaken van het landgoed. Landgoed Eyckenlust werkt aan een toekomstbestendige ontwikkeling waarbij natuur, landschap, water, cultuurhistorie en maatschappelijke initiatieven met elkaar worden verbonden. Binnen deze gebiedsontwikkeling vormt de Elisabethhoeve een geschikte locatie voor de ontwikkeling van het concept Landdrift. Dit concept sluit aan bij de ambities uit de Gebiedsvisie Landgoed Eyckenlust en de Ontwikkelrichting Beek en Donk-Oost, waarin onder meer regeneratieve landbouw, biodiversiteitsherstel en maatschappelijke betrokkenheid belangrijke uitgangspunten vormen. Landdrift is binnen deze ontwikkelrichting ook als initiatief benoemd.

Landdrift is een integraal gebiedsconcept waarin landschapsontwikkeling, regeneratieve landbouw, natuurontwikkeling en gemeenschapsvorming met elkaar worden verbonden. Rondom de Elisabethhoeve wordt gewerkt aan een landschap waarin onder meer ruimte is voor een tuinderij, agroforestry, een voedselbos en andere vormen van landschapsinclusieve voedselproductie en natuurontwikkeling. Een belangrijk onderdeel van het concept is de betrokkenheid van mensen bij het beheer en de ontwikkeling van het gebied. Vanuit deze gedachte wordt bij de Elisabethhoeve een kleinschalige collectieve woonvorm ontwikkeld. Deze bestaat uit tien tijdelijke en verplaatsbare wooneenheden. De bewoners vormen gezamenlijk een woongemeenschap en zijn vanuit het concept Landdrift betrokken bij de ontwikkeling en het beheer van het omliggende landschap. De woonvorm staat daarmee niet op zichzelf, maar maakt onderdeel uit van de bredere gedachte achter Landdrift. In het landschappelijk ontwerp zijn de tien wooneenheden direct achter de Elisabethhoeve gegroepeerd rondom een gezamenlijke groene ruimte, waarmee één samenhangend woonerf ontstaat. De tien tijdelijke wooneenheden passen niet binnen de regels van het geldende omgevingsplan. Om de collectieve woonvorm mogelijk te maken wordt daarom een omgevingsvergunning aangevraagd voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA).

De aanvraag voor de BOPA heeft uitsluitend betrekking op het realiseren en gebruiken van de tien tijdelijke en verplaatsbare wooneenheden als collectieve woonvorm. De overige onderdelen en activiteiten die onderdeel uitmaken van het bredere concept Landdrift, zoals de tuinderij, agroforestry, het voedselbos en overige landschappelijke, agrarische en maatschappelijke activiteiten, maken geen onderdeel uit van de aangevraagde buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Deze onderdelen worden in deze onderbouwing we l beschreven voor zover zij relevant zijn voor de achtergrond van het initiatief, de functionele samenhang van de collectieve woonvorm met Landdrift en de beoordeling van de omgevingskwaliteit. Voorliggende rapportage vormt de onderbouwing van de fysieke leefomgeving behorende bij de aanvraag. Hierin wordt gemotiveerd dat het realiseren en gebruiken van de tien tijdelijke wooneenheden op deze locatie ruimtelijk aanvaardbaar is en dat met het verlenen van de gevraagde omgevingsvergunning sprake is van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 2 1.2 Ligging en begrenzing projectlocatie De projectlocatie is gelegen aan de Gemertseweg 5 in het buitengebied van de gemeente Laarbeek, circa 320 meter ten oosten van de kern Beek en Donk.

De locatie maakt onderdeel uit van Landgoed Eyckenlust, een historisch landgoed dat een belangrijke landschappelijke, cultuurhistorische en ecologische functie vervult binnen het Aa-dal. De projectlocatie bestaat uit een gedeelte van het kadastrale perceel gemeente Beek en Donk, sectie F, nummer 1590. De locatie wordt aan de zuidoostzijde ontsloten via de Gemertseweg. Op de projectlocatie bevinden zich de Elisabethhoeve met bijbehorend erf en circa 5 hectare agrarische gronden. De gronden worden aan de zuidoostzijde begrensd door een tuincentrum en een glastuinbouwbedrijf. Aan de westzijde vormt de rivier de Aa de natuurlijke begrenzing van de projectlocatie. De overige gronden grenzen aan agrarische percelen, bos- en natuurgebieden die eveneens onderdeel uitmaken van Landgoed Eyckenlust. De directe omgeving kent een gemengd karakter, waarin wonen, agrarische bedrijven, glastuinbouw, natuur, recreatie en landschappelijke waarden naast elkaar voorkomen. Door de ligging binnen het historische landgoed en het beekdallandschap vormt de projectlocatie een belangrijke schakel tussen de kern Beek en Donk en het omliggende buitengebied. De ligging en begrenzing van de projectlocatie zijn weergegeven in de navolgende figuren.

Figuur 1: Ligging projectlocatie op topografische kaart (projectlocatie rood omkaderd) Figuur 2: Ligging projectlocatie op luchtfoto (projectlocatie rood omkaderd) Kern Beek en Donk Projectlocatie Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 3 Figuur 3: Ligging projectlocatie in de directe omgeving (projectlocatie rood omkaderd) 1.3 Vigerend planologisch-juridisch kader De projectlocatie ligt binnen het omgevingsplan van de gemeente Laarbeek. Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 bestaat het omgevingsplan uit een tijdelijk deel en een nieuw deel. Voor de projectlocatie is sprake van het tijdelijke omgevingsplan. Dit tijdelijke omgevingsplan bestaat uit de voormalige bestemmingsplannen die van rechtswege onderdeel zijn geworden van het omgevingsplan, aangevuld met de regels uit de bruidsschat. Voor de projectlocatie zijn de volgende plannen onderdeel van het tijdelijke omgevingsplan: • Omgevingsplan gemeente Laarbeek; • Parapluplan 'Archeologie en monumenten gemeente Laarbeek'; • Parkeernormen Laarbeek; • Bestemmingsplan 'Buitengebied'. Voor de beoordeling van het initiatief is met name het bestemmingsplan 'Buitengebied' van belang, aangezien hierin de geldende functies en gebruiksregels voor de projectlocatie zijn opgenomen.

Binnen de projectlocatie gelden de volgende functies: • Wonen; • Agrarisch met waarden – Landschaps- en natuurwaarden 1; • Bos; • Waarde – Archeologie 2. Daarnaast zijn de volgende functieaanduidingen van toepassing: • specifieke vorm van agrarisch met waarden – natuurontwikkeling; • cultuurhistorische waarden. De projectlocatie ligt tevens binnen de gebiedsaanduiding ‘extensiveringsgebied’. De aanvraag voor de buitenplanse omgevingsplanactiviteit heeft uitsluitend betrekking op het realiseren en gebruiken van tien tijdelijke en verplaatsbare wooneenheden als collectieve woonvorm. De wooneenheden worden opgericht op gronden waaraan op grond van het bestemmingsplan ‘Buitengebied’ de functie ‘Agrarisch met waarden – Landschaps- en natuurwaarden 1’ is toegekend.

Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 4 Binnen deze functie is het realiseren en gebruiken van de beoogde wooneenheden niet toegestaan. De gronden zijn primair bestemd voor agrarisch gebruik en voor het behoud, herstel en de ontwikkeling van de aanwezige landschaps- en natuurwaarden. De beoogde collectieve woonvorm past daarmee niet binnen de ter plaatse geldende bouw- en gebruiksregels. Het tijdelijke deel van het omgevingsplan biedt geen binnenplanse mogelijkheid waarmee de tien wooneenheden op deze locatie kunnen worden toegestaan. Om de beoogde collectieve woonvorm mogelijk te maken, wordt daarom een omgevingsvergunning aangevraagd voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA). De overige onderdelen van het bredere concept Landdrift maken geen onderdeel uit van de aangevraagde buitenplanse omgevingsplanactiviteit. Voor zover deze onderdelen in deze onderbouwing worden beschreven, dienen zij ter toelichting op de achtergrond van het initiatief en de functionele en landschappelijke samenhang waarbinnen de collectieve woonvorm wordt gerealiseerd. De navolgende figuur geeft een uitsnede weer van de verbeelding van het geldende bestemmingsplan. Figuur 4: Uitsnede verbeelding bestemmingsplan ‘Buitengebied’

Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 5 2. Bestaande situatie De projectlocatie betreft de Elisabethhoeve met omliggende gronden aan de Gemertseweg 5 te Beek en Donk. De locatie maakt onderdeel uit van Landgoed Eyckenlust en is gelegen in het beekdallandschap van de Aa, circa 320 meter ten oosten van de kern Beek en Donk. De totale oppervlakte van de projectlocatie bedraagt circa 5 hectare. De Elisabethhoeve heeft in de huidige situatie een woonfunctie. De omliggende gronden zijn planologisch bestemd als 'Agrarisch met waarden – Landschaps- en natuurwaarden 1' en zijn hoofdzakelijk in gebruik als agrarische cultuurgrond. Sinds begin 2026 worden delen van deze gronden kleinschalig ingezet voor de eerste fase van de ontwikkeling van Landdrift, waarbij wordt gestart met landschapsinclusieve en regeneratieve landbouw. De projectlocatie heeft een open en groen karakter en wordt omgeven door agrarische percelen, natuurgebieden en landschapselementen die onderdeel uitmaken van het historische landgoedlandschap van Eyckenlust. Aan de westzijde vormt de rivier de Aa een natuurlijke begrenzing van de locatie. In de directe omgeving bevinden zich daarnaast een tuincentrum, een glastuinbouwbedrijf, agrarische bedrijven en verspreid liggende woningen.

De agrarische gronden bestaan momenteel voornamelijk uit open landbouwpercelen met een beperkte landschappelijke inrichting. De bodem is de afgelopen decennia intensief agrarisch gebruikt, waardoor de biodiversiteit beperkt is en de landschappelijke structuur grotendeels ontbreekt. De bestaande situatie vormt daarmee het uitgangspunt voor de beoogde ontwikkeling, waarin wordt ingezet op herstel van bodemkwaliteit, biodiversiteit en landschappelijke samenhang. De volgende figuren geven de bestaande situatie van de projectlocatie weer. Figuur 5: Bestaande situatie projectlocatie Elisabethhoeve Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 6 Figuur 6: Bestaande situatie vogelvluchtperspectief projectlocatie (bron: cyclomedia.nl)

Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 7 3. Voorgenomen ontwikkeling 3.1 Beschrijving voorgenomen ontwikkeling Landdrift als gebiedsconcept Op de gronden rondom de Elisabethhoeve op Landgoed Eyckenlust wordt gewerkt aan de ontwikkeling van Landdrift. Landdrift is een gebiedsconcept waarin regeneratie van landbouwgronden, versterking van natuur en biodiversiteit, kleinschalige voedselproductie en maatschappelijke verbinding met elkaar worden gecombineerd. Het uitgangspunt is multifunctioneel landgebruik, waarbij natuur, landbouw en tijdelijk wonen elkaar versterken. De voorliggende BOPA heeft nadrukkelijk niet betrekking op de realisatie van het volledige Landdrift - concept. De aanvraag ziet uitsluitend op de realisatie en het tijdelijke gebruik van de beoogde wooneenheden. De overige onderdelen van Landdrift worden in deze toelichting uitsluitend beschreven om de ruimtelijke en functionele context te schetsen waarbinnen de tijdelijke wooneenheden worden gerealiseerd. Voor zover voor deze overige onderdelen afzonderlijke planologische toestemmingen of vergunningen noodzakelijk zijn, maken deze geen onderdeel uit van de voorliggende BOPA. Landgoed Eyckenlust vormt de eerste locatie waar het Landdrift-concept fysiek wordt uitgewerkt.

Volgens het definitief ontwerp van Copijn Landschapsarchitecten is Landdrift gericht op drie samenhangende doelstellingen: regeneratie van landbouwgronden, het creëren van ruimte voor natuur en biodiversiteit en het bieden van ruimte voor mensen om gezamenlijk te wonen en te werken aan een natuurlijke leefomgeving. De locatie ligt in de agrarische zone van Landgoed Eyckenlust. Het landschap bestaat uit agrarische gronden, houtwallen, bosranden en andere landschappelijke structuren. De bestaande landschappelijke en cultuurhistorische structuur van het landgoed vormt het uitgangspunt voor de verdere ontwikkeling van Landdrift. Binnen het bredere Landdrift-concept wordt gewerkt aan een meer regeneratief en landschapsinclusief gebruik van de agrarische gronden. Het ontwerp voorziet onder meer in een tuinderij, pluktuin, voedselbos, rijenteelt/agroforestry, kruidenrijke en extensief beheerde gronden en verschillende landschapselementen. Bestaande boswallen worden behouden en waar mogelijk versterkt. Nieuwe landschapselementen sluiten aan op de historische verkavelingsstructuur van het landgoed. Ook schapen en kippen kunnen binnen het regeneratieve beheer van de gronden worden ingezet. Schapen dragen door extensieve begrazing bij aan het beheer van graslanden en het openhouden van delen van het landschap. Kippen kunnen worden ingezet voor natuurlijke bemesting en plaagbestrijding.

Daarmee maken de dieren onderdeel uit van het samenspel tussen bodem, plant, dier en voedselproductie. In het ontwerp van Copijn worden hiervoor geen vaste aantallen als uitgangspunt gehanteerd. Voor de kleinschalige voedselproductie en het beheer van de gronden zijn in het ontwerp daarnaast verschillende teeltondersteunende en agrarische voorzieningen weergegeven, waaronder een glazen kas en kweektunnels. Ook is in het ontwerp een kapschuur opgenomen voor onder meer materieel en ontmoeting. De kapschuur vormt binnen het gebiedsconcept tevens een ruimtelijke schakel tussen het bestaande voorerf van de Elisabethhoeve en het daarachter gelegen collectieve woonerf. Deze onderdelen beschrijven de beoogde ontwikkeling van Landdrift als geheel en dienen als context voor de inpassing van de tijdelijke wooneenheden. De planologische beoordeling in deze BOPA is echter uitsluitend gericht op de tijdelijke wooneenheden en het daarmee samenhangende gebruik. De overige in het gebiedsconcept opgenomen ontwikkelingen worden met deze BOPA niet aangevraagd of vergund. Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 8 De collectieve woonvorm Een wezenlijk onderdeel van het Landdrift-concept is de verbinding tussen gemeenschap en landschap. Copijn beschrijft de woongemeenschap als de kern van het project.

De bewoners leven in direct contact met het land en zijn betrokken bij het beheer en de ontwikkeling daarvan. Rondom deze gemeenschap kan een breder netwerk van vrijwilligers en lokale partijen ontstaan dat betrokken is bij natuurbeheer, landbouw en landschapsontwikkeling. Vanuit deze gedachte wordt achter de Elisabethhoeve een kleinschalige collectieve woonvorm gerealiseerd. Deze bestaat uit tien tijdelijke en verplaatsbare wooneenheden. De woningen worden niet ontwikkeld als tien afzonderlijke reguliere woonpercelen, maar vormen gezamenlijk één woongemeenschap die ruimtelijk en functioneel is verbonden met Landdrift. De voorliggende aanvraag voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit heeft uitsluitend betrekking op het realiseren en gebruiken van deze tien tijdelijke en verplaatsbare wooneenheden als collectieve woonvorm. De wooneenheden worden opgericht op gronden waaraan in het tijdelijke deel van het omgevingsplan de functie ‘Agrarisch met waarden – Landschaps- en natuurwaarden 1’ is toegekend. Binnen deze functie is het realiseren en gebruiken van de beoogde woningen niet toegestaan. Voor het mogelijk maken van de collectieve woonvorm wordt daarom een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit aangevraagd.

De overige onderdelen van het Landdrift-concept, waaronder de tuinderij, pluktuin, agroforestry, het voedselbos, het houden van schapen en kippen, de agrarische en landschappelijke voorzieningen en de kapschuur, maken geen onderdeel uit van de voorliggende BOPA. Deze onderdelen worden in deze onderbouwing beschreven voor zover zij relevant zijn voor de achtergrond van het initiatief en voor de ruimtelijke, landschappelijke en functionele samenhang waarbinnen de collectieve woonvorm wordt gerealiseerd. Tijdelijk karakter De collectieve woonvorm heeft een tijdelijk karakter. De tien wooneenheden worden voor een periode van maximaal vijftien jaar toegestaan en dienen verplaatsbaar te zijn. In het ontwerp zijn hiervoor specifieke uitgangspunten opgenomen. Zo mag geen permanente fundering in de grond worden toegepast en worden de woningen opgetild van het maaiveld. Tijdelijke funderingspalen zijn toegestaan. Het tijdelijke karakter is tevens onderdeel van de landschappelijke ontwikkelingsstrategie. De woongemeenschap wordt als achtererf bij de Elisabethhoeve gevoegd. Volgens het ontwerp verdwijnt deze tijdelijke woongemeenschap na circa vijftien jaar, waarna de betreffende gronden onderdeel kunnen worden van het verder ontwikkelde voedselbos. Er ontstaat daarmee geen permanente verkaveling van de agrarische gronden in afzonderlijke woonpercelen.

Na afloop van de vergunde instandhoudingstermijn worden de wooneenheden verwijderd. Het bredere agrarische en landschappelijke gebruik van de gronden binnen Landdrift kan vervolgens worden voortgezet. Samenhang met de gebiedsontwikkeling Landdrift sluit aan bij de bredere ontwikkeling van Landgoed Eyckenlust. In het Masterplan voor het landgoed wordt ingezet op een duurzame en vitale toekomst, waarbij nieuwe ontwikkelingen bijdragen aan natuurwaarden, passen binnen het integrale model van het landgoed en de cultuurhistorische waarden zichtbaar houden. Het zuidelijke gedeelte van het landgoed is daarbij voorzien als een kleinschaliger gebied waarin natuurvriendelijke landbouw en natuur een belangrijke plaats innemen. Binnen deze context is de tijdelijke woonvorm geen op zichzelf staande reguliere woningbouwontwikkeling. De woonvorm is onderdeel van een breder concept waarin gemeenschap, landschap en regeneratief Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 9 grondgebruik met elkaar worden verbonden. De tijdelijkheid en verplaatsbaarheid van de woningen zorgen er daarbij voor dat de woonfunctie omkeerbaar is en de gronden na afloop van de vergunde periode weer volledig onderdeel kunnen worden van het agrarische en landschappelijke systeem.

Het bredere Landdrift-concept draagt daarbij bij aan herstel en versterking van biodiversiteit, regeneratief en landschapsinclusief grondgebruik, verbetering van bodemkwaliteit, versterking van landschappelijke en cultuurhistorische structuren, klimaatadaptatie en maatschappelijke betrokkenheid. De voorliggende BOPA maakt binnen deze bredere ontwikkeling uitsluitend de collectieve woonvorm met tien tijdelijke en verplaatsbare wooneenheden mogelijk. 3.2 Inrichting van de projectlocatie De inrichting van Landdrift Eyckenlust is uitgewerkt in het definitief ontwerp van Copijn Landschapsarchitecten, dat als Bijlage 1 bij deze onderbouwing is opgenomen. Het ontwerp geeft het ruimtelijke eindbeeld van het bredere Landdrift-concept weer en vormt tevens het landschappelijke kader waarbinnen de tien tijdelijke wooneenheden worden ingepast. Het landschappelijk casco sluit aan bij de cultuurhistorische opbouw van het gebied. De rechthoekige verkavelingsstructuur in een ongelijk raster vormt hiervoor de basis. Bestaande boswallen worden behouden en gerespecteerd. Nieuwe landschapselementen, waaronder houtwallen, bomenrijen en bosbeplanting, sluiten aan op de historische structuur en zorgen voor een verdere landschappelijke en ecologische versterking van het gebied. De globale inrichting van Landdrift is weergegeven in de volgende figuur.

Figuur 7: Landschappelijk ontwerp Landdrift Eyckenlust (bron: Copijn Landschapsarchitecten, Bijlage 1) Elisabethhoeve en woonerf De bestaande Elisabethhoeve vormt het ruimtelijke uitgangspunt voor de situering van de collectieve woonvorm. De woongemeenschap wordt vanuit de Elisabethhoeve ontsloten en wordt in het ontwerp

Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 10 opgevat als een vergroting van het bestaande agrarische erf. De Elisabethhoeve blijft daarbij het hoofdgebouw en de markante bebouwing aan de Gemertseweg. Het erf wordt ruimtelijk onderverdeeld in een voorerf en een achtererf. Het bestaande erf bij de Elisabethhoeve vormt het voorerf, waar onder meer de ontvangst en het parkeren plaatsvinden. Daarachter wordt de tijdelijke woongemeenschap als een groen achtererf ingepast. Deze opzet sluit aan bij het karakter van een agrarisch erf, waarbij de bebouwing achter het hoofdgebouw is geconcentreerd. De tien tijdelijke wooneenheden worden orthogonaal achter de Elisabethhoeve gegroepeerd rondom een gezamenlijke groene middenruimte. De woningen worden daarmee niet als afzonderlijke woonkavels vormgegeven, maar vormen gezamenlijk één ruimtelijk ensemble. De entrees van de woningen zijn gericht op de collectieve ruimte. Aan de achterzijde zijn de woningen georiënteerd op het omliggende landschap. Iedere woning kan beschikken over een kleinschalig privéterras. De ruimte tussen de woningen wordt gezamenlijk gebruikt. Hekwerken, schuttingen en andere erfafscheidingen zijn niet toegestaan. Hierdoor blijft het groene en collectieve karakter van het woonerf behouden.

Bebouwing en beeldkwaliteit De wooneenheden worden vormgegeven als kleinschalige, schuurachtige bebouwing die qua schaal, hoofdvorm, materiaalgebruik en uitstraling aansluit bij het agrarische karakter van het erf van de Elisabethhoeve. Per wooneenheid geldt volgens het ontwerp een maximale footprint van 50 m² en een maximaal bouwvolume van 150 m³. De maximale bouwhoogte bedraagt 6,7 meter en de maximale goothoogte 4 meter. De woningen moeten verplaatsbaar zijn en mogen niet worden voorzien van een permanente fundering in de grond. Ook ten aanzien van materiaal- en kleurgebruik zijn uitgangspunten opgenomen om ervoor te zorgen dat de woningen als één samenhangend ensemble in het landschap worden ingepast. Het uitgangspunt is een terughoudende uitstraling met natuurlijke materialen en aardse kleuren. Felle kleuren, hoogglans afwerkingen en sterk contrasterende elementen zijn niet toegestaan. Kapschuur In het totale ontwerp van Landdrift is tevens een gemeenschappelijke kapschuur opgenomen. Deze vormt ruimtelijk de verbinding tussen het voorerf van de Elisabethhoeve en het achtererf met de tijdelijke woongemeenschap. Copijn voorziet voor de kapschuur een functie voor materieel en ontmoeting. De kapschuur maakt geen onderdeel uit van de voorliggende aanvraag voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit.

De kapschuur wordt in deze onderbouwing uitsluitend benoemd omdat deze onderdeel is van het totale ruimtelijke ontwerp van Landdrift en relevant is voor het begrijpen van de beoogde erfstructuur. Parkeren en ontsluiting De ontsluiting van de projectlocatie blijft plaatsvinden via de bestaande ontsluiting van de Elisabethhoeve aan de Gemertseweg. Het parkeren wordt geconcentreerd bij het voorerf, zodat het achterliggende landschap zoveel mogelijk vrij blijft van verkeers- en parkeerbewegingen. Het ontwerp van Copijn gaat uit van in totaal 14 parkeerplaatsen voor de bestaande woning, de tien tijdelijke wooneenheden en enkele vrijwilligers of bezoekers. De parkeerplaatsen worden uitgevoerd in grasbeton, waarmee de verharding en de ruimtelijke uitstraling van het parkeerterrein worden beperkt. De verschillende onderdelen van Landdrift worden verder ontsloten via kleinschalige halfverharde paden en karrensporen die aansluiten bij het landelijke karakter van het gebied. Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 11 Landschappelijke context Rondom het tijdelijke woonerf wordt het bredere Landdrift-landschap ontwikkeld. Het ontwerp voorziet onder meer in een tuinderij, pluktuin, voedselbos, rijenteelt, kruidenrijke gronden en andere vormen van landschapsinclusief grondgebruik.

De tijdelijke woongemeenschap wordt daarbij landschappelijk ingebed in het voedselbos en heeft een directe ruimtelijke relatie met de tuinderij. De agrarische gronden blijven daarmee in hoofdzaak onderdeel van een agrarisch en landschappelijk systeem. De tijdelijke woningen worden geconcentreerd direct achter de bestaande Elisabethhoeve en nemen slechts een beperkt gedeelte van de totale Landdrift-locatie in beslag. Teeltondersteunende en overige voorzieningen In het totale ontwerp van Landdrift zijn tevens verschillende kleinschalige voorzieningen voor de teelt en het beheer van de gronden opgenomen. Op de plankaart van Copijn zijn onder meer een glazen kas en kweektunnels aangegeven. Daarnaast zijn binnen het bredere concept voorzieningen voor water, beregening en het houden en inzetten van dieren voorzien. Deze voorzieningen maken geen onderdeel uit van de voorliggende BOPA voor de tien tijdelijke wooneenheden. Zij worden in deze onderbouwing uitsluitend beschreven voor zover zij relevant zijn voor de ruimtelijke en functionele context van Landdrift. Water en klimaatadaptatie Water en klimaatadaptatie zijn belangrijke onderdelen van de inrichting van Landdrift. Het ontwerp is afgestemd op de bodem- en waterstructuur van het gebied en zet in op het vasthouden, infiltreren en waar mogelijk hergebruiken van hemelwater.

In het ontwerp is onder meer een helofytenfilter en bergingsvijver weergegeven. Daarnaast dragen het extensievere grondgebruik, de aanleg van houtige beplantingen en de ontwikkeling van het voedselbos en de rijenteelt bij aan een inrichting waarbij bodem, water en vegetatie meer in samenhang worden benaderd. Landschappelijke versterking en tijdelijkheid De inrichting van Landdrift is gericht op het versterken van de landschappelijke structuur van Landgoed Eyckenlust. Daarbij worden bestaande boswallen behouden en worden historische structuren opnieuw herkenbaar gemaakt. De nieuwe beplantingen zorgen voor een verdere inbedding van het tijdelijke woonerf in het landschap. De tijdelijkheid van de woonvorm is nadrukkelijk in het ontwerp verwerkt. De tien woningen vormen gedurende de vergunde periode het groene achtererf van de Elisabethhoeve. Na circa vijftien jaar worden de woningen verwijderd en kan de locatie onderdeel worden van het verder ontwikkelde voedselbos. Hierdoor is sprake van een omkeerbare woonontwikkeling binnen een bredere, langdurige landschappelijke ontwikkeling. De permanente ruimtelijke drager wordt gevormd door het landschap en het agrarische gebruik; de collectieve woonvorm wordt daar voor een beperkte periode zorgvuldig in ingepast.

3.3 Missie Landdrift heeft als missie om agrarische gronden te ontwikkelen tot veerkrachtige en toekomstbestendige landschappen waarin natuur, landbouw en mens met elkaar in balans zijn. Het initiatief richt zich op het herstel van bodemkwaliteit, het versterken van de biodiversiteit en het realiseren van een duurzaam landschap dat bestand is tegen de gevolgen van klimaatverandering. Daarmee wordt invulling gegeven aan de transitie naar een regeneratieve vorm van landgebruik, waarbij natuurlijke processen zoveel mogel ijk worden hersteld en versterkt. Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 12 Naast de landschappelijke en ecologische doelstellingen staat ook de maatschappelijke meerwaarde centraal. Landdrift wil een plek creëren waar mensen actief bijdragen aan het beheer en de ontwikkeling van het landschap. Door wonen, voedselproductie, natuurbeheer en gemeenschapsvorming met elkaar te verbinden, ontstaat een leefomgeving waarin bewoners gezamenlijk verantwoordelijkheid dragen voor hun directe omgeving en waarin kennis en ervaring rondom regeneratieve landbouw en natuurontwikkeling worden gedeeld. Het initiatief beoogt daarmee een voorbeeld te zijn van een vernieuwende manier van omgaan met het landelijk gebied.

Door de combinatie van tijdelijke collectieve huisvesting, landschapsinclusieve landbouw en natuurontwikkeling levert Landdrift een bijdrage aan actuele maatschappelijke opgaven, zoals klimaatadaptatie, biodiversiteitsherstel, een duurzame voedselvoorziening en de ontwikkeling van een sociaal verbonden en toekomstbestendig buitengebied. 3.4 Doelgroep De beoogde woonvoorziening richt zich op een kleinschalige en diverse groep bewoners die bewust kiest voor een collectieve en tijdelijke woonvorm in het buitengebied. De doelgroep bestaat uit volwassenen van verschillende leeftijden en achtergronden die affiniteit hebben met regeneratieve landbouw, natuurontwikkeling, duurzaam leven en gemeenschapsvorming. De tiny houses zijn nadrukkelijk niet bedoeld als reguliere woningen, maar maken integraal onderdeel uit van het Landdrift -concept. Het tijdelijke karakter van de woonvoorziening vormt daarbij een belangrijk uitgangspunt. De woningen worden voor een periode van maximaal vijftien jaar gerealiseerd en zijn bedoeld voor bewoners die zich gedurende een bepaalde periode verbinden aan de ontwikkeling van Landdrift. Er is geen sprake van individueel eigendom of een zelfstandige woonontwikkeling, maar van een collectieve woonvorm waarin gezamenlijk wordt gewoond, gewerkt en verantwoordelijkheid wordt gedragen voor het beheer van de projectlocatie.

Van bewoners wordt verwacht dat zij actief deelnemen aan het beheer en de ontwikkeling van het gebied. Dit omvat onder meer werkzaamheden binnen de tuinderij, het voedselbos en de agroforestry, het onderhouden van de landschappelijke inrichting, het beheren van de gemeenschappelijke voorzieningen en het ondersteunen van educatieve en maatschappelijke activiteiten die op de locatie plaatsvinden. De woonfunctie staat daarmee in directe relatie tot het gebruik, beheer en de verdere ontwikkeling van het landschap. Binnen de gemeenschap staan samenwerking, ontmoeting en gedeelde verantwoordelijkheid centraal. Bewoners maken gezamenlijk gebruik van de aanwezige voorzieningen en dragen gezamenlijk zorg voor de instandhouding van het terrein. Door samen te wonen, te werken en voorzieningen te delen ontstaat een gemeenschap waarin sociale cohesie, onderlinge betrokkenheid en duurzaam ruimtegebruik belangrijke uitgangspunten vormen. Landdrift fungeert daarmee als een praktijkvoorbeeld voor een vernieuwende vorm van collectief wonen in het landelijk gebied. Het initiatief laat zien hoe tijdelijke huisvesting, regeneratieve landbouw, natuurontwikkeling en gemeenschapsvorming elkaar kunnen versterken en gezamenlijk kunnen bijdragen aan maatschappelijke opgaven, zoals biodiversiteitsherstel, klimaatadaptatie, duurzaam ruimtegebruik en sociale verbondenheid.

De doelgroep bestaat uit mensen die zich herkennen in deze uitgangspunten en bereid zijn gedurende hun verblijf actief bij te dragen aan de ontwikkeling, het beheer en de instandhouding van Landdrift. De bewoning is daarmee onlosmakelijk verbonden met de doelstellingen van het initiatief en kan niet los worden gezien van de landschappelijke en maatschappelijke functies die op de projectlocatie worden gerealiseerd. Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 13 3.5 Strijdigheid omgevingsplan De projectlocatie is gelegen binnen het tijdelijke deel van het omgevingsplan van de gemeente Laarbeek. Binnen de projectlocatie gelden onder meer de functies ‘Wonen’, ‘Agrarisch met waarden – Landschaps- en natuurwaarden 1’ en ‘Bos’. De bestaande Elisabethhoeve is gelegen binnen de functie ‘Wonen’. De tien tijdelijke wooneenheden waarop de voorliggende aanvraag betrekking heeft, worden opgericht op gronden met de functie ‘Agrarisch met waarden – Landschaps- en natuurwaarden 1’. De gronden met de functie ‘Agrarisch met waarden – Landschaps- en natuurwaarden 1’ zijn onder meer bestemd voor agrarisch gebruik en voor het behoud, herstel en de ontwikkeling van de aanwezige landschappelijke en natuurlijke waarden. Binnen deze functie is het realiseren en gebruiken van de beoogde wooneenheden niet toegestaan.

De strijdigheid met het omgevingsplan waarop de voorliggende aanvraag betrekking heeft, bestaat uit het realiseren en gebruiken van tien tijdelijke en verplaatsbare wooneenheden ten behoeve van een kleinschalige collectieve woonvorm. Binnen de geldende functie zijn gebouwen uitsluitend toegestaan voor zover de regels van het omgevingsplan daarin voorzien. Ter plaatse van de beoogde wooneenheden ontbreekt een planologische mogelijkheid voor het oprichten en gebruiken van woningen. Het omgevingsplan biedt evenmin een binnenplanse mogelijkheid waarmee de beoogde collectieve woonvorm kan worden toegestaan. De tien wooneenheden worden voor een periode van maximaal vijftien jaar gerealiseerd en zijn verplaatsbaar. De woningen worden gezamenlijk als één collectief woonerf direct achter de bestaande Elisabethhoeve gesitueerd. Er is geen sprake van tien afzonderlijke woonpercelen of van een permanente omzetting van de agrarische gronden naar een reguliere woonfunctie. Na afloop van de vergunde instandhoudingstermijn worden de wooneenheden verwijderd. De collectieve woonvorm maakt onderdeel uit van het bredere gebiedsconcept Landdrift.

Binnen dit concept wordt gewerkt aan een regeneratief en landschapsinclusief gebruik van de omliggende agrarische gronden, waarbij onder meer ruimte is voor een tuinderij, agroforestry, een voedselbos, landschapsontwikkeling en andere vormen van kleinschalige voedselproductie en natuurontwikkeling. Deze activiteiten en ontwikkelingen vormen de ruimtelijke en functionele context waarbinnen de tijdelijke collectieve woonvorm wordt gerealiseerd. De voorliggende BOPA heeft echter uitsluitend betrekking op het realiseren en gebruiken van de tien tijdelijke en verplaatsbare wooneenheden. De overige onderdelen van het Landdrift -concept, waaronder de agrarische activiteiten, teeltondersteunende voorzieningen, het houden van schapen en kippen, landschappelijke voorzieningen en de in het landschappelijk ontwerp opgenomen kapschuur, maken geen onderdeel uit van de voorliggende aanvraag. Met deze BOPA wordt dan ook geen planologische toestemming gevraagd of verleend voor deze overige onderdelen. Omdat het realiseren en gebruiken van de tien tijdelijke wooneenheden niet past binnen de regels van het geldende omgevingsplan, wordt hiervoor medewerking gevraagd aan een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA).

In voorliggende onderbouwing wordt gemotiveerd dat het tijdelijk toestaan van deze collectieve woonvorm op deze locatie, bezien in samenhang met de kenmerken van de locatie en het bredere Landdrift-concept, vanuit het oogpunt van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties aanvaardbaar is. Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 14 4. Beleidskader 4.1 Rijksbeleid 4.1.1 Nationale omgevingsvisie (NOVI) De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vormt de langetermijnvisie van het Rijk op de inrichting en ontwikkeling van de fysieke leefomgeving. De NOVI richt zich op een duurzame en toekomstbestendige ontwikkeling van Nederland, waarbij opgaven integraal worden benaderd en zorgvuldig wordt omgegaan met de beschikbare ruimte. Daarbij staan vier prioriteiten centraal: • ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; • duurzaam economisch groeipotentieel; • sterke en gezonde steden en regio's; • toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Om deze opgaven te realiseren hanteert de NOVI drie afwegingsprincipes. Daarbij staan het combineren van functies, het benutten van de gebiedskenmerken en het voorkomen van afwenteling op andere gebieden of toekomstige generaties centraal. Beoordeling initiatief De ontwikkeling van Landdrift sluit goed aan bij de uitgangspunten van de NOVI.

Het initiatief combineert verschillende functies binnen één gebied, waarbij tijdelijke collectieve huisvesting wordt geïntegreerd met regeneratieve landbouw, natuurontwikkeling, landschapsherstel en maatschappelijke activiteiten. Hiermee wordt invulling gegeven aan het afwegingsprincipe dat meervoudig ruimtegebruik de voorkeur heeft boven enkelvoudige functies. Daarnaast sluit de ontwikkeling aan bij de prioriteit 'Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied'. De huidige agrarische gronden worden ontwikkeld tot een landschapsinclusief gebied waarin bodemherstel, biodiversiteit, klimaatadaptatie, duurzame voedselproductie en waterbeheer centraal staan. De landschappelijke inrichting is afgestemd op de cultuurhistorische en landschappelijke kenmerken van Landgoed Eyckenlust, waardoor de identiteit van het gebied wordt versterkt. Ook levert het initiatief een bijdrage aan een duurzame en gezonde leefomgeving. De collectieve woonvorm stimuleert efficiënt ruimtegebruik, het delen van voorzieningen en een duurzame leefstijl. Bewoners leveren bovendien een actieve bijdrage aan het beheer van het landschap en de ontwikkeling van de regeneratieve landbouw, waardoor de woonfunctie direct bijdraagt aan de kwaliteit van de fysieke leefomgeving.

Geconcludeerd wordt dat de beoogde ontwikkeling in overeenstemming is met de uitgangspunten en ambities van de Nationale Omgevingsvisie. 4.1.2 Omgevingswet De Omgevingswet (Ow) is in werking sinds 1 januari 2024 en vormt de basis voor regelgeving over de fysieke leefomgeving. De regels van de Omgevingswet zijn verder uitgewerkt in het Omgevingsbesluit, Besluit kwaliteit leefomgeving en de Omgevingsregeling. Verder staan er regels voor activiteiten in het Besluit activiteiten leefomgeving en Besluit bouwwerken leefomgeving. • In de Omgevingswet staan regels voor de procedure bij het vaststellen van een plan of het nemen van een besluit door een bestuursorgaan. Die regels gaan over participatie, milieueffectrapportage, inspraak en rechtsbescherming (bezwaar en beroep). Ook staan er in de Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 15 Omgevingswet regels voor activiteiten, onder andere Natura2000-activiteiten, Flora en fauna- activiteiten, lozingsactiviteiten, milieubelastende activiteiten en bouwactiviteiten. • In het Omgevingsbesluit staan regels over het bevoegd gezag voor omgevingsvergunningen en over procedures. In Bijlage V van het Omgevingsbesluit zijn de m.e.r.-(beoordelingsplichtige) projecten aangewezen. In de Omgevingsregeling staan vooral technische regels, zoals meet- en rekenregels.

• In het Bkl staan omgevingswaarden ter bescherming van de gezondheid en het milieu ( onder andere voor geur en luchtkwaliteit), instructieregels met het oog op een evenwichtige toedeling van functies aan locaties (onder andere voor geur, geluid en bodemkwaliteit), beoordelingsregels (onder andere voor vergunningplichtige Natura2000-activiteiten) en monitoringsregels waar de gemeente rekening mee moet houden bij opstellen van het omgevingsplan. • In het Bal staan algemene regels voor activiteiten in de fysieke leefomgeving, waaronder milieubelastende activiteiten (MBA’s) gegroepeerd per bedrijfstak (onder andere veehouderij en bedrijf voor mestbehandeling) en lozingsactiviteiten. In het Bal wordt aangegeven wanneer activiteiten vergunningplichtig zijn. • In het Bbl staan algemene regels over bouwen, gebruiken en slopen van bouwwerken. De regels voor ruimtelijke bouwactiviteiten staan in het tijdelijk deel van het omgevingsplan. In het Bbl staan een aantal kleine bouwactiviteiten die altijd uitgevoerd mogen worden ongeacht de regels in het omgevingsplan. Het project wordt in hoofdstuk 5 van deze motivering getoetst aan de regels van de sectorale aspecten die voorvloeien uit het Omgevingsbesluit, het Besluit activiteiten leefomgeving, het Besluit bouwwerken leefomgeving en het Besluit kwaliteit leefomgeving.

Uit deze toets blijkt dat de ontwikkeling past binnen de kaders uit deze AMvB’s. 4.2 Provinciaal beleid 4.2.1 Omgevingsvisie Noord-Brabant Op 14 december 2018 is de Omgevingsvisie Noord-Brabant (‘De kwaliteit van Brabant; Visie op de Brabantse Leefomgeving’) vastgesteld. De Omgevingsvisie is een samenhangende visie op de fysieke leefomgeving en bevat de belangrijkste ambities voor de fysieke leefomgeving voor de komende jaren (tot 2050). Dat gaat om ambities op het gebied van de energietransitie, een klimaatproof Brabant, Brabant als slimme netwerkstad en een concurrerende, duurzame economie. De visie geeft ook aan op welke nieuwe manieren de provincie met betrokkenen wil samenwerken aan omgevingsvraagstukken en welke waarden daarbij centraal staan. In de Omgevingswet voegt het Rijk alle regels voor de fysieke leefomgeving samen; over ruimte, wonen, infrastructuur, milieu, natuur en water. De nieuwe wet zorgt voor minder en overzichtelijke regels, een samenhangende benadering van de leefomgeving, ruimte voor lokaal maatwerk en betere en snellere besluitvorming. De wet verplicht provincies en gemeenten een visie op de leefomgeving te ontwikkelen. Die visie is zelfbindend, dat wil zeggen dat een overheidslaag zich aan haar eigen visie moet houden. Een overheid kan de keuzes uit de Omgevingsvisie vastleggen in regels, de Omgevingsverordening.

Aan die regels moeten overheden, bedrijven en burgers zich houden. Dankzij investeringen in natuur, verdrogingsbestrijding, bodem, waterkwaliteit, een groene (natuurrijke) inrichting van woon- en werkgebieden en het terugdringen van emissies uit landbouw en industrie is zowel de menselijke leefomgeving als die voor flora en fauna verbeterd. Dit leidt tot een goed welbevinden en een grote soortenrijkdom. De Omgevingsvisie Noord-Brabant stelt richtlijnen voor duurzame ontwikkeling, het bevorderen van sociale inclusie en het verbeteren van de kwaliteit van de leefomgeving. De integratie van landschapsinclusieve landbouw in combinatie met een collectieve woonvorm sluit aan bij deze richtlijnen door: Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 16 1. Duurzaamheid: Landschapsinclusieve landbouw en collectieve woonvormen kunnen bijdragen aan een lagere ecologische voetafdruk door het delen van middelen en ruimtes. Dit past binnen de doelstellingen van de provincie om duurzame en energie-neutrale woningen te realiseren. 2. Sociale Cohesie: De beoogde landschapsinclusieve landbouw in combinatie met de collectieve woonvorm bevordert de sociale interactie en betrokkenheid van bewoners. Door gezamenlijk te wonen en werken, ontstaat er een sterke gemeenschap die bijdraagt aan een veilige en leefbare omgeving. 3.

Flexibiliteit: De woningmarkt in Noord-Brabant vraagt om flexibele en diverse woonoplossingen. Collectieve woonvormen kunnen inspelen op de diverse behoeften van verschillende doelgroepen, zoals jongeren, ouderen en gezinnen. Gelet op de doelstellingen van de Omgevingsvisie Noord-Brabant, kan gesteld worden dat collectieve woonvormen een waardevolle aanvulling zijn op de woningvoorraad. Ze dragen bij aan een duurzame, sociale en inclusieve woonomgeving. Het realiseren van dergelijke projecten kan niet alleen de woningnood verlichten, maar ook de kwaliteit van leven in de regio verbeteren. 4.2.2 Omgevingsverordening Noord-Brabant Sinds de inwerkingtreding van de Omgevingswet op 1 januari 2024 beschikt de provincie Noord -Brabant over één integrale Omgevingsverordening. In deze verordening zijn de provinciale regels voor de fysieke leefomgeving opgenomen. Gemeenten dienen bij het verlenen van een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omgevingsplanactiviteit rekening te houden met de rechtstreeks werkende instructieregels uit de Omgevingsverordening. Voor de projectlocatie is de Omgevingsverordening Noord-Brabant van toepassing. De projectlocatie ligt binnen de volgende provinciale werkingsgebieden: • Landelijk gebied; • Groenblauwe waarden; • Natuur Netwerk Brabant; • Attentiezone waterhuishouding; • Cultuurhistorisch waardevol gebied; • Attentiezone geluid provinciale weg.

De ligging van de projectlocatie binnen deze werkingsgebieden is weergegeven in de navolgende figuren. De voorgenomen ontwikkeling wordt in de volgende paragrafen getoetst aan de relevante instructieregels uit de Omgevingsverordening Noord-Brabant. Daarbij wordt met name ingegaan op de regels voor ontwikkelingen in het landelijk gebied, de Groenblauwe mantel, het Natuur Netwerk Brabant, cultuurhistorische waarden en de overige relevante provinciale belangen. Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 17 Figuur 8: Uitsnede verbeelding Omgevingsverordening Noord-Brabant (projectlocatie rood omkaderd) Figuur 9: Uitsnede verbeelding Omgevingsverordening Noord-Brabant (projectlocatie rood omkaderd) De provincie Noord-Brabant streeft naar een samenhangende ontwikkeling van natuur, landschap en water. Daarbij wordt ingezet op het versterken van de omgevingskwaliteit, het vergroten van de klimaatbestendigheid van het water- en natuursysteem en het bieden van ruimte voor passende vormen van recreatie en gebruik. Binnen het Landelijk gebied zijn gebieden met bijzondere waarden en potenties voor natuur, water en landschap aangeduid als ‘Groenblauwe waarden’. Deze gebieden vervullen onder meer een belangrijke

Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 18 functie in de verbinding tussen het Natuur Netwerk Brabant en het omliggende landelijke gebied. Het provinciale beleid is hier gericht op het behoud en de verdere ontwikkeling van natuur - en landschapswaarden en een klimaatbestendig en veerkrachtig watersysteem. De Groenblauwe waarden bieden daarnaast ruimte voor functies die passen bij en bijdragen aan deze kwaliteiten. Hierbij kan onder meer worden gedacht aan extensieve vormen van landbouw, recreatie en multifunctioneel landgebruik. Nieuwe ontwikkelingen dienen rekening te houden met de aanwezige groenblauwe waarden en waar mogelijk bij te dragen aan de versterking daarvan. De projectlocatie ligt tevens binnen het Landelijk gebied. Hieronder wordt het gebied buiten het stedelijk gebied verstaan. Binnen het Landelijk gebied biedt de provincie ruimte voor een gevarieerde plattelandseconomie, waarbij gemeenten binnen de provinciale kaders nader invulling kunnen geven aan de ontwikkelingsmogelijkheden van functies en activiteiten. In hoofdstuk 5 van de Omgevingsverordening Noord-Brabant zijn hiervoor instructieregels opgenomen die van belang zijn voor de toedeling van functies aan locaties en de regulering van activiteiten in het Landelijk gebied. Deze regels vormen mede het beoordelingskader voor de voorliggende buitenplanse omgevingsplanactiviteit.

In de navolgende paragrafen wordt de aangevraagde ontwikkeling aan de relevante provinciale instructieregels getoetst. Als basisprincipes voor een evenwichtige toedeling van functies zijn de volgende regels zijn van toepassing op onderhavig initiatief: • Artikel 5.7 Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit; • Artikel 5.8 Zorgvuldig ruimtegebruik; • Artikel 5.9 Toepassing van de lagenbenadering; • Artikel 5.10 Meerwaardecreatie; • Artikel 5.12 Ontwikkelrichting; • Artikel 5.27 Attentiezone geluid provinciale weg; • Artikel 5.31 Externe werking Natuur Netwerk Brabant • Artikel 5.41 Attentiezone waterhuishouding; • Artikel 5.44 Cultuurhistorische waarden; • Artikel 5.46 Groenblauwe waarden; • Artikel 5.57 Maatwerk in Bebouwd gebied • Artikel 5.58 Maatwerk voor collectieve woonvormen. Per artikel wordt cursief aangegeven of het initiatief voldoet aan de voorwaarden zoals gesteld. Artikel 5.7 – Zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit In artikel 5.7 zijn regels opgenomen voor de zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit. Deze zijn opgenomen om een bijdrage te leveren aan een juiste balans tussen beschermen en benutten . Bij de evenwichtige toedeling van functies speelt de balans tussen beschermen en benutten een belangrijke rol.

Bij de zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit gaat het zowel om het beschermen van waarden als het bijdragen aan de ontwikkeling van waarden en functies in een gebied. De zorgplicht voor een goede omgevingskwaliteit omvat een aantal basisprincipes in combinatie met een diepe en ronde manier van kijken, die afkomstig zijn uit de Brabantse omgevingsvisie: zorgvuldig ruimtegebruik, toepassing van de lagenbenadering en meerwaardecreatie. Het initiatief Landdrift geeft op meerdere onderdelen invulling aan deze uitgangspunten. De ontwikkeling vindt plaats op een bestaande locatie binnen Landgoed Eyckenlust en is zorgvuldig afgestemd op de landschappelijke, cultuurhistorische en ecologische kenmerken van het gebied. Het landschappelijk ontwerp, opgenomen als Bijlage 1, vormt hierbij het ruimtelijk uitgangspunt. In dit ontwerp zijn de bestaande landschappelijke structuren, de historische verkaveling en de karakteristieken van het landgoed als basis genomen voor de verdere ontwikkeling van de projectlocatie. Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 19 Van zorgvuldig ruimtegebruik is sprake doordat de tien tijdelijke wooneenheden compact worden geconcentreerd direct achter de bestaande Elisabethhoeve. De woningen worden gegroepeerd rondom een gezamenlijke groene ruimte en vormen gezamenlijk één samenhangend woonerf.

Er worden geen afzonderlijke woonkavels met individuele tuinen en erfafscheidingen gerealiseerd. Door de bebouwing aan te laten sluiten op het bestaande erf wordt voorkomen dat de tijdelijke woonbebouwing verspreid over de agrarische gronden wordt gesitueerd. De omliggende gronden behouden daarmee hun overwegend agrarische, groene en landschappelijke karakter. Ook is bij de planvorming rekening gehouden met de lagenbenadering. De kenmerken van de bodem en het watersysteem, de bestaande landschappelijke structuren en de cultuurhistorische ontwikkeling van Landgoed Eyckenlust vormen mede de basis voor het landschappelijk ontwerp. Bestaande boswallen en andere waardevolle landschapselementen worden zoveel mogelijk behouden en de inrichting sluit aan op de historische verkavelingsstructuur van het landgoed. Binnen het bredere Landdrift -concept wordt daarnaast ingezet op verdere landschappelijke en ecologische versterking, onder meer door de ontwikkeling van houtige beplantingen, een voedselbos, agroforestry en kruidenrijke vegetaties. Ook waterberging, infiltratie en een klimaatbestendige inrichting maken onderdeel ui t van de integrale benadering van het gebied. De ontwikkeling heeft daarnaast een duidelijke relatie met de versterking van de omgevingskwaliteit.

De tien tijdelijke wooneenheden worden niet als een op zichzelf staande reguliere woningbouwontwikkeling gerealiseerd, maar als collectieve woonvorm binnen het bredere Landdrift-concept. Binnen dit concept worden regeneratieve landbouw, natuur- en landschapsontwikkeling, duurzame voedselproductie en gemeenschapsvorming met elkaar verbonden. De bewoners van de tijdelijke woongemeenschap zijn betrokken bij het gebruik, beheer en de ontwikkeling van het omliggende landschap. Hierdoor bestaat een functionele samenhang tussen de collectieve woonvorm en de bredere ontwikkeling van Landdrift. Daarbij is tevens van belang dat de woonfunctie tijdelijk en omkeerbaar is. De wooneenheden worden voor een periode van maximaal vijftien jaar toegestaan, zijn verplaatsbaar en worden na afloop van deze periode verwijderd. De tijdelijke woonfunctie leidt daarmee niet tot een permanente verkaveling of een blijvende omzetting van de agrarische gronden naar een reguliere woonfunctie. De landschappelijke ontwikkeling heeft daarentegen een langer perspectief en kan na beëindiging van de tijdelijke woonfunctie worden voortgezet. Het landschappelijk ontwerp van Landdrift omvat naast de tijdelijke wooneenheden ook andere onderdelen, zoals de landschapsinclusieve landbouw, het voedselbos, agroforestry, teeltondersteunende voorzieningen en een kapschuur.

Deze onderdelen maken geen ond erdeel uit van de voorliggende BOPA, maar zijn wel relevant voor de ruimtelijke en landschappelijke context waarbinnen de tijdelijke collectieve woonvorm wordt gerealiseerd. Geconcludeerd wordt dat bij de aangevraagde ontwikkeling rekening is gehouden met de uitgangspunten voor een goede omgevingskwaliteit als bedoeld in artikel 5.7 van de Omgevingsverordening Noord -Brabant. Door de compacte situering van de tijdelijke wooneenheden bij het bestaande erf, de aansluiting op de landschappelijke en cultuurhistorische structuur, de tijdelijke en omkeerbare aard van de woonfunctie en de samenhang met de bredere landschappelijke ontwikkeling van Landdrift wordt bijgedragen aan een zorgvuldige inpassing van de ontwikkeling in de fysieke leefomgeving. Artikel 5.8 – Zorgvuldig ruimtegebruik In artikel 5.8 worden de regels voor zorgvuldig ruimtegebruik weergegeven. Het principe van zorgvuldig ruimtegebruik is al geruime tijd in het provinciaal beleid verankerd en omvat diverse aspecten. Doel is om bestaand bebouwd gebied zo goed mogelijk te benutten. Het optimaal benutten van de bestaande bebouwde omgeving draagt bij aan het behoud van de openheid en kwaliteit van het buitengebied en aan hergebruik van leegkomende of bebouwingslocaties in zowel stedelijk als landelijk gebied. Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag.

20 Het voorkomen van onnodig nieuw ruimtebeslag in het landelijk gebied door nieuwvestiging is hierbij een belangrijk uitgangspunt. Het voorkomen van onnodig nieuw ruimtebeslag krijgt ook vorm door eerst de mogelijkheden binnen bestaande bebouwde omgeving optimaal te benutten. Een ander aspect van zorgvuldig ruimtegebruik is het uitgangspunt dat gebouwen, bouwwerken en andere permanente voorzieningen worden geconcentreerd binnen het bouwperceel. Het is niet wenselijk dat overal ‘los’ in het landelijk gebied dergelijke voorzieningen worden opgericht. Het initiatief voldoet aan deze uitgangspunten. De ontwikkeling vindt plaats op de bestaande locatie van de Elisabethhoeve binnen Landgoed Eyckenlust. Het bestaande erf vormt het ruimtelijke uitgangspunt van de ontwikkeling. De nieuwe voorzieningen worden zoveel mogelijk geconcentreerd rondom dit erf, waardoor de openheid van het omliggende landschap behouden blijft en versnippering van bebouwing wordt voorkomen. De situering van de verschillende functies is uitgewerkt in het landschappelijk ontwerp van Copijn Landschapsarchitecten, dat als Bijlage 1 bij deze onderbouwing is opgenomen. De tien tijdelijke tiny houses worden direct aansluitend aan het bestaande erf gerealiseerd en vormen gezamenlijk één kleinschalige wooncluster. Hierdoor blijft de bebouwing geconcentreerd binnen één ruimtelijke eenheid.

De woningen zijn bovendien verplaatsbaar en worden uitsluitend voor een periode van maximaal vijftien jaar geplaatst. Na afloop van deze periode kunnen de woningen volledig worden verwijderd, waarna de locatie onderdeel wordt van de verdere landschappelijke ontwikkeling van Eyckenlust. Het grootste deel van de projectlocatie blijft onbebouwd en behoudt zijn agrarische karakter. De gronden worden ingericht voor landschapsinclusieve en regeneratieve landbouw, waarbij onder meer een tuinderij, agroforestry, een voedselbos, kruidenrijke graslanden en extensieve beweiding worden gerealiseerd. Daarmee blijft de agrarische functie behouden, terwijl tegelijkertijd wordt gewerkt aan herstel van biodiversiteit, bodemkwaliteit, waterhuishouding en landschappelijke kwaliteit. Bij de inrichting van de projectlocatie is nadrukkelijk rekening gehouden met de bestaande landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten van Landgoed Eyckenlust. De historische verkavelingsstructuur, bestaande houtwallen en bosranden vormen het uitgangspunt voor de inrichting van het gebied. Nieuwe landschapselementen sluiten hierop aan en versterken de ruimtelijke kwaliteit van het landgoed. De ontwikkeling leidt daarmee niet tot een verdere verstening van het buitengebied, maar juist tot een aanzienlijke kwaliteitsverbetering van het landschap.

Bij de verdere planuitwerking is bovendien rekening gehouden met alle relevante omgevingsaspecten, waaronder bodem, water, natuur, landschap, cultuurhistorie, verkeer en milieukwaliteit. De beoordeling hiervan is opgenomen in hoofdstuk 5 van deze onderbouwing. Geconcludeerd wordt dat de beoogde ontwikkeling voldoet aan het principe van zorgvuldig ruimtegebruik als bedoeld in artikel 5.8 van de Omgevingsverordening Noord-Brabant. De bebouwing en ondersteunende voorzieningen worden zorgvuldig geconcentreerd bij het bestaande erf, het ruimtebeslag blijft beperkt en het overgrote deel van de projectlocatie wordt ingezet voor de versterking van natuur, landschap en duurzame voedselproductie. Per saldo leidt de ontwikkeling tot een aanzienlijke verbetering van de ruimtelijke kwaliteit van Landgoed Eyckenlust. Artikel 5.9 – Toepassing van de lagenbenadering In artikel 5.9 worden regels gesteld ten aanzien van toepassing van de lagenbenadering. De toepassing van de lagenbenadering omvat het effect van de ontwikkeling op de lagen in onderlinge wisselwerking met elkaar en het actief benutten van de factor tijd. Dit betekent dat het effect van de beoogde ontwikkeling op de ondergrond, de netwerklaag en de bovenste laag beschouwd moet worden. Met het effect op de ondergrond worden onder andere de aspecten bodem, grondwater en archeologische waarden bedoeld.

De netwerklaag omvat aspecten zoals infrastructuur, natuurnetwerk, energienetwerk, waterwegen waaronder een goede, multimodale afwikkeling van het personen- en goederenvervoer. In de beschouwing van de Onderbouwing fysieke leefomgeving Gemertseweg 5 Beek en Donk pag. 21 bovenste laag dienen aspecten zoals cultuurhistorische en landschappelijke waarden, de omvang van de functie en de bebouwing, de effecten op bestaande en toekomstige functies, de effecten op volksgezondheid, veiligheid en milieu aan bod te komen. Door hierin actief de factor tijd te benutten wordt rekening gehouden met de herkomstwaarde, vanuit het verleden, de (on)omkeerbaarheid van optredende effecten en de toekomstwaarde gelet op duurzaamheid en toekomstbestendigheid. Bij de planvorming is de lagenbenadering nadrukkelijk als uitgangspunt gehanteerd. Daarbij is gekeken naar de samenhang tussen de ondergrond, de aanwezige netwerken en de occupatielaag. De situering en inrichting van de tijdelijke collectieve woonvorm zijn afgestemd op de bodem- en waterstructuur en op de landschappelijke en cultuurhistorische kwaliteiten van Landgoed Eyckenlust. Het landschappelijk ontwerp, opgenomen als Bijlage 1, vormt hiervoor het ruimtelijke kader. Ten aanzien van de ondergrond is rekening gehouden met de bodemopbouw, de waterhuishouding, de hydrologische omstandigheden en de aanwezige archeologische waarden.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://laarbeek.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/5d59804f-9bdb-4988-861a-1ff1b41a48af?agendaItemId=5969b103-f903-4b95-97e6-d5cfdf13e764